Nghiên Cứu Tuyển Chọn Giống Ngô Lai Chịu Hạn Và Biện Pháp Canh Tác Hiệu Quả Tại Bình Phước

Nghiên cứu tuyển chọn giống ngô lai chịu hạn và biện pháp canh tác phù hợp tại Bình Phước, nhằm nâng cao năng suất và thích ứng với điều kiện khí hậu.

• Tác giả: Lưu Thị Thanh Thất
• Người hướng dẫn: TS. Lê Quý Kha - Phó Viện trưởng, Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam
• Trường học: Đại học Thái Nguyên - Trường Đại học Nông Lâm
• Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
• Đề tài: Nghiên cứu tuyển chọn giống ngô lai chịu hạn và xác định một số biện pháp kỹ thuật canh tác cho giống ngô lai mới tại tỉnh Bình Phước
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 1.2. Tình hình sản xuất và tiêu thụ ngô trên thế giới và Việt Nam
• 1.2.1. Tình hình sản xuất và tiêu thụ ngô trên thế giới
• 1.2.2. Tình hình sản xuất và tiêu thụ ngô ở Việt Nam
• 1.2.3. Tình hình sản xuất ngô ở vùng Đông Nam bộ và Bình Phƣớc
• 1.3. Những thành tựu trong chọn tạo giống ngô ở Việt Nam
• 1.4. Một số kết quả nghiên cứu về khả năng chịu hạn của cây ngô
• 1.4.1. Khả năng thích nghi và chống chịu hạn của cây trồng
• 1.4.2. Tác hại của hạn đối với cây ngô
• 1.5. Một số chỉ tiêu liên quan đến chịu hạn ở cây ngô
• 1.6. Một số nghiên cứu về hạn đối với cây ngô
• 1.6.1. Tính ổn định năng suất của giống cây trồng
• 1.6.2. Kết quả nghiên cứu về mật độ, khoảng cách trồng ngô trên thế giới và Việt Nam
• 1.6.2.1. Kết quả nghiên cứu về mật độ và khoảng cách trồng ngô trên thế giới
• 1.6.2.2. Kết quả nghiên cứu về mật độ và khoảng cách trồng ngô ở Việt Nam
• 1.6.3. Một số kết quả nghiên cứu về phân bón cho ngô trên thế giới và Việt Nam
• 1.6.3.1. Kết quả nghiên cứu về phân bón cho ngô trên thế giới
• 1.6.3.2. Kết quả nghiên cứu về phân bón cho ngô ở Việt Nam
• 1.6.3.3. Kết quả nghiên cứu về phân bón cho ngô trong điều kiện khô hạn
• 2. CHƯƠNG 2: VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Vật liệu nghiên cứu
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.3. Phƣơng pháp nghiên cứu và chỉ tiêu theo dõi
• 2.3.1. Nội dung 1: Đánh giá khả năng chịu hạn của các giống và tổ hợp lai thí nghiệm
• 2.3.2. Nội dung 2: Đánh giá đặc điểm nông học và tính ổn định năng suất của các giống và tổ hợp lai thí nghiệm
• 2.3.3. Nội dung 3: Nghiên cứu xác định khoảng cách và liều lƣợng đạm thích hợp cho giống lai đã tuyển chọn
• 2.3.4. Nội dung 4: Xây dựng mô hình trình diễn
• 2.4. Quy trình chăm sóc áp dụng trong các thí nghiệm đồng ruộng
• 2.5. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.6. Phƣơng pháp xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Kết quả nghiên cứu khả năng chịu hạn của các giống, THL
• 3.1.1. Đánh giá khả năng chịu hạn của các giống, THL ở thời kỳ cây con
• 3.1.2. Khả năng chịu hạn của giống, THL trong điều kiện tƣới và điều kiện gây hạn
• 3.1.3. Kết quả tuyển chọn giống ngô lai tại tỉnh Bình Phƣớc
• 3.2. Các giai đoạn sinh trƣởng, phát triển của các giống, THL
• 3.2.1. Đặc điểm hình thái của các giống, THL thí nghiệm
• 3.2.2. Khả năng chống chịu sâu bệnh của các giống, THL tại Đồng Xoài và Đồng Phú
• 3.2.3. Trạng thái cây, trạng thái bắp, độ bao bắp
• 3.3. Yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của các giống, THL
• 3.3.1. Đánh giá mức độ ổn định năng suất của các giống, THL
• 3.4. Ảnh hƣởng của khoảng cách trồng và liều lƣợng đạm đến sinh trƣởng, phát triển và năng suất của giống ngô LCH9
• 3.4.1. Ảnh hƣởng của khoảng cách trồng và liều lƣợng đạm đến các giai đoạn sinh trƣởng của giống LCH9 tại Đồng Xoài
• 3.4.2. Ảnh hƣởng của khoảng cách trồng và liều lƣợng đạm đến đặc điểm hình thái của giống LCH9 tại Đồng Xoài
• 3.4.3. Ảnh hƣởng của khoảng cách trồng và liều lƣợng đạm đến một số yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của giống LCH9
• 3.5. Kết quả xây dựng mô hình trình diễn giống ƣu tú tại huyện Đồng Phú và thị xã Đồng Xoài - tỉnh Bình Phƣớc
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về giống ngô lai chịu hạn

Giống ngô lai chịu hạn là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Tại tỉnh Bình Phước, việc nghiên cứu và tuyển chọn giống ngô lai chịu hạn đã trở thành một nhiệm vụ cấp thiết. Theo nghiên cứu, giống ngô lai có khả năng thích ứng tốt với điều kiện khí hậu khắc nghiệt, giúp nông dân giảm thiểu thiệt hại do hạn hán. Việc lựa chọn giống ngô lai phù hợp không chỉ giúp tăng năng suất mà còn cải thiện chất lượng sản phẩm. Các giống ngô lai như LCH9 và AG89-TB15 đã được chứng minh có khả năng chịu hạn tốt và năng suất ổn định, đáp ứng nhu cầu sản xuất nông nghiệp tại địa phương.

1.1. Tình hình sản xuất ngô tại Bình Phước

Sản xuất ngô tại Bình Phước hiện đang gặp nhiều khó khăn do điều kiện khí hậu và sự cạnh tranh với các loại cây trồng khác. Năm 2014, diện tích trồng ngô tại tỉnh chỉ đạt 4.900 ha với năng suất 36,1 tạ/ha, thấp hơn nhiều so với mức trung bình của cả nước. Việc sử dụng các giống ngô cũ, năng suất thấp và khả năng chịu hạn kém đã làm giảm hiệu quả sản xuất. Do đó, việc nghiên cứu tuyển chọn giống ngô lai chịu hạn là cần thiết để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp tại Bình Phước.

II. Biện pháp canh tác cho giống ngô lai mới

Để tối ưu hóa năng suất của giống ngô lai mới, việc áp dụng các biện pháp canh tác hợp lý là rất quan trọng. Các nghiên cứu cho thấy rằng mật độ trồng và liều lượng phân bón có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển và năng suất của cây ngô. Tại Bình Phước, mật độ trồng được khuyến cáo là 5,7 vạn cây/ha, tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều nông dân vẫn chưa áp dụng đúng mức này. Việc điều chỉnh mật độ trồng phù hợp với từng giống ngô sẽ giúp cây phát triển tốt hơn và tăng năng suất. Ngoài ra, việc bón phân đầy đủ và đúng cách cũng là yếu tố quyết định đến sự phát triển của cây ngô, đặc biệt là phân đạm.

2.1. Kỹ thuật trồng ngô

Kỹ thuật trồng ngô tại Bình Phước cần được cải tiến để phù hợp với điều kiện khí hậu và đất đai. Việc áp dụng các kỹ thuật như trồng theo hàng, sử dụng giống ngô lai chịu hạn và điều chỉnh khoảng cách trồng sẽ giúp cây ngô phát triển tốt hơn. Nghiên cứu cho thấy rằng việc tăng mật độ trồng có thể cải thiện năng suất từ 20-25%. Bên cạnh đó, việc sử dụng các biện pháp canh tác bền vững như canh tác bền vững và quản lý nước cũng cần được chú trọng để đảm bảo năng suất ổn định trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt.

III. Đánh giá hiệu quả của giống ngô lai chịu hạn

Đánh giá hiệu quả của giống ngô lai chịu hạn là một phần quan trọng trong nghiên cứu này. Các giống ngô như LCH9 và AG89-TB15 đã cho thấy khả năng chịu hạn tốt và năng suất ổn định trong các thử nghiệm. Kết quả cho thấy rằng giống LCH9 có thể đạt năng suất cao hơn 30% so với các giống truyền thống trong điều kiện hạn. Điều này không chỉ giúp nông dân tăng thu nhập mà còn góp phần đảm bảo an ninh lương thực tại địa phương. Việc áp dụng các giống ngô lai chịu hạn sẽ là một bước tiến quan trọng trong việc phát triển nông nghiệp bền vững tại Bình Phước.

3.1. Tác động của khí hậu đến năng suất ngô

Khí hậu có ảnh hưởng lớn đến năng suất ngô, đặc biệt là trong các giai đoạn sinh trưởng quan trọng. Tại Bình Phước, mùa khô kéo dài và hạn hán cục bộ thường xảy ra, ảnh hưởng đến quá trình phát triển của cây ngô. Nghiên cứu cho thấy rằng giống ngô lai chịu hạn có khả năng thích ứng tốt hơn với điều kiện khí hậu khắc nghiệt, giúp giảm thiểu thiệt hại do hạn hán. Việc lựa chọn giống phù hợp và áp dụng các biện pháp canh tác hợp lý sẽ giúp nông dân tăng năng suất và chất lượng sản phẩm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích nghiên cứu. Yêu cầu của đề tài.

Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn. Những đóng góp mới của luận án. 4 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Cơ sở khoa học của đề tài .2 Tình hình sản xuất và tiêu thụ ngô trên thế giới và Việt Nam.

Tình hình sản xuất và tiêu thụ ngô trên thế giới. Tình hình sản xuất và tiêu thụ ngô ở Việt Nam. Tình hình sản xuất ngô ở vùng Đông Nam bộ và Bình Phƣớc. Những thành tựu trong chọn tạo giống ngô ở Việt Nam.

Một số kết quả nghiên cứu về khả năng chịu hạn của cây ngô. Khả năng thích nghi và chống chịu hạn của cây trồng. Tác hại của hạn đối với cây ngô .3 Một số chỉ tiêu liên quan đến chịu hạn ở cây ngô .4 Một số nghiên cứu về hạn đối với cây ngô. Tính ổn định năng suất của giống cây trồng.

Kết quả nghiên về cứu mật độ, khoảng cách trồng ngô trên thế giới và Việt Nam. Kết quả nghiên cứu về mật độ và khoảng cách trồng ngô trên thế giới. Kết quả nghiên cứu về mật độ và khoảng cách trồng ngô ở Việt Nam. Một số kết quả nghiên cứu về phân bón cho ngô trên thế giới và Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu về phân bón cho ngô trên thế giới. Kết quả nghiên cứu về phân bón cho ngô ở Việt Nam. Kết quả nghiên cứu về phân bón cho ngô trong điều kiện khô hạn. 42 Chƣơng 2: VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Vật liệu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu và chỉ tiêu theo dõi. Nội dung 1: Đánh giá khả năng chịu hạn của các giống và tổ hợp lai thí nghiệm .2 Nội dung 2: Đánh giá đặc điểm nông học và tính ổn định năng suất của các giống và tổ hợp lai thí nghiệm .3 Nội dung 3: Nghiên cứu xác định khoảng cách và liều lƣợng đạm thích hợp cho giống lai đã tuyển chọn .4 Nội dung 4: Xây dựng mô hình trình diễn.

Quy trình chăm sóc áp dụng trong các thí nghiệm đồng ruộng. Thời gian và địa điểm nghiên cứu. Phƣơng pháp xử lý số liệu. 62 Chƣơng 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN.

Kết quả nghiên cứu khả năng chịu hạn của các giống, THL. Đánh giá khả năng chịu hạn của các giống, THL ở thời kỳ cây con. Khả năng chịu hạn của giống, THL trong điều kiện tƣới và điều kiện gây hạn. Kết quả tuyển chọn giống ngô lai tại tỉnh Bình Phƣớc.

Các giai đoạn sinh trƣởng, phát triển của các giống, THL. Đặc điểm hình thái của các giống, THL thí nghiệm. Khả năng chống chịu sâu bệnh của các giống, THL tại Đồng Xoài và Đồng Phú. Trạng thái cây, trạng thái bắp, độ bao bắp.

Yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của các giống, THL. Đánh giá mức độ ổn định năng suất của các giống, THL. Ảnh hƣởng của khoảng cách trồng và liều lƣợng đạm đến sinh trƣởng, phát triển và năng suất của giống ngô LCH9. Ảnh hƣởng của khoảng cách trồng và liều lƣợng đạm đến các giai đoạn sinh trƣởng của giống LCH9 tại Đồng Xoài.

Ảnh hƣởng của khoảng cách trồng và liều lƣợng đạm đến đặc điểm hình thái của giống LCH9 tại Đồng Xoài. Ảnh hƣởng của khoảng cách trồng và liều lƣợng đạm đến một số yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của giống LCH9. Kết quả xây dựng mô hình trình diễn giống ƣu tú tại huyện Đồng Phú và thị xã Đồng Xoài - tỉnh Bình Phƣớc. 127 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ.

129 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 130 TÀI LIỆU THAM KHẢO. c vi CÁC CHỮ VIẾT TẮT 1. ASI : Anthesis silking Interval- chênh lệch thời gian tung phấn - phun râu 2.

CCC : Chiều cao cây 3. CEC : Cation Exchange Capacity - Khả năng trao đổi cation 4. CIMMYT Centro International De Mejoramiento de Maíz y Trigo Trung tâm Nghiên cứu Ngô và Lúa mì Quốc tế 5. DI : Chỉ số hạn 6.

CV : Coefficient of Variance - Hệ số biến động 7. FAOSTAT : Food anh Agriculture Organization Corporate statisticad database - Dữ liệu thống kê của Tổ chức Nông Lƣơng Liên hợp quốc 8. G - FR : Thời gian từ gieo đến phun râu 9. G - TF : Thời gian từ gieo đến tung phấn 10.

HSHQ : Hệ số hồi quy 11. HT : Hè Thu 12. IGC : International Grains Council - Hội đồng ngũ cốc quốc tế 13. LSD : Least Significant Difference - Sai khác nhỏ nhất có ý nghĩa 14.

M 1000 hạt : Khối lƣợng 1000 hạt 15. NSTT : Năng suất thực thu 16. PEG : Polyethylen Glycol 17. QCVN : Quy chuẩn Việt Nam 18.

RCBD : Randommized Complete Block Design - khối đầy đủ ngẫu nhiên 19. THL : Tổ hợp lai 21. TGST : Thời gian sinh trƣởng 22. USDA : United Stated Degartment of Agriculture - Bộ Nông nghiệp Mỹ c vii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.

Diện tích, năng suất và sản lƣợng ngô trên thế giới (2011- 2016) .Tình hình sản xuất ngô ở Việt Nam giai đoạn 2011 - 2016. Tình hình nhập khẩu ngô ở Việt Nam năm 2013-2015. Tình hình sản xuất ngô của các tỉnh Đông Nam Bộ năm 2015 .5: Lƣợng mƣa trong các tháng 5,6,10,11 tại Bình Phƣớc. Tình hình sản xuất ngô ở Bình Phƣớc giai đoạn 2007 - 2016.

Ảnh hƣởng của quá trình bốc hơi nƣớc đến năng suất ngô. Lƣợng phân N, P, K bón cho ngô tẻ. Nguồn gốc vật liệu tham gia thí nghiệm. Tỷ lệ nảy mầm và phát triển của mầm ở các giống, THL thí nghiệm trong dung dịch polyethylen glycol 20%.

Ảnh hƣởng của hạn đến khả năng tích luỹ vật chất khô ở rễ của các giống, THL thí nghiệm. Tỷ lệ cây héo, cây phục hồi và chỉ số hạn tƣơng đối của các giống, THL thí nghiệm. Các giai đoạn phát dục chính của các giống, THL trong điều kiện tƣới và gây hạn vụ Đông Xuân năm 2013 tại Đồng Xoài. Các giai đoạn phát dục chính của các giống, THL trong điều kiện tƣới và gây hạn vụ Đông Xuân năm 2013 tại Đồng Phú.

Chiều cao cây của các giống, THL thí nghiệm trong điều kiện tƣới và gây hạn vụ Đông Xuân năm 2013 tại Đồng Xoài và Đồng Phú. Chiều cao đóng bắp của các giống, THL thí nghiệm trong điều kiện tƣới và gây hạn vụ Đông Xuân năm 2013 tại Đồng Xoài và Đồng Phú. Số lá/cây của các giống, THL trong điều kiện tƣới và gây hạn vụ Đông Xuân năm 2013 tại Đồng Xoài và Đồng Phú. Số bắp/cây của các giống, THL trong điều kiện tƣới và gây hạn vụ Đông Xuân năm 2013 tại Đồng Xoài và Đồng Phú.

Chiều dài bắp của các giống, THL trong điều kiện tƣới và gây hạn vụ Đông Xuân 2013-2014 tại Đồng Xoài và Đồng Phú. Đƣờng kính bắp của các giống, THL trong điều kiện tƣới và gây hạn vụ Đông Xuân 2013 tại Đồng Xoài và Đồng Phú. Số hàng trên bắp của các giống, THL trong điều kiện tƣới và gây hạn vụ Đông Xuân năm 2013 tại Đồng Xoài và Đồng Phú. Số hạt trên hàng của các giống, THL trong điều kiện tƣới và gây hạn vụ Đông Xuân năm 2013 tại Đồng Xoài và Đồng Phú.

Khối lƣợng 1000 hạt của các giống, THL trong điều kiện tƣới và gây hạn vụ Đông Xuân năm 2013 tại Đồng Xoài và Đồng Phú. Suy giảm năng suất thực thu và chỉ số hạn của các giống, THL trong điều kiện tƣới và gây hạn vụ Đông Xuân 2013 tại Đồng Xoài và Đồng Phú. Thời gian sinh trƣởng của các giống, THL vụ Hè Thu, Thu Đông 2013 tại Đồng Xoài và Đồng Phú. Chiều cao cây của các giống, THL tại Đồng Xoài và Đồng Phú vụ Hè Thu và Thu Đông 2013.

Chiều cao đóng bắp của các giống, THL tại Đồng Xoài và Đồng Phú vụ Hè Thu và Thu Đông 2013. Số lá trên cây của các giống, THL tại Đồng Xoài và Đồng Phú vụ Hè Thu và Thu Đông 2013. Tỷ lệ nhiễm sâu bệnh của các giống, THL tại Đồng Xoài, Đồng Phú vụ Hè thu và Thu đông 2013. Trạng thái cây, trạng thái bắp, độ bao bắp của các giống, THL trong vụ Hè Thu và Thu Đông 2013 tại Đồng Xoài và Đồng Phú.

Chiều dài bắp của các giống, THL tại Đồng Xoài và Đồng Phú vụ Hè Thu và Thu Đông 2013. Đƣờng kính bắp của các giống, THL tại Đồng Xoài và Đồng Phú vụ Hè Thu và Thu Đông 2013. Đặc điểm hình thái bắp của các giống, THL trong vụ Hè Thu và Thu Đông năm 2013 tại Đồng Xoài và Đồng Phú. Khối lƣợng 1000 hạt của các giống, THL trong vụ Hè Thu và Thu Đông 2013 tại Đồng Xoài và Đồng Phù - Bình Phƣớc.

Năng suất thực thu của các giống, THL tại Đồng Xoài và Đồng Phú vụ Hè Thu và Thu Đông 2013. Năng suất thực thu của các giống, THL qua các điểm khảo nghiệm tại Bình Phƣớc. Kết quả phân tích ổn định năng suất của 13 giống, THL qua 5 điểm khảo nghiệm tại Bình Phƣớc, vụ Hè Thu 2013. Ảnh hƣởng của khoảng cách trồng và liều lƣợng đạm đến các giai đoạn sinh trƣởng của giống ngô LCH 9 trong vụ Hè Thu 2014 tại Đồng Xoài.

Ảnh hƣởng của khoảng cách trồng và liều lƣợng đạm đến thời gian sinh trƣởng của giống ngô LCH 9 trong vụ Thu Đông 2014 tại Đồng Xoài .31: Ảnh hƣởng của khoảng cách trồng và liều lƣợng đạm đến đặc điểm hình thái của giống LCH 9 trong vụ Hè Thu và Thu Đông 2014 tại Đồng Xoài.32: Ảnh hƣởng tƣơng tác giữa khoảng cách trồng và liều lƣợng đạm đền đặc điểm hình thái của giống LCH9 trong vụ Hè Thu và Thu Đông 2014 tại Đồng Xoài.33: Ảnh hƣởng của khoảng cách trồng và liều lƣợng đạm đến số bắp trên cây, chiều dài, đƣờng kính bắp của giống LCH 9 vụ Hè Thu và Thu Đông 2014 tại Đồng Xoài .34: Ảnh hƣởng tƣơng tác giữa khoảng cách trồng và liều lƣợng đạm đền số bắp trên cây, chiều dài và đƣờng kính bắp của giống LCH9 tại Đồng Xoài .35: Ảnh hƣởng của khoảng cách trồng và liều lƣợng đạm đến số hàng trên bắp, số hạt trên hàng và khối lƣợng 1000 hạt của giống LCH 9 vụ Hè Thu và Thu Đông 2014 tại Đồng Xoài .