Luận văn thạc sĩ vnu ls thực hiện pháp luật về thuế của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn thị xã sầm sơn thanh hoá

Luận văn thạc sĩ luật học nghiên cứu vnu ls thực hiện pháp luật về thuế của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn thị xã sầm, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Đặng Thị Xuyên
• Người hướng dẫn: GS. Đào Trí Úc
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lý luận và lịch sử Nhà nước và Pháp luật
• Đề tài: Thực hiện pháp luật về thuế của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn thị xã Sầm Sơn, Thanh Hóa
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT THUẾ CỦA CÁC DOANH NGHIỆP NGOÀI QUỐC DOANH
• 1.1. Khái quát về doanh nghiệp ngoài quốc doanh
• 1.2. Pháp luật thuế đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh
• 1.3. Định nghĩa pháp luật thuế
• 1.4. Vai trò của pháp luật thuế
• 1.5. Hình thức, nội dung của pháp luật thuế đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh
• 1.6. Khái niệm thực hiện pháp luật thuế của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh
• 1.7. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện pháp luật thuế của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh
• 1.8. Ý thức pháp luật của các doanh nhân trong doanh nghiệp ngoài quốc doanh
• 1.9. Mức độ hoàn thiện của hệ thống pháp luật
• 1.10. Hoạt động của cơ quan quản lý thuế
• 1.11. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ THUẾ CỦA CÁC DOANH NGHIỆP NGOÀI QUỐC DOANH TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ SẦM SƠN
• 2.1. Đặc điểm kinh tế xã hội và tình hình doanh nghiệp ngoài quốc doanh ở thị xã Sầm Sơn
• 2.2. Đặc điểm kinh tế xã hội
• 2.3. Tình hình phát triển doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn Thị xã
• 2.4. Những kết quả đạt được và những hạn chế trong việc thực hiện pháp luật về thuế của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh
• 2.5. Kết quả đạt được trong việc thực hiện pháp luật về thuế đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh
• 2.6. Những hạn chế trong việc thực hiện pháp luật thuế của doanh nghiệp ngoài quốc doanh
• 2.7. Nguyên nhân dẫn đến những hạn chế trong việc thực hiện pháp luật thuế của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn thị xã Sầm Sơn
• 2.8. Đánh giá chung về công tác quản lý thuế đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn TX Sầm Sơn
• 2.9. Các giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật thuế của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn Thị Xã Sầm Sơn hiện nay
• 2.9.1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật thuế
• 2.9.2. Nâng cao ý thức pháp luật của doanh nhân
• 2.9.3. Các giải pháp chủ yếu nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về quản lý thuế các DNNQD của cơ quan thuế
• 2.10. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về thực hiện pháp luật thuế tại doanh nghiệp ngoài quốc doanh

Nghiên cứu về việc thực hiện pháp luật thuế tại các doanh nghiệp ngoài quốc doanh ở Sầm Sơn là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh phát triển kinh tế hiện nay. Doanh nghiệp ngoài quốc doanh đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, góp phần tạo ra việc làm và tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, việc thực hiện pháp luật thuế tại các doanh nghiệp này vẫn còn nhiều thách thức. Cần có cái nhìn tổng quan về pháp luật thuế và vai trò của nó trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp ngoài quốc doanh.

1.1. Khái niệm và vai trò của pháp luật thuế

Pháp luật thuế là hệ thống các quy định pháp lý điều chỉnh việc thu thuế từ các cá nhân và tổ chức. Vai trò của pháp luật thuế không chỉ là nguồn thu cho ngân sách nhà nước mà còn là công cụ điều tiết kinh tế, đảm bảo công bằng xã hội.

1.2. Đặc điểm của doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại Sầm Sơn

Doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại Sầm Sơn có sự đa dạng về quy mô và lĩnh vực hoạt động. Đặc điểm này tạo ra những thách thức trong việc quản lý thuế và thực hiện pháp luật thuế.

II. Những thách thức trong việc thực hiện pháp luật thuế tại doanh nghiệp ngoài quốc doanh

Việc thực hiện pháp luật thuế tại doanh nghiệp ngoài quốc doanh ở Sầm Sơn gặp nhiều thách thức. Những thách thức này không chỉ đến từ bản thân doanh nghiệp mà còn từ hệ thống pháp luật và cơ quan quản lý thuế.

2.1. Ý thức pháp luật của doanh nhân

Nhiều doanh nhân tại doanh nghiệp ngoài quốc doanh chưa có ý thức chấp hành pháp luật thuế. Tình trạng trốn thuế, khai man thuế vẫn diễn ra phổ biến, gây khó khăn cho công tác quản lý thuế.

2.2. Hệ thống pháp luật chưa hoàn thiện

Hệ thống pháp luật thuế hiện hành còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng kịp thời nhu cầu thực tiễn. Điều này dẫn đến việc doanh nghiệp khó khăn trong việc tuân thủ các quy định pháp luật.

III. Phương pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật thuế

Để nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật thuế tại doanh nghiệp ngoài quốc doanh, cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các giải pháp này cần được thực hiện đồng bộ và có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng.

3.1. Tăng cường công tác tuyên truyền pháp luật

Cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật thuế đến doanh nghiệp ngoài quốc doanh. Điều này giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về nghĩa vụ thuế và quyền lợi của mình.

3.2. Cải cách thủ tục hành chính thuế

Cải cách thủ tục hành chính thuế là cần thiết để giảm bớt gánh nặng cho doanh nghiệp. Việc đơn giản hóa quy trình kê khai và nộp thuế sẽ giúp doanh nghiệp dễ dàng hơn trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu thực trạng thực hiện pháp luật thuế tại doanh nghiệp ngoài quốc doanh ở Sầm Sơn đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết để nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật thuế.

4.1. Kết quả đạt được trong thực hiện pháp luật thuế

Nhiều doanh nghiệp đã có những bước tiến trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế. Sự hợp tác giữa doanh nghiệp và cơ quan thuế đã được cải thiện, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện pháp luật.

4.2. Những hạn chế và nguyên nhân

Mặc dù có nhiều kết quả tích cực, nhưng vẫn tồn tại những hạn chế trong việc thực hiện pháp luật thuế. Nguyên nhân chủ yếu đến từ ý thức chấp hành pháp luật của doanh nhân và sự phức tạp của hệ thống pháp luật.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai

Việc thực hiện pháp luật thuế tại doanh nghiệp ngoài quốc doanh ở Sầm Sơn cần được cải thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế. Cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả để nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của doanh nghiệp.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật thuế và nâng cao năng lực quản lý thuế. Điều này sẽ giúp doanh nghiệp ngoài quốc doanh thực hiện tốt hơn nghĩa vụ thuế của mình.

5.2. Khuyến nghị cho các cơ quan quản lý

Các cơ quan quản lý thuế cần có những biện pháp cụ thể để hỗ trợ doanh nghiệp trong việc thực hiện pháp luật thuế. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng là rất cần thiết.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực kinh tế ngoài quốc doanh giữ vai trò then chốt trong quá trình chuyển dịch cơ cấu và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương. Tại thị xã Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa – đô thị loại III với diện tích tự nhiên gần 17,9 km2 và dân số 62.550 người, số lượng doanh nghiệp ngoài quốc doanh đã tăng từ 286 đơn vị năm 2011 lên 333 đơn vị vào năm 2013, đóng góp nguồn vốn đăng ký đạt 1.250 tỷ đồng. Tuy nhiên, việc thực thi nghĩa vụ tài chính của khối doanh nghiệp này còn bộc lộ nhiều bất cập lớn. Điển hình là tình trạng nợ đọng thuế thu nhập doanh nghiệp tăng 29% từ 632 triệu đồng năm 2012 lên 898 triệu đồng năm 2013, cùng các hiện tượng che giấu doanh thu, gian lận hóa đơn và kê khai sai chi phí hợp lý.

Mục tiêu nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm sáng tỏ cơ sở lý luận về thực hiện pháp luật thuế, đánh giá toàn diện thực trạng chấp hành nghĩa vụ thuế của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại thị xã Sầm Sơn trong giai đoạn 2011 - 2013, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và ý thức tuân thủ pháp luật. Nghiên cứu tập trung vào các sắc thuế cốt lõi gồm thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế môn bài. Ý nghĩa của công trình thể hiện rõ qua việc cung cấp luận cứ khoa học thực tiễn, hỗ trợ cơ quan quản lý thuế địa phương nâng cao tỷ lệ nộp hồ sơ kê khai đúng hạn vượt mức 95,4% và thúc đẩy tỷ lệ doanh nghiệp tham gia kê khai thuế điện tử đạt trên 80%, góp phần chống thất thu ngân sách nhà nước bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và lý thuyết hành vi tuân thủ pháp luật trong lĩnh vực tài chính công. Về bản chất, pháp luật thuế được xác định là hệ thống các quy phạm pháp luật điều chỉnh quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình phân phối lại của cải xã hội giữa Nhà nước và người nộp thuế. Bốn khái niệm trọng tâm được chuẩn hóa trong nghiên cứu bao gồm:

• Khái niệm thực hiện pháp luật thuế: Hành vi thực tế, hợp pháp của doanh nghiệp nhằm hiện thực hóa các nghĩa vụ kê khai, nộp thuế chính xác và đúng thời hạn theo quy định pháp lý.
• Bốn hình thức thực hiện pháp luật: Tuân thủ pháp luật (không trốn thuế, không gian lận sổ sách), thi hành pháp luật (chủ động nộp đủ số tiền thuế phát sinh), sử dụng pháp luật (thực hiện quyền ưu đãi, miễn giảm thuế theo luật) và áp dụng pháp luật (hoạt động kiểm tra, xử lý vi phạm của cơ quan thuế).
• Ý thức pháp luật thuế của doanh nhân: Tổng hòa nhận thức, thái độ và thói quen tôn trọng nghĩa vụ nộp thuế đối với ngân sách quốc gia.
• Cơ chế tự tính, tự khai, tự nộp theo Luật Quản lý thuế số 78/2006/QH11: Mô hình quản lý hiện đại chuyển giao trách nhiệm xác định nghĩa vụ thuế cho người nộp thuế dưới sự giám sát, hậu kiểm của cơ quan thu thuế.

Các sắc thuế giữ tỷ trọng chi phối trong nguồn thu ngân sách gồm thuế giá trị gia tăng (chiếm khoảng 28% đến 30% tổng thu ngân sách nhà nước năm 2013) và thuế thu nhập doanh nghiệp (chiếm khoảng 17% đến 18% tổng thu ngân sách).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp chính thống từ Chi cục Thuế thị xã Sầm Sơn giai đoạn 2011 - 2013, bao gồm báo cáo tổng hợp 333 doanh nghiệp được cấp mã số thuế, dữ liệu phân tích 4.145 lượt hồ sơ khai thuế năm 2013 và hồ sơ kiểm tra quyết toán thuế tại 37 doanh nghiệp vi phạm.

Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được áp dụng đối với tổng thể 333 doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn thị xã nhằm phân tích cơ cấu ngành nghề, quy mô vốn và phân loại loại hình sở hữu. Đồng thời, phương pháp chọn mẫu kiểm tra điển cứu được thực hiện trên 37 hồ sơ thanh tra quyết toán thuế năm 2011 và các đơn vị nợ thuế trọng điểm để làm rõ bản chất hành vi gian lận.

Phương pháp phân tích - tổng hợp và phương pháp so sánh thống kê được lựa chọn vì tính ưu việt trong việc đối chiếu các chỉ số tăng trưởng kinh tế với mức độ thất thu thuế. Phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử giúp đánh giá các quy luật phát sinh tiêu cực trong bối cảnh nền kinh tế thị trường, bảo đảm tính khách quan cho các kết luận khoa học chuyên ngành Luật học.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát và xử lý dữ liệu thực tế tại thị xã Sầm Sơn mang lại 4 phát hiện cốt lõi:

• Thứ nhất, quy mô doanh nghiệp ngoài quốc doanh phát triển nhanh nhưng cấu trúc vốn còn khiêm tốn. Số lượng doanh nghiệp tăng 16,4% từ 286 đơn vị năm 2011 lên 333 đơn vị năm 2013. Trong đó, khối doanh nghiệp có quy mô vốn dưới 5 tỷ đồng chiếm tới 63,3% (211 doanh nghiệp), vốn từ 5 đến 10 tỷ đồng chiếm 25% (83 doanh nghiệp), phản ánh đặc thù 88,3% doanh nghiệp thuộc diện vừa và nhỏ phát triển từ các hộ cá thể, nhà nghỉ du lịch.
• Thứ hai, công tác kê khai thuế có bước tiến tích cực về phương thức giao dịch. Năm 2013, số hồ sơ khai thuế đã nộp đạt 3.954 trên tổng số 4.145 hồ sơ phải nộp (tỷ lệ tuân thủ đạt 95,4%). Tỷ lệ doanh nghiệp tham gia hệ thống kê khai thuế qua mạng internet đạt mốc 80% theo tinh thần cải cách thủ tục hành chính.
• Thứ ba, tình trạng nợ đọng thuế thu nhập doanh nghiệp gia tăng nhanh chóng. Tổng số nợ thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2012 là 632 triệu đồng đã tăng vọt lên 898 triệu đồng năm 2013 (tăng tuyệt đối 266 triệu đồng, tương ứng mức tăng 29%). Đáng lo ngại, nợ khó thu tăng 45% (từ 205 triệu đồng lên 374 triệu đồng). Nhiều doanh nghiệp nợ kéo dài như Công ty Cổ phần Đầu tư Thăng Long nợ 3,763 tỷ đồng năm 2013, Công ty TNHH Xây dựng Thương mại và Du lịch Trung Việt nợ 1,490 tỷ đồng.
• Thứ tư, sai phạm trong kê khai quyết toán thuế diễn ra ở mức báo động. Năm 2011, Chi cục Thuế kiểm tra 37 doanh nghiệp thì ghi nhận 100% đơn vị vi phạm (37/37 doanh nghiệp), tiến hành truy thu và xử phạt tổng số tiền 1,446 tỷ đồng (tiền phạt chiếm 591,82 triệu đồng). Đến năm 2012, số tiền thuế thu nhập doanh nghiệp bị truy thu và phạt lên tới 775,75 triệu đồng, cao gấp gần 3 lần so với năm 2011.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu nghiên cứu được hệ thống hóa trực quan thông qua 9 bảng thống kê chi tiết trong luận văn, mô tả sắc nét mối quan hệ nghịch lý giữa tốc độ gia tăng doanh nghiệp và mức độ tuân thủ nghĩa vụ thuế. Điển hình, bảng cơ cấu ngành nghề cho thấy 70 doanh nghiệp dịch vụ và 70 doanh nghiệp thương nghiệp chiếm tỷ trọng lớn nhất, gắn liền với tính chất mùa vụ du lịch biển đặc thù. Doanh thu của các đơn vị này biến động mạnh theo từng quý, tạo áp lực lớn cho công tác giám sát hóa đơn.

Nguyên nhân chính dẫn tới sai phạm bắt nguồn từ ý thức pháp luật hạn chế của đội ngũ doanh nhân, thói quen sử dụng tiền mặt trong thanh toán dịch vụ du lịch, cùng năng lực yếu kém của đội ngũ kế toán tại các doanh nghiệp tư nhân. Khi so sánh với các nghiên cứu thực hiện tại thành phố Thanh Hóa và thành phố Lạng Sơn, kết quả tại Sầm Sơn cho thấy tỷ lệ vi phạm quyết toán thuế cao hơn đáng kể do đặc thù quản lý kinh doanh lưu trú, ăn uống có mức độ che giấu doanh thu phức tạp hơn các đô thị công nghiệp.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu lực thực thi pháp luật thuế của khu vực kinh tế ngoài quốc doanh, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao:

• Hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật và cải cách thủ tục hành chính thuế: Rà soát, bãi bỏ các quy định chồng chéo giữa Luật Quản lý thuế số 78/2006/QH11 và Luật Doanh nghiệp. Đơn giản hóa biểu mẫu kê khai, hướng tới mục tiêu giảm 30% thời gian thực hiện thủ tục thuế cho người nộp thuế. Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế. Lộ trình thực hiện: Giai đoạn 2014 - 2016.
• Nâng cao ý thức pháp luật và đạo đức kinh doanh của người nộp thuế: Định kỳ tổ chức tối thiểu 12 hội nghị tập huấn chuyên sâu mỗi năm về chính sách thuế mới, hóa đơn chứng từ điện tử và các hành vi bị nghiêm cấm; phấn đấu 100% chủ doanh nghiệp ký cam kết không trốn thuế. Chủ thể thực hiện: Chi cục Thuế thị xã Sầm Sơn phối hợp với Hội Doanh nghiệp thị xã. Lộ trình: Triển khai thường niên từ năm 2014.
• Hiện đại hóa công nghệ thông tin và quy trình quản lý thu nộp thuế: Đẩy mạnh dịch vụ nộp thuế điện tử qua liên kết ngân hàng thương mại, nâng tỷ lệ doanh nghiệp nộp thuế qua mạng từ 80% lên mức 95% đến 100%, bảo đảm dữ liệu đối soát tức thời. Chủ thể thực hiện: Chi cục Thuế Sầm Sơn và hệ thống ngân hàng thương mại trên địa bàn. Lộ trình: Hoàn thành trong năm 2015.
• Siết chặt công tác thanh tra, kiểm tra và cưỡng chế thu hồi nợ thuế: Xây dựng bộ tiêu chí phân tích rủi ro trong quản lý thuế, tiến hành thanh tra tối thiểu 15% đến 20% tổng số 333 doanh nghiệp hàng năm; kiên quyết áp dụng biện pháp cưỡng chế tài khoản, phong tỏa hóa đơn nhằm kéo giảm tỷ lệ nợ đọng thuế thu nhập doanh nghiệp xuống dưới 5% tổng thu ngân sách. Chủ thể thực hiện: Đội Kiểm tra và Đội Quản lý nợ Chi cục Thuế. Lộ trình: Thực hiện định kỳ hàng quý.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo giàu giá trị lý luận và thực tiễn đối với 4 nhóm đối tượng cụ thể:

• Cán bộ quản lý và thanh tra ngành Thuế: Tiếp cận khung phân tích hành vi trốn thuế, phương pháp phân loại nhóm nợ khó thu (chiếm 374 triệu đồng năm 2013) và nợ có khả năng thu để xây dựng quy trình hậu kiểm hiệu quả trên địa bàn du lịch mùa vụ.
• Chủ doanh nghiệp, Giám đốc điều hành và Kế toán trưởng DNNQD: Nắm bắt các lỗi vi phạm phổ biến trong hạch toán chi phí được trừ và khấu trừ thuế giá trị gia tăng, từ đó chuẩn hóa hệ thống chứng từ sổ sách, phòng ngừa rủi ro bị truy thu và xử phạt tài chính.
• Giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Luật học, Kinh tế công: Sử dụng nghiên cứu như một tài liệu tham khảo chuẩn mực về chuyên ngành Lý luận và lịch sử Nhà nước và Pháp luật, khai thác nguồn dữ liệu thống kê giai đoạn 2011 - 2013 phục vụ các đề tài liên quan đến quản lý tài chính công.
• Cơ quan hoạch định chính sách và chính quyền địa phương: Tham khảo cơ sở thực tiễn để ban hành các nghị quyết phát triển kinh tế tư nhân gắn với việc khai thác hiệu quả nguồn vốn đăng ký 1.250 tỷ đồng tại các đô thị loại III.

Câu hỏi thường gặp

• Thực trạng nợ đọng thuế của khối doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại thị xã Sầm Sơn diễn biến ra sao? Tổng số nợ thuế thu nhập doanh nghiệp của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh năm 2013 là 898 triệu đồng, tăng 29% so với mức 632 triệu đồng năm 2012. Trong đó, nợ khó thu tăng 45% lên mức 374 triệu đồng do các doanh nghiệp xây dựng gặp khó khăn về nguồn vốn và tiến độ giải ngân đầu tư công.

• Tỷ lệ tuân thủ nộp hồ sơ khai thuế của các doanh nghiệp trên địa bàn đạt kết quả thế nào? Năm 2013, Chi cục Thuế tiếp nhận 3.954 hồ sơ trên tổng số 4.145 hồ sơ phải nộp, đạt tỷ lệ 95,4%. Khoảng 191 hồ sơ không nộp (chiếm 4,6%) chủ yếu rơi vào các đơn vị đã đăng ký mã số thuế nhưng thực tế ngừng hoạt động hoặc chuyển địa điểm mà không khai báo kịp thời với cơ quan thuế.

• Sai phạm phổ biến nhất được phát hiện qua công tác kiểm tra quyết toán thuế là gì? Toàn bộ 37 doanh nghiệp ngoài quốc doanh được kiểm tra quyết toán năm 2011 đều ghi nhận hành vi vi phạm, chủ yếu là kê khai thiếu doanh thu thực tế và hạch toán sai các khoản chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp, dẫn tới tổng số tiền truy thu và xử phạt lên đến 1,446 tỷ đồng.

• Việc áp dụng công nghệ thông tin trong kê khai thuế mang lại chuyển biến gì? Thực hiện các văn bản chỉ đạo như Chỉ thị 24/CT-TTg và Công văn 3100/TCT-CNTT năm 2014, địa phương đã nâng tỷ lệ doanh nghiệp tham gia kê khai thuế qua mạng internet lên mức 80%, giúp cắt giảm đáng kể thời gian đi lại, tiết kiệm chi phí hành chính và giảm thiểu sai sót kỹ thuật trong xử lý dữ liệu.

• Luận văn đề xuất biện pháp trọng tâm nào để xử lý các khoản nợ thuế lớn kéo dài? Nghiên cứu khuyến nghị phân nhóm nợ cụ thể (nợ chờ xử lý, nợ khó thu, nợ có khả năng thu) kết hợp công khai danh sách các doanh nghiệp chây ỳ nợ trên 1 tỷ đồng như Công ty Cổ phần Đầu tư Thăng Long (nợ 3,763 tỷ đồng) và áp dụng biện pháp cưỡng chế trích tiền từ tài khoản ngân hàng.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về thực hiện pháp luật thuế của doanh nghiệp ngoài quốc doanh dưới góc độ chuyên ngành Lý luận và lịch sử Nhà nước và Pháp luật.
• Khảo sát thực tiễn chi tiết tại thị xã Sầm Sơn giai đoạn 2011 - 2013, phản ánh sự phát triển của 333 doanh nghiệp với tổng vốn đăng ký 1.250 tỷ đồng nhưng quy mô vừa và nhỏ chiếm tới 88,3%.
• Chỉ rõ những lỗ hổng lớn trong công tác chấp hành pháp luật thuế, đặc biệt là tỷ lệ vi phạm quyết toán 100% tại các đơn vị thanh tra và mức tăng nợ đọng thuế thu nhập doanh nghiệp lên tới 898 triệu đồng năm 2013.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đồng bộ kết hợp giữa hoàn thiện khung khổ pháp lý, nâng cao ý thức tuân thủ của doanh nhân, đẩy mạnh kê khai thuế điện tử đạt mốc 95% đến 100% và tăng cường cưỡng chế nợ đọng.
• Xác định lộ trình hành động trọng tâm giai đoạn 2014 - 2016 nhằm kiểm soát thất thu ngân sách, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước tại các đô thị du lịch biển.

Công trình là nguồn tài liệu hữu ích giúp các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp cùng chung tay kiến tạo môi trường kinh doanh minh bạch, bảo đảm nguồn thu ngân sách nhà nước bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT THUẾ CỦA CÁC DOANH NGHIỆP NGOÀI QUỐC DOANH 1. Khái quát về doanh nghiệp ngoài quốc doanh Trong nền kinh tế nhiều thành phần, mỗi đơn vị kinh doanh là một tổ chức của những ngƣời sản xuất hàng hoá thuộc các thành phần kinh tế khác nhau. Họ đầu tƣ vốn, thuê mƣớn và sử dụng lao động để sản xuất một loại hàng hoá hay thực hiện một loại dịch vụ nhất định qua đó tìm kiếm lợi nhuận. Trong nền kinh tế thị trƣờng, tổ chức kinh tế thực hiện các hoạt động sản xuất và trao đổi hàng hoá chủ yếu là các doanh nghiệp.

Hoạt động kinh doanh bao gồm hoạt động kinh doanh tƣ nhân và hoạt động kinh doanh của Nhà nƣớc. Việc phân biệt hoạt động kinh doanh tƣ nhân với hoạt động kinh doanh của Nhà nƣớc căn cứ vào việc ai là ngƣời tổ chức và chỉ đạo các hoạt động này. Doanh nghiệp ngoài quốc doanh là tổ chức kinh tế do cá nhân, tổ chức đầu tƣ vốn, thành lập và tổ chức quản lý theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh. Ở hầu hết các nƣớc trên thế giới hiện nay, các hình thức sở hữu thƣờng đan xen nhau.

Có nhiều doanh nghiệp trong đó vừa có yếu tố tƣ nhân vừa có sự tham gia của Nhà nƣớc. Ở Việt Nam trƣớc đây, tƣ liệu sản xuất của một cơ sở sản xuất kinh doanh nào đó thƣờng thuộc sở hữu toàn dân hoặc tập thể. Hội nghị trung ƣơng VI - Đại hội lần thứ VI của Đảng cộng sản Việt Nam đã xem xét lại các quan điểm cũ và khẳng định lại rằng: trong hoạt động sản xuất - kinh doanh, các hình thức sở hữu về tƣ liệu sản xuất không ngăn cách nhau mà có nhiều loại hình hỗn hợp, đan kết với nhau. Các doanh nghiệp quốc doanh có thể huy động vốn cổ phần của các cá nhân và tổ chức khác.

Còn các cơ sở sản xuất - 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] kinh doanh tƣ nhân cũng có thể liên kết với các doanh nghiệp quốc doanh nhằm mở rộng sản xuất. Do đó, khu vực doanh nghiệp ngoài quốc doanh không chỉ bao gồm các cơ sở sản xuất - kinh doanh hoàn toàn thuộc sở hữu tƣ nhân mà bao gồm cả các cơ sở sản xuất - kinh doanh có phần vốn góp của Nhà nƣớc nhƣng hoạt động của chúng lại do một hay một nhóm tƣ nhân tổ chức và chỉ đạo. Tóm lại, doanh nghiệp ngoài quốc doanh là doanh nghiệp mà chủ sở hữu không phải là Nhà nƣớc, bao gồm các doanh nghiệp do tƣ nhân và các tổ chức ngoài Nhà nƣớc bỏ vốn thành lập và tiến hành hoạt động sản xuất, kinh doanh. Theo Luật Doanh nghiệp đƣợc Quốc hội nƣớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá X kỳ họp thứ 5 thông qua thì doanh nghiệp NQD hiện nay của nƣớc ta gồm: Công ty cổ phần, công ty TNHH, công ty hợp doanh, doanh nghiệp tƣ nhân.

DN ngoài quốc doanh ra đời và tồn tại trong nền kinh tế quốc dân đã đem lại rất nhiều lợi ích kinh tế xã hội trong mỗi quốc gia. DN loại này phát triển góp phần làm tăng của cải vật chất cho xã hội, thúc đẩy tăng trƣởng kinh tế; góp phần giải quyết công ăn việc làm cho ngƣời lao động; tạo cho ngân sách có nguồn thu ổn định và ngày càng tăng; tăng vốn đầu tƣ cho xã hội. Các doanh nghiệp đã thực sự trở thành một động lực mạnh mẽ cho sự phát triển kinh tế – xã hội ở nƣớc ta. Hàng năm, các DN ngoài quốc doanh đã đóng góp nguồn thu lớn cho ngân sách, góp phần thúc đẩy tăng trƣởng kinh tế.

DN ngoài quốc doanh đã tạo việc làm và góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động. Khu vực DN ngoài quốc doanh đóng góp rất lớn trong việc thu hút nguồn vốn đầu tƣ xã hội. Vốn đầu tƣ vào các DN ngoài quốc doanh đang trở thành nguồn vốn đầu tƣ chủ yếu đối với sự phát triển kinh tế ở nhiều địa phƣơng. Đây là lĩnh vực dễ tạo ra công ăn việc làm cho ngƣời lao động, linh hoạt trong thành lập và tổ chức hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Các đặc điểm cơ bản của DNNQD: Thứ nhất, trong doanh nghiệp NQD hiệu quả sản xuất gắn liền với quyền lợi cá nhân ngƣời sản xuất. Mục tiêu lớn nhất đối với doanh nghiệp NQD là lợi nhuận. Vì vậy, doanh nghiệp rất nhạy bén trong tìm hiểu đầu tƣ và có thể sẵn sàng bằng bất cứ giá nào lao vào đầu tƣ để kiếm đƣợc thật nhiều lợi nhuận, thông qua những phƣơng án kinh doanh táo bạo và mạo hiểm. Đôi khi để đạt đƣợc mục đích họ có thể xem thƣờng pháp luật, không ít các doanh nghiệp NQD kinh doanh trái phép, không kê khai nộp thuế, trốn thuế, lợi dụng hoá đơn chứng từ xin hoàn thuế… gây hậu quả xấu cho xã hội.

Đặc điểm này cho thấy, công tác quản lý thuế phải đặc biệt chú trọng đến doanh nghiệp NQD, thậm chí phải chú trọng quản lý doanh nghiệp NQD hơn so với các doanh nghiệp nhà nƣớc. Thứ hai, số lƣợng đối tƣợng kinh doanh nhiều, kinh doanh ở tất cả các lĩnh vực; quy mô kinh doanh đa dạng, có thể có quy mô lớn, quy mô vừa và quy mô nhỏ nhƣng phổ biến là quy mô vừa và nhỏ; một số doanh nghiệp hoạt động ở lĩnh vực sản xuất do trình độ công nghệ lạc hậu nên năng suất lao động thấp… Đối tƣợng kinh doanh vừa nhiều lại trải trên diện rộng ở khắp các địa phƣơng trong cả nƣớc làm cho việc quản lý đối tƣợng nộp thuế thêm phức tạp. Thứ ba, trong doanh nghiệp NQD ngƣời lao động có trình độ văn hoá đa dạng, tự do dẫn đến trình độ quản lý, trình độ công nghệ thấp. Trong số những ngƣời lao động trong các doanh nghiệp NQD có cả những ngƣời già, cán bộ công nhân viên nghỉ hƣu, nghỉ mất sức hoặc không có việc làm… Do đó, việc tuyên truyền giải thích chính sách gặp nhiều vần đề khó khăn, công tác quản lý có nhiều trở ngại do hạn chế về khả năng ngoại ngữ, thiếu thông tin về thị trƣờng… Vì vậy, khó ứng phó đƣợc với tác động của thị trƣờng bên ngoài.

Đặc điểm này cho thấy, trong công tác quản lý thuế thu nhập doanh 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nghiệp đối với doanh nghiệp NQD cần có những biện pháp tuyên truyền phù hợp và các hình thức hỗ trợ đặc biệt để doanh nghiệp NQD có điều kiện thuận lợi tuân thủ pháp luật. Thứ tư, một bộ phận không nhỏ các doanh nghiệp NQD có ý thức chấp hành pháp luật kém. Tình trạng kinh doanh không có giấy phép hay vi phạm điều lệ đăng ký kinh doanh diễn ra tƣơng đối phổ biến. Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp NQD không đăng ký thuế, nhiều doanh nghiệp thành lập nhƣng không hoạt động, còn có tình trạng lập sổ sách kế toán, hoá đơn chứng từ không đúng thực tế nhằm mục đích trốn thuế diễn ra tƣơng đối phổ biến.

Đặc điểm này cho thấy, trong công tác quản lý thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp NQD phải vừa chú trọng công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, vừa nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật. Thứ năm, doanh nghiệp NQD có mô hình tổ chức quản lý, kinh doanh gọn nhẹ, năng động và nhạy bén, dễ dàng thích ứng với sự thay đổi của môi trƣờng kinh doanh và sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật. Đồng thời, số lƣợng lao động trong các doanh nghiệp ít và thƣờng đảm nhận chức vụ theo kiểu đa năng giúp cho chi phí nhân công thấp, tạo lợi thế cạnh tranh về giá và sản phẩm cung cấp cho thị trƣờng trong nƣớc. Nhƣng do quy mô nhỏ nên khó cạnh tranh đƣợc trên thị trƣờng quốc tế.

Đặc điểm này cho thấy, trong công tác quản lý thuế nói chung và quản lý thuế thu nhập doanh nghiệp nói riêng, phải tạo những điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp NQD thực hiện nghĩa vụ thuế và phát triển hoạt động sản xuất, kinh doanh. Hoạt động quản lý thuế phải chặt chẽ nhƣng không cản trở hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, phải tạo những điều kiện thuận lợi nhất cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Pháp luật thuế đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh 1.

Định nghĩa pháp luật thuế Nghiên cứu quá trình hình thành pháp luật thuế ở Việt Nam cho thấy pháp luật thuế ra đời rất sớm. Nhà nƣớc với tƣ cách là chủ thể quyền lực, sử dụng công cụ riêng là pháp luật để tập trung của cải xã hội mà không phụ thuộc vào ý chí của đối tƣợng nắm giữ của cải đó. Điều này cũng giúp cho việc phân biệt giữa luật thuế với luật ngân sách nhà nƣớc mặc dù giữa luật thuế và luật ngân sách nhà nƣớc có mối quan hệ nội tại. Quan hệ thu, nộp thuế giữa nhà nƣớc và dân cƣ phải đƣợc thực hiện dựa trên căn cứ pháp lý nhất định, đó chính là pháp luật thuế.

Thuế là khoản đóng góp mang tính chất bắt buộc để mọi ngƣời dân và mọi tổ chức kinh tế thực hiện, nhằm đáp ứng các nhu cầu chi tiêu của bộ máy nhà nƣớc. Thuế là hình thức phân phối và phân phối lại sản phẩm do các tổ chức và ngƣời dân tạo ra, nhằm hình thành quỹ tiền tệ tập trung để đáp ứng nhu cầu chi tiêu của nhà nƣớc [28]. Trên cơ sở quan niệm về pháp luật có thể hiểu pháp luật thuế đối với các doanh nghiệp ngoài quốc doanh là tổng hợp các quy phạm pháp luật điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình thu, nộp thuế giữa cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền và các doanh nghiệp ngoài quốc doanh nhằm hình thành nguồn thu ngân sách nhà nƣớc để thực hiện các mục tiêu xác định trƣớc [34]. Quan hệ pháp luật thuế của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh chính là quan hệ thu, nộp thuế giữa Nhà nƣớc và các doanh nghiệp ngoài quốc doanh dựa trên những căn cứ pháp lý nhất định.

Vai trò của pháp luật thuế Vai trò của pháp luật thuế ở nƣớc ta hiện nay thể hiện ở những điểm sau: - Pháp luật thuế là công cụ góp phần đảm bảo sự bình đẳng giữa các thành phần kinh tế và công bằng xã hội. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.