ĐẶT VẤN ĐỀ Nâng cao chất lượng khám chữa bệnh là vấn đề luôn được quan tâm hàng đầu trong nhiệm vụ chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe toàn dân. Năm 2013, Bộ trưởng Bộ Y tế đã có Quyết định số 4858/QĐ-BYT ban hành Bộ tiêu chí đánh giá chất lượng bệnh viện [1] và Quyết định số 1313/QĐ- BYT về Hướng dẫn quy trình khám bệnh tại khoa khám bệnh của bệnh viện với mục đích giúp đảm bảo và nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế, đáp ứng sự hài lòng cao nhất của người bệnh [2]. Cải tiến và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người bệnh là yêu cầu cấp thiết cho các cơ sở y tế, đồng thời cũng là sự mong đợi của người dân. Thực tế hiện nay, chi phí cho các dịch vụ y tế tăng lên nhưng chất lượng lại chưa tương xứng, cơ sở vật chất và trang thiết bị ở một số cơ sở y tế đã xuống cấp; thái độ của nhân viên y tế cần được cải thiện, thủ tục khám chữa bệnh còn phức tạp [3].
Theo thống kê của Cục quản lý khám chữa bệnh - Bộ Y tế cho biết, sau hơn 01 năm thực hiện Quyết định 1313/QĐ-BYT thì tất cả các cơ sở y tế đã tổ chức triển khai thực hiện cải tiến quy trình khám bệnh, trong đó 93% số bệnh viện có tiến hành cải tạo cơ sở hạ tầng khoa khám bệnh; mua sắm bổ sung trang thiết bị cho khu vực ngồi chờ khám bệnh như: bàn ghế, lắp quạt điện, bổ sung ghế ngồi chờ, nhiều nơi có đặt hệ thống phát số thứ tự khám bệnh tự động… Đáng chú ý, tất cả các bệnh viện đều bổ sung thêm buồng khám, bàn khám bệnh, với mức tăng trung bình tới 93,3% so với trước khi triển khai, tăng nhiều nhất là bệnh viện tuyến tỉnh (tăng 145,5%), riêng tại 36 bệnh viện tuyến trung ương tăng thêm 192 buồng khám bệnh [4]. Nâng cao chất lượng khám chữa bệnh cho người dân là mục tiêu trọng tâm mà Bệnh viện Đa Khoa khu vực Định Quán đề ra. Thực hiện theo chỉ đạo chung của Bộ Y tế và Sở Y tế tỉnh Đồng Nai, Bệnh viện đã tổ chức rà soát và 2 cải tiến quy trình khám chữa bệnh, bổ sung các tiện ích và cơ sở vật chất phục vụ cho quá trình khám chữa bệnh như: tăng thêm phòng khám, triển khai hệ thống công nghệ thông tin như kê toa điện tử. Bên cạnh đó, Bệnh viện tiếp tục phát huy cơ chế thu thập ý kiến phản hồi của người bệnh khi sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh để làm cơ sở rà soát, cải tiến các hoạt động dịch vụ y tế.
Theo kết quả khảo sát sự hài lòng người bệnh ngoại trú định kỳ hàng năm, còn nhiều ý kiến phàn nàn về thủ tục của quy trình đăng ký khám chữa bệnh, thời gian chờ đợi khám bệnh lâu, quá trình chuyển tiếp giữa các khâu khám bệnh còn dài … dẫn đến xu hướng hài lòng giảm dần theo báo cáo bệnh viện giai đoạn 2019-2020. Tình trạng người bệnh phải chờ đợi, chen lấn khi chờ khám bệnh, lộn xộn ở khu vực khám bệnh, nhất là thời gian chờ khám bệnh dài. dẫn đến nhiều hậu quả trong công tác an ninh bệnh viện, ảnh hưởng đến tinh thần, thái độ của nhân viên y tế đối với người bệnh, … làm ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ khám và điều trị bệnh [5]. Bệnh viện Đa Khoa khu vực Định Quán là Bệnh viện tự chủ tài chính (tự chủ chi thường xuyên), việc nâng cao chất lượng khám chữa bệnh thông qua việc cải tiến quy trình khám bệnh trong thời gian qua đã được bệnh viện triển khai nhiều giải pháp nhằm khắc phục, tuy nhiên hiệu quả vẫn chưa đáp ứng so với yêu cầu thực tế.
Do đó, nhằm đánh giá các bước, thời gian của quy trình khám bệnh ngoại trú của Bệnh viện hiện nay như thế nào? Phân tích những yếu tố nào đang có ảnh hưởng đến sự hài lòng của người bệnh về quy trình khám bệnh ngoại trú tại bệnh viện? Từ đó, có cơ sở đề xuất các giải pháp để tiếp tục cải tiến quy trình khám bệnh, nâng cao chất lượng khám bệnh và giảm thời gian chờ đợi của người bệnh, do đó chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Sự hài lòng của ngƣời bệnh về các bƣớc trong quy trình khám bệnh ngoại trú và một số yếu tố ảnh hƣởng tại bệnh viện đa khoa khu vực định quán tỉnh Đồng Nai năm 2022”. 3 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU Mục tiêu: 1: Đánh giá sự hài lòng của người bệnh về các bước trong quy trình khám bệnh ngoại trú tại Bệnh viện Đa khoa khu vực Định Quán tỉnh Đồng Nai năm 2022. Mục tiêu 2: Phân tích một số yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của người bệnh về các bước trong quy trình khám bệnh ngoại trú tại Bệnh viện Đa khoa khu vực Định Quán tỉnh Đồng Nai năm 2022. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1.
Một số khái niệm 1. Khám bệnh, chữa bệnh Theo Luật khám bệnh, chữa bệnh năm 2009 thì Khám bệnh là việc hỏi bệnh, khai thác tiền sử bệnh, thăm khám thực thể, khi cần thiết thì chỉ định làm xét nghiệm cận lâm sàng, thăm dò chức năng để chẩn đoán và chỉ định phương pháp điều trị phù hợp đã được công nhận [6]. Cũng theo Luật khám bệnh, chữa bệnh thì Chữa bệnh là việc sử dụng phương pháp chuyên môn kỹ thuật đã được công nhận và thuốc đã được phép lưu hành để cấp cứu, điều trị, chăm sóc, phục hồi chức năng cho người bệnh [6]. Chất lượng khám, chữa bệnh là việc người dân sử dụng các dịch vụ y tế để đạt được sức khỏe như mong muốn tại thời điểm đó.
Có thể thấy rằng, chất lượng khám, chữa bệnh gồm hai phần đó là chất lượng vận hành (cách mà người bệnh tiếp cận dịch vụ) và chất lượng chuyên môn (chất lượng khám, chữa bệnh). Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ở Châu Âu đã đưa ra mô hình PATH (bộ tiêu chuẩn thường trực nâng cao chất lượng trong bệnh viện) để cụ thể chất lượng khám, chữa bệnh gồm 6 tiêu chuẩn: an toàn, người bệnh làm trung tâm, hiệu quả lâm sàng, hiệu suất, hướng về nhân viên và quản trị hiệu quả [7]. Khám bệnh, chữa bệnh là một trong những hoạt động dịch vụ quan trọng nhất của ngành Y tế và là một trong bảy chức năng, nhiệm vụ của cơ sở y tế [8]. Do đó, đối với hoạt động khám, chữa bệnh thì việc quản lý chất lượng là một trong những yêu cầu cấp thiết, nhằm đảm bảo cho người bệnh có dịch vụ chăm sóc tốt nhất, là một chức năng quan trọng mà các cơ sở y tế cần hướng đến.
Các cơ sở y tế sử dụng các phương thức, quy trình, công cụ để cải tiến 5 chất lượng khám, chữa bệnh để thu được nhiều kết quả chất lượng hơn cho người bệnh. Quy trình khám bệnh Quy trình là cách thức cụ thể để tiến hành một hoạt động hay một quá trình. Quy trình giúp xác định đầu vào, đầu ra của quá trình và cách thức để biến đầu vào thành đầu ra [9]. Quy trình khám bệnh là cách thức cụ thể để tiến hành một quá trình khám bệnh, là sự sắp xếp các hoạt động khám bệnh từ khi người bệnh đến bệnh viện cho đến khi ra về [10].
Theo quyết định số 1313/QĐ – BYT thì quy trình khám bệnh tại khoa khám bệnh của bệnh viện gồm bốn bước chính: Tiếp đón người bệnh; khám lâm sàng và chẩn đoán; thanh toán viện phí; phát và lĩnh thuốc [2]. Thời gian khám bệnh là thời gian từ lúc người bệnh lấy số thứ tự để làm thủ tục khám bệnh đến lúc người bệnh nhận đơn thuốc, thuốc và ký nhận [10]. Quy trình khám chữa bệnh khi được tiến hành đúng cách sẽ giảm thời gian chờ đợi của người bệnh cũng như thời gian và công sức của nhân viên bệnh viện; qua đó, sẽ nâng cao sự hài lòng của khách hàng – người bệnh và chất lượng chăm sóc của bệnh viện. Hƣớng dẫn thực hiện quy trình khám bệnh Ngày 24/04/2013 Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 1313/QĐ-BYT về việc hướng dẫn quy trình khám bệnh tại Khoa Khám bệnh của bệnh viện.
Mục đích nhằm hướng dẫn các bệnh viện thực hiện các giải pháp cải tiến quy trình và thủ tục trong khám bệnh, rút ngắn thời gian chờ, tránh gây phiền hà và tăng sự hài lòng của người bệnh [2]. Hướng dẫn thực hiện quy trình khám bệnh của Bộ Y tế quy định rõ ràng, đầy đủ và chi tiết về các bước trong quy trình khám bệnh tại khoa Khám bệnh, bao gồm trách nhiệm của người bệnh và của bệnh viện trong từng bước 6 của quy trình. Trong quyết định này, Bộ Y tế cũng đưa ra chỉ tiêu phấn đấu về thời gian khám bệnh và lưu lượng khám. Trong đó, khám lâm sàng đơn thuần: thời gian khám trung bình dưới 2 giờ; khám lâm sàng có làm thêm 01 kỹ thuật xét nghiệm (KTXN)/ chẩn đoán hình ảnh (CĐHA), thăm dò chức năng (TDCN) (xét nghiệm cơ bản, chụp X quang thường quy, siêu âm): thời gian khám trung bình dưới 3 giờ; khám lâm sàng có làm thêm 02 kỹ thuật phối hợp cả KTXN và CĐHA hoặc KTXN và TDCN (xét nghiệm cơ bản, chụp X quang thường quy, siêu âm): thời gian khám trung bình dưới 3,5 giờ; khám lâm sàng có làm thêm 03 kỹ thuật phối hợp cả KTXN, CĐHA và TDCN (xét nghiệm cơ bản, chụp X quang thường quy, siêu âm): thời gian khám trung bình dưới 4 giờ [2].
Hướng dẫn thực hiện quy trình khám bệnh của Bộ Y tế cũng đã chỉ ra các giải pháp cải tiến quy trình khám bệnh tại bệnh viện, cụ thể [2]: Các giải pháp tổng thể của bệnh viện bao gồm: Cải tạo cơ sở hạ tầng khoa khám bệnh; Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin; Đảm bảo nhân lực đủ và có chất lượng; Bổ sung các trang thiết bị cần thiết tại khoa khám bệnh; Đồng thời xây dựng phương án đáp ứng linh hoạt khi lưu lượng người bệnh tăng đột biến.