Phân Tích Việc Thực Hiện Kết Quả Trúng Thầu Thuốc Tại Bệnh Viện Phụ Sản Trung Ương Năm 2021

Phân tích kết quả trúng thầu thuốc BV Phụ sản Trung ương 2021. Luận văn Thạc sĩ Dược học Hồ Hồng Hạnh. Nghiên cứu thuốc, đấu thầu, bệnh viện.

• Tác giả: Hồ Hồng Hạnh
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Xuân Thắng
• Trường học: Trường Đại Học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Dược Học
• Đề tài: Phân Tích Việc Thực Hiện Kết Quả Trúng Thầu Thuốc Tại Bệnh Viện Phụ Sản Trung Ương Năm 2021
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. TỔNG QUAN VỀ ĐẤU THẦU THUỐC VÀ SỬ DỤNG THUỐC THEO KẾT QUẢ ĐẤU THẦU
• 1.1. Khái niệm đấu thầu
• 1.2. Các văn bản pháp luật liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu của đề tài
• 1.3. Phân nhóm thuốc theo tiêu chí kĩ thuật trong đấu thầu và sử dụng thuốc trúng thầu
• 1.4. Quy định về sử dụng danh mục thuốc trúng thầu
• 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng, thời gian, địa điểm nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. So sánh danh mục thuốc trúng thầu với danh mục thuốc sử dụng tại Bệnh viện Phụ sản Trung Ương năm 2021
• 3.2. Phân tích nguyên nhân một số vấn đề tồn tại trong việc thực hiện danh mục thuốc trúng thầu tại Bệnh viện Phụ sản Trung Ương năm 2021
• 4. ƯU ĐIỂM VÀ HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI
• 4.1. Ưu điểm của đề tài
• 4.2. Hạn chế của đề tài
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về đấu thầu thuốc và khung pháp lý

Luận văn "Phân tích việc thực hiện kết quả trúng thầu thuốc tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương năm 2021" của tác giả Hồ Hồng Hạnh tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của quy trình đấu thầu thuốc. Đề tài này rất cấp thiết trong bối cảnh nhu cầu cung ứng thuốc chất lượng cao, giá cả hợp lý ngày càng tăng, đặc biệt là sau đại dịch COVID-19. Luận văn bắt đầu bằng việc khẳng định tầm quan trọng của việc cung ứng thuốc đầy đủ, kịp thời và giá cả hợp lý, phù hợp với Chiến lược quốc gia phát triển ngành Dược Việt Nam. Tác giả cũng đề cập đến những khó khăn trong việc đấu thầu thuốc, bao gồm cả ảnh hưởng của đại dịch và sự phức tạp của quy trình. Luận văn nêu rõ khung pháp lý chi phối hoạt động đấu thầu thuốc, bao gồm Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13, Nghị định 63/2014/NĐ-CP, Luật Dược số 105/2016/QH13, và các Thông tư của Bộ Y tế liên quan. Việc trích dẫn rõ ràng các văn bản này giúp tăng tính thuyết phục cho luận văn và cung cấp cơ sở pháp lý vững chắc cho các phân tích sau này. Tác giả cũng giới thiệu khái niệm đấu thầu theo Luật Đấu thầu, nhấn mạnh các nguyên tắc cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Việc phân nhóm thuốc theo tiêu chí kỹ thuật trong đấu thầu (generic, biệt dược gốc, cổ truyền, dược liệu) và các nhóm tiêu chuẩn kỹ thuật (nhóm 1 đến nhóm 5) cũng được trình bày chi tiết, cho thấy sự am hiểu sâu sắc của tác giả về quy trình đấu thầu thuốc.

II. Quy định sử dụng thuốc trúng thầu và thực trạng tại Bệnh viện Phụ sản Trung Ương

Luận văn tiếp tục phân tích các quy định về sử dụng danh mục thuốc trúng thầu theo Thông tư 15/2019/TT-BYT. Những quy định này bao gồm việc điều chỉnh số lượng thuốc (tối đa 10%), bảo đảm thực hiện hợp đồng (2% - 10% giá trị hợp đồng), và tỷ lệ thực hiện tối thiểu (80% giá trị hợp đồng, 50% đối với thuốc đặc biệt). Tác giả nhấn mạnh trách nhiệm của thủ trưởng cơ sở y tế và nhà thầu trong việc thực hiện hợp đồng. Việc phân tích các quy định này giúp làm rõ trách nhiệm và nghĩa vụ của các bên liên quan trong quá trình đấu thầu và sử dụng thuốc. Luận văn cũng đặt ra mục tiêu nghiên cứu cụ thể là so sánh danh mục thuốc trúng thầu với danh mục thuốc sử dụng thực tế tại Bệnh viện Phụ sản Trung Ương năm 2021 và phân tích nguyên nhân của những vấn đề tồn tại. Bệnh viện Phụ sản Trung Ương được chọn làm trường hợp nghiên cứu do vai trò là bệnh viện đầu ngành về sản phụ khoa, sức khỏe sinh sản. Điều này cho thấy tính thực tiễn cao của đề tài, hướng đến việc cải thiện quy trình đấu thầu và sử dụng thuốc tại một bệnh viện lớn và có ảnh hưởng. Tác giả đặt ra câu hỏi về hiệu quả thực tế của việc sử dụng thuốc theo kết quả đấu thầu, liệu có hợp lý, tiết kiệm và tránh lãng phí hay không. Đây là những câu hỏi quan trọng, phản ánh mối quan tâm về việc sử dụng nguồn lực hiệu quả trong ngành y tế.

III. Phương pháp nghiên cứu và kết quả

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng, phân tích số liệu từ danh mục thuốc trúng thầu và danh mục thuốc sử dụng thực tế tại Bệnh viện Phụ sản Trung Ương năm 2021. Các biến số nghiên cứu bao gồm số khoản mục, giá trị, nhóm kỹ thuật, nguồn gốc, nhóm tác dụng dược lý, và đường dùng. Việc sử dụng các biến số này cho phép tác giả đánh giá toàn diện việc thực hiện kết quả trúng thầu thuốc. Kết quả nghiên cứu cho thấy sự chênh lệch giữa danh mục thuốc trúng thầu và danh mục thuốc sử dụng thực tế. Luận văn phân tích chi tiết tỷ lệ thực hiện thuốc theo từng gói thầu, nhóm kỹ thuật, nguồn gốc, và nhóm tác dụng dược lý. Tác giả cũng phân tích nguyên nhân của một số vấn đề tồn tại, bao gồm việc một số thuốc trúng thầu không được sử dụng hoặc sử dụng dưới 80%, một số thuốc sử dụng vượt quá 120%, và vấn đề sử dụng thuốc biệt dược gốc. Việc trình bày chi tiết các kết quả nghiên cứu và phân tích nguyên nhân giúp người đọc hiểu rõ thực trạng thực hiện kết quả trúng thầu thuốc tại bệnh viện.

IV. Đánh giá và kiến nghị

Luận văn của Hồ Hồng Hạnh có giá trị thực tiễn cao, cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình thực hiện kết quả trúng thầu thuốc tại Bệnh viện Phụ sản Trung Ương. Việc phân tích chi tiết các quy định, kết quả nghiên cứu, và nguyên nhân của các vấn đề tồn tại giúp đưa ra các kiến nghị cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả của quy trình đấu thầu và sử dụng thuốc. Luận văn đóng góp vào việc cải thiện công tác quản lý dược, đảm bảo cung ứng thuốc kịp thời, đầy đủ, chất lượng tốt và giá cả hợp lý, góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh. Một số hạn chế của luận văn có thể là việc chỉ tập trung vào một bệnh viện, nên tính khái quát có thể bị hạn chế. Tuy nhiên, với những phân tích sâu sắc và kết quả nghiên cứu cụ thể, luận văn vẫn là một tài liệu tham khảo hữu ích cho các cơ sở y tế khác trong việc thực hiện đấu thầu thuốc.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việc cung ứng thuốc kịp thời, đầy đủ với chất lượng tốt và giá cả hợp lý là nhiệm vụ trọng yếu của các cơ sở y tế, góp phần nâng cao hiệu quả khám chữa bệnh và sử dụng nguồn lực y tế một cách hợp lý. Năm 2021, Bệnh viện Phụ sản Trung ương thực hiện đấu thầu thuốc theo quy định của Bộ Y tế nhằm đảm bảo cung ứng thuốc phù hợp với mô hình bệnh tật và nhu cầu điều trị. Tuy nhiên, thực trạng việc thực hiện kết quả trúng thầu thuốc tại bệnh viện còn nhiều vấn đề tồn tại, như tỉ lệ thực hiện thấp hơn quy định, thuốc trúng thầu không được sử dụng hoặc sử dụng vượt mức cho phép. Mục tiêu nghiên cứu nhằm so sánh danh mục thuốc trúng thầu với danh mục thuốc sử dụng tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương năm 2021, đồng thời phân tích nguyên nhân các vấn đề tồn tại trong việc thực hiện danh mục thuốc trúng thầu. Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian từ 01/01/2021 đến 31/12/2021 tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương, với ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả đấu thầu thuốc, tiết kiệm chi phí và đảm bảo sử dụng thuốc an toàn, hợp lý.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý dược học, bao gồm:

• Luật đấu thầu số 43/2013/QH13 và Nghị định số 63/2014/NĐ-CP: quy định về tổ chức đấu thầu thuốc tại các cơ sở y tế công lập, đảm bảo cạnh tranh, minh bạch và hiệu quả kinh tế.
• Thông tư số 15/2019/TT-BYT và các văn bản sửa đổi bổ sung: quy định chi tiết về việc đấu thầu thuốc, phân nhóm thuốc theo tiêu chí kỹ thuật, quy định sử dụng danh mục thuốc trúng thầu.
• Phân loại VEN (Vital, Essential, Non-essential): phân nhóm thuốc theo mức độ quan trọng trong điều trị, giúp đánh giá hiệu quả sử dụng thuốc trúng thầu.
• Các khái niệm chính: đấu thầu thuốc, danh mục thuốc trúng thầu, thuốc biệt dược gốc (BDG), thuốc generic nhóm 1, tỉ lệ thực hiện thuốc trúng thầu, mô hình bệnh tật ICD-10.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang, hồi cứu kết hợp định lượng và định tính:

• Nguồn dữ liệu: Danh mục thuốc trúng thầu và danh mục thuốc sử dụng năm 2021 tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương; các báo cáo, hồ sơ đấu thầu, hợp đồng cung ứng thuốc; phỏng vấn sâu cán bộ y tế liên quan.
• Cỡ mẫu: Toàn bộ 117 thuốc trong danh mục trúng thầu và 96 thuốc được sử dụng trong năm 2021.
• Phương pháp chọn mẫu: Chọn mẫu toàn bộ đối với thuốc; chọn mẫu có chủ đích đối với phỏng vấn sâu 7 cán bộ y tế (bác sĩ, dược sĩ, thành viên Hội đồng thuốc và điều trị).
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phần mềm Microsoft Excel để tính toán tỉ lệ phần trăm, tổng giá trị, so sánh tỉ lệ thực hiện thuốc trúng thầu theo các biến số như gói thầu, nhóm kỹ thuật, nguồn gốc xuất xứ, nhóm tác dụng dược lý, đường dùng. Phân tích định tính qua mã hóa nội dung phỏng vấn để làm rõ nguyên nhân tồn tại.
• Timeline nghiên cứu: Thu thập và phân tích dữ liệu từ tháng 08/2022 đến tháng 03/2023.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỉ lệ thực hiện thuốc trúng thầu thấp hơn quy định: Trong tổng số 117 thuốc trúng thầu, chỉ có 96 thuốc được sử dụng, chiếm 82,05% số khoản mục. Tỉ lệ giá trị thực hiện so với trúng thầu chỉ đạt 61,21%, thấp hơn mức tối thiểu 80% theo Thông tư 15/2019/TT-BYT. Có 21 khoản mục (17,95%) không được sử dụng, 75 khoản mục sử dụng dưới 80% giá trị trúng thầu, chiếm 52,82% giá trị thực hiện.

2. Tỉ lệ thực hiện theo gói thầu và nhóm kỹ thuật: Gói thầu thuốc generic có tỉ lệ thực hiện 81,82% về số khoản mục nhưng chỉ đạt 50,97% về giá trị. Thuốc generic nhóm 1 chiếm hơn 23 tỉ VNĐ nhưng chỉ đạt 52,43% giá trị thực hiện. Gói thầu thuốc biệt dược gốc hoặc tương đương điều trị có tỉ lệ thực hiện 83,33% số khoản mục và 72,62% giá trị, tương đương 34 tỉ VNĐ.

3. Tỉ lệ thực hiện theo nguồn gốc xuất xứ: Thuốc nhập khẩu chiếm 63,25% số khoản mục và 93% giá trị trúng thầu, với tỉ lệ thực hiện 62,43%. Thuốc sản xuất trong nước chiếm 36,75% số khoản mục nhưng chỉ chiếm 7% giá trị trúng thầu, tỉ lệ thực hiện 45%, cả hai đều thấp hơn quy định.

4. Cơ cấu sử dụng thuốc theo nhóm tác dụng dược lý: 7 nhóm thuốc chiếm 90,24% giá trị sử dụng, gồm thuốc điều trị ký sinh trùng, chống nhiễm khuẩn (75,59% tỉ lệ thực hiện), thuốc tác dụng trên đường hô hấp (100%), thuốc thúc đẻ, cầm máu sau đẻ (69,06%), thuốc gây mê, giãn cơ (87,94%), thuốc điều trị ung thư (56,6%), hocmon và thuốc nội tiết (43,45%), dung dịch điều chỉnh nước, điện giải (49,11%). Nhóm thuốc giảm đau, hạ sốt, chống viêm không steroid có tỉ lệ thực hiện thấp nhất (9,11%).

5. Nguyên nhân thuốc trúng thầu không được sử dụng: 47,62% do các khoa lâm sàng không có nhu cầu; 14,29% do đấu thầu làm căn cứ bán cho bệnh nhân ngoại trú; 4,76% do thay đổi phác đồ điều trị; 33,33% do nhà thầu không cung ứng hoặc đứt cung ứng thuốc, ảnh hưởng bởi dịch COVID-19.

Thảo luận kết quả

Tỉ lệ thực hiện thuốc trúng thầu thấp hơn quy định phản ánh sự chưa đồng bộ giữa kế hoạch đấu thầu và nhu cầu thực tế điều trị, do mô hình bệnh tật thay đổi và ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 làm giảm lượng bệnh nhân đến khám. Việc thuốc nhập khẩu chiếm tỉ trọng lớn về giá trị nhưng tỉ lệ thực hiện chưa đạt 80% cho thấy sự phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài và khó khăn trong cung ứng. Thuốc sản xuất trong nước có tỉ lệ sử dụng thấp hơn, phần lớn do giá trị thấp và ưu tiên sử dụng thuốc kỹ thuật cao nhập khẩu tại bệnh viện tuyến trung ương.

Phân tích theo nhóm tác dụng dược lý phù hợp với mô hình bệnh tật chuyên khoa sản phụ, với nhóm thuốc thúc đẻ, cầm máu và thuốc điều trị ký sinh trùng chiếm tỉ trọng lớn. Nhóm thuốc giảm đau, hạ sốt có tỉ lệ sử dụng thấp có thể do đặc thù chuyên khoa và chính sách sử dụng thuốc hợp lý.

Nguyên nhân từ phía nhà thầu như đứt cung ứng, sản xuất không kịp do dịch bệnh là yếu tố khách quan ảnh hưởng lớn đến việc thực hiện kết quả đấu thầu. Nguyên nhân từ phía bệnh viện như dự trù không sát với nhu cầu, thay đổi phác đồ điều trị cũng cần được cải thiện. Kết quả nghiên cứu tương đồng với các báo cáo tại các bệnh viện đầu ngành khác, cho thấy vấn đề chung trong quản lý và sử dụng thuốc trúng thầu.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỉ lệ thực hiện thuốc theo nhóm tác dụng dược lý, biểu đồ tròn phân bố tỉ lệ thuốc nhập khẩu và sản xuất trong nước, bảng so sánh tỉ lệ thực hiện thuốc theo gói thầu và nhóm kỹ thuật để minh họa rõ ràng hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường dự báo nhu cầu thuốc sát với mô hình bệnh tật thực tế: Hội đồng thuốc và điều trị phối hợp với các khoa lâm sàng cập nhật thường xuyên mô hình bệnh tật, điều chỉnh kế hoạch đấu thầu hàng năm để phù hợp với nhu cầu điều trị thực tế, giảm thiểu thuốc không sử dụng hoặc sử dụng dưới 80%. Thời gian thực hiện: hàng năm trước kỳ đấu thầu; chủ thể: Hội đồng thuốc, khoa Dược, các khoa lâm sàng.

2. Nâng cao năng lực đánh giá và lựa chọn nhà thầu: Tăng cường kiểm tra năng lực cung ứng của nhà thầu, ưu tiên các nhà thầu có khả năng cung ứng ổn định, giảm thiểu rủi ro đứt cung ứng thuốc, đặc biệt trong bối cảnh dịch bệnh. Thời gian thực hiện: trước mỗi kỳ đấu thầu; chủ thể: Ban đấu thầu, khoa Dược.

3. Khuyến khích sử dụng thuốc generic nhóm 1 thay thế thuốc biệt dược gốc: Xây dựng chính sách ưu tiên sử dụng thuốc generic có chất lượng tương đương để giảm chi phí điều trị, đồng thời rà soát và loại bỏ thuốc biệt dược gốc không cần thiết trong danh mục. Thời gian thực hiện: trong vòng 1 năm; chủ thể: Hội đồng thuốc, khoa Dược.

4. Tăng cường giám sát và đánh giá việc thực hiện hợp đồng cung ứng thuốc: Thiết lập hệ thống giám sát chặt chẽ việc thực hiện hợp đồng, báo cáo kịp thời các trường hợp không thực hiện hoặc vượt mức quy định, từ đó có biện pháp xử lý phù hợp. Thời gian thực hiện: liên tục; chủ thể: Ban giám đốc, khoa Dược.

5. Đào tạo nâng cao nhận thức và kỹ năng sử dụng thuốc hợp lý cho cán bộ y tế: Tổ chức các khóa đào tạo về quản lý thuốc, sử dụng thuốc hợp lý, cập nhật phác đồ điều trị mới nhằm giảm thiểu việc thay đổi phác đồ đột ngột gây lãng phí thuốc trúng thầu. Thời gian thực hiện: hàng năm; chủ thể: khoa Dược, phòng đào tạo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và Hội đồng thuốc các bệnh viện công lập: Nghiên cứu cung cấp dữ liệu thực tiễn và phân tích sâu sắc về việc thực hiện kết quả đấu thầu thuốc, giúp cải thiện công tác quản lý thuốc, tối ưu hóa chi phí và nâng cao hiệu quả điều trị.

2. Cán bộ quản lý dược và phòng đấu thầu: Tham khảo các phương pháp phân tích, đánh giá tỉ lệ thực hiện thuốc trúng thầu, nguyên nhân tồn tại và đề xuất giải pháp cụ thể để áp dụng trong công tác đấu thầu và quản lý thuốc tại đơn vị.

3. Nhà hoạch định chính sách y tế và cơ quan quản lý nhà nước: Cung cấp thông tin về thực trạng và khó khăn trong thực hiện đấu thầu thuốc tại bệnh viện tuyến trung ương, làm cơ sở để điều chỉnh chính sách, quy định liên quan đến đấu thầu và sử dụng thuốc.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản lý dược, y tế công cộng: Tài liệu tham khảo hữu ích về phương pháp nghiên cứu định lượng và định tính trong lĩnh vực quản lý thuốc, đồng thời cung cấp dữ liệu thực tế về mô hình bệnh tật và sử dụng thuốc tại bệnh viện chuyên khoa.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao tỉ lệ thực hiện thuốc trúng thầu tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương năm 2021 thấp hơn quy định?
   Nguyên nhân chính là do sự không đồng bộ giữa kế hoạch đấu thầu và nhu cầu thực tế điều trị, ảnh hưởng của dịch COVID-19 làm giảm lượng bệnh nhân, thay đổi phác đồ điều trị và khó khăn trong cung ứng thuốc từ nhà thầu.

2. Thuốc nhập khẩu và thuốc sản xuất trong nước có tỉ lệ sử dụng như thế nào?
   Thuốc nhập khẩu chiếm 63,25% số khoản mục và 93% giá trị trúng thầu, với tỉ lệ thực hiện 62,43%. Thuốc sản xuất trong nước chiếm 36,75% số khoản mục nhưng chỉ chiếm 7% giá trị, tỉ lệ thực hiện 45%, cả hai đều thấp hơn mức 80% quy định.

3. Những nhóm thuốc nào được sử dụng nhiều nhất tại Bệnh viện?
   7 nhóm thuốc chiếm 90,24% giá trị sử dụng gồm thuốc điều trị ký sinh trùng, chống nhiễm khuẩn, thuốc tác dụng trên đường hô hấp, thuốc thúc đẻ, cầm máu sau đẻ, thuốc gây mê, thuốc điều trị ung thư, hocmon và dung dịch điều chỉnh nước điện giải.

4. Nguyên nhân nào dẫn đến thuốc trúng thầu không được sử dụng?
   Chủ yếu do các khoa lâm sàng không có nhu cầu sử dụng (47,62%), đấu thầu làm căn cứ bán cho bệnh nhân ngoại trú (14,29%), thay đổi phác đồ điều trị (4,76%) và nhà thầu không cung ứng hoặc đứt cung ứng thuốc (33,33%).

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả thực hiện kết quả đấu thầu thuốc?
   Cần tăng cường dự báo nhu cầu sát thực tế, nâng cao năng lực lựa chọn nhà thầu, khuyến khích sử dụng thuốc generic thay thế biệt dược gốc, giám sát chặt chẽ việc thực hiện hợp đồng và đào tạo cán bộ y tế về sử dụng thuốc hợp lý.

Kết luận

• Tỉ lệ thực hiện thuốc trúng thầu tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương năm 2021 chỉ đạt 61,21% giá trị, thấp hơn mức 80% quy định.
• Thuốc nhập khẩu chiếm tỉ trọng lớn về giá trị nhưng tỉ lệ thực hiện chưa đạt yêu cầu; thuốc sản xuất trong nước có tỉ lệ sử dụng thấp hơn.
• Các nhóm thuốc sử dụng nhiều phù hợp với mô hình bệnh tật chuyên khoa sản phụ, tuy nhiên có nhóm thuốc giảm đau, hạ sốt có tỉ lệ sử dụng thấp.
• Nguyên nhân tồn tại gồm yếu tố từ phía bệnh viện (dự trù không sát nhu cầu, thay đổi phác đồ), nhà thầu (đứt cung ứng, sản xuất không kịp) và tác động của dịch COVID-19.
• Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả đấu thầu thuốc gồm cải thiện dự báo nhu cầu, nâng cao năng lực lựa chọn nhà thầu, ưu tiên thuốc generic, giám sát thực hiện hợp đồng và đào tạo cán bộ y tế.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong năm tiếp theo, theo dõi và đánh giá định kỳ tỉ lệ thực hiện thuốc trúng thầu để điều chỉnh kịp thời.

Call-to-action: Các cơ sở y tế và cơ quan quản lý cần phối hợp chặt chẽ để nâng cao hiệu quả đấu thầu thuốc, đảm bảo cung ứng thuốc an toàn, hợp lý và tiết kiệm chi phí.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Việc cung ứng thuốc kịp thời, đầy đủ với chất lượng tốt và giá cả hợp lý đóng vai trò vô cùng quan trọng, đồng thời là nhiệm vụ hàng đầu của các Bộ ban ngành nói chung và cơ sở y tế nói riêng. Năm 2014, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 68/QĐ-TTg về việc phê duyệt Chiến lược quốc gia phát triển ngành Dược Việt Nam giai đoạn đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030. Theo đó, mục tiêu chung là “Cung ứng đầy đủ, kịp thời, có chất lượng, giá hợp lý các loại thuốc theo cơ cấu bệnh tật tương ứng với từng giai đoạn phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm sử dụng thuốc an toàn, hợp lý”[1] Từ năm 2016 đến nay, đối với các cơ sở y tế trên địa bàn thành phố Hà Nội, Bộ Y tế và Bảo hiểm xã hội Việt Nam lựa chọn thực hiện đấu thầu tập trung cấp quốc gia một số mặt hàng thuốc, Sở Y tế Hà Nội thực hiện đấu thầu tập trung cấp địa phương 106 mặt hàng thuốc theo Thông tư số 15/2016/TT-BYT quy định việc đấu thầu thuốc tại các cơ sở y tế công lập[2]. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19 và quy trình đấu thầu tập trung phức tạp dẫn đến tình trạng thiếu thuốc tại nhiều cơ y tế.

Bên cạnh đó, ngoài những mặt hàng thuốc đầu thầu tập trung, các cơ sở y tế tự tổ chức đấu thầu những mặt hàng thuốc còn lại theo nhu cầu. Năm 2019, Bộ Y tế tiếp tục ban hành Thông tư số 15/2019/TTBYT quy định việc đấu thầu thuốc thay thế Thông tư số 11/2016/TT-BYT, trong đó có những quy định nhằm khắc phục các vướng mắc, bất cập khi thực hiện Thông tư số 11/2016/TT- BYT[3], [4]. Thông qua đấu thầu, các cơ sở y tế lựa chọn được thuốc đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng và ổn định về giá, góp phần nâng cao hiệu quả khám chữa bệnh. Bên cạnh đó, công tác đấu thầu cũng giúp các cơ quan chức năng nắm bắt chặt chẽ và sát sao trong quá trình quản lý, chỉ đạo, kiểm tra thủ tục mua đúng quy định, thanh toán và kiểm tra công tác khám chữa bệnh tại các đơn vị khám chữa bệnh.

Bệnh viện Phụ sản Trung Ương với vai trò là bệnh viện chuyên khoa hạng 1, đầu ngành về sản phụ khoa, sức khỏe sinh sản, sơ sinh, kế hoạch hóa gia đình, đồng thời là cơ sở đào tạo đại học, sau đại học chuyên ngành, chỉ đạo tuyến cả nước, công tác điều trị trong đó việc lựa chọn, cung ứng và sử dụng thuốc có ý nghĩa hết sức quan 1 trọng, không chỉ đối với bệnh viện mà còn là mô hình cho các bệnh viện tuyến dưới tham khảo, học tập. Để đảm bảo việc cung ứng thuốc kịp thời và hiệu quả, Hội đồng thuốc và điều trị, khoa Dược luôn bám sát triển khai thực hiện các quy định, thông tư liên quan đến hoạt động đấu thầu thuốc. Kết quả đấu thầu thuốc tại Bệnh viện Phụ sản Trung Ương được thực hiện như thế nào? Thực trạng sử dụng thuốc theo kết quả đấu thầu có vấn đề gì còn tồn tại? Việc sử dụng thuốc có hợp lý cũng như tiết kiệm, hạn chế lãng phí về các nguồn lực và đạt hiệu quả cao trong công tác mua thuốc hay không? Để trả lời cho các câu hỏi đó, tôi tiến hành đề tài: “Phân tích việc thực hiện kết quả trúng thầu thuốc tại Bệnh viện Phụ sản Trung Ương năm 2021” nhằm đạt các mục tiêu sau đây: 1. So sánh danh mục thuốc trúng thầu với danh mục thuốc sử dụng tại Bệnh viện Phụ sản Trung Ương năm 2021; 2.

Phân tích nguyên nhân một số vấn đề tồn tại trong việc thực hiện danh mục thuốc trúng thầu tại Bệnh viện Phụ sản Trung Ương năm 2021. Trên cơ sở đó đưa ra một số kiến nghị và đề xuất nhằm nâng cao chất lượng thực hiện đấu thầu tại Bệnh viện Phụ sản Trung Ương, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động cung ứng thuốc trong những năm tiếp theo. Tổng quan về đấu thầu thuốc và sử dụng thuốc theo kết quả đấu thầu 1. Khái niệm đấu thầu Theo Khoản 12 Điều 4 Luật đấu thầu 43 năm 2013 định nghĩa: “Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp, lựa chọn nhà đầu tư để ký kết và thực hiện hợp đồng, dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư, dự án đầu tư có sử dụng đất trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế "[5].

Luật đấu thầu 43 (Mục 3, Chương 5) và Nghị định 63 (Mục 3, Chương 7) đã có quy định cụ thể về việc mua thuốc, vật tư y tế sử dụng nguồn vốn nhà nước, nguồn quỹ bảo hiểm y tế và nguồn thu hợp pháp khác của các sở y tế. Đây là một điểm nhấn quan trọng đối với việc tổ chức đấu thầu thuốc tại các cơ sở y tế công lập. Điều này thể hiện rõ sự quan tâm của Quốc hội và Chính phủ đến vấn đề đấu thầu thuốc trong giai đoạn hiện nay [6] [5]. Các văn bản pháp luật liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu của đề tài Thông tư số 22/2012/TT-BYT do Bộ Y tế ban hành ngày 10/06/2012 quy định tổ chức và hoạt động của khoa Dược bệnh viện; Thông tư số 21/2013/TT-BYT do Bộ Y Tế ban hành ngày 08/08/2013 quy định về tổ chức và hoạt động của hội đồng thuốc và điều trị trong Bệnh viện; Luật đấu thầu số 43/2013/QH13 ngày 26 tháng 11 năm 2013 của Quốc hội; Nghị định số 63/2014/NĐ-CP ngày 26 tháng 06 năm 2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của luật đấu thầu về lựa chọn nhà thầu; Luật Dược số 105/2016/QH13 ngày 06 tháng 04 năm 2016 của Quốc Hội; Nghị định số 54/2017/NĐ-CP ngày 08 tháng 05 năm 2017 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành luật Dược; Thông tư số 30/2018/TT-BYT do Bộ Y Tế ban hành ngày 30/10/2018 về danh mục và tỉ lệ, điều kiện thanh toán đối với thuốc hóa dược, sinh phẩm, thuốc phóng xạ và chất đánh dấu thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia bảo hiểm y tế; 3 Thông tư số 15/2019/TT-BYT do Bộ Y tế ban hành ngày 11/07/2019 quy định việc đấu thầu thuốc tại các cơ sở y tế công lập; Thông tư số 15/2020/TT-BYT do Bộ Y Tế ban hành ngày 10/08/2020 ban hành danh mục thuốc đấu thầu, danh mục thuốc đấu thầu tập trung, danh mục thuốc được áp dụng hình thức đàm phán giá; Thông số 29/2020/TT-BYT do Bộ Y tế ban hành ngày 31/12/2020 về việc sửa đổi bổ sung và bãi bỏ một số văn bản quy phạm pháp luật do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành, liên tịch ban hành; Thông tư số 15/2021/TT-BYT do Bộ Y tế ban hành ngày 24 tháng 9 năm 2021 về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của thông tư số 15/2019/TT-BYT ngày 11 tháng 7 năm 2019 của Bộ trưởng Bộ Y tế quy định việc đấu thầu thuốc tại các cơ sở y tế công lập; 1.

Phân nhóm thuốc theo tiêu chí kĩ thuật trong đấu thầu và sử dụng thuốc trúng thầu Căn cứ vào nhu cầu sử dụng thuốc, DMT được phân chia thành các gói thầu như sau: - Gói thầu thuốc generic; - Gói thầu thuốc biệt dược gốc hoặc tương đương điều trị; - Gói thầu thuốc cổ truyền, thuốc dược liệu (không bao gồm vị thuốc cổ truyền); - Gói thầu vị thuốc cổ truyền; Các thuốc trong gói thầu thuốc generic, gói thuốc biệt dược gốc hoặc tương đương điều trị và gói thuốc cổ truyền, thuốc dược liệu tiếp tục được phân chia thành các nhóm tiêu chuẩn kỹ thuật như sau: 4 Bảng 1. Phân nhóm TCKT theo TT15/2019/TT-BYT và TT29/2020/TT-BYT Nhóm Phân chia nhóm TCKT TCKT I Gói thuốc generic - Thuốc sản xuất đạt EU-GMP hoặc tương đương EU-GMP tại nước thuộc danh sách SRA - Thuốc sản xuất toàn bộ tại Việt Nam và phải đáp ứng đồng thời các tiêu chí: Nhóm 1 + Sản xuất đạt EU-GMP /tương đương EU-GMP; + Được cơ quan QLD của nước thuộc SRA cấp phép lưu hành; + Thuốc lưu hành tại Việt Nam có cùng công thức bào chế, quy trình sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng, dược chất, tá dược. - Thuốc thuộc DM thuốc BDG hoặc sinh phẩm tham chiếu. - Thuốc sản xuất đạt EU-GMP hoặc tương đương và được cơ quan QLD Việt Nam đánh giá đạt EU-GMP hoặc tương đương; - Thuốc sản xuất tại nước là thành viên PIC/s đồng thời là thành viên Nhóm 2 ICH, được cơ quan quản lý có thẩm quyền của nước này cấp chứng nhận đạt PIC/s-GMP và được cơ quan QLD Việt Nam đánh giá đạt PIC/s- GMP.

Thuốc được cấp giấy đăng ký lưu hành hoặc được cấp giấy phép nhập Nhóm 3 khẩu để lưu hành tại Việt Nam sản xuất đạt GMP và có nghiên cứu TĐSH được cơ quan QLD Việt Nam công bố. Các thuốc sản xuất tại Việt Nam được cơ quan QLD Việt Nam đánh giá Nhóm 4 đạt WHO-GMP. Các thuốc được cấp giấy đăng ký lưu hành hoặc được cấp giấy phép Nhóm 5 nhập khẩu để lưu hành tại Việt Nam. II Gói thuốc Biệt dược gốc hoặc tương đương điều trị Các thuốc đáp ứng đồng thời 02 tiêu chí sau: - Thuộc DMTBDG, thuốc TĐĐT với thuốc BDG và sinh phẩm tham chiếu do BYT công bố; - Được sản xuất toàn bộ tại các nước thuộc danh sách SRA hoặc sản xuất một hoặc nhiều công đoạn tại Việt Nam.

5 Ngoài ra, Thông tư số 15/2019 quy định việc xây dựng giá kế hoạch của các mặt hàng cùng hoạt chất, Nồng độ hàm lượng, dạng bào chế tại gói thầu thuốc generic phải bảo đảm nguyên tắc sau đây: N5 ≤ N4 ≤( N3 , N2) ≤ N1 ≤ BDG [3] 1. Quy định về sử dụng danh mục thuốc trúng thầu Để đảm bảo phát huy tối đa hiệu quả của hoạt động đấu thầu thuốc tập trung, các cơ quan quản lý nhà nước cũng có những quy định và yêu cầu đặt ra với việc sử dụng kết quả các thuốc trúng thầu tại Thông tư 15/2019/TT-BYT, nội dung này được quy định chi tiết hơn ở Điều 37 như sau: - Trước thời điểm ký hợp đồng, bên mời thầu có quyền tăng hoặc giảm số lượng tối đa không quá 10% so với số lượng thuốc tại kế hoạch đấu thầu với điều kiện không có bất kỳ thay đổi nào về đơn giá hay các điều kiện, điều khoản khác với hồ sơ dự thầu và hồ sơ mời thầu. - Nhà thầu được lựa chọn phải thực hiện biện pháp bảo đảm thực hiện hợp đồng trước thời điểm hợp đồng có hiệu lực.