Chương 1: Tổng quan nghiên cứu đề tài. Chương 2: Tóm lược một số vấn đề lý luận cơ bản về quy trình tuyển dụng nhân lực của doanh nghiệp. Chương 3: Phân tích thực trạng quy trình tuyển dụng nhân lực của Công ty Trách Nhiệm Hữu Hạn JMC. Chương 4: Đề xuất giải pháp hoàn thiện quy trình tuyển dụng nhân lực Công ty Trách Nhiệm Hữu Hạn JMC 5 Luan van CHƯƠNG 2 : TÓM LƯỢC MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUY TRÌNH TUYỂN DỤNG NHÂN LỰC CỦA DOANH NGHIỆP 2.1 Một số khái niệm cơ bản 2.1 Nhân lực Theo tiếp cận của giáo trình Quản trị nhân lực căn bản tác giả PGS.TS Mai Thanh Lan - PGS.TS Nguyễn Thị Minh Nhàn trường Đại học Thương mại xuất bản 2016: Nhân lực trong tổ chức/doanh nghiệp (TC/DN) được hiểu là toàn bộ những người làm việc trong TC/DN được trả công, khai thác và sử dụng có hiệu quả nhằm thực hiện mục tiêu của tổ chức/doanh nghiệp.
Từ khái niệm này có thể thấy : Nhân lực của tổ chức/doanh nghiệp bao gồm toàn bộ những con người làm việc cho tổ chức doanh nghiệp đó, được tổ chức/doanh nghiệp quản lý, sử dụng và trả công. Là nguồn lực quan trọng nhất của tổ chức/ doanh nghiệp cần được đầu tư khai thác và sử dụng có hiệu quả bao gồm cả thể lực và trí lực. Khi xem xét nguồn lực này, tổ chức /doanh nghiệp quan tâm đến các khía cạnh về quy mô, số lượng của nhân lực là bao nhiêu, chất lượng, năng lực như thế nào với cơ cấu ra sao và quan điểm của quản trị nhân lực hiện đại coi nhân lực của tổ chức/doanh nghiệp chính là vốn nhân lực.2 Quản trị nhân lực Có nhiều cách tiếp cận về khái niệm quản trị nhân lực , tuy nhiên theo cách tiếp cận của Giáo trình quản trị nhân lực căn bản tác giả PGS.TS Mai Thanh Lan – PGS.TS Nguyễn Thị Minh Nhàn xuất bản năm 2016 của Đại học Thương mại : Quản trị nhân lực được hiểu là tổng hợp các hoạt động quản trị liên quan đến việc hoạch định nhân lực tổ chức quản trị nhân lực, tạo động lực cho người lao động và kiểm soát hoạt động quản trị nhân lực trong tổ chức/doanh nghiệp nhằm thực hiện mục tiêu và chiến lược đã xác định. Từ khái niệm trên, có thể thấy : QTNL là một hoạt động quản trị đặc thù cũng bao gồm đầy đủ bốn chức năng của hoạt động quản trị là hoạch định, tổ chức, lãnh đạo, kiểm soát nhằm hướng tới thực hiện mục tiêu và chiến lược đã xác định của tổ chức/doanh nghiệp thông qua việc tạo ra, duy trì, phát triển và sử dụng có hiệu quả yếu tố con người trong tổ chức/doanh nghiệp và được thực hiện thông qua các hoạt động chủ yếu như tuyển dụng nhân lực, bố trí và sử dụng nhân lực, đào tạo và phát triển nhân lực, đánh giá thực hiện công 6 Luan van việc, đãi ngộ nhân lực, tổ chức và định mức lao động,… là trách nhiệm của mọi nhà quản trị trong tổ chức/doanh nghiệp theo phạm vi chức trách và quyền hạn được giao với đối tượng là con người trong quá trình làm việc tại tổ chức/doanh nghiệp.3 Tuyển dụng nhân lực Tuyển dụng nhân lực là một quá trình tìm kiếm và lựa chọn nhân lực để thỏa mãn nhu cầu sử dụng lao động của doanh nghiệp và bổ sung lực lượng lao động cần thiết nhằm thực hiện mục tiêu của doanh nghiệp.
Thông qua khái niệm, có thể thấy quy trình tuyển dụng nhân lực gồm 2 khâu cơ bản là tìm kiếm và lựa chọn nhân lực : tìm kiếm nhân lực là quá trình tuyển mộ và lựa chọn hay tuyển chọn là quyết định xem trong số các ứng viên ấy ai là người hội đủ các tiêu chuẩn để làm việc cho doanh nghiệp. Tuyển dụng nhân lực có tác động trực tiếp đến doanh nghiệp, người lao động và xa hơn là tác động đến sự phát triển của đất nước. Với doanh nghiệp, tuyển dụng tạo ra và bổ sung nguồn nhân lực để đáp ứng nhu cầu trước mắt và lâu dài, phục vụ chiến lược hoạt động, phát triển của doanh nghiệp. Đối với người lao động thì tuyển dụng tạo cơ hội có việc làm, tăng thu nhập, phát triển năng lực cá nhân…Bên cạnh đó đối với xã hội, tuyển dụng giúp tăng số lượng lao động có việc làm, giảm tỷ lệ thất nghiệp, giảm tệ nạn xã hội.4 Quy trình tuyển dụng nhân lực Việc tuyển dụng được coi là thành công nếu người được tuyển yêu thích công việc và trở thành một thành viên tích cực và hiệu quả của doanh nghiệp.
Như vậy, dưới góc độ của nhà quản lý, quá trình tuyển dụng nhân lực là quy trình bao gồm: Xây dựng kế hoạch tuyển dụng, tổ chức thực hiện tuyển dụng và kiểm tra, đánh giá công tác tuyển dụng. Nội dung nghiên cứu về quy trình tuyển dụng nhân lực trong doanh nghiệp Quy trình tuyển dụng nhân lực trong doanh nghiệp thường được thực hiện theo sơ đồ sau: 7 Luan van Xác định nhu cầu tuyển dụng nhân lực Tuyển mộ nhân lực Tuyển chọn nhân lực Hội nhập nhân lực mới Đánh giá tuyển chọn nhân lực ( Nguồn: giáo trình Quản trị Nhân lực căn bản Mai Thanh Lan – Nguyễn Thị Minh Nhàn) Hình 2.1: Quy trình tuyển dụng nhân lực trong doanh nghiệp 2. Xác định nhu cầu tuyển dụng nhân lực a. Xác định nhu cầu tuyển dụng Mục đích: Nhằm xác định nhu cầu nhân lực cần tuyển về số lượng, chất lượng, cơ cấu và thời điểm nhằm đáp ứng yêu cầu công việc, đảm bảo cho hoạt động trong hiện tại và tương lai của doanh nghiệp.
Nội dung: Xác định nhu cầu tuyển dụng nhân lực bao gồm các nội dung sau: - Căn cứ xác định nhu cầu tuyển dụng + Nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp: Thể hiện cầu về nhân lực trong tương lai để đảm bảo thực hiện các chiến lược và kế hoạch kinh doanh của doanh nghiệp gắn với từng giai đoạn cụ thể. + Thực trạng đội ngũ nhân lực hiện có: Thực trạng về đội ngũ nhân lực của doanh nghiệp về số lượng, chất lượng, khả năng biến động. Đây là cơ sở để xác định mức cung nội bộ so với nhu cầu nhân lực trong tương lai. + Yêu cầu công việc (kết quả phân tích công việc): Kết quả phân tích công việc giúp xác định nhu cầu tuyển dụng về mặt chất lượng.
- Phương pháp xác định nhu cầu tuyển dụng Có nhiều phương pháp xác định nhu cầu tuyển dụng trong đó có thể kể đến 1 vài phương pháp sau: + Phương pháp phân tích xu hướng: Căn cứ vào kế hoạch kinh doanh, mục tiêu 8 Luan van cần đạt trong kỳ kế hoạch so với kỳ hiện tại để ước tính cầu nhân lực cần thiết để hoàn thành nhiệm vụ. + Phương pháp Delphin: Dự báo nhu cầu nhân lực cần tuyển dựa trên ý kiến của các chuyên gia nhân sự, của các nhà quản trị cấp trung gian trong doanh nghiệp. + Phương pháp tỷ suất nhân quả: Xác định nhu cầu nhân lực cần tuyển dựa vào khối lượng, quy mô SXKD, năng lực của một nhân viên. - Xác định tiêu chuẩn tuyển dụng Xác định tiêu chuẩn tuyển dụng nhằm đảm bảo tính nhất quán trong quá trình tuyển dụng, cung cấp thông tin tuyển dụng rõ ràng và thuyết phục.
Là cơ sở cho hội đồng tuyển dụng đánh giá và xác định mức độ phù hợp của ứng viên với vị trí công việc tuyển dụng. Tiêu chuẩn tuyển dụng được xác định dựa trên bản mô tả và bản tiêu chuẩn công việc. Tiêu chuẩn tuyển dụng thường bao gồm những nội dung chính sau: + Kiến thức: Trình độ văn hóa, chuyên môn, trình độ ngoại ngữ… + Kỹ năng giao tiếp, kỹ năng sử dụng máy tính, kỹ năng tổng hợp vấn đề… + Đặc điểm cá nhân: giới tính, độ tuổi, sức khỏe, tính trung thực, cẩn thận… b. Xây dựng kế hoạch tuyển dụng - Mục đích: Xuất phát từ nhu cầu tuyển dụng ở mỗi giai đoạn, cần thiết phải xác định được phương án truyền thông và tuyển mộ cho nhu cầu xác định gắn với giai đoạn đó để truyền tải tốt nhất nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp đến thị trường lao động.
Từ đó thu hút ứng viên đến với doanh nghiệp. - Nội dung: Xây dựng kế hoạch tuyển dụng bao gồm những nội dung sau: + Xác định phương án truyền thông và tuyển mộ Doanh nghiệp cần phương án cụ thể về phương án truyền thông và phương án tuyển mộ thông qua việc trả lời các câu hỏi 5W và 1H Who: đối tượng truyền thông và tuyển mộ What: nội dung truyền thông và tuyển mộ Why: tại sao phải truyền thông và tuyển mộ When: khi nào cần truyền thông và tuyển mộ Where: truyền thông và tuyển mộ ở đâu How: cách thức truyền thông và tuyển mộ + Xác định phương pháp tuyển dụng 9 Luan van Nhà tuyển dụng có thể lựa chọn phương pháp tuyển dụng thi viết, phỏng vấn, trắc nghiệm tâm lí, phương pháp mô phỏng tình huống sao cho phù hợp với vị trí đăng tuyển. + Thành lập hội đồng tuyển dụng Hội đồng tuyển dụng bao gồm các cá nhân có trách nhiệm tham gia trực tiếp việc tuyển dụng trực tiếp của doanh nghiệp. Hội đồng tuyển dụng có thể bao gồm: giám đốc doanh nghiệp, trưởng phòng nhân sự chuyên gia trong lĩnh vực cần tuyển, nhân sự sẽ phụ trách trực tiếp nếu ứng viên trúng tuyển, nhân viên thuộc phòng nhân sự làm thư ký.
+ Xác định thời gian địa điểm tiến hành tuyển dụng + Chuẩn bị tài liệu cần thiết + Xác định ngân sách dành cho tuyển dụng Chi phí truyền thông, chi phí tài liệu, văn phòng phẩm, chi phí thuê địa điểm. Tuyển mộ nhân lực Mục đích: Tuyển mộ nhân lực nhằm thu hút những ứng viên có khả năng từ nhiều nguồn khác nhau đến đăng ký, nộp đơn tìm việc làm tại doanh nghiệp. Nội dung của tuyển mộ nhân lực thường bao gồm - Xác định nguồn tuyển mộ nhân lực Doanh nghiệp có thể tuyển mộ nhân lực từ 2 nguồn cơ bản: Nguồn bên trong doanh nghiệp và nguồn bên ngoài doanh nghiệp. + Nguồn bên trong doanh nghiệp là những lao động đang làm việc trong doanh nghiệp nhưng lại có nhu cầu thuyên chuyển đến vị trí công việc đang tuyển dụng.
Ưu điểm của nguồn tuyển mộ bên trong: Cho phép doanh nghiệp sử dụng hiệu quả hơn nhân lực hiện có; tạo động lực cho người lao động làm việc nhiệt tình và gắn bó lâu dài với doanh nghiệp. Ngoài ra, việc tuyển dụng trong nội bộ sẽ giúp nhân viên mới nhanh chóng thích nghi với môi trường làm việc.