Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Quy Mô Chuồng Nuôi Đến Sản Xuất Của Gà ISA Brown Tại Thái Nguyên

Nghiên cứu ảnh hưởng của quy mô chuồng nuôi đến sức sản xuất gà Isa Brown giai đoạn hậu bị tại Thái Nguyên, cung cấp thông tin hữu ích cho chăn nuôi.

• Tác giả: Vũ Ngọc Nguyên
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Thanh Vân
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi - Thú y
• Đề tài: Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Quy Mô Chuồng Nuôi Đến Sản Xuất Của Gà ISA Brown Giai Đoạn Hậu Bị Nuôi Chuồng Kín Tại Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. PHẦN 1: CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT
• 1.1. Điều tra cơ bản
• 1.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 1.2. Tình hình sản xuất
• 1.2.1. Tình hình sản xuất ngành trồng trọt
• 1.2.2. Tình hình sản xuất ngành chăn nuôi
• 1.3. Đánh giá chung
• 1.3.1. Thuận lợi
• 1.3.2. Khó khăn
• 1.4. Nội dung, phương pháp và kết quả phục vụ sản xuất
• 1.4.1. Nội dung phục vụ sản xuất
• 1.4.2. Phương pháp tiến hành
• 1.4.3. Kết quả phục vụ sản xuất
• 2. CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
• 2.1. Mục tiêu của đề tài
• 2.2. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 2.3. Tổng quan tài liệu. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.4. Sinh trưởng nhanh và tiêu tốn thức ăn thấp luôn là mục tiêu của nhiều công trình nghiên cứu về lai tạo giống gia cầm
• 2.5. Tình hình nghiên cứu trong nước và ngoài nước
• 2.6. Đối tượng nghiên cứu
• 2.7. Nội dung nghiên cứu
• 2.8. Phương pháp nghiên cứu. Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp theo dõi. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.9. Kết quả và thảo luận
• 2.9.1. Theo dõi tiểu khí hậu chuồng nuôi
• 2.9.2. Tỷ lệ nuôi sống
• 2.9.3. Khối lượng gà thí nghiệm qua các tuần tuổi
• 2.9.4. Tỷ lệ đồng đều và kỹ thuật điều chỉnh
• 2.9.5. Khả năng sử dụng thức ăn của gà thí nghiệm
• 2.9.6. Tình hình nhiễm một số bệnh ở gà thí nghiệm
• 2.9.7. Chi phí trực tiếp cho 1 gà hậu bị
• 3. KẾT LUẬN, TỒN TẠI VÀ ĐỀ NGHỊ
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC BIỂU

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Quy Mô Chuồng Nuôi Gà ISA Brown

Nghiên cứu về quy mô chuồng nuôi gà ISA Brown tại Thái Nguyên là một lĩnh vực quan trọng trong ngành chăn nuôi gia cầm. Việc xác định quy mô chuồng trại phù hợp ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, sức khỏe và hiệu quả kinh tế của mô hình nuôi gà ISA Brown. Nghiên cứu này tập trung vào giai đoạn hậu bị, giai đoạn quan trọng quyết định khả năng sinh sản của gà ISA Brown đẻ trứng. Các yếu tố như mật độ nuôi, thông thoáng chuồng trại, và quản lý chất thải đều được xem xét để tối ưu hóa điều kiện sống cho gà ISA Brown giống. Nghiên cứu này có ý nghĩa thực tiễn lớn đối với người chăn nuôi tại Thái Nguyên và các vùng có điều kiện tương tự, giúp họ đưa ra quyết định đầu tư và quản lý chuồng trại nuôi gà hiệu quả hơn.

1.1. Giới thiệu về gà ISA Brown Thái Nguyên

Gà ISA Brown là giống gà đẻ trứng nổi tiếng với năng suất cao và khả năng thích nghi tốt với nhiều điều kiện khí hậu. Tại Thái Nguyên, mô hình nuôi gà ISA Brown ngày càng phổ biến do hiệu quả kinh tế mà nó mang lại. Tuy nhiên, để đạt được năng suất tối ưu, việc lựa chọn quy mô chuồng nuôi phù hợp là vô cùng quan trọng. Các yếu tố như diện tích chuồng, hệ thống thông gió, và mật độ nuôi cần được tính toán kỹ lưỡng để đảm bảo sức khỏe và năng suất của gà ISA Brown.

1.2. Tầm quan trọng của quy mô chuồng trại đến năng suất

Quy mô chuồng trại có ảnh hưởng trực tiếp đến mật độ nuôi, khả năng thông thoáng, và quản lý chất thải. Một chuồng nuôi gà quá nhỏ có thể dẫn đến tình trạng quá tải, tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh và giảm năng suất. Ngược lại, một chuồng trại quá lớn có thể gây lãng phí chi phí đầu tư và khó kiểm soát các yếu tố môi trường. Do đó, việc xác định quy mô chuồng nuôi tối ưu là yếu tố then chốt để đảm bảo hiệu quả chăn nuôi gà.

II. Thách Thức Trong Quy Mô Chuồng Nuôi Gà ISA Brown

Việc xác định quy mô chuồng nuôi gà ISA Brown phù hợp không phải là một nhiệm vụ đơn giản. Có nhiều yếu tố cần xem xét, bao gồm chi phí đầu tư ban đầu, diện tích đất sẵn có, điều kiện khí hậu địa phương, và mục tiêu sản xuất. Một trong những thách thức lớn nhất là làm thế nào để cân bằng giữa chi phí đầu tư và hiệu quả sản xuất. Ngoài ra, việc quản lý chất thải và kiểm soát dịch bệnh trong chuồng trại cũng là những vấn đề cần được giải quyết để đảm bảo sự phát triển bền vững của mô hình chăn nuôi gà.

2.1. Bài toán chi phí đầu tư và hiệu quả kinh tế

Chi phí đầu tư ban đầu cho chuồng trại nuôi gà có thể chiếm một phần đáng kể trong tổng chi phí chăn nuôi gà. Việc xây dựng một chuồng trại hiện đại, đáp ứng các tiêu chuẩn về thông thoáng, chiếu sáng, và quản lý chất thải đòi hỏi một khoản vốn không nhỏ. Tuy nhiên, nếu quy mô chuồng nuôi không phù hợp, năng suất có thể bị ảnh hưởng, dẫn đến giảm hiệu quả kinh tế. Do đó, cần có một bài toán kinh tế chi tiết để xác định quy mô chuồng nuôi tối ưu, đảm bảo lợi nhuận cho người chăn nuôi gà.

2.2. Quản lý chất thải và kiểm soát dịch bệnh hiệu quả

Quản lý chất thải và kiểm soát dịch bệnh là hai vấn đề quan trọng trong chăn nuôi gà. Một chuồng trại có quy mô không phù hợp có thể gây khó khăn trong việc quản lý chất thải, dẫn đến ô nhiễm môi trường và tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh. Việc áp dụng các biện pháp vệ sinh, khử trùng, và tiêm phòng là cần thiết, nhưng hiệu quả của chúng có thể bị hạn chế nếu quy mô chuồng nuôi không được thiết kế hợp lý. Do đó, cần có một hệ thống quản lý chất thải và kiểm soát dịch bệnh hiệu quả, phù hợp với quy mô chuồng trại.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Quy Mô Chuồng Nuôi Gà ISA Brown

Nghiên cứu về quy mô chuồng nuôi gà ISA Brown thường sử dụng các phương pháp khoa học để thu thập và phân tích dữ liệu. Các phương pháp này bao gồm theo dõi các chỉ số sinh trưởng và sản xuất của gà ISA Brown trong các chuồng trại có quy mô khác nhau, đánh giá chất lượng môi trường trong chuồng nuôi, và phân tích chi phí và lợi nhuận của các mô hình chăn nuôi gà. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp những thông tin hữu ích để người chăn nuôi gà có thể đưa ra quyết định về quy mô chuồng nuôi phù hợp.

3.1. Theo dõi chỉ số sinh trưởng và sản xuất của gà ISA Brown

Việc theo dõi các chỉ số sinh trưởng và sản xuất của gà ISA Brown là một phương pháp quan trọng để đánh giá ảnh hưởng của quy mô chuồng nuôi. Các chỉ số này bao gồm khối lượng cơ thể, tỷ lệ nuôi sống, tỷ lệ đẻ trứng, và chất lượng trứng. Bằng cách so sánh các chỉ số này giữa các chuồng trại có quy mô khác nhau, có thể xác định được quy mô chuồng nuôi nào mang lại hiệu quả tốt nhất.

3.2. Đánh giá chất lượng môi trường trong chuồng nuôi gà

Chất lượng môi trường trong chuồng nuôi gà có ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và năng suất của gà ISA Brown. Các yếu tố môi trường cần được đánh giá bao gồm nhiệt độ, độ ẩm, nồng độ khí độc (amoniac, hydro sunfua), và mức độ thông thoáng. Bằng cách đo lường và so sánh các yếu tố này giữa các chuồng trại có quy mô khác nhau, có thể xác định được quy mô chuồng nuôi nào tạo ra môi trường sống tốt nhất cho gà ISA Brown.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Quy Mô Chuồng Nuôi Gà ISA Brown

Kết quả nghiên cứu về quy mô chuồng nuôi gà ISA Brown có thể được ứng dụng vào thực tiễn để cải thiện hiệu quả chăn nuôi gà. Dựa trên những thông tin thu thập được, người chăn nuôi gà có thể lựa chọn quy mô chuồng nuôi phù hợp với điều kiện kinh tế và mục tiêu sản xuất của mình. Ngoài ra, kết quả nghiên cứu cũng có thể được sử dụng để xây dựng các tiêu chuẩn và quy trình chăn nuôi gà hiệu quả.

4.1. Lựa chọn quy mô chuồng nuôi phù hợp với điều kiện

Việc lựa chọn quy mô chuồng nuôi phù hợp là một quyết định quan trọng đối với người chăn nuôi gà. Cần xem xét các yếu tố như diện tích đất sẵn có, nguồn vốn đầu tư, và mục tiêu sản xuất. Nếu diện tích đất hạn chế, có thể lựa chọn quy mô chuồng nuôi nhỏ hơn, nhưng cần đảm bảo mật độ nuôi phù hợp và hệ thống thông gió hiệu quả. Nếu có nguồn vốn đầu tư lớn, có thể xây dựng chuồng trại hiện đại với quy mô lớn hơn, nhưng cần có kế hoạch quản lý chất thải và kiểm soát dịch bệnh hiệu quả.

4.2. Xây dựng tiêu chuẩn và quy trình chăn nuôi gà hiệu quả

Kết quả nghiên cứu về quy mô chuồng nuôi gà ISA Brown có thể được sử dụng để xây dựng các tiêu chuẩn và quy trình chăn nuôi gà hiệu quả. Các tiêu chuẩn này có thể bao gồm mật độ nuôi tối ưu, yêu cầu về thông thoáng và chiếu sáng, và quy trình quản lý chất thải và kiểm soát dịch bệnh. Bằng cách tuân thủ các tiêu chuẩn này, người chăn nuôi gà có thể nâng cao năng suất và giảm thiểu rủi ro.

V. Kết Luận và Hướng Phát Triển Quy Mô Chuồng Nuôi Gà

Nghiên cứu về quy mô chuồng nuôi gà ISA Brown là một lĩnh vực quan trọng và cần thiết để nâng cao hiệu quả chăn nuôi gà. Trong tương lai, cần có thêm nhiều nghiên cứu để đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố khác như giống gà, thức ăn, và quy trình quản lý đến năng suất và sức khỏe của gà ISA Brown. Ngoài ra, cần có sự hợp tác giữa các nhà khoa học, người chăn nuôi gà, và các doanh nghiệp để đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.

5.1. Đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố khác đến năng suất

Ngoài quy mô chuồng nuôi, còn có nhiều yếu tố khác ảnh hưởng đến năng suất và sức khỏe của gà ISA Brown. Các yếu tố này bao gồm giống gà, thức ăn, quy trình quản lý, và phòng bệnh. Cần có thêm nhiều nghiên cứu để đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố này và tìm ra các giải pháp tối ưu để nâng cao hiệu quả chăn nuôi gà.

5.2. Hợp tác giữa các bên liên quan để phát triển bền vững

Để phát triển bền vững ngành chăn nuôi gà, cần có sự hợp tác giữa các nhà khoa học, người chăn nuôi gà, và các doanh nghiệp. Các nhà khoa học có thể cung cấp những kiến thức và công nghệ mới, người chăn nuôi gà có thể chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, và các doanh nghiệp có thể cung cấp các sản phẩm và dịch vụ chất lượng. Bằng cách hợp tác chặt chẽ, có thể xây dựng một ngành chăn nuôi gà hiệu quả và bền vững.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi gia cầm giữ vị trí quan trọng trong cơ cấu nông nghiệp Việt Nam, đóng góp đáng kể vào nguồn cung thực phẩm và giải quyết việc làm khu vực nông thôn. Theo số liệu của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), đàn gà Việt Nam đứng trong nhóm đầu khu vực Đông Nam Á (xếp thứ 27 đến 34 trên thế giới). Đến năm 2012, sản lượng thịt gia cầm của Việt Nam đạt 2.042 nghìn tấn và sản lượng trứng đạt 8.763,9 triệu quả.

Nhằm nâng cao năng suất và chất lượng, giống gà chuyên trứng Isa brown (nguồn gốc từ hãng Hubbard - Cộng hòa Pháp) đã được nhập khẩu vào Việt Nam từ năm 1998. Đây là giống gà hướng trứng có năng suất cao, vỏ trứng màu nâu, thích nghi tốt với điều kiện khí hậu nhiệt đới ẩm. Tuy nhiên, việc phát triển phương thức chăn nuôi công nghiệp trong hệ thống chuồng kín với các quy mô đàn khác nhau tác động như thế nào đến khả năng sinh trưởng, tỷ lệ nuôi sống và hiệu quả kinh tế ở giai đoạn hậu bị vẫn cần được khảo sát thực nghiệm cụ thể.

Đề tài khóa luận "Nghiên cứu ảnh hưởng của quy mô chuồng nuôi đến sức sản xuất của gà Isa brown giai đoạn hậu bị nuôi chuồng kín tại Thái Nguyên" được sinh viên Vũ Ngọc Nguyên thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Trần Thanh Vân tại Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên (chuyên ngành Chăn nuôi - Thú y, khóa học 2010 - 2014).

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài gồm 2 nhiệm vụ cụ thể:

1. Đánh giá khả năng sản xuất của gà Isa brown giai đoạn hậu bị (từ 0 đến 18 tuần tuổi).
2. Đánh giá ảnh hưởng của tiểu khí hậu chuồng nuôi theo các quy mô đàn khác nhau tới khả năng sản xuất của gà Isa brown giai đoạn hậu bị.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng: Đàn gà giống Isa brown thương phẩm giai đoạn từ 0 đến 18 tuần tuổi (khảo sát chi tiết các chỉ tiêu định kỳ từ tuần thứ 1 đến tuần thứ 17).
• Phạm vi không gian: Thực hiện tại trang trại chăn nuôi gia cầm chuồng kín tại xã Sơn Cẩm, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên.
• Phạm vi thời gian: Từ ngày 09/12/2013 đến ngày 31/05/2014.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và tài liệu tham khảo

Khóa luận vận dụng các quy luật sinh học cơ bản của gia cầm:

• Quy luật sinh trưởng và phát dục: Sinh trưởng là quá trình tích lũy chất hữu cơ qua đồng hóa và dị hóa, tăng kích thước, khối lượng cơ thể (Trần Đình Miên và cộng sự, 1975; Chambers, 1990). Sinh trưởng tuân theo quy luật phát triển theo giai đoạn, không đồng đều giữa các bộ phận mô cơ, xương, mỡ và mang tính chu kỳ (Nguyễn Ân và cộng sự, 1983).
• Đặc điểm giống gà Isa brown: Giống gà chuyên trứng có lông màu nâu đỏ, điểm lông trắng ở đuôi và phía sau; bắt đầu đẻ từ 20 tuần tuổi, kéo dài đến 76 tuần tuổi; năng suất trứng đạt 250 - 280 quả/mái/năm; khối lượng trứng trung bình 58 - 60 gam.
• Khả năng chuyển hóa thức ăn và các yếu tố ngoại cảnh: Tiêu tốn thức ăn/tăng khối lượng có tương quan âm với tốc độ sinh trưởng. Ở giai đoạn hậu bị của gà sinh sản, việc kiểm soát chế độ dinh dưỡng và chế độ chiếu sáng nghiêm ngặt giúp hạn chế tích lũy mỡ thừa, kìm hãm phát dục sớm để đồng bộ thành thục sinh dục đúng thời điểm bước vào giai đoạn đẻ trứng.

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm

Thí nghiệm được thiết kế theo phương pháp so sánh phân lô trên đàn gà cùng ngày tuổi, cùng nguồn giống, cùng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và sử dụng cùng loại thức ăn của hãng Dabaco.

Bảng bố trí thí nghiệm:

Chỉ tiêu theo dõi	Lô I (Quy mô nhỏ)	Lô II (Quy mô lớn)
Giống gà	Isa brown	Isa brown
Số lượng gà ban đầu (con)	3.000	5.000
Tuổi gà theo dõi	0 - 18 tuần tuổi	0 - 18 tuần tuổi
Diện tích chuồng nuôi ($m^2$)	340	475
Mật độ nuôi thực tế ($con/m^2$)	8,82	10,53
Loại thức ăn	Hỗn hợp Dabaco	Hỗn hợp Dabaco
Phương thức nuôi	Chuồng kín	Chuồng kín

Quy trình quản lý kỹ thuật:

• Chế độ cho ăn: Cho ăn tự do từ 1 đến 6 tuần tuổi; áp dụng quy trình cho ăn khống chế định lượng từ tuần thứ 7 đến tuần thứ 17 dựa trên khối lượng thực tế và bảng tiêu chuẩn. Phân phối thức ăn hoàn tất trong vòng 5 phút trên toàn bộ máng.
• Chế độ chiếu sáng: Giảm dần thời gian chiếu sáng từ 23 giờ/ngày (cường độ 4 $W/m^2$) ở tuần 0-2 xuống 22 giờ (tuần 3-4), 17 giờ (tuần 5-7), 14 giờ (tuần 8-10), 11 giờ (tuần 11-13) và duy trì 8 giờ/ngày (cường độ 1 $W/m^2$) ở giai đoạn 14-18 tuần tuổi.
• Chỉ tiêu và phương pháp theo dõi:
  • Tiểu khí hậu chuồng: Nhiệt độ (°C), ẩm độ (%), tốc độ gió (m/s).
  • Tỷ lệ nuôi sống (%): Ghi chép gà sống/chết hàng tuần, tính tỷ lệ theo tuần và cộng dồn.
  • Sinh trưởng tích lũy: Cân ngẫu nhiên 2 - 5% đàn (50 - 60 con/lô) vào sáng thứ Tư hàng tuần trước khi cho ăn; dùng cân chính xác 0,1 g (giai đoạn 0-3 tuần) và 2 - 5 g (từ 4 tuần tuổi trở đi).
  • Tỷ lệ đồng đều (%): Đánh giá theo khoảng biến thiên $H = \bar{X} \pm 10%\bar{X}$.
  • Tiêu thụ thức ăn: Xác định lượng ăn/con/tuần và tổng tiêu thụ qua 17 tuần.
  • Tình hình dịch bệnh & Chi phí kinh tế: Theo dõi ca mắc bệnh đường ruột, hô hấp; hạch toán chi phí con giống, thức ăn, thuốc thú y, nhân công, khấu hao và tính lãi/con gà hậu bị.

Phương pháp xử lý số liệu: Số liệu được tính toán theo các công thức thống kê sinh vật học ứng dụng trong chăn nuôi (Nguyễn Văn Thiện, 1996), xác định số trung bình ($\bar{X}$), độ lệch tiêu chuẩn ($S_X$), sai số trung bình ($m_X$) và hệ số biến dị ($C_v$).

---

Nội dung chính theo từng phần của khóa luận

Phần 1: Công tác phục vụ sản xuất

1. Điều tra cơ bản tại địa bàn thực tập

Địa bàn thực tập tại xã Sơn Cẩm, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên (diện tích 17 $km^2$, cách trung tâm thành phố Thái Nguyên 7 km). Cơ cấu kinh tế có hơn 50% thu nhập từ nông nghiệp. Tổng đàn trâu bò năm 2013 đạt 245 con, sản lượng thịt hơi các loại đạt 880 tấn. Chăn nuôi gia cầm trên địa bàn khá phát triển với cả hình thức thả vườn và trang trại tập trung quy mô trên 3.000 con/lứa.

2. Nội dung, phương pháp và kết quả phục vụ sản xuất

• Kỹ thuật chuẩn bị chuồng trại và úm gà: Trước khi vào gà 5 ngày, chuồng được rửa bằng vòi cao áp, phun Benkocid 30% (50 ml pha 20 lít nước, liều 1 lít dung dịch phun 4 $m^2$). Rải chất độn chuồng bằng trấu khô sạch khử trùng trước 1 ngày. Nhiệt độ quây úm duy trì 33 - 35°C trong những ngày đầu, giảm dần xuống 30°C ở 3 - 6 ngày tuổi. Bổ sung dung dịch B.complex, vitamin C và glucose 5% ngay khi gà con nhập trại.
• Công tác phòng bệnh bằng vắc-xin: Thực hiện đầy đủ quy trình tiêm phòng/nhỏ thuốc vắc-xin từ 1 đến 98 ngày tuổi phòng ngừa các bệnh: Marek (1 ngày), Newcastle + IB (1, 7, 28, 42, 98 ngày), Gumboro (7, 14, 21 ngày), Cầu trùng (10 ngày), Cúm gia cầm H5N1/H5N2 (14, 56 ngày), Đậu gà (21 ngày), Coryza (28, 98 ngày), Viêm thanh khí quản truyền nhiễm ILT (42 ngày), Hội chứng giảm đẻ EDS (98 ngày).
• Chẩn đoán và điều trị bệnh thực tế:
  • Bệnh Bạch lỵ: Xuất hiện giai đoạn úm gà con (phân trắng dính lỗ huyệt, gan phổi hoại tử). Dùng phác đồ Hamcoli (1 g/lít nước), Ampi-coli (1 g/lít nước), Colistin kết hợp B.complex cho uống 3-5 ngày, tỷ lệ khỏi đạt 90 - 97,6%.
  • Bệnh Cầu trùng: Gà đi phân sệt màu socola hoặc lẫn máu. Điều trị bằng Rigecoccin (1 g/4 lít nước) kết hợp B.complex trong 3-4 ngày, tỷ lệ khỏi đạt 99,62%.
  • Bệnh Hen gà (CRD): Xuất hiện khi thời tiết mưa ẩm, tiếng thở khò khè, chảy nước mũi. Sử dụng thuốc Anti-CRD (2 g/lít nước) hoặc Tylosin kết hợp B.complex điều trị trong 4-5 ngày, tỷ lệ khỏi đạt 99,21%.

Bảng tổng hợp kết quả công tác thú y phục vụ sản xuất tại trại:

Nội dung công việc	Số lượng thực hiện (con)	Số lượng đạt (con)	Tỷ lệ thành công (%)
Tiêm vắc-xin Newcastle + Viêm phế quản truyền nhiễm	8.000	7.949	99,36
Vắc-xin Gumboro, Cầu trùng	7.949	7.904	99,43
Tiêm vắc-xin Cúm gia cầm (H5N1)	7.904	7.818	98,91
Chủng vắc-xin Đậu gà	7.818	7.801	99,78
Vắc-xin Sưng phù đầu (Coryza), ILT, EDS	7.801	7.787	99,82
Điều trị bệnh Cầu trùng	7.919	7.889	99,62
Điều trị bệnh Hen gà (CRD)	7.880	7.818	99,21
Phun sát trùng chuồng trại ($m^2$)	9.500	9.500	100,00

---

Phần 2: Chuyên đề nghiên cứu khoa học

1. Tiểu khí hậu chuồng nuôi

Tiểu khí hậu giữa 2 lô chuồng kín ghi nhận:

• Lô I (quy mô 3.000 con): Nhiệt độ trung bình 25°C, ẩm độ trung bình 85%, tốc độ gió trung bình 2 m/s.
• Lô II (quy mô 5.000 con): Nhiệt độ trung bình 26°C, ẩm độ trung bình 80%, tốc độ gió trung bình 2 m/s. Quy mô mật độ thấp hơn ở Lô I giúp việc điều tiết tiểu khí hậu chuồng nuôi diễn ra thuận lợi hơn, ít chịu áp lực nhiệt độ bài thải từ đàn gà.

2. Tỷ lệ nuôi sống qua các tuần tuổi

Tỷ lệ nuôi sống ban đầu tuần 1 ở cả hai lô đạt 100%. Đến tuần 17 kết thúc giai đoạn hậu bị:

• Lô I đạt tỷ lệ nuôi sống cộng dồn 97,40%.
• Lô II đạt tỷ lệ nuôi sống cộng dồn 97,18%. Sự chênh lệch giữa hai lô không quá lớn (0,22%), tuy nhiên mật độ cao ở Lô II làm tăng nguy cơ stress và tỷ lệ chết nhỉnh hơn vào các thời điểm chuyển biến thời tiết (tuần 7 và tuần 14).

3. Động thái khối lượng cơ thể qua các tuần tuổi

Khối lượng gà tăng dần qua 17 tuần tuổi theo đúng quy luật sinh trưởng. Do áp dụng chế độ cho ăn hạn chế từ tuần 7, khối lượng thực tế trong phần lớn các tuần đều bám sát và thấp hơn nhẹ so với tiêu chuẩn để tránh tích lũy mỡ.

Bảng biến thiên khối lượng cơ thể gà thí nghiệm qua các tuần tuổi tiêu biểu (gam):

Tuần tuổi	Khối lượng chuẩn	Thực tế Lô I (3.000 con)	Chênh lệch Lô I	Thực tế Lô II (5.000 con)	Chênh lệch Lô II
1	65	63	-2	61	-4
3	200	182	-18	179	-21
6	470	459	-11	452	-18
7	560	545	-15	538	-22
10	830	813	-17	804	-26
13	1.100	1.096	-4	1.084	-16
15	1.270	1.272	+2	1.269	-1
17	1.380	1.387	+7	1.376	-4

Ở tuần 17, Lô I đạt khối lượng 1.387 g/con (vượt mức chuẩn 7 g), trong khi Lô II đạt 1.376 g/con (thấp hơn chuẩn 4 g).

4. Tỷ lệ đồng đều và kỹ thuật điều chỉnh thức ăn

Tỷ lệ đồng đều của đàn tăng liên tục từ tuần 7 đến tuần 17 nhờ việc cân khảo sát và điều chỉnh tăng 1 - 3 g thức ăn/con kịp thời theo tuần:

• Từ tuần thứ 9 trở đi, tỷ lệ đồng đều ở cả 2 lô đều đạt trên 80% (mức rất tốt theo chuẩn kỹ thuật).
• Kết thúc tuần 17, tỷ lệ đồng đều ở Lô I đạt 93%, trong khi Lô II đạt 89%. Quy mô chuồng nuôi nhỏ hơn tại Lô I giúp đàn gà tiếp cận máng ăn đồng đều hơn, giảm sự tranh chấp thức ăn.

5. Khả năng sử dụng thức ăn

Tổng lượng thức ăn tiêu thụ tích lũy từ tuần 1 đến hết tuần 17:

• Mức tiêu chuẩn kỹ thuật: 5.380 g/con.
• Lô I tiêu thụ thực tế: 5.370 g/con (thấp hơn chuẩn 10 g).
• Lô II tiêu thụ thực tế: 5.398 g/con (cao hơn chuẩn 18 g và cao hơn Lô I 28 g/con). Nguyên nhân Lô II tiêu tốn nhiều thức ăn hơn là do mật độ nuôi đông gây áp lực môi trường và stress nhiệt, làm tăng mức tiêu hao dinh dưỡng duy trì.

6. Tình hình nhiễm một số bệnh

Tỷ lệ mắc bệnh chung trong toàn giai đoạn hậu bị là 1,60% ở Lô I và 1,86% ở Lô II. Bệnh xảy ra tập trung vào 2 giai đoạn:

• Tuần 1 - 3: Mắc bệnh đường tiêu hóa (Bạch lỵ) với 29 ca ở Lô I và 51 ca ở Lô II.
• Tuần 6 - 7: Mắc bệnh đường hô hấp (CRD) khi thời tiết ẩm ướt với 19 ca ở Lô I và 50 ca ở Lô II.
• Từ tuần thứ 8 đến tuần 17: Đàn gà hoàn toàn không ghi nhận ca mắc bệnh đường tiêu hóa và hô hấp.

7. Chi phí trực tiếp và hiệu quả kinh tế trên một gà hậu bị

Hạch toán kinh tế trực tiếp cho 1 gà hậu bị nuôi đến 17 tuần tuổi (giá bán tính tại thời điểm nghiên cứu là 100.000 đồng/con):

Bảng so sánh chi phí và hiệu quả kinh tế:

Khoản mục chi phí	Lô I (Đồng)	Tỷ lệ Lô I (%)	Lô II (Đồng)	Tỷ lệ Lô II (%)
Chi phí con giống, thức ăn, thuốc thú y	84.400	85,74	85.400	85,92
Chi phí nhân công lao động	7.000	7,13	7.000	7,04
Chi phí khác (điện, nước, khấu hao)	7.000	7,13	7.000	7,04
Tổng chi phí trực tiếp/con	98.400	100,00	99.400	100,00
Giá bán dự kiến/con	100.000	-	100.000	-
Hiệu quả kinh tế (Lãi/con)	1.800	-	600	-
So sánh tương đối hiệu quả kinh tế (%)	100,00	-	33,33	-

Chi phí trực tiếp ở Lô II cao hơn Lô I là 1.000 đồng/con (chủ yếu do tăng chi phí thức ăn và thuốc thú y). Do đó, lãi trên một đầu gà ở Lô I đạt 1.800 đồng/con, cao gấp 3 lần so với Lô II (600 đồng/con).

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính rút ra từ thực nghiệm

Bảng tổng hợp đối chiếu kỹ thuật - kinh tế giữa 2 quy mô chuồng nuôi:

Chỉ tiêu kỹ thuật - kinh tế	Quy chuẩn kỹ thuật	Lô I (Quy mô 3.000 con)	Lô II (Quy mô 5.000 con)
Mật độ chuồng nuôi ($con/m^2$)	-	8,82	10,53
Tỷ lệ nuôi sống cộng dồn đến 17 tuần (%)	-	97,40	97,18
Khối lượng cơ thể tuần 17 (g/con)	1.380	1.387	1.376
Tỷ lệ đồng đều tuần 17 (%)	> 80	93,00	89,00
Tiêu thụ thức ăn tích lũy 1-17 tuần (g/con)	5.380	5.370	5.398
Tỷ lệ mắc bệnh tổng thể (%)	-	1,60	1,86
Tổng chi phí trực tiếp/gà (đồng)	-	98.400	99.400
Lợi nhuận trực tiếp/gà (đồng)	-	1.800	600

Giải pháp và kiến nghị của tác giả

• Cần khống chế nghiêm ngặt lượng thức ăn hàng ngày kết hợp cân mẫu ngẫu nhiên định kỳ hàng tuần để kịp thời điều chỉnh khẩu phần, đảm bảo đàn gà hậu bị đạt khối lượng chuẩn và độ đồng đều cao trước khi chuyển sang chuồng đẻ.
• Kiểm soát chặt chẽ nhiệt độ và ẩm độ chuồng kín, đặc biệt trong mùa mưa phùn ẩm ướt để phòng ngừa bệnh hen gà (CRD) ở giai đoạn 6 - 7 tuần tuổi.
• Trong điều kiện chuồng kín tại Thái Nguyên, quy mô nuôi khoảng 3.000 con/chuồng (mật độ khoảng 8,8 $con/m^2$) cho hiệu quả kỹ thuật và lợi nhuận kinh tế trực tiếp trên mỗi đầu con cao hơn so với chuồng nuôi 5.000 con (mật độ 10,5 $con/m^2$).

Đóng góp của đề tài

Khóa luận cung cấp các dẫn liệu thực nghiệm chi tiết về động thái sinh trưởng, mức tiêu tốn thức ăn, phác đồ thú y thực tế và bài toán hạch toán chi phí cho giống gà chuyên trứng Isa brown nuôi chuồng kín tại khu vực trung du miền núi phía Bắc (tỉnh Thái Nguyên), làm cơ sở tham khảo cho người chăn nuôi trong việc lựa chọn mật độ và quy mô chuồng nuôi tối ưu.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Do giới hạn thời gian thực tập tốt nghiệp (gần 6 tháng), nghiên cứu mới chỉ theo dõi đàn gà trong giai đoạn hậu bị (0 - 18 tuần tuổi), chưa theo dõi được sức sản xuất trứng, tỷ lệ đẻ đỉnh cao và chất lượng trứng của đàn gà ở giai đoạn sinh sản tiếp theo. Thí nghiệm chưa được lặp lại qua nhiều chu kỳ nuôi khác nhau trong năm.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Tiếp tục theo dõi đàn gà Isa brown ở giai đoạn đẻ trứng thương phẩm trên các quy mô chuồng nuôi khác nhau, đồng thời tiến hành các đợt thí nghiệm lặp lại để tăng độ tin cậy và hoàn thiện quy trình công nghệ chăn nuôi gà chuyên trứng.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên ngành Chăn nuôi, Thú y: Tham khảo phương pháp bố trí thí nghiệm phân lô trên gia cầm, kỹ thuật cân mẫu, công thức tính khoảng đồng đều $H = \bar{X} \pm 10%\bar{X}$ và phương pháp xử lý thống kê sinh vật học.
• Kỹ thuật viên và chủ trang trại gia cầm: Ứng dụng quy trình hạn chế thức ăn theo tuần tuổi, lịch trình vắc-xin chuồng kín chi tiết (từ 1 đến 98 ngày tuổi), chế độ chiếu sáng giảm dần và phác đồ điều trị các bệnh phổ biến (Bạch lỵ, Cầu trùng, CRD).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khối lượng và tỷ lệ đồng đều của gà Isa brown ở tuần thứ 17 giữa hai quy mô chuồng nuôi khác nhau như thế nào?
Ở tuần 17, gà nuôi ở quy mô chuồng 3.000 con (Lô I) đạt khối lượng trung bình 1.387 g/con và tỷ lệ đồng đều đạt 93%. Gà nuôi ở quy mô chuồng 5.000 con (Lô II) đạt khối lượng trung bình 1.376 g/con và tỷ lệ đồng đều đạt 89% (so với mức khối lượng tiêu chuẩn là 1.380 g/con).

2. Tổng lượng thức ăn tiêu thụ tích lũy của một con gà hậu bị từ tuần 1 đến tuần 17 là bao nhiêu?
Theo tiêu chuẩn kỹ thuật của hãng giống là 5.380 g/con. Trong thực nghiệm, Lô I tiêu thụ 5.370 g/con (thấp hơn chuẩn 10 g), còn Lô II tiêu thụ 5.398 g/con (cao hơn chuẩn 18 g và cao hơn Lô I 28 g/con).

3. Tại sao lợi nhuận trên một đầu gà ở Lô I lại cao gấp 3 lần Lô II?
Tổng chi phí nuôi 1 gà hậu bị ở Lô I là 98.400 đồng, trong khi ở Lô II là 99.400 đồng (chênh lệch 1.000 đồng/con do Lô II tiêu tốn nhiều thức ăn hơn và chi phí thuốc thú y cao hơn vì mật độ dày). Với giá bán ước tính 100.000 đồng/con, Lô I thu lãi 1.800 đồng/con còn Lô II chỉ đạt 600 đồng/con.

4. Bệnh dịch nào thường gặp nhất trong giai đoạn hậu bị và xuất hiện vào những tuần tuổi nào?
Đàn gà chủ yếu mắc bệnh Bạch lỵ (đường tiêu hóa) ở giai đoạn 1 - 3 tuần tuổi do sức đề kháng của gà con còn non yếu, và bệnh Hen gà CRD (đường hô hấp) ở giai đoạn 6 - 7 tuần tuổi do độ ẩm không khí tăng cao trong mùa mưa làm ẩm ướt chất độn chuồng. Từ tuần thứ 8 đến tuần 17, đàn gà hoàn toàn khỏe mạnh, không mắc bệnh.

5. Lịch chiếu sáng cho gà Isa brown hậu bị nuôi chuồng kín được quy định giảm dần như thế nào?
Thời gian chiếu sáng giảm dần theo lứa tuổi: tuần 0-2 chiếu sáng 23 giờ/ngày (cường độ 4 $W/m^2$), tuần 3-4 chiếu 22 giờ (3 $W/m^2$), tuần 5-7 chiếu 17 giờ (3 $W/m^2$), tuần 8-10 chiếu 14 giờ (2 $W/m^2$), tuần 11-13 chiếu 11 giờ (2 $W/m^2$) và từ tuần 14 đến tuần 18 duy trì 8 giờ/ngày (1 $W/m^2$) để kìm hãm phát dục sớm.

---

Kết luận

Khóa luận của tác giả Vũ Ngọc Nguyên đã hoàn thành các mục tiêu khảo sát thực nghiệm trên giống gà chuyên trứng Isa brown giai đoạn hậu bị nuôi chuồng kín tại Thái Nguyên. Kết quả khẳng định quy mô chuồng nuôi 3.000 con (mật độ 8,82 $con/m^2$) vượt trội hơn quy mô 5.000 con (mật độ 10,53 $con/m^2$) về tỷ lệ nuôi sống (97,40% so với 97,18%), khối lượng cơ thể (1.387 g so với 1.376 g), tỷ lệ đồng đều (93% so với 89%) và tiết kiệm chi phí trực tiếp trên đầu con. Đây là tài liệu thực nghiệm có giá trị thực tiễn cao cho công tác tổ chức chuồng trại và quản lý kỹ thuật đàn gà đẻ thương phẩm giai đoạn hậu bị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Từ trước đến nay ngành chăn nuôi gà mang ý nghĩa quan trọng trong cơ cấu kinh tế cuả ngành nông nghiệp. Ngành chăn nuôi gà đã đem lại lợi ích kinh tế rõ rệt cho người chăn nuôi, đã có nhiều người giàu lên nhờ chăn nuôi gà (ngành chăn nuôi gà đã góp một phần nào: giải quyết việc làm cho một bộ phận người lao động, xóa đói giảm nghèo, tăng thu nhập cho người dân,…), ngành chăn nuôi gà của nước ta hiện nay không chỉ cung cấp đáp ứng được nhu cầu trong nước mà còn xuất khẩu đã đem lại một nguồn thu ngoại tệ lớn cho nền kinh tế nước ta. Theo số liệu thống kê năm 2009 đàn gia cầm của Việt Nam đã thực sự được phục hồi và có số lượng trên 280 triệu con/năm tăng 13,2 % và sản lượng thịt đạt 467,3 ngàn tấn, tăng 12 % so với năm 2008, sản lượng trứng 5,2 tỷ quả tăng gần 7 %. Theo Nguyễn Đăng Vang, Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam - 2013, năm 2012, sản lượng thịt gia cầm của Việt Nam đạt 2042 ngàn tấn và 8.763,9 triệu quả trứng.

Theo thống kê của Tổ chức lương thực thế giới (FAO), Việt Nam là một nước nuôi nhiều gà, đứng hàng thứ 27 - 34 trên thế giới và nhóm đầu khu vực Ðông Nam Á. Trong những năm gần đây với mục tiêu thực hiện công nghiệp - hóa hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn theo chủ trương của Ðảng và Nhà Nước, ngành chăn nuôi đã có được sự đầu tư về khoa học kỹ thuật, vốn, đưa giống mới có năng suất, chất lượng hiệu quả cao vào sản xuất góp phần vào thay đổi bộ mặt kinh tế nông thôn. Với những chính sách thuận lợi và phù hợp của nhà nước, nên ngành chăn nuôi gà đã và đang phát triển mạnh mẽ với rất nhiều trại nuôi gà với nhiều quy mô. Giống gà Isa brown được nhập về nước ta từ Pháp, năm 1998, cũng đang được phát triển với nhiều quy mô trang trại lớn.

Đây là giống gà cho năng suất trứng cao, mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người chăn nuôi. Tuy nhiên, quy mô đàn ảnh hưởng như thế nào đến sức sản xuất trứng của gà thương phẩm Isa brown chưa được nghiên cứu nhiều, vì vậy em đã thực hiện đề tài: “Nghiên 15 cứu ảnh hưởng của quy mô chuồng nuôi đến sức sản xuất của gà Isa brown giai đoạn hậu bị nuôi chuồng kín tại Thái Nguyên” 2. Mục tiêu của đề tài - Đánh giá khả năng sản xuất của gà Isa brown giai đoạn hậu bị. - Ảnh hưởng của tiểu khí hậu chuồng nuôi tới khả năng sản xuất của gà Isa brown giai đoạn hậu bị.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài - Kết quả của đề tài có thể làm tài liệu tham khảo trong các nghiên cứu tiếp theo. - Cơ sở khoa học để khuyến cáo người dân cách nuôi dưỡng và chăm sóc gà có hiệu quả. Tổng quan tài liệu 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2.

Đặc điểm sinh học về gia cầm * Sinh trưởng Sinh trưởng là quá trình tăng kích thước, khối lượng của cùng một loại tế bào, mô, cơ quan giúp cho cơ thể lớn lên. Theo Trần Đình Miên và cộng sự, (1975) [10] sinh trưởng là quá trình tích lũy chất hữu cơ cho quá trình đồng hóa và dị hóa, sự tăng về chiều cao, chiều dài bề ngang, khối lượng các bộ phận, toàn bộ cơ thể con vật trên cơ sở tính di truyền từ đời trước. Chambers, (1990) [18] định nghĩa: sinh trưởng là quá trình tích lũy các bộ phận trên cơ thể như thịt, xương, da những bộ phận này không những khác nhau về tốc độ sinh trưởng mà còn phụ thuộc vào chế độ dinh dưỡng. Sinh trưởng gắn liền với phát dục.

Đó là quá trình thay đổi về chất lượng, là sự tăng và hoàn chỉnh thêm về chức năng hoạt động các bộ phận, cơ quan. Sinh trưởng và phát dục có mối quan hệ mật thiết, không tách rời nhau mà ảnh hưởng lẫn nhau, là quá trình diễn ra trên cùng một cơ thể làm cho con vật ngày càng hoàn chỉnh. Sự sinh trưởng, phát dục của gia súc, gia cầm luôn tuân theo quy luật 16 nhất định, đó là quy luật sinh trưởng phát dục theo giai đoạn, quy luật sinh trưởng phát dục không đều và quy luật tính chu kỳ. Tính toàn giai đoạn của sinh trưởng biểu hiện dưới hình thức khác nhau.

Theo Nguyễn Ân và cộng sự, (1983) [2] thời gian của các giai đoạn dài hay ngắn, số lượng giai đoạn sự đột biến trong sinh trưởng của từng giống từng cá thể có sự khác nhau. Sự sinh trưởng và phát dục không đồng đều được thể hiện sự thay đổi rõ rệt về tốc độ sinh trưởng và cường độ tăng trong của cơ thể con vật ở từng lứa tuổi. Sự sinh trưởng không đều con biểu hiện ở từng cơ quan bộ phận: mô cơ, xương… có bộ phận ở thời kỳ phát triển này nhanh nhưng ở thời kỳ khác lại phát triển chậm. Đứng về phía cạnh sinh học các nhà khoa học cho rằng sự sinh trưởng được xem như là sự tổng hợp protein, nên người ta thường lấy việc tăng khối lượng cơ thể làm chỉ tiêu tăng trưởng.

Tuy nhiên, tăng trưởng không đồng nghĩa với tăng khối lượng, sự tăng trưởng thực sự là sự tăng lên về khối lượng, số lượng và các chiều của các tế bào mô cơ (theo Nguyễn Thu Quyên, 2008 [13]). Theo Trần đình Miên và cộng sự, (1992) [10] phát hiện ra quy luật ưu tiên các chất dinh dưỡng đối với sự phát triển của các cơ quan tiêu hóa, tổ chức cơ, tổ chức mỡ, sau khi thừa các chất dinh dưỡng mới cho tích lũy mỡ. Sinh trưởng là quá trình sinh lý phức tạp kéo dài từ lúc trứng được thụ tinh đến khi con vật trưởng thành. Việc đánh giá chính xác toàn bộ quá trình sinh trưởng là một công việc khó khăn phức tạp.

Ngày nay các nhà chọn giống vật nuôi có khuynh hướng sử dụng các phương pháp đơn giản và thực tế. Đó là, xác định khả năng sinh trưởng theo ba hướng: chiều cao, thể tích và khối lượng. Khối lượng cơ thể : Về mặt sinh học sinh trưởng được coi như là quá trình tổng hợp tích lũy dần các chất mà chủ yếu là protein. Do vậy, có thể lấy việc tăng khối lượng làm chỉ tiêu đánh giá khả năng sinh trưởng của gia súc, gia cầm.

Khối lượng cơ thể gia cầm là một tính trạng di truyền số lượng. Tính trạng này có hệ số di truyền khá cao và phụ thuộc nhiều vào đặc điểm của giống, loài. Còn theo Brandsch và Bilchel, (1972) [16] thì hệ số di truyền là 40 – 60 %. 17 Ngoài ra, tính trạng khối lượng cơ thể còn liên quan và phụ thuộc vào tính biệt, tuổi, hướng sản xuất, đồng thời biến đổi mạnh dưới tác động của ngoại cảnh, môi trường.

Khối lượng cơ thể còn tương quan với khối lượng trứng cũng như kích thước tất cả các phần của cơ thể ở 8 tuần tuổi. Giữa khối lượng cơ thể và sức đẻ có mối tương quan âm. - Các chỉ tiêu đánh giá sinh trưởng: Theo Trần Đình Miên và cộng sự, (1975) [10] tốc độ sinh trưởng là cường độ tăng của các chiều của cơ thể trong khoảng thời gian nhất định. Trong chăn nuôi gia cầm người ta thường sử dụng hai chỉ số để mô tả tốc độ sinh trưởng: sinh trưởng tuyệt đối và sinh trưởng tương đối.

Sinh trưởng tuyệt đối là sự tăng lên về khối lượng kích thước và thể tích cơ thể lúc kết thúc khảo sát (Tiêu chuẩn Việt Nam 2,39. Sinh trưởng tuyệt đối thường được tính bằng gam/con/ngày. Đồ thị sinh trưởng tuyệt đối có dạng parabol, giá trị sinh trưởng tuyệt đối càng cao thì hiệu quả kinh tế càng lớn. Sinh trưởng tương đối là tỷ lệ phần trăm tăng lên về khối lượng, kích thước và thể tích cơ thể lúc kết thúc kháo sát (Tiêu chuẩn Việt Nam 2,40.

Đường biểu diễn sinh trưởng tương đối có dạng hypebol cao ở giai đoạn sau sơ sinh và giảm dần về giai đoạn trưởng thành. Sinh trưởng tương đối tính bằng đơn vị %. * Khả năng chuyển hóa thức ăn Trong chăn nuôi nói chung và chăn nuôi gia cầm nói riêng, việc tạo ra giống mới có năng suất cao thì chưa đủ, mà còn phải tạo ra nguồn thức ăn giàu chất dinh dưỡng phù hợp với đặc tính sinh lý, phù hợp với mục đích sản xuất của từng giống, dòng và phù hợp với từng giai đoạn phát triển của vật nuôi. Tiêu tốn thức ăn/tăng khối lượng là hệ số chuyển hoá thức ăn, với gà nuôi thịt, tiêu tốn thức ăn chủ yếu dùng cho việc tăng khối lượng.

Nếu tăng khối lượng càng nhanh thì cơ thể đồng hoá tốt, khả năng trao đổi chất cao, do vậy hiệu quả sử dụng thức ăn cao dẫn đến tiêu tốn thức ăn thấp. 18 Bằng thực nghiệm đã chứng minh tiêu tốn thức ăn cho tăng khối lượng phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như: Giống, tuổi, tính biệt, mùa vụ, chế độ chăm sóc nuôi dưỡng cũng như tình hình sức khỏe của đàn gia cầm. Hệ số tương quan di truyền giữa khối lượng cơ thể và tăng khối lượng với tiêu tốn thức ăn thường rất cao được xác định là (0,5 - 0,9). Tương quan giữa sinh trưởng và chuyển hoá thức ăn là tương quan âm từ (-0,2 đến -0,8).

Theo Phan Sỹ Điệt, (1990) [8] khi nuôi gà broiler Ross - 208 ở 6 tuần tuổi với các mức năng lượng khác nhau cho tiêu tốn thức ăn 1,88 - 2,2 kg. Sinh trưởng nhanh và tiêu tốn thức ăn thấp luôn là mục tiêu của nhiều công trình nghiên cứu về lai tạo giống gia cầm Đối với gia cầm sinh sản, thường tính tiêu tốn thức ăn cho 10 quả trứng hay 1 kg trứng. Hiện nay nhiều cơ sở chăn nuôi trên thế giới đã áp dụng phương pháp tính mức tiêu tốn thức ăn bằng lượng chi phí thức ăn cho gia cầm từ lúc 1 ngày tuổi cho đến 1 năm đẻ. Theo Phùng Đức Tiến, Nguyễn Thị Mười và cộng sự (1999) [14], gà Ai Cập tiêu tốn 2,33 kg thức ăn/10 quả trứng trong 43 tuần đẻ.

Nguyễn Huy Đạt, Trần Long và cộng sự (1996) [7] cho biết, tiêu tốn thức ăn/ 10 trứng trong 12 tháng của gà Goldline54 thương phẩm đạt 1,65 – 1,84 kg. Nguyễn Huy Đạt và cộng sự (2000) [6] cho biết, tiêu tốn thức ăn/10 trứng của gà BE43, ISA – MPK, AA lần lượt là: 3,3, 3,45, 3,66 kg.