Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ảnh hưởng của nhiệt độ chuồng nuôi đến khả năng sản xuất thịt của gà ross 308 nuôi trong vụ hè thu tại phú lương thái nguyên

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nghiên cứu ảnh hưởng của nhiệt độ chuồng nuôi đến khả năng sản xuất thịt của gà ross 308 nuôi trong, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Hoàng Văn Tặng
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Huê Viên
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Nhiệt Độ Chuồng Nuôi Đến Sản Xuất Thịt Gà Ross 308 Tại Phú Lương
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Tương tác giữa cơ thể và môi trường
• 1.1.1. Trao đổi nhiệt giữa gia cầm và môi trường
• 1.1.2. Phương thức trao đổi nhiệt giữa cơ thể và môi trường
• 1.1.2.1. Quá trình sinh nhiệt
• 1.1.2.2. Quá trình tỏa nhiệt
• 1.2. Cơ sở khoa học về sự di truyền các tính trạng năng suất
• 1.2.1. Tính trạng số lượng
• 1.2.2. Các yếu tố ảnh hưởng tính trạng số lượng
• 1.3. Cơ sở khoa học về việc nghiên cứu khả năng sinh trưởng và cho thịt của gia cầm
• 1.3.1. Sinh trưởng
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng, thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.1.2. Thời gian nghiên cứu
• 2.1.3. Địa điểm nghiên cứu
• 2.2. Nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Nội dung nghiên cứu
• 2.2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.2.1. Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp xác định
• 2.2.2.2. Khảo sát năng suất thịt
• 2.2.2.3. Chỉ số sản xuất PI (Performance Index)
• 2.2.2.4. Chỉ số kinh tế EN (Economic Number)
• 2.2.2.5. Sơ bộ hạch toán kinh tế
• 2.2.2.6. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Tỷ lệ nuôi sống của gà thí nghiệm
• 3.2. Tình hình mắc một số bệnh ở gà thí nghiệm
• 3.3. Sinh trưởng của gà thí nghiệm
• 3.3.1. Sinh trưởng tích luỹ
• 3.3.2. Sinh trưởng tuyệt đối
• 3.3.3. Sinh trưởng tương đối
• 3.4. Kết quả sử dụng và chuyển hoá thức ăn
• 3.5. Sức sản xuất thịt
• 3.5.1. Năng suất thịt
• 3.5.2. Chỉ số sản xuất PI (Performance)
• 3.5.3. Chỉ số kinh tế EN (Economic Number)
• 3.5.4. Hạch toán kinh tế
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN TỒN TẠI VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Nhiệt độ chuồng nuôi và sản xuất thịt gà Ross 308

Nghiên cứu này tập trung vào ảnh hưởng của nhiệt độ chuồng nuôi đến sản xuất thịt gà Ross 308 tại Phú Lương. Nhiệt độ chuồng nuôi là yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả chăn nuôi và năng suất thịt gà. Kết quả cho thấy, nhiệt độ lý tưởng trong khoảng 20-25°C giúp gà phát triển tốt nhất, trong khi nhiệt độ cao hơn 30°C gây stress nhiệt, làm giảm tốc độ sinh trưởng và chất lượng thịt gà. Quản lý nhiệt độ chuồng nuôi là yếu tố then chốt để tối ưu hóa sản xuất.

1.1. Tác động của nhiệt độ cao

Nhiệt độ cao trong chuồng nuôi gây stress nhiệt cho gà Ross 308, làm giảm khả năng sinh trưởng và tiêu tốn thức ăn tăng. Gà trong điều kiện nhiệt độ cao có tỷ lệ nuôi sống thấp hơn và dễ mắc các bệnh liên quan đến môi trường chuồng nuôi. Nghiên cứu chỉ ra rằng, nhiệt độ trên 30°C làm giảm năng suất thịt gà và chất lượng thịt, đặc biệt là tỷ lệ thịt ngực và đùi.

1.2. Nhiệt độ lý tưởng cho gà Ross 308

Nhiệt độ lý tưởng cho gà Ross 308 dao động từ 20-25°C. Ở mức nhiệt này, gà có tốc độ sinh trưởng ổn định, tiêu thụ thức ăn hiệu quả và năng suất thịt cao. Quản lý nhiệt độ chuồng nuôi trong khoảng này giúp tối ưu hóa hiệu quả chăn nuôi và giảm thiểu rủi ro do stress nhiệt.

II. Kỹ thuật chăn nuôi và quản lý nhiệt độ

Kỹ thuật chăn nuôi hiện đại đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý nhiệt độ chuồng nuôi. Sử dụng hệ thống thông gió, làm mát và kiểm soát độ ẩm giúp duy trì môi trường chuồng nuôi ổn định. Nghiên cứu khuyến nghị áp dụng các biện pháp như lắp đặt quạt thông gió, hệ thống phun sương và che chắn chuồng nuôi để giảm thiểu ảnh hưởng của nhiệt độ cao. Chăn nuôi công nghiệp cần chú trọng đến điều kiện chuồng trại để đảm bảo năng suất thịt gà và chất lượng thịt.

2.1. Hệ thống thông gió và làm mát

Hệ thống thông gió và làm mát là giải pháp hiệu quả để quản lý nhiệt độ chuồng nuôi. Sử dụng quạt thông gió giúp lưu thông không khí, giảm nhiệt độ và độ ẩm trong chuồng. Hệ thống phun sương cũng được khuyến nghị để hạ nhiệt độ và tạo môi trường chuồng nuôi thoáng mát, giúp gà phát triển tốt hơn.

2.2. Che chắn và cách nhiệt chuồng nuôi

Che chắn và cách nhiệt chuồng nuôi là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả để giảm ảnh hưởng của nhiệt độ cao. Sử dụng vật liệu cách nhiệt như tấm xốp, mái che phản quang giúp giảm nhiệt độ bên trong chuồng. Điều này đặc biệt quan trọng trong vụ hè - thu khi nhiệt độ ngoài trời thường cao.

III. Hiệu quả kinh tế và ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học để tối ưu hóa sản xuất thịt gà Ross 308 tại Phú Lương. Quản lý nhiệt độ chuồng nuôi hiệu quả không chỉ nâng cao năng suất thịt gà mà còn cải thiện hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi. Kết quả nghiên cứu có thể áp dụng rộng rãi trong chăn nuôi công nghiệp, đặc biệt là ở các vùng có khí hậu nóng ẩm như Phú Lương.

3.1. Tăng năng suất thịt gà

Quản lý nhiệt độ chuồng nuôi giúp tăng năng suất thịt gà Ross 308. Gà được nuôi trong điều kiện nhiệt độ lý tưởng có tốc độ sinh trưởng nhanh hơn, tiêu thụ thức ăn hiệu quả hơn và chất lượng thịt tốt hơn. Điều này góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi.

3.2. Giảm chi phí chăn nuôi

Áp dụng các biện pháp quản lý nhiệt độ hiệu quả giúp giảm chi phí chăn nuôi. Gà ít bị stress nhiệt sẽ ít mắc bệnh, giảm chi phí thuốc thú y và tăng tỷ lệ nuôi sống. Điều này giúp người chăn nuôi tối ưu hóa hiệu quả kinh tế và phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Năng suất chăn nuôi gia cầm, đặc biệt là gà thịt, chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ các yếu tố ngoại cảnh, trong đó nhiệt độ chuồng nuôi đóng vai trò quan trọng. Tại Việt Nam, vùng trung du miền núi phía Bắc như Thái Nguyên có sự biến động nhiệt độ rõ rệt giữa các mùa, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh trưởng và sản xuất thịt của gà broiler giống Ross 308. Theo ước tính, gà Ross 308 nuôi trong điều kiện lý tưởng có thể đạt khối lượng 2,2 - 2,3 kg/con sau 42 ngày với tỷ lệ thân thịt đạt 74-75%. Tuy nhiên, trong vụ hè - thu, nhiệt độ cao có thể làm giảm khả năng sinh trưởng và sức đề kháng của gà, dẫn đến giảm hiệu quả sản xuất.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá ảnh hưởng của nhiệt độ chuồng nuôi đến sinh trưởng, sức sống, tiêu tốn thức ăn và năng suất thịt của gà Ross 308 nuôi nhốt trong vụ hè - thu tại huyện Phú Lương, Thái Nguyên. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ tháng 9/2012 đến tháng 10/2013, tại trại gà Hoàng Văn Giáp, xã Phấn Mễ. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa khoa học trong việc hiểu rõ tác động của nhiệt độ đến các chỉ số sinh trưởng và sản xuất thịt, đồng thời cung cấp cơ sở thực tiễn để điều chỉnh kỹ thuật chăn nuôi nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế trong ngành chăn nuôi gia cầm tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết về sinh trưởng và trao đổi nhiệt của gia cầm trong môi trường nuôi nhốt. Sinh trưởng được định nghĩa là quá trình tích lũy các chất do đồng hóa và dị hóa, biểu hiện qua tăng khối lượng và kích thước cơ thể. Các chỉ tiêu sinh trưởng gồm sinh trưởng tích lũy, sinh trưởng tuyệt đối và sinh trưởng tương đối, phản ánh sự phát triển của gà qua từng giai đoạn tuổi.

Lý thuyết trao đổi nhiệt giữa cơ thể và môi trường nhấn mạnh vai trò của nhiệt độ trong việc duy trì thân nhiệt ổn định. Gia cầm mất nhiệt qua tiếp xúc, đối lưu, bức xạ và bốc hơi. Nhiệt độ cao gây stress nhiệt, làm giảm ăn, giảm tốc độ sinh trưởng và tăng tỷ lệ chết. Ngoài ra, các yếu tố như ẩm độ, độ thông thoáng và mật độ nuôi cũng ảnh hưởng đến sinh trưởng và sức khỏe của gà.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Chỉ số sản xuất (Performance Index - PI): phản ánh hiệu quả sinh trưởng và tỷ lệ nuôi sống.
• Chỉ số kinh tế (Economic Number - EN): đánh giá hiệu quả kinh tế dựa trên chi phí thức ăn và sản lượng thịt.
• Tỷ lệ thân thịt, tỷ lệ cơ ngực, cơ đùi và tỷ lệ mỡ bụng: các chỉ tiêu đánh giá năng suất thịt.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được tiến hành theo phương pháp phân lô so sánh với 5 lô gà Ross 308, mỗi lô 30 con, lặp lại 3 lần, nuôi trong chuồng kín tại Phú Lương, Thái Nguyên. Thời gian nuôi 42 ngày, từ 20/9/2012 đến 20/10/2013. Các lô thí nghiệm (I, II, III, IV) được điều chỉnh nhiệt độ chuồng ở các mức 30ºC, 32ºC, 34ºC và 36ºC trong 8 giờ/ngày, trong khi lô đối chứng giữ nhiệt độ ổn định 27-28ºC.

Dữ liệu thu thập gồm tỷ lệ nuôi sống, khối lượng cơ thể hàng tuần, tiêu tốn thức ăn, các chỉ số sinh trưởng tuyệt đối và tương đối, cùng kết quả mổ khảo sát năng suất thịt ở 42 ngày tuổi. Phân tích số liệu sử dụng phương pháp thống kê sinh vật học, so sánh cặp đôi để xác định sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (P<0,05). Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu đảm bảo đồng đều về giống, tuổi, giới tính và điều kiện chăm sóc nhằm loại trừ các yếu tố nhiễu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ nuôi sống: Lô đối chứng có tỷ lệ nuôi sống cộng dồn cao nhất đạt 93,33%, trong khi các lô thí nghiệm dao động từ 83,33% đến 92,22%. Lô có nhiệt độ cao nhất (36ºC) có tỷ lệ nuôi sống thấp nhất (83,33%), cho thấy nhiệt độ cao làm giảm sức sống của gà (Bảng 3.2).

2. Sinh trưởng tích lũy: Khối lượng trung bình gà ở lô đối chứng đạt 2544,64 g/con sau 42 ngày, trong khi các lô thí nghiệm có khối lượng giảm dần theo nhiệt độ tăng, thấp nhất là 1922,40 g/con ở lô 36ºC, giảm khoảng 24,4% so với đối chứng (Bảng 3.4).

3. Tiêu tốn thức ăn: Tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối lượng tăng theo nhiệt độ, từ khoảng 2,0 kg thức ăn/kg tăng khối lượng ở lô đối chứng lên đến khoảng 2,3 kg ở lô 36ºC, cho thấy hiệu quả sử dụng thức ăn giảm khi nhiệt độ tăng.

4. Năng suất thịt: Tỷ lệ thân thịt, cơ ngực và cơ đùi giảm rõ rệt ở các lô có nhiệt độ cao hơn, tỷ lệ mỡ bụng tăng nhẹ, ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng thịt. Ví dụ, tỷ lệ thân thịt ở lô đối chứng đạt khoảng 74%, trong khi lô 36ºC chỉ đạt khoảng 68%.

Thảo luận kết quả

Nhiệt độ chuồng nuôi cao trong vụ hè - thu gây stress nhiệt làm giảm khả năng ăn và chuyển hóa thức ăn của gà Ross 308, dẫn đến giảm tốc độ sinh trưởng và tỷ lệ nuôi sống. Kết quả này phù hợp với các nghiên cứu trước đây cho thấy nhiệt độ trên 30ºC làm giảm hiệu quả sinh trưởng và tăng tỷ lệ chết ở gà broiler. Biểu đồ sinh trưởng tích lũy và tiêu tốn thức ăn có thể minh họa rõ sự khác biệt giữa các lô, giúp người chăn nuôi dễ dàng nhận biết mức độ ảnh hưởng của nhiệt độ.

Ngoài ra, tỷ lệ mắc bệnh như hen và cầu trùng tăng ở các lô có nhiệt độ cao, làm giảm sức đề kháng và tăng tỷ lệ chết, ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế. So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả nghiên cứu khẳng định vai trò quan trọng của việc kiểm soát nhiệt độ chuồng nuôi để duy trì năng suất và sức khỏe đàn gà.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Điều chỉnh nhiệt độ chuồng nuôi: Khuyến cáo duy trì nhiệt độ chuồng nuôi trong khoảng 27-28ºC trong vụ hè - thu để tối ưu hóa sinh trưởng và tỷ lệ nuôi sống. Thời gian áp dụng từ 8 giờ/ngày, đặc biệt trong các giờ cao điểm nhiệt độ môi trường.

2. Tăng cường hệ thống làm mát và thông thoáng: Lắp đặt quạt, hệ thống phun sương hoặc làm mát tự nhiên để giảm nhiệt độ và độ ẩm chuồng, hạn chế stress nhiệt và các bệnh hô hấp. Chủ thể thực hiện là các trang trại và hộ chăn nuôi trong vòng 1 năm tới.

3. Điều chỉnh khẩu phần dinh dưỡng: Tăng mức năng lượng trao đổi (ME) và protein thô (CP) trong khẩu phần từ 10-15% so với vụ xuân để bù đắp giảm khả năng ăn do nhiệt độ cao, đảm bảo cân bằng axit amin và khoáng chất. Áp dụng ngay trong vụ hè - thu.

4. Quản lý mật độ nuôi hợp lý: Giữ mật độ nuôi khoảng 8-10 con/m2 để giảm nhiệt độ chuồng và hạn chế phát sinh khí độc, đồng thời giảm nguy cơ bệnh tật. Chủ thể thực hiện là người chăn nuôi và các cơ quan quản lý chăn nuôi.

5. Tăng cường phòng bệnh và chăm sóc: Thực hiện nghiêm ngặt quy trình tiêm phòng vacxin và vệ sinh chuồng trại, đặc biệt chú ý phòng các bệnh hen, cầu trùng trong mùa nóng. Thực hiện liên tục trong suốt quá trình nuôi.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Người chăn nuôi gà broiler: Nhận biết tác động của nhiệt độ đến sinh trưởng và năng suất, từ đó điều chỉnh kỹ thuật nuôi phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế.

2. Chuyên gia kỹ thuật và cán bộ thú y: Áp dụng kết quả nghiên cứu để tư vấn, hướng dẫn các biện pháp quản lý nhiệt độ, dinh dưỡng và phòng bệnh cho các trang trại gà thịt.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành chăn nuôi: Sử dụng luận văn làm tài liệu tham khảo về ảnh hưởng của yếu tố môi trường đến sinh trưởng và sản xuất thịt gia cầm, phục vụ cho các nghiên cứu tiếp theo.

4. Các cơ quan quản lý và hoạch định chính sách: Dựa trên kết quả nghiên cứu để xây dựng các chương trình hỗ trợ kỹ thuật, chính sách phát triển chăn nuôi bền vững tại các vùng có khí hậu nhiệt đới gió mùa.

Câu hỏi thường gặp

1. Nhiệt độ chuồng nuôi ảnh hưởng thế nào đến tỷ lệ nuôi sống của gà Ross 308?
   Nhiệt độ cao trên 30ºC làm giảm sức đề kháng, tăng tỷ lệ mắc bệnh và chết, dẫn đến tỷ lệ nuôi sống giảm từ khoảng 93% xuống còn khoảng 83% khi nhiệt độ lên đến 36ºC.

2. Làm thế nào để giảm stress nhiệt cho gà trong mùa hè?
   Có thể sử dụng hệ thống làm mát như quạt, phun sương, tăng thông thoáng chuồng, điều chỉnh mật độ nuôi và cung cấp nước uống bổ sung vitamin C, đường glucose để tăng sức đề kháng.

3. Ảnh hưởng của nhiệt độ đến tiêu tốn thức ăn của gà như thế nào?
   Nhiệt độ cao làm giảm khả năng ăn, khiến tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối lượng tăng từ khoảng 2,0 lên 2,3 kg, làm giảm hiệu quả sử dụng thức ăn và tăng chi phí sản xuất.

4. Có nên nuôi tách riêng gà trống và mái để tăng hiệu quả sinh trưởng không?
   Có, vì gà trống có tốc độ sinh trưởng nhanh hơn gà mái, nuôi tách riêng giúp điều chỉnh chế độ dinh dưỡng phù hợp, tăng đồng đều đàn và hiệu quả kinh tế.

5. Khi nào nên điều chỉnh khẩu phần dinh dưỡng cho gà broiler trong vụ hè?
   Khi nhiệt độ chuồng nuôi tăng trên 30ºC, cần tăng mức năng lượng và protein trong khẩu phần từ 10-15% để bù đắp giảm khả năng ăn và duy trì tốc độ sinh trưởng.

Kết luận

• Nhiệt độ chuồng nuôi có ảnh hưởng rõ rệt đến tỷ lệ nuôi sống, sinh trưởng và năng suất thịt của gà Ross 308 trong vụ hè - thu tại Phú Lương, Thái Nguyên.
• Tỷ lệ nuôi sống giảm từ 93,33% ở nhiệt độ 27-28ºC xuống còn 83,33% ở 36ºC; khối lượng trung bình giảm khoảng 24,4% khi nhiệt độ tăng.
• Tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối lượng tăng và tỷ lệ mắc bệnh hen, cầu trùng cũng tăng theo nhiệt độ cao.
• Cần áp dụng các biện pháp điều chỉnh nhiệt độ, dinh dưỡng, mật độ nuôi và phòng bệnh để nâng cao hiệu quả chăn nuôi.
• Đề xuất triển khai hệ thống làm mát và điều chỉnh khẩu phần dinh dưỡng ngay trong vụ hè - thu tiếp theo nhằm tối ưu hóa năng suất và lợi nhuận.

Hãy áp dụng các giải pháp khoa học này để nâng cao hiệu quả chăn nuôi gà broiler trong điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU Từ những năm 60 của thế kỷ XX, nhằm đưa các giống gia cầm thuần chủng, có sức sản xuất cao chuyển từ các vùng ôn đới đến các vùng nhiệt đới, các nhà khoa học đã tiến hành nhiều công trình nghiên cứu về ảnh hưởng của khí hậu đến gia súc gia cầm. Hiện nay đã có một số nghiên cứu về phản ứng tự bảo vệ của trâu, bò đối với ảnh hưởng của nhiệt độ cao; ở gia cầm cũng đã có có một số kết quả nghiên cứu về ảnh hưởng của các yếu tố khí hậu đến sức sống của gà. Tuy các nghiên cứu còn ít nhưng những kết quả thu được này cũng đã góp phần quan trọng trong việc xác định điều kiện khí hậu môi trường thích hợp, góp phần làm tăng hiệu quả chăn nuôi. Theo kết quả nghiên cứu của nhiều tác giả, sức sản xuất tối đa của gà thường phụ thuộc vào khả năng duy trì mức hoạt động sinh lý cần thiết cho sự tồn tại và phát triển cho điều kiện bất lợi.

Mức độ stress của gà nuôi thịt phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như: Nhiệt độ, độ ẩm và sự chuyển động của không khí. Ảnh hưởng của nhiệt độ cao làm tiêu tốn thức ăn tăng, tốc độ sinh trưởng giảm và sự bảo vệ của con vật có thể bị hạn chế. Mức độ stress gây nên do yếu tố khí hậu như nhiệt độ không khí được phản ánh qua sự thay đổi một số phản ứng sinh lý của cơ thể, chẳng hạn gà phải cố duy trì sự ổn định thân nhiệt. Sức sản xuất giảm trong điều kiện khí hậu nóng trước tiên là do giảm mức ăn vào và sau đó là tốc độ phát triển.

Ngoài ra, dưới tác động của nhiệt độ cao làm thay đổi khả năng phát triển, ảnh hưởng đến các cơ quan nội tạng, ảnh hưởng đến tốc độ trao đổi chất cũng như khả năng sinh sản. Đáng chú ý là stress nóng rất nguy hiểm và nó có thể gây chết gia súc, gia cầm. Tương tác giữa cơ thể và môi trường 1. Trao đổi nhiệt giữa gia cầm và môi trường Động vật nói chung và gia cầm nói riêng tồn tại trong mối quan hệ và tác động qua lại với môi trường và luôn chịu sự tác động trực tiếp của các yếu tố môi trường.

Quá trình trao đổi chất luôn luôn tạo ra một lượng nhiệt và nhiệt năng này thoát ra bên ngoài khi môi trường xung quanh có nhiệt độ thấp hơn. Tốc độ mất nhiệt phụ thuộc vào thang chênh lệch giữa 2 mốc nhiệt độ và trạng thái tự nhiên của môi trường. Vì vậy, sự thay đổi các yếu tố tác động đến tốc độ mất nhiệt của gia cầm ra môi trường sẽ ảnh hưởng đến mức độ căng thẳng do stress nhiệt gây nên. Phương thức trao đổi nhiệt giữa cơ thể và môi trường Sở dĩ nhiệt độ cơ thể động vật đẳng nhiệt nói chung và gia cầm nói riêng được giữ ở mức ổn định cao là nhờ quá trình sinh nhiệt luôn xẩy ra đồng thời.

Quá trình sinh nhiệt Sinh nhiệt là kết quả của các phản ứng oxy hóa khác nhau, do đó sự sinh nhiệt của chúng không giống nhau. Khi nghỉ ngơi, 10-15% nhiệt sinh ra từ gan, 20% từ cơ; 25% từ bộ máy tiêu hóa và phần còn lại từ tim, thận, hệ thần kinh, da. Sự sinh nhiệt của gia súc chịu ảnh hưởng của ngoại cảnh và trang thái sinh lý của cơ thể, như khi ăn no lượng nhiệt sinh ra gấp nhiều lần do tăng hoạt động của bộ máy tiêu hóa. Vào mùa lạnh, con vật phải tăng sinh nhiệt để chống lạnh, do đó động vật ăn nhiều.

Còn vào mùa hè, con vật sinh nhiệt giảm nhất là khi nhiệt độ bên ngoài tiến tới gần bằng hoặc cao hơn nhiệt độ cơ thể. Trong trường hợp đó, một phần nhiệt bên ngoài xâm nhập vào cơ thể làm giảm sinh nhiệt của cơ thể. Quá trình tỏa nhiệt Ở môi trường nhiệt cao hoặc thấp, các phản ứng của gia súc chủ yếu là do kết quả của sự cản trở hoặc thúc đẩy phát tán nhiệt sinh ra trong quá trình duy trì sự sống, hoạt động sản xuất và ăn uống. Đối với gà, sự mất nhiệt bằng 4 phương thức tự nhiên như sau: Tiếp xúc với nền chuồng (đệm lót).

Đối lưu với không khí hoặc nước chuyển động. Bức xạ bề mặt xung quanh. Bốc hơi qua các lỗ tự nhiên (chủ yếu qua đường hô hấp và tiêu hóa) 1. Cơ sở khoa học về sự di truyền các tính trạng năng suất 1.

Tính trạng số lượng Theo Trần Huê Viên (2001) [35]: Phần lớn các tính trạng có giá trị kinh tế của vật nuôi thuộc nhóm tính trạng số lượng, đó là những tính trạng mà ở đó sai khác giữa các cá thể là sự sai khác nhau về mức độ hơn là sự sai khác về chủng loại. Tính trạng số lượng còn gọi là tính trạng đo lường, giá trị của các tính trạng số lượng có thể xác định bằng các phương pháp cân, đo, đong, đếm (như tốc độ tăng khối lượng, kích thước các chiều đo, sản lượng trứng, tỷ lệ ấp nở,… Nguyễn Ân và cs (1993) [1] cho biết, cơ sở lý thuyết của di truyền học số lượng được thiết lập vào khoảng năm 1920 bởi công trình của Fishter (1918), Wright (1926) và Haldane (1932), sau đó môn di truyền học số lượng được nhiều nhà di truyền và thống kê bổ sung nâng cao, trở thành cơ sở vững chắc và được áp dụng rộng rãi trong việc cải tiến giống vật nuôi. Các yếu tố ảnh hưởng tính trạng số lượng Các đặc tính bên ngoài hoặc các biểu hiện bên ngoài của một cá thể được gọi là kiểu hình, kiểu hình là do kết quả tương tác giữa kiểu gen và môi trường gây ra. Như vậy, giá trị kiểu hình của tính trạng nào đó được quy định bởi kiểu gen của cá thể và tác động của môi trường có thể biểu thị như sau: n 7 P=G+E Trong đó: P: là giá trị kiểu hình (Phenotypic Value).

G: là giá trị kiểu gen (Genotypic Value). E: là sai lệch môi trường (Environmental Deviation). Cũng theo Trần Huê Viên (2001) [35]: Kiểu gen của tính trạng số lượng thường do nhiều gen quyết định, giá trị kiểu gen của tính trạng số lượng thường do nhiều gen cấu tạo thành, đó là các gen mà hiệu ứng riêng biệt của từng gen thì rất nhỏ, nhưng tập hợp nhiều gen nhỏ sẽ có ảnh hưởng rõ rệt đến tính trạng nghiên cứu, hiện tượng này gọi là hiện tượng đa gen (Polygene). Tuy nhiên, sự phân chia hiệu ứng của gen làm hai loại nhỏ và lớn chỉ là tương đối vì còn có nhiều gen có hiệu ứng trung gian, hơn nữa do hiện tượng đa hiệu của gen một gen có thể có hiệu ứng nhỏ đối với một tính trạng này nhưng lại có hiệu ứng lớn đối với một tính trạng khác.

Đối với tính trạng số lượng, thường giá trị kiểu gen chịu ảnh hưởng bởi ba loại tác động của các gen, đó là giá trị cộng gộp (hoặc giá trị giống) (Additive Value - A), sai lệch trội (Dominance Deviation - D) và sai lệch tương tác giữa các gen (Interaction Deviation - I): G=A+D+I Ngoài ảnh hưởng của kiểu gen, giá trị kiểu hình của tính trạng số lượng còn chịu ảnh hưởng rất lớn của điều kiện môi trường. Theo Nguyễn Văn Thiện (1998) [25], điều kiện môi trường được phân làm hai loại, đó là sai lệch môi trường chung (General Environmental Deviation - Eg) và sai lệch môi trường riêng (môi trường đặc biệt) (Special Environmental Deviation - Es). Như vậy, đối với tính trạng số lượng, giá trị kiểu hình (Phenotypic Value - P) được biểu thị qua mối quan hệ sau: P = A + D + I + Eg + Es n 8 Như vậy, để nâng cao năng suất vật nuôi ngoài việc cải tiến kiểu gen còn phải tạo ra môi trường thích hợp, đây là cơ sở khoa học để thiết lập một điều kiện ngoại cảnh thích hợp nhằm củng cố phát huy tối đa khả năng di truyền của các giống vật nuôi trong đó có gia cầm. Cơ sở khoa học về việc nghiên cứu khả năng sinh trưởng và cho thịt của gia cầm 1.

Sinh trưởng * Khái niệm sinh trưởng: Khi còn là hợp tử con vật có khối lượng rất nhỏ, khi trưởng thành ta thấy con vật có sự biến đổi rất lớn về phương diện khối lượng và kích thước. Sự biến đổi này gọi là sự tăng trưởng hay sự sinh trưởng. và được định nghĩa như sau: "Sinh trưởng là quá trình tích lũy các chất do đồng hóa và dị hóa, là sự tăng lên về chiều cao, chiều dài, chiều ngang, khối lượng của cơ thể và các bộ phận trong cơ thể trên cơ sở tính di truyền" (Trần Đình Miên, Nguyễn Kim Đường (1992) [18]). Chamber (1990) [41], đã định nghĩa sinh trưởng là sự tổng hợp các bộ phận như thịt, xương, da.

Những bộ phận này không những khác nhau về tốc độ sinh trưởng mà còn phụ thuộc vào chế độ dinh dưỡng. Sự tăng trưởng thực sự khi các tế bào mô cơ có tăng thêm về khối lượng, số lượng và các chiều đo. Vì vậy béo mỡ không phải là tăng trưởng, nó được gọi là sự tăng trọng của cơ thể, vì béo mỡ chủ yếu là tích luỹ nước, không có sự phát triển của thân, mô, cơ. Sự tăng trưởng của sinh vật bắt đầu từ khi trứng được thụ tinh cho đến lúc cơ thể trưởng thành và được chia hai giai đoạn chính: giai đoạn trong thai (trong cơ thể mẹ) và giai đoạn ngoài thai (ngoài cơ thể mẹ).

Như vậy, cơ sở chủ yếu của sinh trưởng gồm hai quá trình: tế bào sản sinh và tế bào phát triển, trong đó sự phát triển là chính. Theo Phùng Đức Tiến (1996) [28], trong n 9 quá trình sinh trưởng thì trước hết là kết quả của sự phân chia tế bào, tăng thể tích tế bào để tạo nên sự sống. Trần Đình Miên, Nguyễn Kim Đường, 1992 [18] cho biết: theo Driesch.H, 1990 thì sự tăng thể khối của cơ thể là do các tế bào trong cơ thể tăng về số lượng và kích thước. Theo tài liệu của Chambers.R, 1988 [40] thì Mozan (1997) định nghĩa sinh trưởng là tổng hợp sinh trưởng của các bộ phận như thịt, xương, da.

Sinh trưởng là một quá trình sinh lý, sinh hoá phức tạp duy trì từ khi phôi được hình thành cho đến khi con vật đã trưởng thành và được chia làm hai giai đoạn: Giai đoạn trong thai và giai đoạn ngoài thai. Đối với gia cầm là thời kỳ hậu phôi và thời kỳ trưởng thành. Để có được số đo chính xác về sinh trưởng ở từng thời kỳ không phải dễ dàng (Chambers. Qua những nghiên cứu cho thấy cơ sở sinh trưởng gồm hai quá trình: tế bào sinh sản và tế bào phát triển.