Luận văn thạc sĩ ảnh hưởng của mùa vụ đến sức sản xuất thịt của gà f1 chọi× lương phượng nuôi tại xã quyết thắng thành phố thái nguyên

Luận văn thạc sĩ phân tích ảnh hưởng của mùa vụ đến sức sản xuất thịt của gà f1 chọi× lương phượng nuôi tại xã quyết thắng, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Nguyễn Văn Tuấn
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Thúy Mỵ
• Trường học: Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi thú y
• Đề tài: Ảnh hưởng của mùa vụ đến sức sản xuất thịt của gà F1 (Chọi × Lương Phượng) nuôi tại xã Quyết Thắng, thành phố Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI NÓI ĐẦU
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC ĐỒ THỊ
• DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài
• 1.1.1. Mục tiêu của đề tài
• 1.1.2. Yêu cầu của đề tài
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa khoa học của đề tài
• 1.2.2. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.1.1. Cơ sở khoa học của việc nghiên cứu sự di truyền các tính trạng sản xuất của gia cầm
• 2.2. Sức sống và khả năng nhiễm bệnh
• 2.3. Khả năng sinh trưởng, các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng
• 2.3.1. Khái niệm sinh trưởng
• 2.4. Khả năng chuyển hóa thức ăn và các yếu tố ảnh hưởng
• 2.5. Khả năng cho thịt, chất lượng thịt và các yếu tố ảnh hưởng
• 2.6. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2.6.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 2.6.2. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 2.7. Một vài đặc điểm của gà thí nghiệm
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2.1. Thời gian nghiên cứu
• 3.2.2. Địa điểm nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu và các chỉ số theo dõi
• 3.4.1. Sơ đồ bố trí thí nghiệm
• 3.4.2. Thực hiện quy trình chăm sóc gà F1 (Chọi × Lương Phượng)
• 3.4.3. Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi
• 3.4.3.1. Tỷ lệ nuôi sống (%)
• 3.4.3.2. Sức sinh trưởng
• 3.4.3.3. Khả năng thu nhận và chuyển hóa thức ăn
• 3.4.3.4. Chỉ số sản xuất PI
• 3.4.3.5. Chỉ số kinh tế EN
• 3.4.3.6. Khảo sát năng suất thịt
• 3.4.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả công tác phục vụ sản xuất
• 4.1.1. Nội dung phục vụ sản xuất
• 4.1.2. Phương pháp tiến hành
• 4.1.3. Kết quả công tác phục vụ sản xuất
• 4.2. Kết quả nghiên cứu chuyên đề khoa học
• 4.2.1. Tỷ lệ nuôi sống của gà thí nghiệm
• 4.2.2. Khả năng sinh trưởng
• 4.2.3. Khả năng sử dụng và chuyển hóa thức ăn
• 4.2.4. Chỉ số sản xuất và chỉ số kinh tế
• 4.2.5. Năng suất thịt của gà thí nghiệm
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Ảnh hưởng của mùa vụ đến sức sản xuất

Mùa vụ là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sức sản xuất của thịt gà F1 chọi Lương Phượng tại Thái Nguyên. Nghiên cứu cho thấy, sự thay đổi về thời tiết và khí hậu trong các mùa khác nhau có thể tác động đến sự sinh trưởng và phát triển của gà. Theo các chuyên gia, gà nuôi vào mùa hè thường có tỷ lệ nuôi sống cao hơn so với mùa đông. Điều này có thể do nhiệt độ và độ ẩm ảnh hưởng đến khả năng tiêu hóa và hấp thụ thức ăn của gà. Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng, gà nuôi vào mùa hè có thể đạt trọng lượng cao hơn từ 10-15% so với gà nuôi vào mùa đông. Điều này cho thấy ảnh hưởng mùa vụ đến năng suất thịt gà là rất rõ ràng.

1.1. Tác động của nhiệt độ

Nhiệt độ là yếu tố chính ảnh hưởng đến sức sản xuất của gà. Trong mùa hè, nhiệt độ cao giúp gà tiêu hóa thức ăn tốt hơn, từ đó tăng cường khả năng sinh trưởng. Ngược lại, trong mùa đông, nhiệt độ thấp có thể làm giảm khả năng tiêu hóa và dẫn đến tình trạng giảm cân. Theo nghiên cứu của Trần Thanh Vân (2014), gà F1 chọi Lương Phượng nuôi trong điều kiện nhiệt độ ổn định từ 25-30 độ C có tỷ lệ nuôi sống đạt 95%. Điều này cho thấy việc kiểm soát nhiệt độ trong chuồng trại là rất quan trọng để tối ưu hóa sản xuất thịt gà.

1.2. Ảnh hưởng của độ ẩm

Độ ẩm cũng là một yếu tố không thể bỏ qua trong việc nuôi gà. Độ ẩm cao có thể tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của vi khuẩn và nấm mốc, ảnh hưởng đến sức khỏe của gà. Nghiên cứu cho thấy, gà nuôi trong môi trường có độ ẩm từ 50-70% có sức đề kháng tốt hơn và tỷ lệ nuôi sống cao hơn. Ngược lại, độ ẩm quá cao hoặc quá thấp đều có thể dẫn đến tình trạng stress cho gà, từ đó ảnh hưởng đến năng suất thịt. Việc duy trì độ ẩm hợp lý trong chuồng trại là cần thiết để đảm bảo sức khỏe và sản xuất thịt gà hiệu quả.

II. Năng suất thịt gà F1 chọi Lương Phượng

Năng suất thịt của gà F1 chọi Lương Phượng được đánh giá qua nhiều chỉ tiêu khác nhau như trọng lượng, tỷ lệ thịt nạc và chất lượng thịt. Theo nghiên cứu, gà F1 chọi Lương Phượng có khả năng đạt trọng lượng từ 2-2.5 kg sau 70 ngày nuôi. Chất lượng thịt của gà cũng được đánh giá cao, với tỷ lệ thịt nạc đạt khoảng 70%. Điều này cho thấy giống gà này không chỉ có khả năng sinh trưởng tốt mà còn mang lại giá trị kinh tế cao cho người chăn nuôi.

2.1. Chỉ tiêu sinh trưởng

Chỉ tiêu sinh trưởng của gà F1 chọi Lương Phượng được theo dõi qua từng tuần tuổi. Kết quả cho thấy, gà nuôi vào mùa hè có tốc độ tăng trưởng nhanh hơn, trung bình đạt 50-60g/ngày, trong khi gà nuôi vào mùa đông chỉ đạt 30-40g/ngày. Điều này cho thấy mùa vụ có ảnh hưởng lớn đến khả năng sinh trưởng của gà. Việc lựa chọn thời điểm nuôi hợp lý sẽ giúp tối ưu hóa sản xuất thịt gà.

2.2. Chất lượng thịt

Chất lượng thịt của gà F1 chọi Lương Phượng được đánh giá qua các chỉ tiêu như độ mềm, độ ẩm và hương vị. Nghiên cứu cho thấy, thịt gà nuôi vào mùa hè có độ mềm và hương vị tốt hơn so với thịt gà nuôi vào mùa đông. Điều này có thể do chế độ dinh dưỡng và điều kiện nuôi dưỡng khác nhau trong các mùa. Việc cải thiện chất lượng thịt không chỉ giúp nâng cao giá trị sản phẩm mà còn đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

III. Kết luận và khuyến nghị

Nghiên cứu cho thấy mùa vụ có ảnh hưởng rõ rệt đến sức sản xuất của thịt gà F1 chọi Lương Phượng tại Thái Nguyên. Để tối ưu hóa năng suất và chất lượng thịt, người chăn nuôi cần chú ý đến các yếu tố như nhiệt độ, độ ẩm và chế độ dinh dưỡng. Khuyến nghị nên tiến hành các nghiên cứu tiếp theo để xác định các biện pháp cải thiện điều kiện nuôi dưỡng, từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi.

3.1. Đề xuất cải thiện điều kiện nuôi

Để nâng cao sản xuất thịt gà, cần cải thiện điều kiện nuôi dưỡng như kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm trong chuồng trại. Việc áp dụng các công nghệ mới trong chăn nuôi cũng sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng thịt. Đồng thời, cần có các chương trình đào tạo cho người chăn nuôi về kỹ thuật chăm sóc và nuôi dưỡng gà.

3.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố khác như dinh dưỡng, giống gà và phương pháp nuôi đến sức sản xuất của gà F1 chọi Lương Phượng. Điều này sẽ giúp cung cấp thêm thông tin hữu ích cho người chăn nuôi và các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực chăn nuôi gia cầm.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi đóng vai trò then chốt trong nền nông nghiệp Việt Nam, cung cấp nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng và tạo thu nhập ổn định cho nông hộ. Trong chăn nuôi gia cầm, nhu cầu tiêu thụ các giống gà thịt chất lượng cao, thơm ngon, phù hợp thị hiếu người tiêu dùng ngày càng gia tăng. Để đáp ứng đòi hỏi này, con lai F1 giữa gà trống Chọi và gà mái Lương Phượng đã được nhập nội, lai tạo và phát triển nhờ các ưu thế lai: sinh trưởng nhanh, sức chống chịu tốt, thích ứng khí hậu nhiệt đới và tỷ lệ nạc cao. Tuy nhiên, sản lượng và chất lượng thịt thương phẩm trên thị trường vẫn còn hạn chế; đồng thời các yếu tố ngoại cảnh, đặc biệt là điều kiện mùa vụ tại các nông hộ, có tác động đáng kể đến khả năng biểu hiện kiểu hình của tổ hợp lai này.

Đề tài khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Văn Tuấn (Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên, năm 2015) được thực hiện nhằm kiểm chứng ảnh hưởng của mùa vụ nuôi đến sức sản xuất thịt của gà F1 (Chọi × Lương Phượng). Các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu được văn bản xác định cụ thể như sau:

Mục tiêu nghiên cứu:

1. Đánh giá năng suất, chất lượng thịt và hiệu quả kinh tế của gà lai F1 (Chọi × Lương Phượng).
2. Xác định gà lai có giá trị hàng hóa và mang lại hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi.
3. Từng bước hoàn thiện quy trình nuôi dưỡng, chăm sóc để phát huy tiềm năng di truyền của con giống, hướng đến chăn nuôi an toàn sinh học.
4. Đánh giá khả năng sinh trưởng của gà F1 (Chọi × Lương Phượng).
5. Đánh giá sức sản xuất thịt của gà F1 (Chọi × Lương Phượng).
6. Cung cấp số liệu làm cơ sở thực tiễn và khoa học cho việc phát triển đàn gà thịt thương phẩm.
7. Giúp bản thân sinh viên làm quen và rèn luyện kỹ năng nghiên cứu khoa học chuyên ngành.

Yêu cầu và nhiệm vụ nghiên cứu:

1. Xác định được khả năng sản xuất thịt của tổ hợp gà lai F1 (trống Chọi × mái Lương Phượng) ở hai vụ Hè Thu và Thu Đông nuôi theo phương thức bán chăn thả tại địa bàn nghiên cứu.
2. Nắm vững phương pháp và thao tác nghiên cứu thực nghiệm trong chăn nuôi gia cầm.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn gà lai F1 (trống Chọi × mái Lương Phượng) nuôi thương phẩm 70 ngày tuổi theo phương thức bán chăn thả, chia thành 2 lô thí nghiệm với tổng quy mô 1.000 con (500 con/lô).
• Phạm vi không gian: Cơ sở chăn nuôi nông hộ tại xã Quyết Thắng, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên.
• Phạm vi thời gian: Thực hiện từ ngày 01/07/2014 đến ngày 16/12/2014, bao gồm hai mùa vụ điển hình: vụ Hè Thu (Lô 1) và vụ Thu Đông (Lô 2).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng lý thuyết trên quy luật di truyền tính trạng số lượng ở gia cầm. Khả năng sinh trưởng, tiêu tốn thức ăn và năng suất thịt được chi phối bởi đa gen (polygene) theo công thức di truyền học: $P = G + E = A + D + I + Eg + Es$. Trong đó, giá trị kiểu hình ($P$) chịu tác động của giá trị kiểu gen ($G$) gồm giá trị cộng gộp ($A$), sai lệch trội ($D$), sai lệch tương tác ($I$), kết hợp với sai lệch môi trường chung ($Eg$) và môi trường riêng ($Es$). Tác giả đặt trọng tâm vào việc phân tích tác động của yếu tố môi trường mùa vụ ($E$) lên sự biểu hiện kiểu hình ($P$) khi kiểu gen ($G$) được giữ đồng nhất giữa các lô.

Về phương pháp thực nghiệm, đề tài triển khai phương pháp bố trí thí nghiệm so sánh đối chứng theo khối ngẫu nhiên hai lô nuôi tương ứng hai mùa vụ với các thông số:

Yếu tố khảo sát	Lô 1 (Vụ Hè Thu)	Lô 2 (Vụ Thu Đông)
Con giống khảo nghiệm	Gà F1 (Chọi × Lương Phượng)	Gà F1 (Chọi × Lương Phượng)
Số lượng con giống	500 con	500 con
Thời gian nuôi khảo sát	70 ngày (10 tuần tuổi)	70 ngày (10 tuần tuổi)
Phương thức nuôi	Bán chăn thả (kết hợp chuồng và sân chơi)	Bán chăn thả (kết hợp chuồng và sân chơi)
Khẩu phần thức ăn	Thức ăn hỗn hợp viên Dabaco (D1, D56, D57)	Thức ăn hỗn hợp viên Dabaco (D1, D56, D57)

Quy trình kỹ thuật và vệ sinh thú y bao gồm:

• Chuẩn bị chuồng trại: Chuồng được để trống 12–15 ngày trước khi nuôi, quét vôi, phun sát trùng bằng Benkocid 30% (tỷ lệ 50 ml/20 lít nước, liều lượng 1 lít dung dịch/4 m²). Máng ăn, máng uống cọ rửa và ngâm dung dịch Benkocid 1:200 trong 20 phút rồi phơi nắng. Chất độn chuồng là trấu khô dày 3–5 cm, phun Benkocid 2 lần trước khi thả gà.
• Chế độ dinh dưỡng: Sử dụng thức ăn công nghiệp Dabaco chia làm 2 giai đoạn: Giai đoạn 1–21 ngày tuổi dùng cám D1 (Năng lượng trao đổi ME ≥ 3.100 Kcal/kg, Protein thô CP ≥ 18%, Ca 0,9–1,2%, P 0,6%, Xơ thô ≤ 4%, Độ ẩm ≤ 13%); Giai đoạn 22 ngày tuổi đến xuất chuồng dùng cám D56, D57 (ME ≥ 3.000 Kcal/kg, CP ≥ 16%, Ca 0,8–1,3%, P 0,6%, Lysin ≥ 0,8%, Xơ thô ≤ 6%, Độ ẩm ≤ 14%).
• Chăm sóc úm và phòng bệnh: Nhiệt độ úm ngày đầu đạt 33°C (dao động 30–33°C), sau đó giảm dần theo tuổi xuống 22°C. Phòng bệnh bằng vắc-xin theo lịch: 7 ngày tuổi dùng Lasota (nhỏ mắt 1 giọt/con) và Gumboro B lần 1 (nhỏ miệng 4 giọt/con); 21 ngày tuổi dùng Lasota lần 2 và Gumboro lần 2; 45 ngày tuổi tiêm dưới da vắc-xin Newcastle hệ 1 (H1) liều 0,4 ml/con.
• Phương pháp theo dõi và thu thập dữ liệu: Cân định kỳ vào buổi sáng trước khi cho ăn uống, chọn mẫu ngẫu nhiên tối thiểu 50 con/lô. Tính toán các chỉ tiêu: Tỷ lệ nuôi sống (%); Sinh trưởng tích lũy (g/con); Sinh trưởng tuyệt đối ($A = \frac{P_2 - P_1}{t}$, tính bằng g/con/ngày); Sinh trưởng tương đối ($R$, tính bằng %); Khả năng thu nhận thức ăn (g/con/ngày); Tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối lượng (TTTĂ, kg); Tiêu tốn CP và ME; Chỉ số sản xuất (PI); Chỉ số kinh tế (EN); Khảo sát năng suất thịt (mổ khảo sát 3 trống, 3 mái đại diện cho mỗi lô sau khi nhịn ăn 12 giờ để tính tỷ lệ thân thịt, tỷ lệ thịt đùi, tỷ lệ thịt lườn, tỷ lệ mỡ bụng).
• Xử lý số liệu: Ứng dụng phương pháp thống kê sinh vật học trong chăn nuôi qua phần mềm Microsoft Excel và Minitab 14 để tính số trung bình cộng ($\bar{X}$), sai số trung bình ($m_{\bar{X}}$) và hệ số biến dị ($Cv%$).

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả nêu rõ bối cảnh công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông nghiệp gắn liền với yêu cầu gia tăng chất lượng sản phẩm gia cầm. Việc lai tạo giữa giống gà Chọi (cho thịt săn chắc, thơm ngon) và gà Lương Phượng (sinh trưởng nhanh, năng suất trứng và thịt khá) nhằm tạo ra con lai F1 hội tụ ưu thế thương phẩm. Tác giả đặt câu hỏi nghiên cứu về tác động của các mùa vụ trong điều kiện nông hộ và khẳng định tính cần thiết của việc xác định các chỉ tiêu sinh học và kinh tế kỹ thuật của giống gà này tại thành phố Thái Nguyên. Phần mở đầu cũng xác lập các mục tiêu khoa học, yêu cầu thực hành và ý nghĩa ứng dụng của đề tài đối với người chăn nuôi địa phương.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Chương tổng quan tập trung hệ thống hóa 5 nội dung lý luận và thực tiễn:

1. Cơ sở di truyền các tính trạng số lượng: Phân tích bản chất các tính trạng năng suất gia cầm do đa gen quy định, tương tác giữa kiểu gen và môi trường, các nguồn biến dị di truyền và ngoại cảnh ($Eg, Es$).
2. Sức sống và khả năng kháng bệnh: Trích dẫn hệ số di truyền sức sống của gia cầm dao động từ 0,13 đến 0,66; phân tích phản ứng của cơ thể gia cầm trước biến đổi nhiệt độ và ẩm độ.
3. Khả năng sinh trưởng và các nhân tố ảnh hưởng: Làm rõ cơ chế sinh học của quá trình tổng hợp protein mô cơ (chiếm 42–45% khối lượng cơ thể); phân biệt các pha sinh trưởng theo đường cong sinh trưởng của gia cầm; phân tích tác động của dòng giống, tính biệt (gà trống nặng hơn gà mái 24–32%), mật độ nuôi, chế độ chiếu sáng và ẩm độ chuồng trại.
4. Khả năng chuyển hóa thức ăn và sức sản xuất thịt: Phân tích mối tương quan nghịch giữa tốc độ tăng khối lượng và tiêu tốn thức ăn ($r = -0,2$ đến $-0,8$); cơ cấu thân thịt gia cầm thông thường (thân thịt 64%, phủ tạng 6%, hao hụt giết mổ 13%); các nhân tố ảnh hưởng đến tỷ lệ thịt xẻ, cơ lườn, cơ đùi và mỡ bụng.
5. Tổng quan nghiên cứu trong và ngoài nước: Dẫn chứng các kết quả nghiên cứu gà lông màu của các tác giả trong nước (Đào Văn Khanh, Trần Thanh Vân, Bùi Đức Lũng, Lê Hồng Mận) và thế giới (Hubbard ISA, Arbor Acres), trong đó Đào Văn Khanh (2004) chỉ ra tỷ lệ nuôi sống gà F1 (Chọi × Lương Phượng) đạt cao nhất ở mùa Thu (97,11%), mùa Đông (95%) và thấp nhất ở mùa Hè (93,91%).

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Chương này mô tả chi tiết địa điểm, thời gian, quy mô 1.000 con gà thí nghiệm, sơ đồ thiết kế 2 lô đối chứng giữa vụ Hè Thu và Thu Đông. Tác giả trình bày tường tận quy chuẩn kỹ thuật chuồng trại, tiêu chuẩn đệm lót trấu, quy trình sát trùng Benkocid, kỹ thuật sưởi ấm và chiếu sáng theo từng tuần tuổi, giá trị dinh dưỡng của 2 loại cám Dabaco, lịch tiêm phòng 3 loại vắc-xin chủ lực (Lasota, Gumboro, Newcastle H1). Hệ thống công thức tính toán các chỉ tiêu sinh trưởng tích lũy, sinh trưởng tuyệt đối, sinh trưởng tương đối, TTTĂ, chỉ số PI, chỉ số EN, kỹ thuật mổ thân thịt và các công cụ thống kê sinh học cũng được chuẩn hóa tại phần này.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Nội dung chương được cấu trúc thành hai hợp phần:

1. Kết quả phục vụ sản xuất: Phản ánh các hoạt động kỹ thuật mà tác giả trực tiếp thực hiện trong 6 tháng thực tập tại cơ sở, bao gồm chăm sóc đàn gà thịt, úm gà con, tiêm phòng vắc-xin và điều trị các ca bệnh thực tế.

Hạng mục công tác	Quy mô thực hiện	Kết quả đạt được	Tỷ lệ thành công (%)
Chăn nuôi gà thịt	850 con	812 con an toàn	95,53%
Úm gà con	1.200 con	1.189 con an toàn	99,08%
Tiêm vắc-xin Newcastle	1.200 con	1.200 con an toàn	100%
Chủng vắc-xin Gumboro	1.200 con	1.200 con an toàn	100%
Chủng vắc-xin IB-ND	1.200 con	1.200 con an toàn	100%
Điều trị bệnh Bạch lỵ	50 con mắc	49 con khỏi	98,00%
Điều trị bệnh CRD (Hen gà)	54 con mắc	51 con khỏi	94,44%
Tiêu độc sát trùng chuồng trại	500 m²	500 m² đạt chuẩn	100%

Về điều trị bệnh: Đối với bệnh Bạch lỵ, phác đồ Ampi-coli phối hợp B-complex cho tỷ lệ khỏi 97,6%, phác đồ Colistin đạt 96%. Đối với bệnh CRD, phác đồ kết hợp Tylosin 98% (2 g/lít nước) và B-complex (1 g/3 lít nước) cho tỷ lệ khỏi cao nhất đạt 99,0%. Đối với bệnh Cầu trùng, phác đồ dùng Bio-Anticoc và Coxymax (1 g/3 lít nước) mang lại hiệu quả dứt điểm triệu chứng lâm sàng.

2. Kết quả nghiên cứu chuyên đề:

• Tỷ lệ nuôi sống: Đạt mức cao ở cả hai mùa vụ. Giai đoạn 1–10 tuần tuổi, Lô 1 (Hè Thu) đạt tỷ lệ nuôi sống tích lũy 98,00%; Lô 2 (Thu Đông) đạt 97,40%; trung bình đạt 97,70%. Tỷ lệ chết tập trung chủ yếu ở tuần đầu tiên (khoảng 1%) do gà mới vận chuyển và chức năng điều hòa thân nhiệt chưa hoàn thiện, cùng hai tuần cuối do ảnh hưởng của nhiệt độ chuồng nuôi (stress nhiệt ở vụ Hè và rét lạnh ở vụ Thu Đông).
• Sinh trưởng tích lũy: Khối lượng gà tăng dần qua các tuần tuổi và tuân theo quy luật sinh học.

Tuần tuổi	Lô 1 - Vụ Hè Thu ($X \pm m_X$, gam)	Hệ số $Cv$ (%)	Lô 2 - Vụ Thu Đông ($X \pm m_X$, gam)	Hệ số $Cv$ (%)
Sơ sinh (0)	$38,13 \pm 0,53$	13,14	$32,65 \pm 0,63$	13,49
Tuần 1	$79,92 \pm 1,94$	19,48	$74,78 \pm 1,62$	17,39
Tuần 2	$171,89 \pm 4,08$	23,15	$163,92 \pm 3,56$	21,20
Tuần 3	$314,34 \pm 10,28$	23,82	$281,16 \pm 8,43$	21,59
Tuần 4	$431,61 \pm 15,34$	25,38	$408,80 \pm 11,73$	20,49
Tuần 5	$531,50 \pm 11,96$	27,18	$533,61 \pm 11,94$	21,18
Tuần 6	$792,69 \pm 21,49$	20,82	$692,05 \pm 13,26$	14,72
Tuần 7	$901,60 \pm 25,51$	21,55	$808,46 \pm 16,43$	15,48
Tuần 8	$1.104,64 \pm 20,39$	13,18	$1.027,80 \pm 25,41$	17,65
Tuần 9	$1.360,26 \pm 33,65$	17,84	$1.233,46 \pm 26,47$	15,47
Tuần 10	$1.581,36 \pm 36,29$	16,55	$1.489,50 \pm 34,61$	17,96

Khối lượng xuất chuồng lúc 10 tuần tuổi ở Lô 1 đạt 1.581,36 g, cao hơn Lô 2 (1.489,50 g); nếu tính Lô 2 là 100% thì Lô 1 đạt 108%. Sự chênh lệch này chịu tác động bởi khối lượng sơ sinh ban đầu của Lô 1 cao hơn và điều kiện thời tiết vụ Thu Đông chuyển mùa làm gia tăng tiêu hao năng lượng để duy trì thân nhiệt.

• Sinh trưởng tuyệt đối và tương đối: Sinh trưởng tuyệt đối bình quân cả giai đoạn (0–10 tuần) ở Lô 1 đạt 22,12 g/con/ngày, cao hơn Lô 2 đạt 19,30 g/con/ngày. Đỉnh sinh trưởng tuyệt đối của Lô 1 đạt ở tuần thứ 9 (36,51 g/con/ngày), trong khi Lô 2 đạt đỉnh ở tuần thứ 8 (31,33 g/con/ngày). Về sinh trưởng tương đối, hai lô đạt giá trị cao nhất tại tuần 2 (Lô 1: 89,92%; Lô 2: 88,23%) và giảm dần đến tuần 10 (Lô 1: 27,39%; Lô 2: 21,85%).
• Thu nhận thức ăn: Lượng thức ăn ăn vào tăng dần theo lứa tuổi. Tuần 1, mức tiêu thụ của Lô 1 là 12,32 g/con/ngày (86,24 g/con/tuần) và Lô 2 là 11,75 g/con/ngày (82,25 g/con/tuần). Đến tuần 10, tiêu thụ tăng lên 144,35 g/con/ngày (1.010,45 g/con/tuần) ở Lô 1 và 141,96 g/con/ngày (993,72 g/con/tuần) ở Lô 2. Tổng lượng thức ăn tiêu thụ cả kỳ nuôi 10 tuần trên 1 con gà ở Lô 1 là 4.222,91 g, ở Lô 2 là 4.143,09 g (Lô 2 bằng 98,11% so với Lô 1).

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Dựa trên các kết quả theo dõi, tác giả tổng kết các kết luận kỹ thuật về tỷ lệ sống, khả năng tăng khối lượng, mức thu nhận thức ăn của gà F1 (Chọi × Lương Phượng) và khẳng định tính thích nghi cao của giống gà này trong phương thức bán chăn thả tại địa phương; đồng thời đưa ra các đề xuất về thời điểm xuất bán và hoàn thiện kỹ thuật chăm sóc theo mùa vụ.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận cung cấp hệ thống số liệu thực nghiệm chuẩn xác về các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật của tổ hợp gà lai F1 (Chọi × Lương Phượng) nuôi tại nông hộ Thái Nguyên:

• Sức sống: Tỷ lệ nuôi sống bình quân đạt 97,70% (vụ Hè Thu đạt 98,00%, vụ Thu Đông đạt 97,40%), chứng minh con lai có sức đề kháng cao, thích ứng tốt với khí hậu miền Bắc.
• Khả năng tăng trọng: Khối lượng cơ thể xuất chuồng tại 10 tuần tuổi đạt 1.581,36 g/con (vụ Hè Thu) và 1.489,50 g/con (vụ Thu Đông). Sinh trưởng tuyệt đối trung bình đạt 19,30–22,12 g/con/ngày.
• Tiêu thụ thức ăn: Xác định lượng thức ăn thu nhận tích lũy cho 1 con gà trong 70 ngày nuôi dao động từ 4.143,09 g (vụ Thu Đông) đến 4.222,91 g (vụ Hè Thu).
• Giải pháp và kiến nghị kỹ thuật: Đề xuất quy trình úm gà nghiêm ngặt với mức nhiệt 30–33°C ở ngày đầu; tuân thủ triệt để lịch vắc-xin 3 bệnh chính (Newcastle, Gumboro, IB); sử dụng phác đồ Tylosin 98% phối hợp B-complex để khống chế bệnh CRD và Ampi-coli đối với bệnh Bạch lỵ. Khuyến cáo thời điểm kết thúc nuôi thịt có lợi nhất về mặt sinh trưởng tuyệt đối là ở tuần tuổi thứ 8 (đạt trên 31 g/con/ngày), sau đó tốc độ lớn chậm lại.
• Đóng góp khoa học: Bổ sung dẫn liệu thực nghiệm khách quan về sự sai khác kiểu hình do ảnh hưởng của hai mùa vụ đối lập (Hè Thu và Thu Đông) đối với giống gà F1 (Chọi × Lương Phượng) nuôi bán chăn thả, làm cơ sở khoa học để nông hộ xây dựng kế hoạch vào đàn và điều chỉnh khẩu phần dinh dưỡng.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu được thực hiện tại một cơ sở chăn nuôi nông hộ cụ thể ở xã Quyết Thắng (Thái Nguyên), quy mô 500 con/lô, khảo sát dừng lại ở thời điểm 10 tuần tuổi (70 ngày). Đàn gà thí nghiệm không nuôi tách riêng trống mái mà cân ngẫu nhiên hỗn hợp, dẫn đến hệ số biến dị ($Cv%$) về khối lượng ở một số tuần tuổi còn ở mức cao (từ 13,18% đến 27,18%).
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng đánh giá trên các mùa vụ khác trong năm (vụ Xuân Hè, Đông Xuân); khảo sát với mật độ và phương thức nuôi khác nhau (nuôi nhốt hoàn toàn đối chứng với chăn thả hoàn toàn); thực hiện nuôi tách riêng trống - mái ngay từ giai đoạn gà con để kiểm soát tối ưu hệ số đồng đều và xác định chính xác năng suất thịt ở từng giới tính.

---

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên và học viên ngành Chăn nuôi, Thú y: Làm tài liệu tham khảo về phương pháp bố trí thí nghiệm gia cầm thịt, kỹ thuật theo dõi các chỉ tiêu sinh trưởng tích lũy, sinh trưởng tuyệt đối, tương đối và quy trình lập biểu mẫu theo dõi thức ăn.
• Cán bộ khuyến nông và kỹ thuật viên cơ sở: Vận dụng quy trình phòng trừ dịch bệnh bằng vắc-xin và các phác đồ điều trị bệnh Bạch lỵ, Hen gà (CRD), Cầu trùng đã được kiểm chứng tỷ lệ khỏi bệnh từ 94,44% đến 99%.
• Nông hộ chăn nuôi: Tham khảo số liệu định mức thức ăn tiêu thụ theo từng tuần tuổi (từ 12 g/con/ngày ở tuần 1 đến 144 g/con/ngày ở tuần 10) để dự trù kinh phí cám, lựa chọn thời điểm xuất bán phù hợp với hiệu quả tăng trọng của đàn gà F1 (Chọi × Lương Phượng).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khối lượng xuất chuồng của gà F1 (Chọi × Lương Phượng) tại 10 tuần tuổi giữa hai mùa vụ chênh lệch như thế nào? Tại 10 tuần tuổi (70 ngày), gà nuôi vụ Hè Thu (Lô 1) đạt khối lượng trung bình $1.581,36 \pm 36,29$ g/con, trong khi gà nuôi vụ Thu Đông (Lô 2) đạt $1.489,50 \pm 34,61$ g/con. Khối lượng Lô 1 cao hơn Lô 2 là 91,86 g/con (tương đương Lô 1 đạt 108% so với Lô 2).

2. Tỷ lệ nuôi sống của đàn gà thí nghiệm qua 10 tuần tuổi đạt mức bao nhiêu? Tỷ lệ nuôi sống cộng dồn đến 10 tuần tuổi đạt 98,00% ở Lô 1 (vụ Hè Thu) và 97,40% ở Lô 2 (vụ Thu Đông). Tỷ lệ nuôi sống trung bình chung của cả hai lô đạt 97,70%. Tỷ lệ hao hụt xảy ra chủ yếu ở tuần đầu tiên (khoảng 1%).

3. Tổng lượng thức ăn tiêu thụ của một con gà trong suốt 70 ngày nuôi là bao nhiêu? Tổng lượng thức ăn thu nhận tích lũy cho 1 con gà qua 10 tuần tuổi là 4.222,91 g đối với Lô 1 và 4.143,09 g đối với Lô 2 (Lô 2 tiêu thụ bằng 98,11% so với Lô 1). Lượng thức ăn hàng ngày tăng từ khoảng 11,75–12,32 g/con/ngày ở tuần thứ 1 lên 141,96–144,35 g/con/ngày ở tuần thứ 10.

4. Đề tài áp dụng phác đồ nào để điều trị bệnh Hen gà (CRD) và hiệu quả đạt được ra sao? Tác giả đã thử nghiệm các phác đồ dùng Anti-CRD, Doxytylan và Tylosin. Phác đồ đem lại hiệu quả cao nhất là sử dụng Tylosin 98% (liều 2 g/lít nước uống) kết hợp B-complex (1 g/3 lít nước uống) cho uống liên tục 3–5 ngày, đạt tỷ lệ khỏi bệnh lên tới 99,0% (chữa khỏi 51/54 con gà mắc bệnh).

5. Lịch phòng bệnh bằng vắc-xin cho đàn gà trong khóa luận được thực hiện vào những ngày tuổi nào? Đàn gà được chủng ngừa theo lịch: 7 ngày tuổi dùng vắc-xin Lasota (nhỏ mắt 1 giọt/con) và Gumboro B lần 1 (nhỏ miệng 4 giọt/con); 21 ngày tuổi dùng Lasota lần 2 (nhỏ mắt 1 giọt/con) và Gumboro lần 2 (nhỏ miệng 4 giọt/con); 45 ngày tuổi tiêm dưới da vắc-xin Newcastle H1 với liều 0,4 ml/con.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Văn Tuấn đã xác định cụ thể các chỉ tiêu năng suất của gà lai F1 (Chọi × Lương Phượng) nuôi bán chăn thả tại xã Quyết Thắng, thành phố Thái Nguyên qua hai mùa vụ Hè Thu và Thu Đông. Kết quả khẳng định giống gà lai có sức sống cao (tỷ lệ sống 97,70%), sinh trưởng nhanh (khối lượng 10 tuần tuổi đạt 1.489,50–1.581,36 g/con) và tiêu tốn thức ăn ở mức phù hợp với điều kiện nông hộ. Nghiên cứu chỉ ra mùa vụ có ảnh hưởng rõ nét đến khối lượng và lượng thức ăn thu nhận, cung cấp cơ sở thực tiễn quan trọng cho việc hoàn thiện quy trình chăm sóc và phát triển mô hình chăn nuôi gà thịt an toàn sinh học tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Nước ta là một nước có nền nông nghiệp phát triển. Trong đó ngành chăn nuôi đóng vai trò rất quan trọng, cung cấp nguồn dinh dưỡng cao cho con người như thịt, trứng, sữa… Ngoài ra còn cung cấp một lượng lớn nguyên liệu cho ngành công nghiệp chế biến và nguồn phân bón cho ngành trồng trọt. Trên cơ sở đó, trong những năm gần đây ngành chăn nuôi đang trở thành mũi nhọn trong việc phát triển kinh tế của các hộ nông dân trong cả nước góp phần mang lại hiệu quả kinh tế, cải thiện đời sống. Trong đó chăn nuôi gia cầm đang được chú trọng phát triển.

Như chúng ta đã biết, sản phẩm từ chăn nuôi gia cầm chiếm một tỷ lệ cao trong khẩu phần ăn của con người, cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng như protein, axit amin, vitamin, chất khoáng… Xã hội phát triển, kinh tế ngày càng đi lên cuộc sống con người ngày càng được cải thiện thì những đòi hỏi về nhu cầu thực phẩm như thịt, trứng có chất lượng ngày càng cao. Đứng trước thực tiễn nhu cầu sản xuất trên thì nước ta đã nhập ngoại một số giống gà thịt về nuôi thành công và lai tạo thành công, trong đó có giống gà F1 (Chọi × Lương Phượng). Gà F1 (Chọi × Lương Phượng) là giống gà có đặc điểm dễ nuôi nhanh lớn, ít bệnh tật và cho năng suất cao, thích nghi tốt với khí hậu nhiệt đới, thịt thơm ngon phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng. Song chất lượng cũng như số lượng thịt gà cung cấp cho thị trường vẫn còn hạn chế.

Để khắc phục tình trạng đó đã có rất nhiều nghiên cứu liên quan đến khả năng sản xuất của gà F1 (Chọi × Lương Phượng). Nhiều kết quả nghiên cứu đánh giá sức sản xuất của gà F1 (Chọi × Lương Phượng) đều khẳng định gà sinh trưởng tốt trong các điều kiện nuôi. Liệu mùa vụ nuôi khác nhau trong nông hộ có ảnh hưởng đến sức sản xuất thịt của gà F1 (Chọi × Lương Phượng) hay không? Để có thêm số liệu khoa học về gà F1 (Chọi × Lương Phượng) chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Khảo sát sức sản xuất thịt gà F1 (Chọi × Lương Phượng) nuôi tại xã Quyết Thắng – Thành Phố Thái Nguyên”. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài 1.

Mục tiêu của đề tài - Đánh giá năng suất, chất lượng thịt và hiệu quả kinh tế của gà lai F1 (Chọi × Lương Phượng). - Xác định gà lai có giá trị hàng hóa và có hiệu quả kinh tế. e 2 - Từng bước hoàn thiện quy trình nuôi dưỡng, chăm sóc để phát huy tiềm năng của con giống, góp phần hoàn thiện quy trình chăn nuôi gà theo hướng an toàn sinh học. - Bản thân được làm quen với công tác nghiên cứu khoa học.

- Đánh giá khả năng sinh trưởng của gà F1 (Chọi × Lương Phượng). - Đánh giá sức sản xuất thịt của gà F1 (Chọi × Lương Phượng). - Cung cấp số liệu làm cơ sở để phát triển chăn nuôi gà thịt. Yêu cầu của đề tài - Xác định được khả năng sản xuất thịt của gà lai F1 (trống Chọi × mái Lương Phượng) ở hai vụ Hè Thu và Thu Đông nuôi tại xã Quyết Thắng, thành Phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên.

- Bản thân làm quen với công tác nghiên cứu khoa học về chăn nuôi gia cầm. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học của đề tài - Nghiên cứu, bổ sung tài liệu về khả năng thích nghi, sức sản xuất và hiệu quả kinh tế của giống gà lai F1 (Chọi × Lương Phượng) trong điều kiện nuôi nông hộ với phương thức nuôi bán chăn thả, phục vụ cho những nghiên cứu tiếp theo về giống gà này. - Tạo cơ sở cho việc phát triển mô hình chăn nuôi gà lai F1 (Chọi × Lương Phượng) trong nông hộ và quy mô lớn.

Ý nghĩa thực tiễn của đề tài - Giúp người chăn nuôi lựa chọn được giống gà có hiệu quả kinh tế cao trong chăn nuôi, phát triển giống gà lai F1 (Chọi × Lương Phượng) này để phục vụ cho nhu cầu thị trường và phát triển kinh tế địa phương. e 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học 2. Cơ sở khoa học của việc nghiên cứu sự di truyền các tính trạng sản xuất của gia cầm Khi nghiên cứu các tính trạng sản xuất của gia cầm, các nhà khoa học không những nghiên cứu về đặc điểm di truyền mà còn nghiên cứu đến các yếu tố ngoại cảnh tác động lên tính trạng đó.

Bản chất di truyền các tính trạng sản xuất: Theo quan điểm di truyền học thì hầu hết các tính trạng về năng suất của gia cầm như: Sinh trưởng, sinh sản, cho lông, cho trứng, cho thịt. phần lớn đều là các tính trạng số luợng (Quantitative Character) và do các gen nằm trên cùng nhiễm sắc thể (NST) quy định. Phần lớn sự thay đổi trong quá trình tiến hoá của sinh vật cũng là sự thay đổi của các tính trạng số lượng. Tính trạng số lượng là những tính trạng mà ở đó sự sai khác nhau về mức độ giữa các cá thể rõ nét hơn là sự sai khác về chủng loại.

Sự sai khác nhau này chính là nguồn vật liệu cho chọn lọc tự nhiên cũng như chọn lọc nhân tạo. Các tính trạng số lượng được quy định bởi nhiều gen, các gen điều khiển tính trạng số lượng phải có môi trường phù hợp mới được biểu hiện hoàn toàn. Theo Nguyễn Văn Thiện (1995) [26] thì giá trị đo lường của tính trạng số lượng trên một cá thể được gọi là giá trị kiểu hình (Phenotypic value) của cá thể đó. Các giá trị có liên quan tới kiểu gen là giá trị kiểu gen (Genotypic value) và giá trị có liên hệ với môi trường là sai lệch môi trường (Environmental deviation).

Như vậy kiểu gen quy định một giá trị nào đó của kiểu hình và môi trường gây ra một sự sai lệch với giá trị kiểu gen theo hướng này hoặc hướng khác. Quan hệ đó được biểu thị như sau: P=G+E Trong đó: P: Là giá trị kiểu hình G: Là giá trị kiểu gen E: Là sai lệch môi trường Tuy nhiên khác với tính trạng chất lượng, giá trị kiểu gen của tính trạng số lượng do nhiều gen nhỏ (Minorgene) cấu tạo thành. Đó là hiệu ứng riêng biệt của từng gen thì rất nhỏ, nhưng tập hợp nhiều gen nhỏ sẽ có ảnh hưởng rõ rệt đến tính trạng nghiên cứu. Hiện tượng này gọi là hiện tượng đa gen (Polygene) gồm các thành phần: Cộng gộp, trội và tương tác gen, nên được biểu thị theo công thức sau: e 4 G=A+D+I Trong đó: G: Là giá trị kiểu gen A: Là giá trị cộng gộp (Additive value) D: Là giá trị sai lệch trội (Dominance deviation) I : Là giá trị sai lệch tương tác (Interaction deviation) Trong đó giá trị cộng gộp (A) là do giá trị giống quy định, là thành phần quan trọng nhất của kiểu gen vì nó ổn định, có thể xác định được và di truyền lại cho thế hệ sau, có ý nghĩa trong chọn dòng thuần, là cơ sở cho việc chọn giống.

Hai thành phần sai lệch trội (D) và tương tác gen (I) cùng có vai trò quan trọng, là giá trị giống đặc biệt chỉ có thể xác định được thông qua con đường thực nghiệm. (D) và (I) không di truyền được và phụ thuộc vào vị trí và sự tương tác giữa các gen. Chúng là cơ sở của việc lai giống. Đồng thời tính trạng số lượng cũng chịu ảnh hưởng của môi trường chung và môi trường riêng: - Sai lệch môi trường chung (General environmental) (Eg) là sai lệch do các yếu tố tác động lên toàn bộ các cá thể trong nhóm vật nuôi.

Loại này có tính chất thường xuyên và không cục bộ như: Thức ăn, khí hậu. Do vậy đó là sai lệch giữa các nhóm, giữa các cá thể và giữa các phần khác nhau trên một cơ thể. - Sai lệch môi trường riêng (Environmental deviation) (Es) là các sai lệch do các yếu tố môi trường tác động riêng rẽ lên từng nhóm cá thể vật nuôi hoặc một giai đoạn nào đó trong đời một con vật hay các phần khác nhau của con vật. Loại yếu tố này có tính chất không thường xuyên và cục bộ như các thay đổi về thức ăn, khí hậu, trạng thái sinh lý.

Như vậy, quan hệ của kiểu hình (P), kiểu gen (G) và môi trường (E) của một cá thể biểu thị như sau: P = A + D + I + Eg + Es Trong đó: P: Là giá trị kiểu hình (phenotyp Value) A: Là giá trị cộng gộp (Additive Value) D: Là giá trị sai lệch trội (Dominance Value) I: Là sai lệch tương tác hay sai lệch các gen (Epistatic deviation) Eg: Là sai lệch môi trường chung (General enviromental diviation) Es: Là sai lệch môi trường riêng (Special enviromental diviation) Như vậy, năng suất giống vật nuôi phụ thuộc vào các yếu tố di truyền và ngoại cảnh. Vật nuôi nhận được khả năng di truyền từ bố mẹ, nhưng sự thể hiện khả năng đó ở kiểu hình lại phụ thuộc vào ngoại cảnh môi trường sống (như chế độ e 5 chăm sóc, nuôi dưỡng, quản lý…). Đây là cơ sở để tạo lập một điều kiện ngoại cảnh thích hợp nhằm củng cố phát huy tối đa khả năng di truyền của các giống vật nuôi, đặc biệt là gia cầm. Do đó để đạt được năng suất, chất lượng cao trong chăn nuôi (giá trị kiểu hình như mong muốn) chúng ta cần phải có giống tốt và tạo ra môi trường thích hợp để phát huy hết tiềm năng của giống.

Trong đề tài này, chúng tôi sẽ nghiên cứu ảnh hưởng của môi trường (E) đến giá trị kiểu hình, từ đó tìm ra mức độ ảnh hưởng cũng như tạo ra môi trường thích hợp để tiềm năng của giống (G) được thể hiện ra giá trị kiểu hình (P) có lợi cho người chăn nuôi. Sức sống và khả năng nhiễm bệnh Sức sống và khả năng kháng bệnh là một chỉ tiêu quan trọng ảnh hưởng trực tiếp tới hiệu quả chăn nuôi. Hiệu quả chăn nuôi bị chi phối bởi yếu tố bên trong cơ thể (di truyền) và môi trường ngoại cảnh (dinh dưỡng, chăm sóc, chuồng trại, mùa vụ, dịch tễ. Theo Trần Thanh Vân và cs (2014) [30]: Khi nhiệt độ xuống quá thấp, cơ thể gia cầm không còn điều tiết được, thân nhiệt thay đổi làm rối loạn các hoạt động sinh lý bình thường của cơ thể, bệnh tật phát sinh làm gia cầm yếu ớt và có thể chết.

Lê Viết Ly (1995) [13] cho biết động vật thích nghi tốt thể hiện ở sự giảm khối lượng cơ thể thấp nhất khi bị tress, có sức sinh sản tốt, sức kháng bệnh cao, sống lâu và tỷ lệ chết thấp.