chương 1): “Sản phẩm du lịch là tập hợp các dịch vụ cần thiết để thỏa mãn nhu cầu của khách du lịch trong chuyến đi du lịch”. Theo quan điểm Marketing:“Sản phẩm du lịch là những hàng hóa và dịch vụ có thể thỏa mãn nhu cầu của khách du lịch, mà các doanh nghiệp du lịch đưa ra chào bán trên thị trường, với mục đích thu hút sự chú ý mua sắm và tiêu dùng của khách du lịch”. Các yếu tố của sản phẩm du lịch bao gồm: điểm thu hút khách; khả năng tiếp cận của điểm đến; các tiện nghi và dịch vụ của điểm đến; hình ảnh của điểm đến; giá cả hàng hóa, dịch vụ của điểm đến. Sản phẩm du lịch văn hóa tâm linh mang những đặc điểm của sản phẩm du lịch văn hóa: có tính bền vững, bất biến cao.
Mang nặng dấu ấn của cộng đồng dân cư bản địa, nhằm phục vụ đời sống sinh hoạt văn hóa, tinh thần của cư dân bản địa; Sản phẩm mang nặng định tính, khó xác định định lượng, giá trị của sản phẩm mang tính vô hình, thể hiện qua ấn tượng, cảm nhận.6 Vai trò và ý nghĩa của việc phát triển du lịch văn hóa tâm linh - Du lịch tâm linh tạo việc làm và thu nhập trực tiếp cho người dân địa phương, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn từ nông nghiệp sang kết hợp du lịch dịch vụ. - Với triết lý đạo Phật cũng như các tôn giáo khác là sống đời đẹp đạo, du lịch tâm linh chủ động và tích cực trong việc bảo vệ môi trường và đóng góp thích đáng vào phát triển bền vững. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 12 - Du lịch tâm linh mang lại những giá trị trải nghiệm thanh tao cho du khách, nhận thức và tận hưởng những giá trị về tinh thần giúp cho con người đạt tới sự cân bằng, cực lạc trong tâm hồn như theo triết lý từ - bi – hỷ - xả của đạo Phật… Những giá trị ấy có được nhờ du lịch tâm linh và đóng góp quan trọng vào sự an lạc, hạnh phúc và chất lượng cuộc sống của dân sinh. - Du lịch tâm linh giúp đạt tới sự phát triển cân bằng về các yếu tố kinh tế - xã hội.4 MỐI QUAN HỆ GIỮA VĂN HÓA TÂM LINH VÀ DU LỊCH Theo Ngô Đức Thịnh (2013) cho rằng: “Phát triển du lịch tâm linh chính là khai thác yếu tố truyền thống với tầm phát triển cao hơn.
Trong bối cảnh kinh tế thị trường, việc đầu tư cho du lịch tâm linh phải đề cao chất lượng, hình thức phục vụ, vừa đạt được nhu cầu thưởng thức tự nhiên của du khách, vừa thu được lợi nhuận, tạo công ăn việc làm cho người dân bản địa”. Tuy nhiên, Ngô Đức Thịnh cũng cảnh báo văn hóa phải hài hòa với du lịch, nếu không du lịch tâm linh sẽ trở thành yếu tố phá hoại văn hóa: “Trong cuộc sống hiện nay không có gì chỉ tồn tại mặt được. Nhưng chúng ta phải chọn phương án được nhiều hơn là mất. Bản thân du lịch và văn hóa không phải là hai thứ đối lập nếu anh làm tốt.
Con người làm cho nó đối chọi nhau. Làm tốt du lịch thì chúng ta vừa thu được khách, thu được tiền, đồng thời có điều kiện để làm văn hóa. Nếu không làm tốt thì chính du lịch tiêu diệt văn hóa”. Văn hóa tâm linh sẽ thổi hồn cho di sản.
Du lịch tâm linh hay bất cứ loại hình du lịch nào khác sẽ vững chắc hơn nếu dựa vào những yếu tố văn hóa. Do vậy, việc kết hợp giữa du lịch và văn hoá tâm linh là hướng đi cần sự hài hoà, và hơn hết là đảm bảo những giá trị văn hoá truyền thống, giá trị tâm linh trong mỗi hoạt động du lịch.5 SỰ HÀI LÕNG KHÁCH HÀNG Có nhiều định nghĩa khác nhau về sự hài lòng của khách hàng cũng như có khá nhiều tranh luận về định nghĩa này. Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng sự hài lòng là sự khác biệt giữa kì vọng của khách hàng và cảm nhận thực tế nhận được. Theo Fornell (1995) sự hài lòng hoặc sự thất vọng sau khi tiêu dùng, được định nghĩa như là phản ứng của khách hàng về việc đánh giá bằng cảm nhận sự khác nhau giữa kỳ vọng trước khi tiêu dùng với cảm nhận thực tế về sản phẩm sau khi tiêu dùng nó.
Hoyer và MacInnis (2001) cho rằng sự hài lòng có thể gắn liền với cảm giác chấp nhận, hạnh phúc, giúp đỡ, phấn khích, vui sướng. Theo Zeithaml & Bitner (2000) “Sự hài lòng của khách hàng là sự đánh giá của khách hàng về một sản phẩm hay một dịch vụ đã đáp ứng được nhu cầu và mong đợi của họ”. Kotler (2000), định nghĩa “Sự hài lòng như là một cảm giác hài lòng hoặc thất vọng của một người bằng kết quả của việc so sánh thực tế nhận được của sản phẩm (hay kết quả) trong mối liên hệ với những mong đợi của họ”. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 13 Sự hài lòng của khách hàng là việc khác hàng căn cứ vài những hiểu biết của mình đối với một sản phẩm hay dịch vụ mà hình thành nên những đánh giá hoặc phán đoán chủ quan.
Đó là một dạng cảm giác về tâm lý sau khi nhu cầu của khách hàng được thỏa mãn. Sự hài lòng của khách hàng được hình thành trên cơ sở những kinh nghiệm, đặc biệt được tích lũy khi mua sắm và sử dụng sản phẩm hay dịch vụ. Sau khi mua và sử dụng sản phẩm khách hàng sẽ có sự so sánh giữa hiện thực và kỳ vọng, từ đó đánh giá được hài lòng hay không hài lòng. Như vậy, có thể hiểu được là cảm giác dễ chịu hoặc có thể thất vọng phát sinh từ việc người mua so sánh giữa những lợi ích thực tế của sản phẩm và những kỳ vọng của họ.Việc khách hàng hài lòng hay không sau khi mua hàng phụ thuộc vào việc họ so sánh giữa những lợi ích thực tế của sản phẩm và những kỳ vọng của họ trước khi mua.
Khái niệm sản phẩm ở đây được hiểu không chỉ là một vật thể vật chất thông thường mà nó bao gồm cả dịch vụ. Định nghĩa này đã chỉ rõ rằng, sự hài lòng là sự so sánh giữa lợi ích thực tế cảm nhận được và những kỳ vọng. Nếu lợi ích thực tế không như kỳ vọng thì khách hàng sẽ thất vọng. Còn nếu lợi ích thực tế đáp ứng với kỳ vọng đã đặt ra thì khách hàng sẽ hài lòng.
Nếu lợi ích thực tế cao hơn kỳ vọng của khách hàng thì sẽ tạo ra hiện tượng hài lòng cao hơn hoặc là hài lòng vượt quá mong đợi.6 DU LỊCH TÂM LINH Ở VIỆT NAM 1.1 Đặc điểm và xu hƣớng phát triển du lịch văn hóa tâm linh tại Việt Nam - Đặc điểm: Du lịch văn hóa tâm linh tại Việt Nam là khái niệm khá mới mẻ và khá xa lạ. Nếu như các nước trên thế giới gắn liền với du lịch tôn giào thì ở Việt Nam du lịch văn hóa hướng về cội nguồn, về lịch sử thờ cúng tổ tiên. Tục thờ tổ tiên vốn có từ lâu đơi, đặc biệt những năm gần đây, chùa, đền, miếu là tâm điểm thu hút khách hành hương và du khách nước ngoài. Đối với người Viejt, việc đi lễ chùa như một thói quen để thỏa mãn nhu cầu tín ngưỡng, với mong muốn những điều tốt đẹp cho gia đình.
Đồng thời Lễ hội truyền thống cũng là một trong những hiện tượng văn hóa độc đáo của người Việt, từ lâu đóng vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần của xã hội. Người dân thường tập trung vào một dịp nhất định để thực hiện các nghi thức bế tái, dâng lên thần linh như lời cảm ơn đã phù hộ, chở che và cầu mong những hồng ân về sau. Đây cũng là cách mà con người gởi gắm niềm tin của mình đến thần linh thông qua nhiều nghi thức khác nhau để tìm được nơi bám víu tinh thần khi mà cuộc sống đang đầy rẫy những rủi ro, bế tắc. Điển hình như Đạo Mẫu Việt Nam chưa phải là một tôn giáo, thế nhưng nhiều vùng thánh địa là những khu vực thờ các “Bà” cụ thể như lễ hội đền Bà Chúa Kho (Bắc Ninh), lễ hội Điện Hòn Chén (Huế), lễ hội Tháp Bà Ponagar (Nha Trang), lễ hội Bà Thiên Hậu (Bình Dương), lễ hội Linh Sơn Thánh Mẫu (Tây Ninh), lễ vía Bà Chúa Xứ Núi Sam LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 14 (Châu Đốc – An Giang)… Hay tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần với lễ hội Đền Trần đang là một trong những lễ hội lớn trong nước.
Du lịch tâm linh ở Việt Nam gắn với những hoạt động thể thao tinh thần như thiền, yoga hướng tới sự cân bằng, thanh tao, siêu thoát trong đời sống tinh thần. Đặc trưng và tiêu biểu ở Việt Nam mà không nơi nào có đó là Thiền phái Trúc lâm Yên Tử. Việt Nam là nơi có nhiều tỉnh thành phố là nơi của nhiều anh hùng nhân kiệt trong lịch sử nên việc tín ngưỡng, thờ cúng, tri ân để ghi nhớ công ơn của các vị anh hùng dân tộc có công to lớn với đất nước, dân tộc trở thành du lịch vè cội nguồn dân tộc với đạo lý uống nước nhớ nguồn. Đặc biệt tín ngưỡng thờ Hùng Vương là đỉnh cao là sự thăng hoa của tín ngưỡng dân gian Việt Nam được UNESCO công nhận là di sản phi vật thể đại diện nhân loại.
Ngoài ra du lịch tâm linh ở Việt Nam còn có những hoạt động gắn với yếu tố linh thiên và những điều huyền bí. - Xu hướng phát triển du lịch tâm linh ở Việt Nam Việt Nam có nhiều tiềm năng và thế mạnh để phát triển du lịch tâm linh, thể hiện ở bề dày văn hóa gắn với truyền thống, tôn giáo, tín ngưỡng và sự đa dạng, phong phú của các thắng tích tôn giáo cũng như số lượng lớn các tín ngưỡng, lễ hội dân gian được tổ chức quanh năm trên phạm vi cả nước. Bên cạnh đó, nhu cầu du lịch tâm linh của người Việt Nam đang trở thành động lực thúc đẩy du lịch tâm linh phát triển. Theo các chuyên gia về Nghiên cứu và Bảo tồn tín ngưỡng Việt Nam thì khai thác du lịch văn hóa tâm linh là một hướng đi mới.
Tuy nhiên, cũng cần phải có sự kết hợp hài hòa giữa văn hóa và du lịch. Du lịch tâm linh lấy yếu tố văn hóa làm nèn tảng.