Nhân Thân Người Phạm Tội Xâm Phạm Sở Hữu Tại Quận Phú Nhuận, TP. Hồ Chí Minh

Luận văn thạc sĩ phân tích nhân thân người phạm tội xâm phạm sở hữu tại quận Phú Nhuận, TP Hồ Chí Minh, cung cấp cái nhìn sâu sắc về vấn đề này.

• Tác giả: Mai Thị Thu Dung
• Người hướng dẫn: TS Nguyễn Thanh Dương
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Tội phạm học và phòng ngừa tội phạm
• Đề tài: Nhân thân người phạm tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Nhân Thân Người Phạm Tội Xâm Phạm Sở Hữu

Nghiên cứu nhân thân người phạm tội xâm phạm sở hữu tại quận Phú Nhuận, TP. Hồ Chí Minh là một vấn đề cấp thiết. Tình hình tội phạm xâm phạm sở hữu đang diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến an ninh trật tự và đời sống của người dân. Việc hiểu rõ nhân thân của người phạm tội sẽ giúp đưa ra các giải pháp phòng ngừa hiệu quả.

1.1. Khái Niệm Nhân Thân Người Phạm Tội Xâm Phạm Sở Hữu

Nhân thân người phạm tội xâm phạm sở hữu được hiểu là tổng hợp các đặc điểm sinh học, tâm lý và xã hội của người phạm tội. Những đặc điểm này ảnh hưởng đến hành vi phạm tội và có thể được phân tích để tìm ra nguyên nhân sâu xa của tội phạm.

1.2. Ý Nghĩa Của Việc Nghiên Cứu Nhân Thân

Nghiên cứu nhân thân người phạm tội không chỉ giúp hiểu rõ hơn về động cơ phạm tội mà còn cung cấp cơ sở cho các biện pháp phòng ngừa. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng chính sách an ninh trật tự tại quận Phú Nhuận.

II. Thực Trạng Tội Phạm Xâm Phạm Sở Hữu Tại Quận Phú Nhuận

Tình hình tội phạm xâm phạm sở hữu tại quận Phú Nhuận đang gia tăng với nhiều hình thức khác nhau. Các vụ trộm cắp, cướp giật tài sản diễn ra thường xuyên, gây lo ngại cho người dân. Việc phân tích thực trạng này là cần thiết để có cái nhìn tổng quan về vấn đề.

2.1. Tình Hình Tội Phạm Xâm Phạm Sở Hữu

Trong giai đoạn 2013-2017, quận Phú Nhuận ghi nhận nhiều vụ án xâm phạm sở hữu, chiếm tỷ lệ cao trong tổng số tội phạm. Các cơ quan chức năng đã khởi tố hàng trăm vụ án, cho thấy tính chất nghiêm trọng của vấn đề.

2.2. Đặc Điểm Nhân Thân Người Phạm Tội

Đặc điểm nhân thân của người phạm tội xâm phạm sở hữu tại quận Phú Nhuận có sự khác biệt rõ rệt. Độ tuổi, giới tính, trình độ học vấn và nghề nghiệp là những yếu tố quan trọng cần được xem xét trong nghiên cứu.

III. Các Yếu Tố Tác Động Đến Nhân Thân Người Phạm Tội

Nhiều yếu tố tác động đến sự hình thành nhân thân người phạm tội xâm phạm sở hữu. Các yếu tố này bao gồm hoàn cảnh gia đình, môi trường sống, và các yếu tố xã hội khác. Việc phân tích các yếu tố này sẽ giúp hiểu rõ hơn về động cơ phạm tội.

3.1. Hoàn Cảnh Gia Đình

Hoàn cảnh gia đình có ảnh hưởng lớn đến nhân thân người phạm tội. Những người lớn lên trong gia đình không ổn định thường có nguy cơ cao hơn trong việc phạm tội xâm phạm sở hữu.

3.2. Môi Trường Sống

Môi trường sống cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân thân. Những khu vực có tỉ lệ tội phạm cao thường tạo ra áp lực xã hội, dẫn đến hành vi phạm tội.

IV. Phương Pháp Nghiên Cứu Nhân Thân Người Phạm Tội

Để nghiên cứu nhân thân người phạm tội xâm phạm sở hữu, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học. Các phương pháp này bao gồm phân tích tài liệu, thống kê hình sự và nghiên cứu điển hình. Việc sử dụng các phương pháp này sẽ giúp thu thập dữ liệu chính xác và đáng tin cậy.

4.1. Phân Tích Tài Liệu

Phân tích tài liệu là phương pháp quan trọng trong nghiên cứu. Việc thu thập và phân tích các tài liệu liên quan đến tội phạm xâm phạm sở hữu sẽ cung cấp cái nhìn sâu sắc về vấn đề.

4.2. Thống Kê Hình Sự

Thống kê hình sự giúp xác định các xu hướng và mô hình tội phạm. Dữ liệu thống kê sẽ hỗ trợ trong việc dự báo tình hình tội phạm trong tương lai.

V. Giải Pháp Phòng Ngừa Tội Phạm Xâm Phạm Sở Hữu

Để giảm thiểu tình trạng tội phạm xâm phạm sở hữu, cần có các giải pháp phòng ngừa hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm tăng cường giáo dục, cải thiện điều kiện sống và tăng cường sự hiện diện của lực lượng an ninh. Việc thực hiện các giải pháp này sẽ góp phần bảo đảm an ninh trật tự tại quận Phú Nhuận.

5.1. Tăng Cường Giáo Dục

Giáo dục là một trong những giải pháp quan trọng nhất. Việc nâng cao nhận thức về pháp luật và trách nhiệm xã hội sẽ giúp giảm thiểu tội phạm xâm phạm sở hữu.

5.2. Cải Thiện Điều Kiện Sống

Cải thiện điều kiện sống cho người dân sẽ giúp giảm thiểu tội phạm. Các chương trình hỗ trợ kinh tế và xã hội cần được triển khai để nâng cao chất lượng cuộc sống.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu nhân thân người phạm tội xâm phạm sở hữu tại quận Phú Nhuận là một bước quan trọng trong việc hiểu rõ hơn về tội phạm. Kết quả nghiên cứu sẽ giúp đưa ra các giải pháp phòng ngừa hiệu quả. Tương lai của nghiên cứu này cần tiếp tục được mở rộng để bao quát nhiều khía cạnh khác nhau của tội phạm.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu này không chỉ có ý nghĩa lý luận mà còn có ý nghĩa thực tiễn trong việc xây dựng chính sách phòng ngừa tội phạm.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tương Lai

Các nghiên cứu tiếp theo cần mở rộng ra các khu vực khác và xem xét các yếu tố mới có thể ảnh hưởng đến tội phạm xâm phạm sở hữu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NHÂN THÂN NGƯỜI PHẠM TỘI XÂM PHẠM SỞ HỮU 1. Khái niệm và ý nghĩa của việc nghiên cứu nhân thân người phạm tội xâm phạm sở hữu 1. Khái niệm nhân thân người phạm tội xâm phạm sở hữu Nhân thân là một khái niệm đặc thù, chỉ sử dụng khi nói về bản chất của con ngƣời. Theo quan điểm của Chủ nghĩa Mác - Lênin thì nhân thân con ngƣời chính là một phạm trù xã hội lịch sử, nó là sản phẩm của một thời đại nhất định, đƣợc quy định bởi các điều kiện lịch sử cụ thể của hiện thực xã hội.

Mỗi một thời đại khác nhau sản sinh ra những mẫu ngƣời không giống nhau, song dù ở thời đại nào thì bản chất của con ngƣời luôn luôn là tổng hòa những mối quan hệ xã hội [11, tr. Trong bất kỳ xã hội nào con ngƣời không bao giờ sống riêng lẻ, tách mình ra khỏi xã hội mà luôn quan hệ với nhau trong quá trình lao động sản xuất cũng nhƣ trong mọi sinh hoạt hàng ngày. Tất cả các đặc điểm tâm, sinh lý cùng những biểu hiện trong các quan hệ xã hội của con ngƣời, thể hiện bản chất đặc trƣng của một con ngƣời sẽ hợp thành nhân thân của con ngƣời đó. Nhân thân con ngƣời là tổng hợp những đặc điểm, dấu hiệu thể hiện bản chất của con ngƣời tham gia vào tất cả các mối quan hệ xã hội.

Đó là các đặc điểm, dấu hiệu sinh học, nhân khẩu học, các đặc điểm về xã hội học, đạo đức, tâm lý. Nói đến nhân thân là nói đến con ngƣời với tính cách là một thành viên của xã hội, một thực thể xã hội cũng nhƣ một con ngƣời tham gia vào những quan hệ xã hội. Theo quan điểm của Chủ nghĩa Mác - Lênin, “Con người là một sản phẩm của tự nhiên và xã hội, là một thực thể thống nhất giữa mặt sinh vật và mặt xã hội”. Con ngƣời do tự nhiên sinh ra nên trƣớc hết nó mang các đặc tính tự nhiên, đặc tính sinh vật học.

Đặc điểm sinh học trong con ngƣời quy định sự hình thành những hiện tƣợng và quá trình tâm lý của họ. Bất kỳ ngƣời nào cũng có những nhu cầu mang tính sinh học, mang bản tính xã hội. Sự thống nhất của hai đặc tính này hình thành nên nhân thân con ngƣời, trong đó đặc tính xã hội giữ vai trò quyết định. Nói cách 7 khác, một con ngƣời cụ thể đƣợc thể hiện thông qua tất cả những đặc điểm của cá nhân thuộc ba nhóm: sinh học, tâm lý và xã hội tạo nên bản chất con ngƣời.

Do vậy, có thể khẳng định, tổng hợp tất cả những đặc điểm cơ bản cho phép xác định bản chất xã hội của một con ngƣời cụ thể đƣợc gọi là nhân thân của con ngƣời đó [45, tr. Ngƣời phạm tội đƣợc hiểu là ngƣời thực hiện một hành vi nguy hiểm cho xã hội, có lỗi mà Bộ luật hình sự quy định là tội phạm [38, tr. Tội phạm bao giờ cũng đƣợc thực hiện bởi một con ngƣời cụ thể. Đặc trƣng của ngƣời phạm tội là thực hiện hành vi mang tính nguy hiểm cho xã hội.

Nhân thân ngƣời phạm tội sẽ có những khác biệt, những đặc điểm riêng mà ngƣời không phạm tội không có. Những đặc điểm nhân thân của con ngƣời đƣợc hình thành và phát triển trong xã hội theo cả hai hƣớng: tốt và xấu. Chính do sự tồn tại đồng thời của hai hƣớng này mà có ngƣời trở thành ngƣời phạm tội còn ngƣời khác thì không. Những đặc điểm thuộc về nhân thân con ngƣời - sinh học, tâm lý, xã hội - nếu gặp những điều kiện, hoàn cảnh không thuận lợi của quá trình hình thành nhân cách sẽ trở thành những đặc điểm nhân thân xấu, những đặc điểm nhân thân xấu này khi gặp những tình huống bên ngoài thuận lợi sẽ dễ làm phát sinh hành vi phạm tội [23, tr.

Một số quan điểm của các nhà khoa học luật gia nƣớc ta đƣa ra khái niệm về nhân thân ngƣời phạm tội, cụ thể nhƣ sau: - Theo GS. TS Võ Khánh Vinh: “Nhân thân người phạm tội tức là người có lỗi trong việc thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội bị Luật hình sự quy định là tội phạm được hiểu là tổng thể các dấu hiệu, đặc điểm có ý nghĩa về mặt xã hội, trong sự kết hợp với các điều kiện và hoàn cảnh bên ngoài ảnh hưởng đến hành vi phạm tội của người đó”. TS Đỗ Ngọc Quang: “Nhân thân người phạm tội là tổng hợp những đặc điểm, những dấu hiệu, mối quan hệ xã hội về một con người chứa đựng phẩm chất cá nhân tiêu cực trong nhân cách dẫn đến hành vi phạm tội”. - Theo TS Lý Văn Quyền: “Nhân thân người phạm tội được hiểu là nhân thân người có lỗi trong khi thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội bị pháp luật hình sự cấm đoán và trừng phạt”.

8 - Theo TS Nguyễn Mạnh Kháng: “Nhân thân người phạm tội là tổng hợp các đặc tính, các dấu hiệu thể hiện bản chất của con người mà trong những điều kiện, hoàn cảnh nhất định và dưới tác động của chính các điều kiện, hoàn cảnh đó động cơ phạm tội nảy sinh”.TS Nguyễn Ngọc Hòa: “Nhân thân người phạm tội trong Luật hình sự được hiểu là tổng hợp những đặc điểm riêng biệt của người phạm tội có ý nghĩa trong việc giải quyết đúng đắn vấn đề trách nhiệm hình sự của họ”.TS Kiều Đình Thụ: “Nhân thân người phạm tội là tổng hợp tất cả những khía cạnh xã hội đặc trưng của người phạm tội tạo thành cá nhân, có ý nghĩa giải quyết đúng đắn vấn đề trách nhiệm hình sự”. Trên cơ sở khái niệm nhân thân ngƣời phạm tội của một số nhà khoa học, có thể đƣa ra khái niệm chung về nhân thân ngƣời phạm tội: là tổng hợp những đặc điểm sinh học, tâm lý và xã hội của ngƣời phạm tội, các đặc điểm này kết hợp với các điều kiện hoàn cảnh khách quan bên ngoài dẫn con ngƣời đó đến việc thực hiện hành vi phạm tội [38, tr. Trên cơ sở khái niệm nhân thân ngƣời phạm tội, có thể đƣa ra khái niệm nhân thân ngƣời phạm tội XPSH nhƣ sau: Nhân thân người phạm tội XPSH là tổng hợp những đặc điểm sinh học, tâm lý và xã hội của người phạm tội XPSH, những đặc điểm này kết hợp với điều kiện hoàn cảnh khách quan bên ngoài dẫn con người đó đến việc thực hiện hành vi phạm tội XPSH được quy định tại chương XVI của BLHS 2015. Ý nghĩa của việc nghiên cứu nhân thân người phạm tội xâm phạm sở hữu Ở mức độ khái quát của Tội phạm học, không phải ngẫu nhiên mà nhân thân của ngƣời phạm tội trở thành khách thể nghiên cứu có tầm quan trọng.

Nghiên cứu về nhân thân ngƣời phạm tội có ý nghĩa to lớn cho công cuộc phòng ngừa tội phạm trong xã hội. Trong phạm vi luận văn này, tác giả sẽ đề cập đến ý nghĩa của việc nghiên cứu nhân thân ngƣời phạm tội XPSH nhƣ sau: Thứ nhất, nghiên cứu nhân thân ngƣời phạm tội XPSH tạo cơ sở cho việc xác định nguyên nhân và điều kiện của tội phạm. 9 Nguyên nhân, điều kiện của tình hình tội phạm đƣợc hiểu là mối quan hệ tƣơng tác giữa những nhân tố chủ quan của con ngƣời (đặc điểm tâm, sinh lý, thói quen, tính cách…) với các yếu tố thuộc môi trƣờng bên ngoài làm phát sinh tội phạm XPSH. Những yếu tố thuộc mặt chủ quan là những sai lệch về nhu cầu, nhất là cách thức để thỏa mãn nhu cầu sẽ là động cơ thúc đẩy việc thực hiện hành vi phạm tội.

Yếu tố chủ quan cũng có thể là do ý thức pháp luật kém, không tôn trọng pháp luật, không thừa nhận giá trị xã hội đích thực của pháp luật. Mặt khách quan bên ngoài là những tình huống, hoàn cảnh bên ngoài thuận lợi cho việc thực hiện tội phạm, có thể là hoàn cảnh kéo dài hay một sự kiện có tính nhất thời. Các nguyên nhân và điều kiện trong sự tác động lẫn nhau đã tham gia vào quá trình hình thành đặc điểm tâm lý, đạo đức của cá nhân, quyết định động cơ và sự quyết tâm thực hiện tội phạm. Không phải con ngƣời nào sinh ra cũng thực hiện tội phạm, hay nói cách khác là trở thành ngƣời phạm tội.

Mà do những nguyên nhân, điều kiện khác nhau tác động dẫn đến con ngƣời trở thành ngƣời phạm tội. Chính vì vậy, nghiên cứu nhân thân ngƣời phạm tội sẽ cho thấy rõ những điều kiện, hoàn cảnh tiêu cực từ môi trƣờng tác động thế nào đến sự hình thành nhân cách, đạo đức, đến quá trình động cơ hóa hành vi phạm tội. Nói cách khác, nghiên cứu nhân thân ngƣời phạm tội sẽ cho phép xác định đƣợc nguyên nhân phát sinh tội phạm. Thứ hai, nghiên cứu nhân thân ngƣời phạm tội XPSH có ý nghĩa rất lớn trong việc định tội, định khung và quyết định hình phạt một cách chính xác, thuyết phục.

Qua việc nghiên cứu nhân thân ngƣời phạm tội, chúng ta đánh giá đƣợc tính chất nguy hiểm cho xã hội của ngƣời phạm tội, khả năng giáo dục, cải tạo của ngƣời phạm tội để có thể đƣa ra hình phạt tƣơng ứng. Mặc dù nhân thân ngƣời phạm tội XPSH không phải là yếu tố bắt buộc trong cấu thành tội phạm nhƣng trong quá trình xác định trách nhiệm hình sự, các cơ quan tiến hành tố tụng phải thu thập, nghiên cứu đầy đủ và chính xác những đặc điểm riêng biệt này để giúp cho việc định tội, định khung và quyết định hình phạt đúng quy định pháp luật, không bỏ lọt 10 tội phạm, không làm oan ngƣời vô tội. Bộ luật tố tụng hình sự quy định khi điều tra, truy tố và xét xử vụ án hình sự, bắt buộc các cơ quan tiến hành tố tụng (Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát và Tòa án) phải chứng minh làm rõ đƣợc những đặc điểm nhân thân của bị can, bị cáo. Các đặc điểm về nhân thân bị can, bị cáo phải đƣợc thu thập, phản ánh trong hồ sơ điều tra, bản cáo trạng, bản án và các giấy tờ kèm theo hồ sơ vụ án [23, tr.

Khoản 1 Điều 50 của BLHS 2015 cũng quy định nhân thân ngƣời phạm tội là một trong các yếu tố buộc phải cân nhắc khi Tòa án quyết định hình phạt, nhằm đảm bảo cho việc điều tra, truy tố và xét xử đúng ngƣời, đúng tội và đúng pháp luật, đảm bảo mục đích phòng ngừa của hình phạt đƣợc áp dụng. Thứ ba, nghiên cứu nhân thân ngƣời phạm tội XPSH có ý nghĩa quan trọng trong dự báo và phòng ngừa tội phạm nói chung và các tội XPSH nói riêng.