Luận văn thạc sĩ về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản tại tỉnh Bình Dương

Luận văn thạc sĩ phân tích tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản tại Bình Dương, cung cấp cái nhìn sâu sắc về thực tiễn pháp lý.

• Tác giả: Phan Hồng Diễm Phúc
• Người hướng dẫn: PGS. Hồ Sỹ Sơn
• Trường học: Học viện Khoa học xã hội
• Chuyên ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự
• Đề tài: Nghiên Cứu Tội Lạm Dụng Tín Nhiệm Chiếm Đoạt Tài Sản Tại Bình Dương
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT CỦA ĐỊNH TỘI DANH TỘI LẠM DỤNG TÍN NHIỆM CHIẾM ĐOẠT TÀI SẢN
• 1.1. Cơ sở lý luận của định tội danh tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản
• 1.2. Cơ sở pháp lý của định tội danh tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN ĐỊNH DANH TỘI LẠM DỤNG TÍN NHIỆM CHIẾM ĐOẠT TÀI SẢN TẠI TỈNH BÌNH DƯƠNG
• 2.1. Khái quát tình hình xét xử tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản tại tỉnh Bình Dương
• 2.2. Thực tiễn định tội danh tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản tại tỉnh Bình Dương
• 3. CHƯƠNG 3: YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM ĐỊNH TỘI DANH ĐÚNG TỘI LẠM DỤNG TÍN NHIỆM CHIẾM ĐOẠT TÀI SẢN
• 3.1. Yêu cầu của định tội danh đúng tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản
• 3.2. Các giải pháp bảo đảm định tội danh đúng tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận và pháp luật của định tội danh tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản

Định tội danh tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản là một vấn đề quan trọng trong lĩnh vực pháp luật hình sự. Lạm dụng tín nhiệm được hiểu là hành vi lợi dụng sự tin tưởng của người khác để chiếm đoạt tài sản. Tội danh này không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của cá nhân mà còn tác động đến trật tự xã hội. Việc xác định đúng tội danh là cần thiết để bảo vệ công lý và quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan. Theo quy định tại Điều 175 của Bộ luật Hình sự năm 2015, hành vi này được coi là tội phạm và phải chịu trách nhiệm hình sự. Để định tội danh chính xác, cần phải có sự so sánh giữa hành vi thực tế và các dấu hiệu cấu thành tội phạm được quy định trong pháp luật. Điều này đòi hỏi các cơ quan tiến hành tố tụng phải có kiến thức vững vàng về pháp luật và quy trình điều tra.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của định tội danh

Khái niệm định tội danh tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản được hiểu là hoạt động của chủ thể có thẩm quyền trong việc áp dụng quy định của pháp luật để xác định sự phù hợp giữa hành vi thực tế và các dấu hiệu của tội phạm. Đặc điểm của tội này bao gồm tính chất nguy hiểm cho xã hội, sự lạm dụng lòng tin và việc chiếm đoạt tài sản. Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật mà còn là sự xâm phạm đến quyền sở hữu của cá nhân, gây ra những hệ lụy nghiêm trọng cho xã hội. Do đó, việc định tội danh chính xác là rất quan trọng để đảm bảo công lý và bảo vệ quyền lợi của người bị hại.

II. Thực tiễn định tội danh tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản tại tỉnh Bình Dương

Tình hình tội phạm lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản tại tỉnh Bình Dương trong những năm qua đã có những diễn biến phức tạp. Theo số liệu thống kê từ năm 2014 đến 2020, số vụ án liên quan đến tội này có xu hướng gia tăng, cho thấy sự cần thiết phải nâng cao nhận thức và năng lực của các cơ quan chức năng trong việc xử lý. Các vụ án thường liên quan đến việc lợi dụng mối quan hệ thân quen để chiếm đoạt tài sản, gây khó khăn trong việc thu hồi tài sản cho người bị hại. Thực tiễn cho thấy, nhiều vụ án phải trả hồ sơ nhiều lần do thiếu sót trong quá trình điều tra và định tội danh. Điều này không chỉ làm kéo dài thời gian giải quyết vụ án mà còn ảnh hưởng đến niềm tin của người dân vào hệ thống tư pháp.

2.1. Khái quát tình hình xét xử

Tình hình xét xử tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản tại tỉnh Bình Dương cho thấy sự nỗ lực của các cơ quan tư pháp trong việc nâng cao chất lượng xét xử. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề cần khắc phục, như sự thiếu đồng bộ trong nhận thức giữa các cơ quan điều tra, viện kiểm sát và tòa án. Việc thiếu sót trong việc thu thập chứng cứ và xác định tội danh chính xác đã dẫn đến nhiều vụ án bị trả hồ sơ, kéo dài thời gian giải quyết. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của người bị hại mà còn làm giảm uy tín của các cơ quan bảo vệ pháp luật.

III. Yêu cầu và giải pháp bảo đảm định tội danh đúng tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản

Để đảm bảo định tội danh đúng tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, cần có những yêu cầu và giải pháp cụ thể. Trước hết, cần nâng cao nhận thức và năng lực của các cán bộ tư pháp trong việc áp dụng pháp luật. Việc tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng kiến thức về pháp luật hình sự cho cán bộ điều tra, kiểm sát và xét xử là rất cần thiết. Thứ hai, cần tăng cường công tác phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong quá trình điều tra và xử lý vụ án. Sự phối hợp chặt chẽ sẽ giúp nâng cao hiệu quả công tác điều tra, từ đó đảm bảo việc định tội danh chính xác và kịp thời. Cuối cùng, cần có các biện pháp tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho người dân để nâng cao nhận thức về quyền lợi và nghĩa vụ của họ trong việc bảo vệ tài sản của mình.

3.1. Các giải pháp bảo đảm định tội danh đúng

Các giải pháp bảo đảm định tội danh đúng tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản bao gồm việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường công tác giám sát và kiểm tra hoạt động của các cơ quan tư pháp. Cần có các quy định rõ ràng về trách nhiệm của từng cơ quan trong quá trình điều tra và xử lý vụ án. Đồng thời, việc áp dụng công nghệ thông tin trong công tác điều tra và xử lý vụ án cũng cần được chú trọng, nhằm nâng cao hiệu quả và độ chính xác trong việc thu thập chứng cứ và xác định tội danh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản (LDTNCĐTS) là một trong những loại tội phạm xâm phạm quyền sở hữu tài sản, diễn biến phức tạp và có xu hướng gia tăng trong bối cảnh phát triển kinh tế thị trường. Tại tỉnh Bình Dương, từ năm 2014 đến 2020, Tòa án nhân dân hai cấp đã thụ lý 193 vụ với 220 bị cáo liên quan đến tội LDTNCĐTS, chiếm 17,39% số vụ và 20,67% số bị cáo trong các tội xâm phạm sở hữu. Tình hình này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nghiên cứu, đánh giá thực tiễn định tội danh tội LDTNCĐTS nhằm nâng cao hiệu quả công tác tố tụng, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cá nhân, tổ chức và Nhà nước.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là làm rõ cơ sở lý luận, pháp luật và thực tiễn định tội danh tội LDTNCĐTS tại tỉnh Bình Dương trong giai đoạn 2014-2020, từ đó đề xuất các giải pháp bảo đảm định tội danh chính xác, đúng pháp luật. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các vụ án xét xử tại Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Bình Dương, sử dụng số liệu thống kê từ các bản án và báo cáo công tác xét xử. Ý nghĩa nghiên cứu không chỉ góp phần hoàn thiện lý luận định tội danh trong luật hình sự mà còn hỗ trợ thực tiễn công tác điều tra, truy tố, xét xử, góp phần nâng cao hiệu quả phòng, chống tội phạm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, cùng với các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về cải cách tư pháp hình sự. Hai lý thuyết trọng tâm được vận dụng là lý thuyết về định tội danh trong luật hình sự và mô hình cấu thành tội phạm (CTTP).

Khái niệm chính bao gồm:

• Định tội danh: Hoạt động của chủ thể có thẩm quyền tiến hành tố tụng nhằm xác định sự phù hợp giữa hành vi nguy hiểm cho xã hội và các dấu hiệu cấu thành tội phạm theo Bộ luật hình sự (BLHS).
• Cấu thành tội phạm: Mô hình pháp lý gồm các dấu hiệu khách thể, mặt khách quan, chủ thể và mặt chủ quan của tội phạm.
• Tội LDTNCĐTS: Tội phạm xâm phạm quyền sở hữu tài sản, được quy định tại Điều 175 BLHS năm 2015, với các dấu hiệu đặc trưng về hành vi, chủ thể và hậu quả.
• Phân biệt tội LDTNCĐTS và tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản (LĐCĐTS): Khác biệt về thủ đoạn gian dối, thời điểm ý thức chiếm đoạt và tính hợp pháp của hợp đồng giao nhận tài sản.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp tổng hợp, phân tích, so sánh, thống kê và nghiên cứu án điển hình. Nguồn dữ liệu chính gồm:

• Số liệu xét xử các vụ án tội LDTNCĐTS tại TAND hai cấp tỉnh Bình Dương giai đoạn 2014-2020.
• Các bản án, quyết định tố tụng, báo cáo công tác của TAND tỉnh Bình Dương.
• Tài liệu pháp luật, văn bản hướng dẫn và các công trình nghiên cứu liên quan.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 93 bản án tội LDTNCĐTS được lựa chọn từ tổng số 220 bị cáo trong giai đoạn nghiên cứu. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu phi xác suất theo tiêu chí đại diện cho các vụ án điển hình. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng cách so sánh tỷ lệ vụ án, đánh giá tính chính xác trong định tội danh, đồng thời phân tích các khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2019 đến 2021, bao gồm thu thập, xử lý số liệu và viết luận văn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ xét xử tội LDTNCĐTS tại Bình Dương chiếm tỷ lệ cao trong các tội xâm phạm sở hữu: Trong 7 năm, có 193 vụ/220 bị cáo tội LDTNCĐTS, chiếm 17,39% số vụ và 20,67% số bị cáo trong nhóm tội phạm xâm phạm sở hữu. Số vụ và bị cáo có xu hướng tăng, năm 2020 thụ lý 49 vụ/52 bị cáo, tăng gần gấp đôi so với năm 2014 (20 vụ/26 bị cáo).

2. Định tội danh chính xác, tỷ lệ án phúc thẩm giữ nguyên tội danh cao: Qua khảo sát 93 bản án, không có trường hợp án phúc thẩm hủy án hoặc sửa đổi phần tội danh, chỉ có 3 vụ án giữ nguyên bản án sơ thẩm, phần lớn cải sửa mức hình phạt theo hướng có lợi cho bị cáo. Điều này cho thấy công tác định tội danh tại Bình Dương cơ bản chính xác, đúng pháp luật.

3. Khó khăn trong xác định thời điểm ý thức chiếm đoạt tài sản: Việc chứng minh ý định chiếm đoạt xuất hiện trước hay sau khi nhận tài sản là thách thức lớn. Ví dụ vụ án Cao Văn Hoàn cho thấy sự phức tạp trong phân biệt tội LDTNCĐTS và tội LĐCĐTS, do hành vi gian dối và thời điểm ý thức chiếm đoạt không rõ ràng.

4. Vướng mắc trong xác định dấu hiệu bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản: Thực tiễn cho thấy chưa có hướng dẫn cụ thể về “bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản” dẫn đến cách hiểu khác nhau, gây khó khăn trong xử lý các vụ án liên quan. Ví dụ giám đốc công ty bỏ trốn do khủng hoảng kinh tế không nhằm mục đích chiếm đoạt tài sản, nhưng vẫn có thể bị hiểu nhầm.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy công tác định tội danh tội LDTNCĐTS tại Bình Dương đã có nhiều tiến bộ, thể hiện qua tỷ lệ án phúc thẩm giữ nguyên tội danh và sự tuân thủ pháp luật trong xét xử. Tuy nhiên, các khó khăn về mặt nhận thức pháp lý và chứng minh các dấu hiệu cấu thành tội phạm vẫn tồn tại, đặc biệt là trong việc phân biệt tội LDTNCĐTS với tội LĐCĐTS và xử lý các trường hợp bỏ trốn.

So sánh với các nghiên cứu trong nước, kết quả này phù hợp với báo cáo của ngành tư pháp về tình hình tội phạm sở hữu tại các tỉnh phát triển kinh tế, nơi tội phạm có tính chất phức tạp và thủ đoạn tinh vi hơn. Việc thiếu hướng dẫn pháp lý cụ thể về một số dấu hiệu tội phạm làm giảm hiệu quả công tác tố tụng, gây ra tình trạng “hình sự hóa” hoặc “phi hình sự hóa” các quan hệ dân sự.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện số vụ án và bị cáo tội LDTNCĐTS qua các năm, bảng so sánh tỷ lệ án phúc thẩm giữ nguyên tội danh và các khó khăn pháp lý được tổng hợp theo từng nhóm vấn đề. Điều này giúp minh họa rõ nét xu hướng và thách thức trong công tác định tội danh.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện hướng dẫn pháp lý về dấu hiệu bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản: Ban hành văn bản hướng dẫn cụ thể, làm rõ các trường hợp bỏ trốn nhằm mục đích chiếm đoạt tài sản, giúp các cơ quan tiến hành tố tụng thống nhất nhận thức và áp dụng pháp luật. Thời gian thực hiện: 1 năm; Chủ thể: Bộ Tư pháp phối hợp với Viện Kiểm sát và Bộ Công an.

2. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ tố tụng: Tập trung nâng cao năng lực phân biệt tội LDTNCĐTS và tội LĐCĐTS, kỹ năng thu thập chứng cứ, xác định thời điểm ý thức chiếm đoạt. Mục tiêu: giảm thiểu sai sót, oan sai; Thời gian: liên tục hàng năm; Chủ thể: Học viện Tư pháp, TAND tỉnh Bình Dương.

3. Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu án điển hình và tài liệu tham khảo: Thu thập, phân tích các vụ án điển hình để làm tài liệu học tập, nghiên cứu và tham khảo cho các cơ quan tố tụng. Thời gian: 2 năm; Chủ thể: TAND tỉnh Bình Dương phối hợp Viện Khoa học hình sự.

4. Tăng cường phối hợp liên ngành trong công tác điều tra, truy tố, xét xử: Thiết lập cơ chế trao đổi thông tin, thống nhất quan điểm giữa CQĐT, VKSND và TAND nhằm giảm thiểu tranh cãi về định tội danh, rút ngắn thời gian giải quyết vụ án. Thời gian: 6 tháng triển khai; Chủ thể: Ban chỉ đạo cải cách tư pháp tỉnh Bình Dương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ điều tra, kiểm sát, xét xử: Nâng cao nhận thức, kỹ năng định tội danh tội LDTNCĐTS, áp dụng pháp luật chính xác, giảm thiểu sai sót trong tố tụng hình sự.

2. Giảng viên và sinh viên ngành Luật hình sự, tố tụng hình sự: Tài liệu tham khảo chuyên sâu về lý luận và thực tiễn định tội danh tội LDTNCĐTS, hỗ trợ nghiên cứu và giảng dạy.

3. Nhà hoạch định chính sách pháp luật: Cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện chính sách, pháp luật liên quan đến tội phạm sở hữu và cải cách tư pháp.

4. Các tổ chức nghiên cứu, giám sát pháp luật và phòng chống tội phạm: Tham khảo để đánh giá hiệu quả công tác tố tụng, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả phòng chống tội phạm.

Câu hỏi thường gặp

1. Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản là gì?
   Tội này là hành vi chiếm đoạt tài sản của người khác bằng cách lợi dụng sự tín nhiệm, thông qua hợp đồng hoặc thỏa thuận hợp pháp nhưng không trả lại tài sản khi đến hạn. Ví dụ: vay tiền rồi không trả theo thỏa thuận.

2. Phân biệt tội LDTNCĐTS và tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản như thế nào?
   Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản có thủ đoạn gian dối ngay từ đầu để chiếm đoạt tài sản, còn tội LDTNCĐTS xảy ra khi người phạm tội nhận tài sản hợp pháp rồi sau đó có ý định chiếm đoạt. Thời điểm ý thức chiếm đoạt là điểm khác biệt chính.

3. Khi nào được coi là bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản?
   Bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản là hành vi rời khỏi nơi cư trú nhằm tránh trả tài sản cho bị hại với mục đích chiếm đoạt. Tuy nhiên, cần chứng minh mục đích bỏ trốn là để chiếm đoạt, không phải vì lý do khác như trốn tránh nguy hiểm.

4. Làm thế nào để xác định người phạm tội có ý định chiếm đoạt tài sản?
   Cần xem xét toàn diện diễn biến vụ việc, các hành vi trước và sau khi nhận tài sản, chứng cứ gian dối hoặc không trả tài sản đúng hạn. Việc này đòi hỏi kỹ năng phân tích chứng cứ và đánh giá khách quan.

5. Tại sao việc định tội danh chính xác lại quan trọng?
   Định tội danh chính xác giúp đảm bảo xử lý đúng người, đúng tội, tránh oan sai hoặc bỏ lọt tội phạm, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên và nâng cao uy tín của cơ quan bảo vệ pháp luật.

Kết luận

• Định tội danh tội LDTNCĐTS tại tỉnh Bình Dương trong giai đoạn 2014-2020 có tỷ lệ chính xác cao, góp phần bảo vệ công lý và quyền sở hữu tài sản.
• Các khó khăn chủ yếu liên quan đến xác định thời điểm ý thức chiếm đoạt, dấu hiệu bỏ trốn và phân biệt với tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
• Luận văn đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật, nâng cao năng lực cán bộ và tăng cường phối hợp liên ngành nhằm nâng cao hiệu quả công tác định tội danh.
• Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa lý luận và thực tiễn, hỗ trợ công tác đào tạo, nghiên cứu và thực thi pháp luật.
• Các bước tiếp theo cần tập trung vào xây dựng hướng dẫn pháp lý chi tiết và triển khai đào tạo chuyên sâu cho cán bộ tố tụng.

Hành động ngay: Các cơ quan chức năng và học viện đào tạo cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất để nâng cao chất lượng công tác định tội danh, góp phần xây dựng nền tư pháp công bằng, nghiêm minh và hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT CỦA ĐỊNH TỘI DANH TỘI LẠM DỤNG TÍN NHIỆM CHIẾM ĐOẠT TÀI SẢN 1. Cơ sở lý luận của định tội danh tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản 1. Khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của định tội danh tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản 1. Khái niệm định tội danh tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản Để có thể xây dựng khái niệm định tội danh tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, trước hết phải nhận thức thế nào là định tội danh.

Trước hết cần nhấn mạnh rằng, trong giai đoạn xây dựng nhà nước pháp quyền và cải cách tư pháp ở Việt Nam hiện nay, việc nghiên cứu lý luận về định tội danh là một trong những vấn đề trung tâm và là nhiệm vụ cơ bản của khoa học luật hình sự nước ta vì nó có ý nghĩa khoa học- thực tiễn quan trọng. Khái niệm định tội danh đã đóng vai trò tố tụng như là căn cứ đầy đủ cho việc xét xử vụ án hình sự tại Tòa án, vì vậy dần dần được nghiên cứu rộng rãi và phát triển trong khoa học luật hình sự nước ta. Quá trình áp giải quyết vụ án hình sự của cơ quan tiến hành tố tụng là quá trình áp dụng pháp luật với các nội dung gồm như: Định tội danh, miễn trách nhiệm hình sự, quyết định hình phạt, miễn hình phạt…, trong đó định tội danh là nội dung quan trọng nhất và được tiến hành ở tất cả các giai đoạn tố tụng hình sự như khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử. Vậy thì, định tội danh là gì? Hiện trong khoa học pháp lý nước ta, còn có nhiều quan điểm khác nhau.

Có quan điểm nhận định rằng định tôi danh được hiểu là hoạt động xác định và ghi nhận trên phương diện pháp lý có sự phù hợp chính xác hay không giữa các dấu hiệu của cấu thành tội phạm được quy phạm pháp luật hình sự Việt nam với các dấu hiệu của hành vi phạm tội cụ thể đã được thực hiện trên 6 Luan van thực tế. Quan điểm này thể hiện được bản chất của hoạt động định tội danh nhưng chủ thể trực tiếp thực hiện hoạt động định tội danh lại không được xác định, chưa phản ánh được định tội danh là một quá trình nhận thức có tính logic, phải dựa trên những cơ sở nào và nhằm mục đích gì. Cũng có nhận định của một quan điểm khác cho rằng hoạt động xác định sự phù hợp hay không giữa những dấu hiệu của hành vi nguy hiểm cho xã hội được thực hiện với những dấu hiệu của cấu thành tội phạm tương ứng do Bộ luật hình sự nước ta quy định, nhằm đạt được sự thật khách quan trên cơ sở các tài liệu chứng cứ thu thập được cùng với những tình tiết thực tế của vụ án của thể có thẩm quyền định tội danh là một quá trình nhận thức lý luận có tính logic; là một trong những dạng của hoạt động thực tiễn áp dụng Bộ luật hình sự và Bộ luật tố tụng hình sự nước ta, tức là đưa ra sự đánh giá chính xác tội phạm về mặt pháp lý hình sự, làm tiền đề cho việc cá thể hóa và phân hóa trách nhiệm hình một cách công minh, có căn cứ và đúng pháp luật” [9, tr. Như vậy, quan điểm này khẳng định tầm quan trọng của các quy luật nhận thức mà chủ thể khi định tội danh phải tuân theo vì định tội danh là quá trình nhận thức, là hoạt động thực tiễn áp dụng pháp luật cũng như áp dụng pháp luật tố tụng hình sự được tiến hành trên cơ sở các chứng cứ, các tài liệu thu thập được và các tình tiết thực tế của vụ án hình sự được thu thập theo đúng quy định của PLTTHS, để các chủ thể có thẩm quyền xác định sự phù hợp giữa các dấu hiệu của hành vi nguy hiểm cho xã hội đã được thực hiện với các dấu hiệu của cấu thành tội phạm tương ứng do Luật hình sự quy định để xác định sự thật khách quan.

Ở một quan điểm khác nhận định rằng chủ thể có thẩm quyền định tội danh thực hiện hoạt động định tội danh là hoạt động áp dụng pháp luật thông qua các giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử vụ án hình sự. Dựa vào những tình tiết đã xác định tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của một hành vi cụ thể, chủ thể có thẩm quyền định tội danh sẽ quyết định hành vi đó 7 Luan van có đủ yếu tố cấu thành tội phạm được quy định trong Bộ luật hình sự nước ta hay không. Những người theo quan điểm này mặc dù đã chỉ ra chủ thể trực tiếp tiến hành hoạt động định tội danh và bản chất của hoạt động định tội danh, song vẫn không nêu được quy trình cụ thể của hoạt động định tội danh cho các chủ thể có thẩm quyền dựa trên cơ sở đó để định tội danh. Phân tích nội dung của một số quan điểm trên đây về khái niệm định tội danh có thể thấy còn có sự nhận thức khá khác nhau về định tội danh; Mỗi quan điểm có những ưu điểm và hạn chế nhất định.

Chúng ta không thể đưa ra kết luận về khái niệm định tội danh mà chỉ dựa trên một số mô tả rời rạc về hoạt động định tội danh theo từng quan điểm. Theo như đã phân tích, khi tiến hành hoạt động định tội danh ở hầu hết các quan điểm nêu trên đều thống nhất về mặt lý luận rằng hoạt động định tội danh được tiến hành bởi chủ thể có thẩm quyền và mục đích cuối cùng là xác định có hay không có sự phù hợp giữa một hành vi nguy hiểm cho xã hội cụ thể đã được thực hiện trên thực tế và quy định của Bộ luật hình sự nước ta. Văn bản pháp lý duy nhất quy định về tội phạm và hình phạt là BLHS đã quy định chỉ những hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong BLHS với tên gọi cụ thể mới được xem là tội phạm và phải chịu hình phạt. Người tiến hành tố tụng thực hiện so sánh, đối chiếu hành vi nguy hiểm cho xã hội đã xảy ra trên thực tế với những dấu hiệu đã được BLHS mô tả trong cấu thành tội phạm cụ thể, từ đó xác định được người phạm tội đã phạm tội gì, quy định tại điều, khoản nào của BLHS trên cơ sở các dấu hiệu tương ứng trong quy phạm PLHS như một khuôn mẫu pháp lý.

Quan điểm của luận văn cho rằng “Định tội danh là hoạt động của chủ thể có thẩm quyền tiến hành tố tụng áp dụng quy định Bộ luật hình sự và Bộ luật tố tụng hình sự để xác định một cách đầy đủ toàn diện có hay không có sự phù hợp giữa những dấu hiệu của hành vi nguy hiểm cho xã hội cụ thể đã thực hiện trên thực tế và những dấu hiệu tương ứng được quy định tại Bộ luật 8 Luan van hình sự để quyết định ban hành văn bản áp dụng pháp luật thích hợp theo đúng thẩm quyền. Hay nói cách khác, đó là hoạt động thực tiễm áp dụng pháp luật của các chủ thể có thẩm quyền tiến hành tố tụng, là hoạt động nhận thức mang tính logic của chủ thể có thẩm quyền tiến hành tố tụng” Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài là tội cụ thể được quy định trong BLHS. Bởi vậy, trong nội hàm của khái niệm định tội danh tội này có những nội dung của khái niệm định tội danh nói chung đã nêu trên đây. Tuy nhiên, bởi là tội cụ thể lại được quy định tại điều luật cụ thể của Phần các tội phạm BLHS và gắn với hành vi lạm dụng tín nhiệm chiếm tài sản và các dấu hiệu đặc trưng khác của tội này, nên trong nội hàm của khái niệm định tội danh tội này phải thể hiện được những dấu hiệu đó.

Có thể hiểu khái niệm định tội danh đối với tội LDTNCĐTS theo quy định tại Điều 8, Điều 175 của Bộ luật hình sự năm 2015 như sau: Định tôi danh tội LDTNCĐTS là hoạt động của chủ thể có thẩm quyền tiến hành tố tụng áp dụng quy định Bộ luật hình sự và Bộ luật tố tụng hình sự để xác định một cách đầy đủ toàn diện có hay không có sự phù hợp giữa những dấu hiệu của một hành vi chiếm đoạt tài sản cụ thể đã thực hiện trên thực tế và những dấu hiệu tương ứng quy định tại Điều 175 của BLHS năm 2015 trên cơ sở thu thập các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án để tiến hành ban hành văn bản áp dụng pháp luật phù hợp theo đúng thẩm quyền nhằm đạt mục đích giải quyết được tất cả các vấn đề vụ án theo đúng trình tự, thủ tục do pháp luật hình sự quy định. Đặc điểm của định tội danh tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản Hoạt động định tội danh tội LDTNCĐTS có những đặc điểm sau: Thứ nhất, định tôi danh tội LDTNCĐTS là hoạt động của chủ thể có thẩm quyền tiến hành tố tụng áp dụng quy định Bộ luật hình sự và Bộ luật tố 9 Luan van tụng hình sự để xác định một cách đầy đủ toàn diện có hay không có sự phù hợp giữa những dấu hiệu của một hành vi chiếm đoạt tài sản cụ thể đã thực hiện trên thực tế và những dấu hiệu cấu thành tội phạm tương ứng quy định tại Điều 175 của BLHS năm 2015. Các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng gồm CQĐT, VKS, TA và một số cơ quan được giao nhiệm vụ được trang bị vốn kiến thức nhất định về pháp luật và được phép sử dụng tất cả các công cụ cần thiết cũng như biện pháp nghiệp vụ mà pháp luật cho phép tiến hành một số hoạt động điều tra thông qua những người tiến hành tố tụng thực hiện một số chức năng, nhiệm vụ được quy định cụ thể trong BLTTHS năm 2015. Hiểu như thế nào về tính logic của quá trình định tội danh tội LDTNCĐTS là một vấn đề thiết yếu cho hoạt động này.

Tất cả hoạt động cần thiết để dẫn đến việc quyết định đưa ra kết luận định tội danh của hành vi LDTNCĐTS đều diễn ra một cách logic nhất thông qua quá trình so sánh, đối chiếu có hay không có sự phù hợp giữa hành vi đã thực hiện và những yếu tố cấu thành tội LDTNCĐTS quy định tại Điều 175 BLHS theo đúng thẩm quyền của các cơ quan có thẩm quyền định tội danh.