Luận văn thạc sĩ nhân thân người phạm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác trên địa bàn quận 7 thành phố hồ chí minh

Luận văn thạc sĩ phân tích nhân thân người phạm tội cố ý gây thương tích tại quận 7, TP Hồ Chí Minh, cung cấp cái nhìn sâu sắc về vấn đề pháp lý.

• Tác giả: Nguyễn Thị Mỹ Duyên
• Người hướng dẫn: TS. Đinh Xuân Nam
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Tội phạm học và phòng ngừa tội phạm
• Đề tài: Nhân Thân Người Phạm Tội Cố Ý Gây Thương Tích Hoặc Gây Tổn Hại Cho Sức Khỏe Của Người Khác Trên Địa Bàn Quận 7, Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Nhân Thân Người Phạm Tội Quận 7

Nghiên cứu nhân thân người phạm tội là một lĩnh vực quan trọng trong tội phạm học. Nó giúp chúng ta hiểu rõ hơn về nguyên nhân và điều kiện dẫn đến hành vi phạm tội, từ đó đưa ra các giải pháp phòng ngừa hiệu quả. Đặc biệt, việc nghiên cứu nhân thân người phạm tội cố ý gây thương tích tại một địa bàn cụ thể như Quận 7, TP.HCM, mang lại những thông tin giá trị, sát thực tế, phục vụ công tác phòng chống tội phạm tại địa phương. Nghiên cứu này không chỉ tập trung vào các đặc điểm cá nhân của người phạm tội mà còn xem xét các yếu tố kinh tế - xã hội tác động đến hành vi của họ. Việc phân tích sâu sắc các yếu tố này sẽ giúp các cơ quan chức năng có cái nhìn toàn diện hơn về tình hình tội phạm và đưa ra các biện pháp can thiệp phù hợp.

1.1. Khái Niệm Nhân Thân Người Phạm Tội Cố Ý Gây Thương Tích

Trong tội phạm học, nhân thân người phạm tội được hiểu là nhân thân người có lỗi trong việc thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội bị pháp luật hình sự cấm đoán và trừng phạt. Nhân thân con người là tổng hợp các đặc điểm, dấu hiệu thể hiện bản chất của con người khi tham gia vào các mối quan hệ xã hội. Khi nói đến các đặc điểm, dấu hiệu cá nhân thuộc về người phạm tội, mà dấu hiệu đặc trưng nhất để phân biệt với nhân thân con người nói chung thể hiện ở hành vi mà họ tham gia vào các quan hệ xã hội (tốt, xấu, thiện, ác, hành vi nguy hiểm hay không nguy hiểm cho xã hội …) tức là nói đến nhân thân người phạm tội. Nhân thân người phạm tội có thể được hiện thông qua các yếu tố về bẩm sinh, di truyền hoặc các đặc điểm về điều kiện, hoàn cảnh sống, môi trường sống cụ thể tạo ra.

1.2. Đặc Điểm Nhân Thân Người Phạm Tội Yếu Tố Tự Nhiên

Khi nghiên cứu về nhân thân người phạm tội, cần xem xét những đặc điểm thuộc về người phạm tội. Những đặc điểm này phần lớn phản ánh bản chất của người phạm tội. Sự hình thành và phát triển của nhân thân người phạm tội không phải là những biểu hiện thuần túy, giản đơn bên ngoài. Trong lý luận tội phạm học, các đặc điểm nhân thân người phạm tội được chia thành bốn nhóm: Nhóm đặc điểm sinh học, nhóm đặc điểm tâm lý và nhóm đặc điểm xã hội, nhóm đặc điểm pháp lý hình sự. Nhóm đặc điểm sinh học bao gồm giới tính, tuổi và một số đặc điểm thể chất khác. Với các dấu hiệu này không thể khám phá những cơ chế của hành vi phạm tội, không phân biệt người phạm tội với những người không phạm tội.

II. Tình Hình Tội Cố Ý Gây Thương Tích Tại Quận 7 Hiện Nay

Quận 7, TP.HCM, với vị trí chiến lược và sự phát triển kinh tế nhanh chóng, thu hút nhiều lao động từ các tỉnh thành khác. Tuy nhiên, điều này cũng kéo theo những hệ lụy về an ninh trật tự, đặc biệt là tình hình tội phạm cố ý gây thương tích. Mặc dù các cơ quan bảo vệ pháp luật đã nỗ lực đấu tranh, ngăn chặn, nhưng tình hình tội phạm này vẫn diễn biến phức tạp, gây ảnh hưởng đến đời sống của người dân. Các đối tượng phạm tội thường có xu hướng liên kết thành băng nhóm, sử dụng hung khí nguy hiểm, gây tâm lý hoang mang trong cộng đồng. Việc nghiên cứu cụ thể về đặc điểm nhân thân của những người phạm tội này là vô cùng cần thiết để có thể đưa ra các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

2.1. Thực Trạng Tội Phạm Cố Ý Gây Thương Tích Gia Tăng

Trong những năm qua, tình hình tội phạm, tệ nạn xã hội trên địa bàn Quận 7 vẫn còn phức tạp. Đặc biệt là tội phạm về trật tự xã hội, trong đó vấn đề cần quan tâm là tình trạng thanh niên tụ tập gây mâu thuẫn để đánh nhau, các mâu thuẫn trong tranh chấp đất đai, xung đột gia đình . dẫn đến việc cố ý xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe của người khác gây hậu quả rất lớn, tỉ lệ thương tích gây ra cho người bị hại cũng rất cao, có những trường hợp dẫn đến chết người. Phần lớn những người phạm tội thường liên kết thành các băng nhóm hoặc lôi kéo thêm người khác vào cùng gây mâu thuẫn để tạo cớ đánh nhau hay trẻ thù cá nhân.

2.2. Ảnh Hưởng Của Di Dân Đến An Ninh Trật Tự Quận 7

Xu hướng chuyển dịch lao động đến các khu công nghiệp trên địa bàn Quận 7 dẫn đến tình hình an ninh trật tự diễn biến phức tạp. Mặc dù CQĐT, VKSND và TAND đã đạt được nhiều thành tựu trong công tác điều tra, truy tố, xét xử nhưng tình hình tội phạm về xâm phạm tính mạng, sức khoẻ con người vẫn có chiều hướng gia tăng, đặc biệt là tội phạm cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khoẻ người khác. Mặt khác, các đối tượng thực hiện loại tội phạm này trên địa bàn Quận 7 đến từ những địa phương, vùng miền khác nhau.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Nhân Thân Người Phạm Tội Quận 7

Để nghiên cứu nhân thân người phạm tội cố ý gây thương tích một cách hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học phù hợp. Các phương pháp này bao gồm: thu thập và phân tích dữ liệu thống kê từ các cơ quan chức năng, nghiên cứu hồ sơ vụ án, phỏng vấn đối tượng phạm tội và người liên quan, cũng như sử dụng các phương pháp phân tích định tính và định lượng. Việc kết hợp các phương pháp này sẽ giúp có được cái nhìn toàn diện và sâu sắc về đặc điểm nhân thân của người phạm tội, từ đó đưa ra những kết luận chính xác và có giá trị.

3.1. Thu Thập Dữ Liệu Thống Kê Tội Phạm Tại Quận 7

Tìm, thu thập, xử lý, phân tích, so sánh những số liệu thống kê thường xuyên của các cơ quan tiến hành tố tụng, đặc biệt là số liệu thống kê tội phạm hình sự cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ người khác đã bị đưa ra xét xử sơ thẩm tại TAND Quận 7, Thành phố Hồ Chí Minh. Phân tích làm rõ các đặc điểm nhân thân người phạm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ người khác trên địa bàn Quận 7 trong giai đoạn 2014 - 2018.

3.2. Nghiên Cứu Hồ Sơ Vụ Án Cố Ý Gây Thương Tích

Tìm, thu thập các bản án hình sự sơ thẩm đã xét xử tội phạm cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ người khác của TAND Quận 7 trong giai đoạn 2014 - 2018 và xử lý, phân tích, so sánh theo các tiêu chí Tội phạm học cần thiết từ góc độ nhân thân người phạm tội.

IV. Dự Báo và Giải Pháp Phòng Ngừa Tội Phạm Quận 7

Trên cơ sở nghiên cứu nhân thân người phạm tội và tình hình thực tế tại Quận 7, có thể đưa ra những dự báo về xu hướng phát triển của tội phạm cố ý gây thương tích trong thời gian tới. Đồng thời, cần đề xuất các giải pháp phòng ngừa hiệu quả, tập trung vào việc giải quyết các vấn đề xã hội, nâng cao nhận thức pháp luật cho người dân, tăng cường công tác tuần tra kiểm soát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng dân cư là yếu tố then chốt để đảm bảo an ninh trật tự trên địa bàn.

4.1. Dự Báo Xu Hướng Tội Phạm Cố Ý Gây Thương Tích

Luận văn đi sâu phân tích yếu tố nhân thân người phạm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác. Dựa trên cơ sở lý luận của tình hình tội phạm, luận văn đưa ra những dự báo và luận giải từ những căn cứ khoa học để từ đó đưa ra kết luận, kiến nghị có ý nghĩa lý luận trong công tác phòng ngừa tình hình tội phạm cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ người khác.

4.2. Giải Pháp Phòng Ngừa Dựa Trên Nhân Thân Người Phạm Tội

Kiến nghị hoàn thiện giải pháp phòng ngừa tội phạm cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ người khác trên địa bàn Quận 7, Thành phố Hồ Chí Minh từ khía cạnh nhân thân người phạm tội. Kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ là căn cứ chính xác nhất, quan trọng nhất giúp các Cơ quan Nhà nước có thẩm quyền trên địa bàn Quận 7 nghiên cứu và đề ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của hoạt động phòng ngừa tội phạm cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ người khác trên địa bàn nghiên cứu và Thành phố Hồ Chí Minh nói chung.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Những vấn đề lý luận về nhân thân người phạm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác. Chương 2: Thực tiễn nhân thân người phạm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ người khác và những yếu tố tác động đến quá trình hình thành nhân thân người phạm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ người khác trên địa bàn Quận 7, Thành phố Hồ Chí Minh. Chương 3: Hoàn thiện các giải pháp phòng ngừa tội phạm cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ người khác từ đặc điểm nhân thân người phạm tội. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NHÂN THÂN NGƯỜI PHẠM TỘI CỐ Ý GÂY THƯƠNG TÍCH HOẶC GÂY TỔN HẠI CHO SỨC KHỎE CỦA NGƯỜI KHÁC 1.Khái niệm, đặc điểm nhân thân người phạm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác 1.

Khái niệm nhân thân người phạm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác Trong Tội phạm học, nhân thân người phạm tội được hiểu là nhân thân người có lỗi trong việc thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội bị pháp luật hình sự cấm đoán và trừng phạt [25, tr. Nhân thân con người là tổng hợp các đặc điểm, dấu hiệu thể hiện bản chất của con người khi tham gia vào các mối quan hệ xã hội. Khi nói đến các đặc điểm, dấu hiệu cá nhân thuộc về người phạm tội, mà dấu hiệu đặc trưng nhất để phân biệt với nhân thân con người nói chung thể hiện ở hành vi mà họ tham gia vào các quan hệ xã hội (tốt, xấu, thiện, ác, hành vi nguy hiểm hay không nguy hiểm cho xã hội …) tức là nói đến nhân than người phạm tội. Nhân thân người phạm tội có thể được hiện thông qua các yếu tố về bẩm sinh, di truyền hoặjfnbc các đặc điểm về điều kiện, hoàn cảnh sống, môi trường sống cụ thể tạo ra.

Trong quá trình trưởng thành của con người, họ gặp phải những điều kiện không thuận lợi thì dễ có khả năng trở thành người phạm tội, khi mà họ hình thành nên những ý thức xấu, bắt nguồn từ chính cuộc sống không tốt, từ đó hình thành các đặc điểm được coi là các đặc điểm nhân thân xấu. Dưới tác động của các điều kiện xã hội thì ý thức được hình thành. Nhưng khi hình thành thì ý thức có tác động rất tích cực đến các hoạt động của con người, quyết định việc lựa chọn cách xử sự 8 của con người trong hoàn cảnh cụ thể. Chính vì vậy mà trong cùng một điều kiện, hoàn cảnh giống nhau nhưng con người lại có những hành động khác nhau, thậm chí hoàn toàn trái ngược nhau, nếu con người có các đặc điểm nhân thân xấu mà gặp những tình huống khách quan thuận lợi tác động sẽ làm phát sinh hành vi phạm tội.

Khái niệm nhân thân người phạm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ người khác dưới góc độ tội phạm học cần phải được hiểu một cách “Công cụ hóa”, tức là có thể nghiên cứu được trên thực tế như sau: Thứ nhất, nhân thân của một người nào đó là hình ảnh có thể nhận thức được thông qua tổng thể các đặc điểm về mặt tự nhiên, xã hội và hành vi xã hội của chủ thể đã thực hiện hành vi đó ở một địa bàn và thời gian nhất định; Thứ hai, nhân thân người phạm tội là hình ảnh có thể nhận thức được thông qua tổng thể các đặc điểm về tự nhiên, xã hội và hành vi phạm tội của chủ thể đã thực hiện hành vi đó trên một địa bàn và thời gian nhất định, tức là những đặc điểm chứa đựng những thông tin về nguyên nhân và điều kiện của sự phạm tội; Thứ ba, nhân thân người phạm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác là hình ảnh có thể nhận thức được thông qua tổng thể các đặc điểm về tự nhiên, xã hội và hành vi phạm tội của chủ thể đã thực hiện hành vi đó, tức là những đặc điểm chứa đựng những thông tin về nguyên nhân và điều kiện của tội phạm này. Như vậy, vấn đề biện chứng và hàm chứa giá trị khả thi của khái niệm nhân thân nói chung và nhân thân người phạm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác nói riêng chính là mối quan hệ giữa hình ảnh và đặc điểm. Hình ảnh càng rõ khi những đặc điểm càng được mô tả đầy đủ và chuyên biệt theo nhân thân cần nghiên cứu. Các đặc điểm nhân thân người phạm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác 1.

Các đặc điểm tự nhiên Khi nghiên cứu về nhân thân người phạm tội chúng ta phải xem xét tới những đặc điểm thuộc về người phạm tội. Những đặc điểm này phần lớn phản ánh bản chất của người phạm tội. Sự hình thành và phát triển của nhân thân người phạm tội không phải là những biểu hiện thuần túy, giản đơn bên ngoài Trong lý luận tội phạm học, các đặc điểm nhân thân người phạm tội được chia thành bốn nhóm: Nhóm đặc điểm sinh học, nhóm đặc điểm tâm lý và nhóm đặc điểm xã hội, nhóm đặc điểm pháp lý hình sự [25, tr. Sau đây, chúng ta sẽ làm rõ các nhóm đặc điểm nhân thân người phạm tội.Nhóm đặc điểm sinh học Nhóm đặc điểm sinh học bao gồm giới tính, tuổi và một số đặc điểm thể chất khác.

Với các dấu hiệu này không thể khám phá những cơ chế của hành vi phạm tội, không phân biệt người phạm tội với những người không phạm tội. Các dấu hiệu này chỉ thể hiện mức trội lên về thống kê của loại người nhất định trong những người phạm tội. Nghiên cứu sự tác động qua lại giữa yếu tố sinh học và yếu tố xã hội trong con người là để thấy được những hạn chế trong các quan niệm cực đoan về cái sinh học, cái xã hội trong con người của một số trường phái triết học. Thực tế cho thấy rằng, những quy luật sinh học chi phối mặt sinh học, còn quá trình con người gia nhập xã hội sẽ quyết định mặt xã hội trong con người.

Điều này thể hiện rõ nhất ở những đứa trẻ sinh ra từ cùng một trứng. Những đứa trẻ này giống nhau về mặt di truyền. Điều đó có nghĩa là, trong quá trình phát triển, chúng có thể mắc một số bệnh giống nhau, như bệnh về mắt hay nội tiết, tức là ở đây, mặt sinh học đóng vai trò không nhỏ. Điều này có nghĩa 10 là, con người vừa chịu sự tác động của quy luật sinh học, vừa chịu sự tác động của xã hội (nhưng cũng cần phải thấy được rằng, sự tác động của yếu tố sinh học và yếu tố xã hội không phải là ngang nhau, như nhau trong mỗi cuộc đời con người).

Dĩ nhiên, cũng cần phải thấy rằng với những mục đích nghiên cứu khác nhau, có thể các nhà nghiên cứu nhấn mạnh tới mặt sinh học hoặc mặt xã hội của con người (và chỉ nhấn mạnh, chứ không phải tuyệt đối hoá như chủ nghĩa tự nhiên, thuyết sinh học xã hội hay trường phái xã hội đã làm). Việc tuyệt đối hoá vai trò của yếu tố sinh học, di truyền trong con người sẽ dẫn đến tình trạng, các tệ nạn xã hội được giải thích bằng những nguyên nhân tự nhiên và do đó người ta cho rằng, không thể khắc phục được những tệ nạn xã hội. Điều đó còn đưa đến một quan niệm về "giống thượng lưu”, về sự phân biệt chủng tộc. Quan điểm này cho rằng, lịch sử loài người được tạo ra bởi một số người tiêu biểu, được chọn lọc và do đó dù muốn hay không, con người phải chủ động kiểm soát việc tái sản xuất ra giống người, thực hiện sự "tuyển chọn" vì "lợi ích" loài người.

Ngược lại, việc quá đề cao yếu tố xã hội trong con người lại đưa đến một quan niệm khác -. quan niệm cho rằng, mọi tệ nạn xã hội đều bắt nguồn từ khuyết điểm chính trị.Nhóm đặc điểm tâm lý Gắn với mỗi loại hành vi phạm tội có thể có nhóm đặc điểm tâm lí nhất định. Ví dụ: Đối với người phạm tội có tính vụ lợi có thể nêu ra ở đây các đặc điêm như thái độ lao động lười nhác- nhu cầu vật chất không chính đáng; tu tưởng ích kỉ làm ít hưởng nhiều; tư tưởng làm giàu không chính đáng, thích tích lũy tiền của và báu vật, dùng tiền để đáp ứng nhu cầu không chính đang (ma túy, mại dâm, cờ bạc). Ở đây, cũng cần đề cập ý thức pháp luật của người phạm tội.

Thực tế cho thấy những ai có ý thức pháp luật tốt thi có thói quen xử sự tuân theo pháp 11 luật. Trái lại, ở những người phạm tội thường có ý thức pháp luật kém, họ hoặc thiếu hiểu biết về pháp luật hoặc có thái độ tiêu cực đối với các chuẩn mực pháp luật, thở ơ với sự trừng phạt, không sợ bị trùng phạt vì cho rằng hành vi phạm tội khó bị phát hiện hoặc có sự bao che v. Kết quả nghiên cứu còn cho thấy một bộ phận người phạm tội khi bị kết án có tâm lí phủ nhận lỗi của mình và tìm cớ cho rằng phạm tội là bắt buộc. Trình độ học vấn và sự phát triển của trí tuệ có ảnh hưởng đến nhu cầu và lợi ích, đến cách sử dụng thời gian và cách xử sự của con người nói chung và hành vi phạm tội nói riêng.

Nghiên cứu dấu hiệu này cho thấy trình độ học vấn của người phạm tội nhìn chung thấp hơn so với những người không phạm tội ở cùng độ tuổi. Tuy nhiên, những người phạm tội ở các loại tội phạm khác nhau thì có trình độ học vấn cũng khác nhau. Chẳng hạn những người phạm tội tham nhũng có trình độ học vấn cao hơn những người phạm tội khác.Các đặc điểm xã hội Nhân thân người phạm tội xét dưới góc độ đặc điểm xã hội thì gồm các yếu tố như: Hoàn cảnh gia đình tác động rất lớn đến sự hình thành các đặc điểm nhân thân của người phạm tội. Khiếm khuyết của gia đình như cha mẹ ly dị, tình trạng độc thân, bạo lực gia đình, thành phần giai cấp, hoàn cảnh kinh tế khó khăn… trong mối quan hệ với các yếu tố khác tác động đến việc hình thành các đặc điểm nhân thân xấu của con người và trong những điều kiện, tình huống thuận lợi sẽ dễ dàng phát sinh hành vi phạm tội.