BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC MÔÛ − BAÙN COÂNG TP. HCM KHOA COÂNG NGHEÄ SINH HOÏC Ñeà taøi: TIEÂU CHUAÅN HOÙA CAÂY GIOÁNG HOA LILY (Lilium spp.) IN VITRO PHUÏC VUÏ COÂNG TAÙC CUNG CAÁP GIOÁNG VAØ TAÏO CUÛ LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP CÖÛ NHAÂN KHOA HOÏC CHUYEÂN NGAØNH: MOÂI TRÖÔØNG – NOÂNG NGHIEÄP GIAÛNG VIEÂN HÖÔÙNG DAÃN: TS. DÖÔNG TAÁN NHÖÏT Th. PHAN XUAÂN HUYEÂN SINH VIEÂN THÖÏC HIEÄN: NGUYEÃN THÒ ÑOAN TAÂM KHOÙA HOÏC: 2001 − 2005 LÔØI CAÛM ÔN Ñuùng nhö ngöôøi xöa noùi “Vaïn söï khôûi ñaàu nan”, khi laàn ñaàu tieân böôùc chaân vaøo Phaân vieän sinh hoïc taïi Ñaø Laït ñeå thöïc hieän ñeà taøi, toâi thaät söï ngôõ ngaøng vaø caûm thaáy mình quaù nhoû beù trong moâi tröôøng khoa hoïc ôû ñaây.
Nhöng cuõng chính nôi ñaây, toâi ñaõ soáng, hoïc taäp vaø laøm vieäc trong moät baàu nhieät huyeát cuûa tuoåi treû luoân muoán vöôn tôùi chaân trôøi khoa hoïc. Maø ngöôøi luoân truyeàn “löûa” cho chuùng toâi khoâng ai khaùc ngoaøi caùnh chim ñaàu ñaøn cuûa phoøng Coâng ngheä sinh hoïc thöïc vaät - thaày TS. Döông Taán Nhöït. Vaâng, em xin göûi lôøi tri aân saâu saéc ñeán thaày TS.
Döông Taán Nhöït, ngöôøi khoâng nhöõng ñaõ luoân truyeàn ñaït cho em nhieàu kieán thöùc quyù baùu treân ñöôøng khoa hoïc maø coøn chæ daïy nhöõng leõ soáng laøm ngöôøi. Em thaáy mình tröôûng thaønh theo töøng ngaøy hoïc taäp nôi ñaây. Em cuõng xin caûm ôn Th.S Phan Xuaân Huyeân, ngöôøi ñaõ heát söùc taän tình höôùng daãn, giuùp em hoaøn thaønh toát luaän vaên naøy. Em xin chaân thaønh caûm ôn ban laõnh ñaïo Phaân vieän sinh hoïc taïi Ñaø Laït, caùc anh chò phoøng Coâng ngheä sinh hoïc thöïc vaät: anh Khieâm, chò Höông, chò Haèng, anh Bình, anh Luaän, anh Nam, anh Sôn, chò Thu Ba, chò Phöôïng, anh Coâng, chuù Hoa… ñaõ giuùp em raát nhieàu trong quaù trình thöïc hieän ñeà taøi.
Em xin chaân thaønh caûm ôn Ban giaùm hieäu tröôøng Ñaïi hoïc Môû Baùn Coâng TP. Hoà Chí Minh, Ban chuû nhieäm khoa Coâng ngheä sinh hoïc, caùc thaày coâ ñaõ daïy doã vaø taïo ñieàu kieän thuaän lôïi cho em trong quaù trình hoïc taäp vaø thöïc hieän luaän vaên naøy. Xin caûm ôn caùc baïn Yeán, Nhaøn, Thuaän, Huøng, Linh, Só Tuaán, Phuù, Phaùn, Minh Tuaán, Theá Myõ, Tuyeàn, Thò Myõ, Luaân, Tröôøng ñaõ beân toâi trong quaù trình thöïc hieän luaän vaên naøy. Xin caûm ôn söï nhieät tình cuûa caùc baïn tröôøng Ñaïi hoïc Khoa Hoïc Töï Nhieân: baïn Haûi, Phong, Ñoân, Thu, Tuaán, Haèng… Xin caûm ôn baïn Haø, Lan Anh tröôøng Ñaïi hoïc Ñaø Laït ñaõ luoân giuùp ñôõ vaø chia seû nhöõng khoù khaên.
Con xin caûm ôn boá, meï, nhöõng ngöôøi thaân trong gia ñình ñaõ luoân daønh tình thöông, lôøi ñoäng vieân vaø taïo moïi ñieàu kieän cho con hoïc taäp. Xin chaân thaønh caûm ôn. Ñaø Laït 10/7/2005 Sinh vieân Nguyeãn Thò Ñoan Taâm Luaän vaên toát nghieäp GVHD TS. Döông Taán Nhöït MUÏC LUÏC Muïc luïc.
i Danh muïc chöõ vieát taét. ii Danh muïc baûng. iii Danh muïc bieåu ñoà. iv Danh muïc hình.
v LÔØI MÔÛ ÑAÀU. 1 PHAÀN 1: TOÅNG QUAN TAØI LIEÄU trang 1. Khaùi quaùt veà nhaân gioáng in vitro. Nhaân gioáng in vitro.
Tình hình nghieân cöùu vaø öùng duïng nuoâi caáy moâ thöïc vaät treân theá giôùi vaø trong nöôùc .1 Treân theá giôùi. Giôùi thieäu veà caây hoa Lily. Ñaëc ñieåm phaân loaïi hoïc. Hình daïng chung cuûa caây hoa Lily.
Ñaëc ñieåm sinh thaùi. Nguyeãn Thò Ñoan Taâm Luaän vaên toát nghieäp GVHD TS. Döông Taán Nhöït 1. Moät soá neùt veà tình hình saûn xuaát Lily.
Trieån voïng cuûa ngheà troàng Lily. Caùc phöông phaùp nhaân gioáng caây Lily. Phöông phaùp nhaân gioáng truyeàn thoáng. Nhaân gioáng töø cuû.
Nhaân gioáng Lily baèng haït. Söï nguû cuûa cuû. Phöông phaùp nhaân gioáng in vitro Lily. Nhaân gioáng in vitro baèng phöông phaùp thoâng thöôøng.
Nhaân gioáng baèng phöông phaùp laùt moûng teá baøo (TCL). Caùc chaát ñieàu hoøa sinh tröôûng thöïc vaät. 23 PHAÀN 2: VAÄT LIEÄU VAØ PHÖÔNG PHAÙP 2. Muïc ñích ñeà taøi.
Phöông phaùp thí nghieäm. Thao taùc laáy maãu. Boá trí thí nghieäm. Thí nghieäm 1: Khaûo saùt aûnh höôûng cuûa BA, TDZ, kinetin, ñöôøng vaø nöôùc döøa leân quaù trình phaùt sinh choài vaø taïo cuû töø vaûy cuû caây Lily in vitro.
Thí nghieäm 2: Khaûo saùt aûnh höôûng cuûa noàng ñoä khoaùng ña löôïng, than hoaït tính, NAA, HB, ñöôøng vaø nöôùc döøa leân quaù trình hình thaønh reã vaø taïo cuû cuûa vaûy cuû caây Lily in vitro. Nguyeãn Thò Ñoan Taâm Luaän vaên toát nghieäp GVHD TS. Döông Taán Nhöït 2. Thí nghieäm 3: Khaûo saùt aûnh höôûng cuûa BA kết hợp với NAA, đường và nước dừa leân quaù trình taùi sinh caây tröïc tieáp töø vaûy cuû caây Lily.
Thí nghieäm 4: Ñöa caây ra vöôøn öôm. Ñieàu kieän nuoâi caáy. Ñieàu kieän ôû vöôøn öôm. Ñòa ñieåm vaø thôøi gian tieán haønh.
35 PHAÀN 3: KEÁT QUAÛ VAØ BIEÄN LUAÄN 3. 59 PHAÀN 4: KEÁT LUAÄN VAØ ÑEÀ NGHÒ 4. 62 PHAÀN 5: TAØI LIEÄU THAM KHAÛO PHUÏ LUÏC SV. Nguyeãn Thò Ñoan Taâm Luaän vaên toát nghieäp GVHD TS.
Döông Taán Nhöït Danh Muïc Chöõ Vieát Taét IAA : 3-indol acetic acid IBA : 3-indole butyric acid 2,4-D : 2,4-dichlorophenoxy acetic acid NAA : α-naphthalenacetic acid Kinetin (Kin) : 6-furfuryl aminopurine 2iP : N6-(2-isopentyl) adenine BA : 6-benzyl aminopurine TDZ : Thidiazuron GA3 : Gibberellin A3 ABA : Abscisic acid TCL : Thin Cell Layer lTCL : longitudinal Thin Cell Layer tTCL : transversal Thin Cell Layer MS : Mugashige vaø Skoog (1962) SV. Nguyeãn Thò Ñoan Taâm Luaän vaên toát nghieäp GVHD TS. Döông Taán Nhöït DANH MUÏC BAÛNG Baûng 2.1: AÛnh höôûng cuûa BA leân quaù trình phaùt sinh choài vaø taïo cuû töø vaûy cuû caây Lily in vitro.2: AÛnh höôûng cuûa TDZ leân quaù trình phaùt sinh choài vaø taïo cuû töø vaûy cuû caây Lily in vitro.3: AÛnh höôûng cuûa kinetin leân quaù trình phaùt sinh choài vaø taïo cuû töø vaûy cuû caây Lily in vitro.4: Khaûo saùt aûnh höôûng cuûa ñöôøng leân quaù trình phaùt sinh choài vaø taïo cuû töø vaûy cuû caây Lily in vitro.5: AÛnh höôûng cuûa nöôùc döøa leân quaù trình hình thaønh choài vaø taïo cuû töø vaûy cuû caây Lily in vitro.6: AÛnh höôûng cuûa noàng ñoä khoaùng, than hoaït tính, NAA leân quaù trình hình thaønh reã vaø taïo cuû töø vaûy cuû caây Lily in vitro.7: AÛnh höôûng cuûa noàng ñoä ñöôøng leân quaù trình hình thaønh reã vaø taïo cuû töø vaûy cuû caây Lily in vitro.8: AÛnh höôûng cuûa NAA vaø HB leân quaù trình hình thaønh reã vaø taïo cuû töø vaûy cuû caây Lily in vitro.9: AÛnh höôûng cuûa BA vaø NAA leân quaù trình taùi sinh caây hoaøn chænh töø vaûy cuû caây Lily in vitro.10: AÛnh höôûng cuûa haøm löôïng nöôùc döøa leân quaù trình taùi sinh caây tröïc tieáp töø vaûy cuû caây Lily in vitro. Nguyeãn Thò Ñoan Taâm Luaän vaên toát nghieäp GVHD TS.
Döông Taán Nhöït Baûng 2.11: AÛnh höôûng cuûa noàng ñoä ñöôøng leân quaù trình taùi sinh caây hoaøn chænh töø vaûy cuû caây Lily in vitro.1: AÛnh höôûng cuûa BA leân quaù trình phaùt sinh choài vaø taïo cuû töø vaûy cuû caây Lily in vitro.2: AÛnh höôûng cuûa TDZ leân quaù trình phaùt sinh choàiû vaø taïo cuû töø vaûy cuû caây Lily in vitrio.3: AÛnh höôûng cuûa kinetin leân quaù phaùt sinh thaønh choài vaø taïo cuû töø vaûy cuû caây Lily in vitro.4: AÛnh höôûng cuûa noàng ñoä ñöôøng leân quaù trình hình thaønh choài vaø taïo cuû töø vaûy cuû caây Lily in vitro.5: AÛnh höôûng cuûa noàng ñoä nöôùc döøa leân quaù trình phaùt sinh choài vaø taïo cuû töø vaûy cuû caây Lily in vitro.6: AÛnh höôûng cuûa noàng ñoä khoaùng, than hoaït tính, NAA leân quaù trình hình thaønh reã vaø taïo cuû töø vaûy cuû caây Lily in vitro.7: AÛnh höôûng cuûa noàng ñoä ñöôøng leân quaù trình hình thaønh reã vaø taïo cuû töø vaûy cuû Lily in vitro.8: AÛnh höôûng cuûa HB leân quaù trình hình thaønh reã vaø taïo cuû töø vaûy cuû caây Lily in vitro.9: AÛnh höôûng cuûa BA vaø NAA leân quaù trình taùi sinh caây töø vaûy cuû caây Lily in vitro. Nguyeãn Thò Ñoan Taâm Luaän vaên toát nghieäp GVHD TS. Döông Taán Nhöït Baûng 3.10: AÛnh höôûng cuûa nöôùc döøa leân quaù trình taùi sinh caây tröïc tieáp töø vaûy cuû caây Lily in vitro.11: AÛnh höôûng cuûa noàng ñoä ñöôøng leân quaù trình taùi sinh caây Lily nuoâi caáy in vitro SV. Nguyeãn Thò Ñoan Taâm Luaän vaên toát nghieäp GVHD TS.
Döông Taán Nhöït DANH MUÏC BIEÅU ÑOÀ Bieåu ñoà 3.1: AÛnh höôûng cuûa BA, TDZ, kinetin leân chieàu cao caây Lily nuoâi caáy in vitro Bieåu ñoà 3.2: AÛnh höôûng cuûa BA, TDZ, kinetin leân söï phaùt sinh choài töø vaûy cuû caây Lily nuoâi caáy in vitro Bieåu ñoà 3.3: AÛnh höôûng cuûa BA, TDZ, kinetin leân ñöôøng kính cuû Lily nuoâi caáy in vitro Bieåu ñoà 3.4: AÛnh höôûng cuûa noàng ñoä ñöôøng leân söï phaùt sinh choài vaø taïo cuû caây Lily nuoâi caáy in vitro Bieåu ñoà 3.5: AÛnh höôûng cuûa nöôùc döøa leân söï phaùt sinh choài vaø taïo cuû caây Lily nuoâi caáy in vitro Bieåu ñoà 3.6: AÛnh höôûng cuûa noàng ñoä khoaùng, than hoaït tính, NAA leân hình thaønh reã vaø taïo cuû caây Lily nuoâi caáy in vitro Bieåu ñoà 3.7: AÛnh höôûng cuûa noàng ñoä ñöôøng leân quaù trình hình thaønh reã vaø taïo cuû töø vaûy cuû caây Lily nuoâi caáy in vitro Bieåu ñoà 3.8: AÛnh höôûng cuûa HB leân quaù trình hình thaønh reã vaø taïo cuû töø vaûy cuû caây Lily nuoâi caáy in vitro Bieåu ñoà 3.9: AÛnh höôûng cuûa BA vaø NAA leân quaù trình taùi sinh caây tröïc tieáp töø vaûy cuû caây Lily nuoâi caáy in vitro Bieåu ñoà 3.10: AÛnh höôûng cuûa noàng ñoä nöôùc döøa leân quaù trình taùi sinh caây tröïc tieáp töø vaûy cuû caây Lily nuoâi caáy in vitro SV. Nguyeãn Thò Ñoan Taâm Luaän vaên toát nghieäp GVHD TS. Döông Taán Nhöït Bieåu ñoà 3.11: AÛnh höôûng cuûa noàng ñoä ñöôøng leân quaù trình taùi sinh caây tröïc tieáp töø vaûy cuû caây Lily nuoâi caáy in vitro SV. Nguyeãn Thò Ñoan Taâm Luaän vaên toát nghieäp GVHD TS.
Döông Taán Nhöït DANH MUÏC HÌNH Hình 1. Moät soá loaøi hoa Lily Hình 2. Sô ñoà nhaân gioáng in vitro töø vaûy cuû caây Lily Hình 3. AÛnh höôûng cuûa cytokinin, ñöôøng vaø nöôùc döøa leân quaù trình hình thaønh choài vaø taïo cuû töø vaûy cuû caây Lily Hình 3.
AÛnh höôûng cuûa NAA, noàng ñoä khoaùng, ñöôøng vaø than hoaït tính leân quaù trình hình thaønh reã vaø taïo cuû töø vaûy cuû caây Lily Hình 3. AÛnh höôûng cuûa BA, NAA, ñöôøng vaø nöôùc döøa leân quaù trình taùi sinh tröïc tieáp töø vaûy cuû caây Lily SV. Nguyeãn Thò Ñoan Taâm Luaän vaên toát nghieäp GVHD TS. Döông Taán Nhöït LÔØI MÔÛ ÑAÀU Töø ngaøy ñaát nöôùc môû cöûa hoäi nhaäp cuøng theá giôùi, xaõ hoäi ñang treân ñaø phaùt trieån maïnh, ñôøi soáng con ngöôøi ñöôïc naâng cao caû veà vaät chaát laãn tinh thaàn, thì nhu caàu veà giaûi trí, ngheä thuaät cuõng ñöôïc quan taâm nhieàu.