Luận văn nghiên cứu mô hình trường trung học cơ sở dạy học 2 buổi mỗi ngày ở Việt Nam

Luận văn nghiên cứu mô hình trường trung học cơ sở dạy học 2 buổi ngày tại Việt Nam, phân tích hiệu quả và thách thức trong giáo dục.

• Tác giả: Phạm Đức Quang
• Trường học: Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam
• Chuyên ngành: Giáo dục Trung học Cơ sở
• Đề tài: Nghiên cứu xây dựng mô hình trường Trung học Cơ sở dạy học hai buổi/ngày ở nước ta
• Loại tài liệu: báo cáo tổng kết đề tài khoa học công nghệ cấp bộ
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.1. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Tổ chức quá trình nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CHÍNH CỦA ĐỀ TÀI
• 2.1. Cơ sở lý luận nghiên cứu đề tài
• 2.1.1. Một số khái niệm công cụ
• 2.1.2. Cơ sở giáo dục học
• 2.1.3. Cơ sở kinh tế, xã hội học
• 2.2. Cơ sở thực tiễn của việc tổ chức dạy học 2 buổi/ngày
• 2.2.1. Kinh nghiệm tổ chức dạy học THCS ở một số nước trên thế giới
• 2.2.2. Về dạy học 2 buổi/ngày ở nước ta
• 2.2.3. Đề xuất mô hình trường THCS dạy học 2 buổi/ngày ở nước ta
• 2.3. Vị trí, mục tiêu của trường THCS dạy học 2 buổi/ngày
• 2.4. Nhiệm vụ của trường THCS dạy học 2 buổi/ngày
• 2.5. Kế hoạch giáo dục và chương trình
• 2.6. Về cơ sở vật chất - trang thiết bị
• 2.7. Phát triển đội ngũ giáo viên
• 2.8. Mô hình quản lý trường THCS dạy học 2 buổi/ngày
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 3.1. Kết luận
• 3.2. Kiến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO CHÍNH
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Mô hình trường THCS dạy học 2 buổi ngày

Mô hình trường THCS dạy học 2 buổi/ngày là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục tại Việt Nam. Mô hình này không chỉ kéo dài thời gian học tập mà còn tạo điều kiện để học sinh phát triển toàn diện. Giáo dục Việt Nam đang trong quá trình đổi mới, và việc áp dụng mô hình này là cần thiết để đáp ứng yêu cầu của thời đại. Mô hình này giúp học sinh có thêm thời gian để tham gia các hoạt động ngoại khóa, rèn luyện kỹ năng và phát triển năng khiếu.

1.1 Vị trí và mục tiêu của mô hình

Mô hình trường THCS dạy học 2 buổi/ngày có vị trí quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc dân. Mục tiêu chính của mô hình là tạo điều kiện để học sinh phát triển toàn diện, từ kiến thức đến kỹ năng sống. Chương trình học THCS được thiết kế để đảm bảo học sinh có đủ thời gian tiếp thu kiến thức và thực hành. Mô hình này cũng nhằm giảm bớt áp lực học tập cho học sinh, giúp các em có thời gian nghỉ ngơi và tham gia các hoạt động thể chất.

1.2 Thực trạng triển khai mô hình

Hiện nay, việc triển khai mô hình trường THCS dạy học 2 buổi/ngày tại Việt Nam còn gặp nhiều khó khăn. Một số trường đã áp dụng thành công, nhưng nhiều nơi vẫn còn lúng túng trong việc tổ chức. Cơ sở vật chất trường học và đội ngũ giáo viên là hai yếu tố quan trọng cần được đầu tư để mô hình này phát huy hiệu quả. Ngoài ra, sự đồng thuận từ phụ huynh và học sinh cũng là yếu tố quyết định sự thành công của mô hình.

II. Phương pháp dạy học và chất lượng giáo dục

Phương pháp dạy học trong mô hình trường THCS dạy học 2 buổi/ngày cần được đổi mới để phù hợp với thời gian học kéo dài. Chất lượng giáo dục sẽ được nâng cao nếu giáo viên áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực, khuyến khích học sinh chủ động trong học tập. Học sinh THCS sẽ có cơ hội phát triển toàn diện khi được tham gia các hoạt động giáo dục đa dạng, từ học tập đến thể thao và nghệ thuật.

2.1 Đổi mới phương pháp dạy học

Để mô hình trường THCS dạy học 2 buổi/ngày phát huy hiệu quả, phương pháp dạy học cần được đổi mới. Giáo viên nên áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực như học tập theo dự án, thảo luận nhóm và học tập qua trải nghiệm. Chương trình học THCS cần được thiết kế linh hoạt để phù hợp với thời gian học kéo dài. Điều này giúp học sinh không cảm thấy nhàm chán và có hứng thú hơn trong học tập.

2.2 Nâng cao chất lượng giáo dục

Chất lượng giáo dục là mục tiêu hàng đầu của mô hình trường THCS dạy học 2 buổi/ngày. Để đạt được điều này, cần đầu tư vào cơ sở vật chất trường học và đào tạo giáo viên. Giáo viên cần được trang bị kiến thức và kỹ năng để áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại. Ngoài ra, việc đánh giá kết quả học tập của học sinh cũng cần được thực hiện một cách công bằng và khách quan.

III. Thời gian học và cơ sở vật chất

Thời gian học trong mô hình trường THCS dạy học 2 buổi/ngày cần được phân bổ hợp lý để đảm bảo sức khỏe và hiệu quả học tập của học sinh. Cơ sở vật chất trường học cần được đầu tư để đáp ứng nhu cầu học tập và sinh hoạt của học sinh. Một môi trường học tập tốt sẽ giúp học sinh phát huy tối đa tiềm năng của mình.

3.1 Phân bổ thời gian học hợp lý

Thời gian học trong mô hình trường THCS dạy học 2 buổi/ngày cần được phân bổ hợp lý để đảm bảo sức khỏe và hiệu quả học tập của học sinh. Buổi sáng nên tập trung vào các môn học chính, trong khi buổi chiều có thể dành cho các hoạt động ngoại khóa và rèn luyện kỹ năng. Học sinh THCS cần có thời gian nghỉ ngơi và thư giãn để tránh căng thẳng và mệt mỏi.

3.2 Đầu tư cơ sở vật chất

Cơ sở vật chất trường học là yếu tố quan trọng để mô hình trường THCS dạy học 2 buổi/ngày phát huy hiệu quả. Trường học cần được trang bị đầy đủ các phòng học, phòng thí nghiệm, thư viện và khu vực thể thao. Ngoài ra, các thiết bị dạy học hiện đại cũng cần được đầu tư để hỗ trợ giáo viên và học sinh trong quá trình dạy và học.

Nội dung chính

Tóm tắt nghiên cứu (200-250 từ)

Đề tài khoa học công nghệ cấp Bộ "Nghiên cứu xây dựng mô hình trường Trung học cơ sở dạy học hai buổi/ngày ở nước ta" (Mã số: B2006–37-16) do TS. Phạm Đức Quang (Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam) làm chủ nhiệm, phối hợp cùng Vụ Giáo dục Trung học thực hiện trong giai đoạn 2006 – 2008.

• Câu hỏi nghiên cứu cốt lõi: Làm thế nào để xây dựng một mô hình trường Trung học cơ sở (THCS) dạy học 2 buổi/ngày khoa học, chuẩn hóa và khả thi tại Việt Nam nhằm đáp ứng mục tiêu giáo dục toàn diện, giải tỏa áp lực quá tải và thích ứng với yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục phổ thông?
• Phương pháp nghiên cứu: Đề tài phối hợp phương pháp hồi cứu lý luận (triết học giáo dục, tâm lý học lứa tuổi, kinh nghiệm từ 17 hệ thống giáo dục quốc tế) và khảo sát thực chứng quy mô lớn tại 5 tỉnh/thành đại diện (Hà Nội, TP.HCM, Long An, Lạng Sơn, Tuyên Quang).
• Phát hiện chính: Khẳng định dạy học 2 buổi/ngày là tất yếu sư phạm cho lứa tuổi thiếu niên (11–14 tuổi). Đề tài chỉ ra thực trạng triển khai mang tính tự phát, thiếu đồng bộ về khung chương trình buổi 2, cơ sở vật chất và chế độ chính sách.
• Ý nghĩa thực tiễn: Cung cấp cơ sở khoa học và bộ công cụ quản lý thực tiễn giúp Bộ Giáo dục và Đào tạo hoàn thiện thể chế pháp lý, đồng thời hướng dẫn các trường THCS chuyển đổi thành công từ mô hình dạy học truyền thống 1 buổi sang 2 buổi/ngày.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (300-350 từ)

Bước vào thế kỷ XXI, công cuộc công nghiệp hóa – hiện đại hóa và hội nhập quốc tế đòi hỏi ngành giáo dục Việt Nam phải đào tạo nguồn nhân lực phát triển toàn diện, có năng lực sáng tạo và kỹ năng thích ứng xã hội cao. Trước đây, do hoàn cảnh kinh tế hậu chiến, giáo dục phổ thông chủ yếu tổ chức dạy học 1 buổi/ngày. Khi đời sống xã hội phát triển và mô hình bán trú 2 buổi/ngày ở cấp Tiểu học được triển khai thành công, nhu cầu học tiếp nối 2 buổi/ngày ở cấp THCS từ phía phụ huynh và xã hội trở nên vô cùng cấp thiết.

Tuy nhiên, tại thời điểm nghiên cứu (2006–2008), giáo dục THCS bộc lộ khoảng trống nghiên cứu và thực tiễn nghiêm trọng:

1. Thiếu khung mô hình chuẩn: Việc triển khai dạy học 2 buổi/ngày diễn ra manh mún, tự phát tại một số địa phương (nơi dạy toàn trường, nơi dạy thí điểm vài lớp; nơi tổ chức bán trú, nơi không). Nhiều trường lúng túng khi biến buổi thứ hai thành buổi dạy thêm kiến thức văn hóa nặng nề, gây quá tải cho học sinh.
2. Khủng hoảng thời lượng chương trình: Chương trình THCS mới theo Nghị quyết 40/2000/QH10 đặt ra yêu cầu cao về đổi mới phương pháp dạy học, phát triển kỹ năng và giáo dục ngoài giờ lên lớp. Tuy nhiên, thời lượng 1 buổi (tối đa 5 tiết/sáng) chỉ đủ truyền thụ lý thuyết, triệt tiêu không gian cho các hoạt động trải nghiệm, phân hóa năng lực và rèn luyện thể chất.
3. Yêu cầu công bằng và an toàn xã hội: Lứa tuổi THCS (11–14 tuổi) là giai đoạn “bản lề” định hình nhân cách và tâm sinh lý phức tạp. Việc thiếu sự quản lý khoa học vào buổi chiều khiến học sinh dễ bị ảnh hưởng bởi các cám dỗ tiêu cực ngoài xã hội hoặc thiệt thòi về thời gian tự học (đặc biệt là con em gia đình lao động khó khăn).

Vì vậy, nghiên cứu này mang tính thời sự cấp thiết, đặt nền móng lý luận và thực tiễn định hình diện mạo trường THCS hiện đại tại Việt Nam.

---

Methodology và approach (350-400 từ)

Đề tài sử dụng phương pháp tiếp cận đa chiều, kết hợp chặt chẽ giữa nghiên cứu lý luận chuẩn mực, phân tích đối sánh quốc tế và khảo sát thực chứng định lượng lẫn định tính:

• Khung lý thuyết đa ngành: Tích hợp nền tảng triết học giáo dục vì sự phát triển toàn diện con người (quan điểm Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, định hướng UNESCO), tâm lý học lứa tuổi thiếu niên (chỉ số IQ, EQ, CQ, khủng hoảng tuổi dậy thì) và giáo dục học hiện đại.
• Phân tích đối sánh quốc tế (Comparative Education): Khảo cứu chương trình, cơ cấu thời lượng và phương thức tổ chức dạy học cả ngày tại 17 quốc gia phát triển và đang phát triển (Anh, Pháp, Đức, Thụy Điển, Thụy Sĩ, Tây Ban Nha, Hungary, Ý, Mỹ, Canada, Úc, New Zealand, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, v.v.).
• Thiết kế mẫu và thu thập dữ liệu:
  • Địa bàn khảo sát: Phân tầng đa dạng gồm các đô thị lớn, đồng bằng và miền núi khó khăn (Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Long An, Tuyên Quang, Lạng Sơn).
  • Mẫu phiếu hỏi (Survey Questionnaires): Thu thập dữ liệu hợp lệ từ 2.534 đối tượng, bao gồm: 187 cán bộ quản lý (CBQL), 450 giáo viên (GV), 1.500 học sinh (HS) và 397 phụ huynh học sinh (PHHS).
  • Phỏng vấn sâu (In-depth Interviews): Tiến hành trên 10 thành viên Ban Giám hiệu (BGH), 23 giáo viên đại diện đầy đủ các môn học, 80 học sinh và 80 phụ huynh.
  • Quan sát sư phạm: Đánh giá trực tiếp điều kiện vệ sinh bán trú, hạ tầng phòng học bộ môn, sân chơi bãi tập tại các trường khảo sát.
• Kỹ thuật xử lý và độ tin cậy: Dữ liệu được mã hóa, đối chiếu chéo tam giác (triangulation) giữa phản hồi của nhà quản lý, giáo viên, phụ huynh và học sinh nhằm đảm bảo tính khách quan và độ giá trị cao.

---

Phát hiện chính (400-450 từ)

Nghiên cứu đã rút ra 4 nhóm phát hiện cốt lõi mang tính bước ngoặt:

1. Đồng thuận xã hội áp đảo về mục tiêu giáo dục toàn diện

Khảo sát chỉ ra tỷ lệ ủng hộ mô hình dạy học 2 buổi/ngày đạt mức vượt trội ở tất cả các nhóm đối tượng:

• Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện: 96,2% CBQL (180/187), 97,1% GV (437/450), 99,4% HS (1.492/1.500) và 99,7% PHHS (396/397) tán thành.
• Mở rộng và đào sâu kiến thức: Nhận được sự đồng thuận từ hơn 97% giáo viên và cán bộ quản lý.
• Tăng cường tương tác thầy – trò: 100% CBQL và 99,6% HS ghi nhận học 2 buổi giúp giáo viên và học sinh thấu hiểu, gắn kết và hỗ trợ nhau tốt hơn.

2. Sự cấp thiết về tâm sinh lý: Nhu cầu thích ứng xã hội và định hướng nghề

Dữ liệu từ Viện Khoa học Giáo dục chỉ ra 17,3% học sinh THCS thuộc nhóm kém thích ứng xã hội (gặp khó khăn trong hợp tác, tự khẳng định, kiểm soát cảm xúc). Học sinh THCS hiện đại có tốc độ gia tốc phát triển thể chất và trí tuệ nhanh hơn nhưng hứng thú học tập trực tiếp chưa bền vững. Trường học 1 buổi không đủ không gian để rèn luyện kỹ năng sống, khiến học sinh thiếu hụt thông tin nghề nghiệp nghiêm trọng dù đang ở giai đoạn tiền định hướng nghề.

3. Bất cập cấu trúc giữa thời lượng học tập và khối lượng kiến thức

Đối sánh với 17 quốc gia cho thấy học sinh THCS Việt Nam có tổng thời lượng trên lớp thấp nhất (khoảng 28–30 tiết/tuần dồn vào các buổi sáng), nhưng dung lượng kiến thức lý thuyết lại không hề thua kém. Điều này tạo ra áp lực học tập dồn nén cao độ trong mỗi tiết 45 phút. Trong khi đó, các nước OECD phân bổ 30–35 tiết/tuần rải đều cả ngày kết hợp hoạt động câu lạc bộ, thể thao từ 15h30–17h00.

4. Bốn nút thắt cản trở nhân rộng mô hình

• Cơ sở vật chất (CSVC): Thiếu trầm trọng phòng học bộ môn (PHBM), sân tập thể dục thể thao, nhà đa năng và khu vực nhà ăn/phòng nghỉ bán trú riêng biệt (nhiều nơi học sinh phải ăn nghỉ tạm tại phòng học).
• Sai lệch mục tiêu buổi 2: Tình trạng dạy tăng tiết dồn ép môn văn hóa chính khóa thay vì phân hóa và tổ chức hoạt động trải nghiệm.
• Quá tải giáo viên: Giáo viên thiếu thời gian tự nghiên cứu chuyên môn và chăm lo gia đình nếu không có cơ chế định biên và chế độ thù lao thỏa đáng.
• Bất bình đẳng điều kiện kinh tế: Học sinh nghèo, nông thôn gặp rào cản tài chính nếu áp dụng mức thu bán trú xã hội hóa không hợp lý.

---

Đóng góp khoa học (250-300 từ)

Nghiên cứu mang lại những giá trị học thuật và thực tiễn mang tính nền tảng cho ngành giáo dục:

1. Xác lập khung lý luận chuẩn về trường THCS 2 buổi/ngày: Định nghĩa bản chất trường học 2 buổi không phải là "kéo dài thời gian truyền thụ kiến thức" hay "dạy thêm tại trường", mà là tái cấu trúc không gian và thời gian sư phạm nhằm thực hiện nguyên tắc cá thể hóa giáo dục.
2. Đề xuất 5 nguyên tắc sư phạm cốt lõi:
   • Nguyên tắc 1: Bám sát mục tiêu giáo dục toàn diện THCS thời kỳ CNH-HĐH.
   • Nguyên tắc 2: Tổ chức buổi 2 phải là giải pháp "giảm tải" (giãn thời lượng lý thuyết, tăng thực hành), tuyệt đối không dạy nhồi nhét hay giảng lại kiến thức cũ.
   • Nguyên tắc 3: Phát huy tính tích cực chủ động của học sinh và tính sáng tạo của nhà giáo.
   • Nguyên tắc 4: Phân hóa sâu sắc theo trình độ (lớp cơ bản cho HS yếu kém, lớp nâng cao cho HS khá giỏi) và sở thích (câu lạc bộ năng khiếu, thể thao, nghệ thuật).
   • Nguyên tắc 5: Khai thác tối đa và sử dụng hợp lý cơ sở vật chất của nhà trường gắn với liên kết nguồn lực xã hội.
3. Bộ cẩm nang quy trình quản lý 2 giai đoạn (7 bước): Cung cấp mô hình quản lý khép kín cho Hiệu trưởng: từ khâu chuẩn bị pháp lý, khảo sát năng lực giáo viên/học sinh, xây dựng khung kế hoạch tuần (tối đa 4 tiết sáng, 3 tiết chiều; không quá 7 tiết/ngày và 5 ngày/tuần), đến huy động nguồn lực và đánh giá điều chỉnh.

---

Đối tượng quan tâm (200-250 từ)

Báo cáo nghiên cứu là tài liệu tham khảo thiết yếu cho nhiều nhóm thụ hưởng trong hệ sinh thái giáo dục:

• Nhà hoạch định chính sách (Bộ GD&ĐT, Sở/Phòng GD&ĐT): Sử dụng các cứ liệu thực chứng để xây dựng Thông tư, văn bản quy phạm pháp luật quy định chuẩn định mức biên chế giáo viên (1.85 GV/lớp), khung kế hoạch giáo dục và chính sách tài chính cho trường học 2 buổi/ngày.
• Cán bộ quản lý cơ sở giáo dục (Ban Giám hiệu trường THCS): Vận dụng trực tiếp quy trình 7 bước để thiết kế thời khóa biểu linh hoạt, điều hành cơ sở vật chất và phân bổ nhân sự tổ chức câu lạc bộ buổi 2.
• Giáo viên phổ thông: Nắm vững phương pháp thiết kế bài giảng phân hóa năng lực, chuyển đổi từ phương pháp thuyết giảng thụ động sang tổ chức hoạt động tương tác, phát triển năng khiếu học sinh.
• Học giả & Nghiên cứu sinh: Khai thác dữ liệu khảo sát tâm sinh lý học sinh lứa tuổi 11–14 và bộ công cụ nghiên cứu đối sánh quốc tế để phát triển các đề tài giáo dục học ứng dụng.

---

FAQ (250-300 từ)

1. Phát hiện quan trọng nhất của đề tài là gì?

Bản chất của dạy học 2 buổi/ngày là giải pháp giảm tải sư phạm và cá thể hóa giáo dục. Buổi 2 không nhằm tăng thêm khối lượng kiến thức mà để "giãn" nội dung, tạo không gian rèn luyện kỹ năng sống, bồi dưỡng năng khiếu và phụ đạo học sinh yếu.

2. Phương pháp nghiên cứu (Methodology) có điểm gì đặc biệt?

Đề tài phối hợp chặt chẽ giữa tổng quan đối sánh giáo dục THCS của 17 quốc gia tiên tiến với khảo sát thực địa trên quy mô mẫu lớn (2.534 khách thể) đại diện cho đầy đủ các vùng miền sinh thái – kinh tế xã hội tại Việt Nam.

3. Kết quả của nghiên cứu có thể tổng quát hóa (Generalize) không?

Có. Mô hình 5 nguyên tắc và quy trình quản lý 2 giai đoạn được thiết kế có tính linh hoạt cao, cho phép các địa phương từ thành thị thuận lợi đến nông thôn khó khăn tự điều chỉnh quy mô (toàn trường hoặc theo khối lớp) phù hợp với nguồn lực sẵn có.

4. Các bước tiếp theo (Next Steps) trong hướng nghiên cứu này là gì?

Tiếp tục nghiên cứu chuẩn hóa chương trình chi tiết cho các môn tự chọn/câu lạc bộ buổi 2; xây dựng cơ chế tự chủ tài chính trường học và mở rộng mô hình nghiên cứu lên cấp Trung học phổ thông (THPT).

5. Ứng dụng thực tiễn trực tiếp của đề tài là gì?

Giúp các trường THCS lập tức áp dụng khung thời khóa biểu chuẩn hóa (sáng không quá 4 tiết văn hóa, chiều không quá 3 tiết bồi dưỡng/câu lạc bộ/ngoại khóa, tối đa 5 ngày/tuần) và phương pháp phân nhóm học sinh theo trình độ/sở thích.

---

Kết luận (150 từ)

Đề tài khoa học cấp Bộ mã số B2006–37-16 do TS. Phạm Đức Quang chủ nhiệm đã giải quyết xuất sắc bài toán chiến lược về mô hình tổ chức giáo dục THCS tại Việt Nam. Bằng việc xác lập hệ thống cơ sở lý luận đa ngành vững chắc, đối sánh quốc tế sâu rộng và đề xuất 5 nguyên tắc sư phạm cốt lõi cùng quy trình quản lý thực chứng 2 giai đoạn, nghiên cứu đã chứng minh dạy học 2 buổi/ngày là con đường tối ưu để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, phát triển thể chất và định hình nhân cách thế hệ trẻ thời kỳ công nghiệp hóa. Đây chính là tiền đề học thuật và thực tiễn vững chắc phục vụ công cuộc đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục phổ thông nước nhà.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé Gi¸o dôc vµ §µo t¹o ViÖn khoa häc gi¸o dôc viÖt nam b¸o c¸o tæng kÕt ®Ò tµi khoa häc c«ng nghÖ cÊp bé Tªn ®Ò tµi Nghiªn cøu x©y dùng m« h×nh tr−êng Trung häc c¬ së d¹y häc hai buæi/ngµy ë n−íc ta M∙ sè: B2006 – 37 - 16 Chñ nhiÖm ®Ò tµi: TS. Ph¹m ®øc quang 7231 25/3/2009 Hµ Néi, 6/2008 C¸c thµnh viªn chñ chèt tham gia ®Ò tµi 1. Ph¹m §øc Quang – ViÖn Khoa häc Gi¸o dôc ViÖt Nam - Chñ nhiÖm §Ò tµi 2. NguyÔn ThÕ Th¹ch– Vô Gi¸o dôc Trung häc, Bé GD vµ §T - Th− kÝ §Ò tµi 3.

TS Hµ NhËt Th¨ng – ViÖn Khoa häc Gi¸o dôc ViÖt Nam - Thµnh viªn 4. TS Vò Träng Rü – ViÖn Khoa häc Gi¸o dôc ViÖt Nam - Thµnh viªn 5. Lª Anh TuÊn – ViÖn Khoa häc Gi¸o dôc ViÖt Nam - Thµnh viªn 6. TrÞnh ThÞ Anh Hoa – ViÖn Khoa häc Gi¸o dôc ViÖt Nam - Thµnh viªn 7.

Hµ V¨n Quúnh – ViÖn Khoa häc Gi¸o dôc ViÖt Nam - Thµnh viªn 8. L−u V¨n §Þnh – ViÖn Khoa häc Gi¸o dôc ViÖt Nam - Thµnh viªn C¸c c¬ quan phèi hîp chÝnh 1. Vô Gi¸o dôc Trung häc – Bé Gi¸o dôc vµ §µo t¹o 2. ViÖn Khoa häc Gi¸o dôc ViÖt Nam 3.

Së Gi¸o dôc vµ §µo t¹o Hµ Néi 4. Së Gi¸o dôc vµ §µo t¹o Thµnh Phè Hå ChÝ Minh 5. Së Gi¸o dôc vµ §µo t¹o L¹ng S¬n 6. Së Gi¸o dôc vµ §µo t¹o Tuyªn Quang 7.

Së Gi¸o dôc vµ §µo t¹o Phó Thä 8. Së Gi¸o dôc vµ §µo t¹o H¶i D−¬ng 9. Së Gi¸o dôc vµ §µo t¹o B¾c Giang 10. Së Gi¸o dôc vµ §µo t¹o Long An 11.

Ban Tuyªn Gi¸o Trung ¦¬ng Danh môc c¸c tõ, côm tõ viÕt t¾t 1. Bé GD vµ §T: Bé Gi¸o dôc vµ §µo 16. IQ: Intelligence Quotient t¹o 2. BGH: Ban gi¸m hiÖu 17.PPDH: Ph−¬ng ph¸p DH 3.

CBQL: C¸n bé qu¶n lÝ 18. PHHS: Phô huynh HS 4. CSVC: C¬ së vËt chÊt 19.TS: Phã gi¸o s− tiÕn sÜ 5. CQ: Creativity Quotient 20.

PHBM: Phßng häc bé m«n 6. CHXHCN: Céng hoµ x· héi chñ nghÜa 21. TS: TiÕn sÜ 7. CNH–H§H: C«ng nghiÖp hãa – HiÖn 22.

TCXH: Tæ chøc x· héi ®¹i hãa 8. TBDH: ThiÕt bÞ DH 9. THCS: Trung häc c¬ së 10. EQ: Emotional Quotient 25.

GV: Gi¸o viªn 26. THPT: Trung häc phæ th«ng 12. GD: Gi¸o Dôc 27.TDTT: ThÓ dôc thÓ thao 13. H§GD: Ho¹t ®éng GD 28.

Vô GDTrH: Vô GD trung häc 15. H§GDNGLL: Ho¹t ®éng GD ngoµi 30. XH: x· héi giê lªn líp 1 Môc lôc Néi dung Trang Tãm t¾t kÕt qu¶ nghiªn cøu b»ng tiÕng ViÖt 3 Tãm t¾t kÕt qu¶ nghiªn cøu b»ng tiÕng Anh 4 PhÇn I.2 Môc tiªu nghiªn cøu 7 1.3 NhiÖm vô nghiªn cøu 7 1.4 Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu 7 1.6 Tæ chøc qu¸ tr×nh nghiªn cøu 8 PhÇn II. KÕt qu¶ nghiªn cøu chÝnh cña ®Ò tµi 9 2.1 C¬ së lÝ luËn nghiªn cøu ®Ò tµi 9 2.1 Mét sè kh¸i niÖm c«ng cô 9 2.4 C¬ së gi¸o dôc häc 13 2.5 C¬ së kinh tÕ, x· héi häc 13 2.2 C¬ së thùc tiÔn cña viÖc tæ chøc d¹y häc 2 buæi/ngµy 14 2.1 Kinh nghiÖm tæ chøc d¹y häc THCS ë mét sè n−íc trªn thÕ giíi 14 2.2 VÒ d¹y häc 2 buæi/ngµy ë n−íc ta 19 2.3 §Ò xuÊt m« h×nh tr−êng THCS DH 2 buæi/ngµy ë n−íc ta 31 2.1 VÞ trÝ, môc tiªu cña tr−êng THCS DH 2 buæi/ngµy ë n−íc ta 32 2.2 NhiÖm vô cña tr−êng THCS d¹y häc 2 buæi/ngµy 33 2.3 KÕ ho¹ch GD vµ ch−¬ng tr×nh 34 2.4 VÒ c¬ së vËt chÊt - trang thiÕt bÞ 35 2.5 Ph¸t triÓn ®éi ngò GV 36 2.6 M« h×nh qu¶n lÝ tr−êng THCS d¹y häc 2 buæi/ngµy 37 2.4 Mét sè biÖn ph¸p triÓn khai thùc hiÖn m« h×nh ®Ò xuÊt 41 2.1 Qu¶n lÝ cña BGH vÒ tæ chøc d¹y häc ë tr−êng THCS 2 buæi/ngµy 41 2.2 VÒ x©y dùng vµ tæ chøc ho¹t ®éng gi¸o dôc 2 buæi/ngµy 51 2.3 VÒ x©y dùng ch−¬ng tr×nh d¹y häc c¸c giê t¨ng c−êng 55 PhÇn III: KÕt luËn vµ kiÕn nghÞ 64 3.2 KiÕn nghÞ 65 Tµi liÖu tham kh¶o chÝnh 67 Phô lôc: 1- B¶n gãp ý ®Ò tµi cña Së GD vµ §T Phó Thä 2 - B¶n gãp ý ®Ò tµi cña Së GD vµ §T Tuyªn Quang 3 - B¶n thuyÕt minh nghiªn cøu ®Ò tµi 2 Tãm t¾t kÕt qu¶ nghiªn cøu Tªn ®Ò tµi: Nghiªn cøu x©y dùng m« h×nh tr−êng Trung häc c¬ së d¹y häc 2 buæi/ngµy ë n−íc ta M· sè : B2006 – 37 – 16 Chñ nhiÖm ®Ò tµi: TS.

Email: [e-mail] C¬ quan chñ tr× ®Ò tµi: ViÖn Khoa häc Gi¸o dôc ViÖt Nam C¬ quan vµ c¸ nh©n phèi hîp thùc hiÖn: Vô GD trung häc ; Mét sè Së GD vµ §µo t¹o, nh−: Hµ Néi, TP. Hå ChÝ Minh, B¾c Ninh, Phó Thä, Tuyªn Quang, L¹ng s¬n, H¶i D−¬ng, B¾c Giang, Long An,… Thêi gian thùc hiÖn: tõ 06 – 2006 ®Õn 06 – 2008 1. Môc tiªu ®Ò tµi: §Ò xuÊt m« h×nh tr−êng THCS DH 2 buæi/ngµy ë n−íc ta 2. Néi dung chÝnh: - Nghiªn cøu c¬ së lÝ luËn vµ thùc tiÔn cña viÖc x©y dùng tr−êng THCS DH 2 buæi/ngµy ë n−íc ta - §Ò xuÊt vµ h−íng dÉn triÓn khai m« h×nh tr−êng THCS DH 2 buæi/ngµy ë n−íc ta 3.

kÕt qu¶ chÝnh ®¹t ®−îc - Sù cÇn thiÕt x©y dùng tr−êng THCS DH 2 buæi/ngµy - C¬ së lÝ luËn vµ thùc tiÔn cña viÖc x©y dùng tr−êng THCS DH 2 buæi/ngµy ë n−íc ta - M« h×nh tr−êng THCS DH 2 buæi/ngµy ë n−íc ta - M« h×nh vÒ c¸ch thøc tæ chøc qu¶n lÝ 2 buæi/ngµy - M« h×nh vÒ CSVC cho tr−êng DH 2 buæi/ngµy - M« h×nh x©y dùng ®éi ngò gi¸o viªn cho tr−êng DH 2 buæi/ngµy - M« h×nh x©y dùng ch−¬ng tr×nh d¹y häc c¸c giê t¨ng c−êng - Mét sè biÖn ph¸p h−íng dÉn triÓn khai m« h×nh ®−îc ®Ò xuÊt 3 SUMMARY Project title: Studying and building a model of Lower Secondary School whit all day schooling in Vietnam Code number: B2006 – 37 – 16 Coodinator: Dr. Email: [e-mail] Implemanting Institution: National Institude for Education Science Vietnam Cooperating Institution(s): Dpartment of Secondary Education, Dpartments of Education and Training of Hanoi, HoChiMinh City, … Duration: from June 2006 to June 2008. objectives Proposing a model of all day schooling lower secondary school in Vietnam. main contents - Study the theoretical and practice framework for all day schooling at lower secondary schools in Vietnam.

- Propose a model of the lower secondary all day schooling schools. Results obtained - Why all day schooling lower secondary school is important. - The situational analysis of the current implementation of all day schooling at some lower secondary schools. - An overview of the lower secondary education in other countries.

- Proposing a model of all day schooling lower secondary school in VIETNAM. - A model of all day schooling organization and operation. - The infrastructure for the school following all day schooling model. LÝ do nghiªn cøu ThÕ giíi ®ang b−íc vµo thÕ kØ XXI, thêi ®¹i cña héi nhËp, cña C«ng nghÖ th«ng tin vµ TruyÒn th«ng, cña kinh tÕ tri thøc.

§Êt n−íc ta ®ang trong giai ®o¹n CNH– H§H. NÒn GD n−íc nhµ ®ang trong c«ng cuéc c¶i c¸ch mµ träng t©m lµ ®æi míi môc tiªu ®µo t¹o, h×nh thøc tæ chøc, PPDH,. Bèi c¶nh ®ã ®Æt ra cho GD n−íc ta nhiÖm vô míi lµ ®µo t¹o nguån nh©n lùc cho giai ®o¹n CNH– H§H cña ®Êt n−íc; ®µo t¹o nh÷ng con ng−êi n¨ng ®éng, s¸ng t¹o, ph¸t triÓn toµn diÖn,. §Ó cã ®−îc nh÷ng con ng−êi nh− vËy ph¶i tr¶i qua qu¸ tr×nh rÌn luyÖn, tõ nhá ®Õn lín, mµ nhµ tr−êng lµ mét trong nh÷ng con ®−êng cã nhiÒu lîi thÕ vµ hiÖu qu¶ h¬n c¶.

Tr−íc kia, khi ®Êt n−íc ta cßn nghÌo, hËu qu¶ cña chiÕn tranh ®Ó l¹i cßn nÆng nÒ, GD ë n−íc ta vÒ c¬ b¶n lµ DH 1 buæi/ngµy. Ngµy nay, khi ®Êt n−íc ®· hoµ b×nh, thèng nhÊt, c¶ n−íc ®i lªn CNXH, kinh tÕ ®· ®−îc c¶i thiÖn mét phÇn, nhu cÇu häc tËp cña HS còng cã phÇn thay ®æi. Ngay tõ TiÓu häc, qua mét sè n¨m triÓn khai DH 2 buæi/ngµy mµ c¬ b¶n lµ b¸n tró, ®· ®−îc XH ngµy cµng h−ëng øng, nh©n réng. Sau khi häc TiÓu häc, nh÷ng HS ®ã häc lªn THCS nhiÒu bËc PHHS ®· cã nhu cÇu cho con em m×nh ®−îc tiÕp nèi m« h×nh häc ë tr−êng TiÓu häc, tøc lµ häc b¸n tró hoÆc 2 buæi/ngµy.

Tõ ®ã, viÖc nghiªn cøu x©y dùng m« h×nh tr−êng THCS DH 2 buæi/ngµy lµ cÊp thiÕt bëi c¸c lÝ do c¬ b¶n sau ®©y: 1.1 XuÊt ph¸t tõ vÞ trÝ cÊp häc “b¶n lÒ”cña THCS trong sù ph¸t triÓn nh©n c¸ch HS nãi chung, con ng−êi ViÖt Nam míi nãi chung Trong hÖ thèng GD Quèc d©n, THCS lµ cÊp häc cã ý nghÜa rÊt quan träng v× ®ã lµ giai ®o¹n cung cÊp cho HS nh÷ng kiÕn thøc nÒn t¶ng ®Ó lÜnh héi tri thøc phøc t¹p ë THPT, lµ giai ®o¹n h×nh thµnh ph¸t triÓn nh÷ng kÜ n¨ng tù häc gãp phÇn h×nh thµnh n¨ng lùc cña con ng−êi ViÖt Nam thêi k× CNH – H§H.2 D¹y häc 2 buæi/ngµy lµ c¬ héi ®Ó thùc hiÖn GD toµn diÖn HS THCS Trªn thùc tÕ viÖc häc 1 buæi/ngµy thêi l−îng chØ ®ñ cho viÖc DH trªn líp theo ch−¬ng tr×nh ®· ban hµnh, mµ träng t©m lµ c¸c m«n häc. Häc 2 buæi/ngµy chÝnh lµ t¹o thêi l−îng cho viÖc thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng GD toµn diÖn nh−: H§GDNGLL, H−íng nghiÖp, VH, TDTT, Ho¹t ®éng vui ch¬i, gi¶i trÝ…. ph¸t triÓn xóc c¶m, t×nh c¶m, ph¸t triÓn c¸c kÜ n¨ng theo môc tiªu GD ®ång thêi cã thªm c¬ héi, ®iÒu kiÖn ®Ó thùc hiÖn nguyªn t¾c c¸ thÓ ho¸ sù ph¸t triÓn nh©n c¸ch, båi d−ìng nh÷ng HS giái, kh¸, yÕu, kÐm vµ nh÷ng HS cã n¨ng khiÕu, cã së thÝch ph¸t triÓn.3 Häc 2 buæi/ngµy lµ mét biÖn ph¸p thùc hiÖn c«ng b»ng trong GD ®èi víi THCS Thùc tÕ hiÖn nay HS ë nhiÒu vïng (n«ng th«n, vïng nói, vïng s©u, vïng xa,…) vµ HS lµ con em cña nh©n d©n lao ®éng (nh÷ng gia ®×nh mµ ®iÒu kiÖn kinh tÕ ch−a thËt æn ®Þnh ngay ë thµnh phè, thÞ x·) nÕu häc 1 buæi/ngµy c¸c em gÇn nh− kh«ng cã thêi gian häc tËp ë nhµ mµ mét trong nh÷ng nguyªn nh©n c¬ b¶n lµ cßn ph¶i lao ®éng, phô gióp gia ®×nh. Nh÷ng HS lµ con em ë vïng khã kh¨n, con em nhµ nghÌo,… kh«ng cã thêi gian tù häc nªn mét bé phËn lín häc yÕu dÇn, bá häc nhiÒu.

DH 2 buæi/ngµy chÝnh lµ t¹o c¬ héi cho c¸c em ®−îc h−ëng quyÒn ®−îc häc tËp, ph¸t triÓn cña trÎ em vµ ®ã còng lµ mét nguyªn t¾c, mét môc tiªu cña chÕ ®é XHCN, cña GD XHCN ViÖt Nam.