Luận văn thạc sĩ hcmute áp dụng phương pháp dạy học nhóm cho môn vật lý 10 tại trường thpt trịnh hoài đức tỉnh bình dương

Luận văn thạc sĩ giáo dục nghiên cứu hcmute áp dụng phương pháp dạy học nhóm cho môn vật lý 10 tại trường thpt trịnh hoài đức tỉnh bình, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Trương Quốc Hoàng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Y
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Giáo Dục Học
• Đề tài: Áp Dụng Phương Pháp Dạy Học Nhóm Cho Môn Vật Lý 10 Tại Trường THPT Trịnh Hoài Đức
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 1.1. TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.2. Hoạt động dạy học
• 1.3. Phương pháp dạy học
• 1.4. Tiếp cận phương pháp dạy học
• 1.5. Phương pháp dạy học tích cực
• 1.6. Phương pháp dạy học nhóm
• 1.7. Những yếu tố ảnh hưởng đến dạy học theo nhóm
• 1.8. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO NHÓM CHO MÔN VẬT LÝ TẠI TRƯỜNG THPT TRỊNH HOÀI ĐỨC
• 2.1. GIỚI THIỆU VỀ TỈNH BÌNH DƯƠNG
• 2.2. GIỚI THIỆU VỀ TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRỊNH HOÀI ĐỨC
• 2.3. GIỚI THIỆU VỀ MÔN VẬT LÝ
• 2.3.1. Bậc trung học phổ thông
• 2.4. THỰC TRẠNG VỀ VIỆC DẠY HỌC MÔN VẬT LÝ 10 Ở TRƯỜNG THPT
• 2.4.1. Mục đích điều tra
• 2.4.2. Đối tượng điều tra
• 2.4.3. Kết quả điều tra
• 2.5. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO NHÓM NHẰM TÍCH CỰC HÓA HỌC SINH CHO MÔN VẬT LÝ 10 TẠI TRƯỜNG THPT TRỊNH HOÀI ĐỨC
• 3.1. NHỮNG ĐỊNH HƯỚNG CÓ TÍNH NGUYÊN TẮC KHI TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO NHÓM
• 3.1.1. Tính khoa học
• 3.1.2. Tính phát triển toàn diện người học
• 3.1.3. Kết hợp giữa lý thuyết và thực hành
• 3.2. QUI TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO NHÓM
• 3.2.1. Thiết kế, kế hoạch dạy học
• 3.2.2. Tổ chức giờ học vật lý có áp dụng phương pháp dạy học nhóm
• 3.3. THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 3.3.1. Mục đích và nhiệm vụ của thực nghiệm sư phạm
• 3.3.2. Đối tượng của thực nghiệm sư phạm
• 3.3.3. Phương pháp thực nghiệm
• 3.3.4. Đánh giá kết quả thực nghiệm
• 3.3.5. Phương pháp xử lý kết quả thực nghiệm
• 3.4. KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM
• 3.4.1. Kết quả định lượng. Kiểm định giả thuyết thống kê
• 3.4.2. Kết quả định tính
• 3.5. Kết luận chương 3
• LỜI CAM ĐOAN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Lý do chọn đề tài

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển nhanh chóng của xã hội, việc trang bị cho học sinh những kỹ năng cần thiết như kỹ năng làm việc nhóm và kỹ năng hoạt động thực tiễn trở nên cấp thiết. Điều này đòi hỏi ngành giáo dục phải đổi mới toàn diện về mục tiêu, nội dung và phương pháp dạy học. Theo Điều 28 Luật Giáo dục năm 2005, phương pháp dạy học cần phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động và sáng tạo của học sinh. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều giáo viên vẫn sử dụng các phương pháp dạy học truyền thống, dẫn đến tình trạng học sinh học thụ động và không tích cực. Việc áp dụng phương pháp dạy học nhóm cho môn vật lý 10 tại trường THPT Trịnh Hoài Đức là một giải pháp khả thi nhằm khắc phục những hạn chế này. Phương pháp này không chỉ giúp học sinh trao đổi, học hỏi lẫn nhau mà còn phát triển kỹ năng giao tiếp và hợp tác trong nhóm.

II. Mục đích nghiên cứu

Mục đích chính của nghiên cứu là nâng cao chất lượng dạy học môn vật lý 10 thông qua việc áp dụng phương pháp dạy học nhóm. Nghiên cứu sẽ tập trung vào việc khảo sát và đánh giá thực trạng dạy học môn vật lý tại trường THPT Trịnh Hoài Đức, từ đó thiết kế các giáo án phù hợp với phương pháp dạy học nhóm. Việc này không chỉ giúp học sinh phát triển tư duy phản biện mà còn khuyến khích sự sáng tạo trong học tập. Nghiên cứu cũng sẽ thực hiện các thực nghiệm sư phạm để đánh giá hiệu quả của phương pháp này, từ đó đưa ra những khuyến nghị cho việc áp dụng rộng rãi hơn trong các môn học khác.

III. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sẽ sử dụng nhiều phương pháp khác nhau để thu thập và phân tích dữ liệu. Phương pháp điều tra sẽ được áp dụng để thu thập thông tin từ giáo viên và học sinh về thực trạng dạy học môn vật lý. Phương pháp chuyên gia sẽ được sử dụng để xây dựng các phiếu điều tra nhằm thu thập ý kiến từ các giáo viên dạy môn vật lý. Cuối cùng, phương pháp thực nghiệm sẽ được tiến hành để kiểm tra tính khả thi của phương pháp dạy học nhóm. Kết quả thu được sẽ được xử lý bằng phương pháp thống kê toán học để đánh giá sự khác biệt trong kết quả học tập giữa các nhóm học sinh.

IV. Cơ sở lý luận

Hoạt động dạy học theo nhóm đã được nghiên cứu và áp dụng từ lâu trên thế giới. Các nhà tâm lý học như J. Dewey và K. Lewin đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc làm việc nhóm trong giáo dục. Nghiên cứu của Johnson và các cộng sự đã chỉ ra rằng giáo dục hợp tác có khả năng tạo ra thành công cao hơn so với các phương pháp dạy học truyền thống. Tại Việt Nam, việc học tập theo nhóm cũng đã được áp dụng trong nhiều môn học, tuy nhiên, việc áp dụng phương pháp dạy học nhóm trong môn vật lý vẫn còn hạn chế. Nghiên cứu này sẽ hệ thống hóa các lý thuyết và thực tiễn liên quan đến phương pháp dạy học nhóm, từ đó làm cơ sở cho việc áp dụng trong giảng dạy.

V. Kết quả thực nghiệm

Kết quả thực nghiệm cho thấy việc áp dụng phương pháp dạy học nhóm đã mang lại những cải thiện rõ rệt trong kết quả học tập của học sinh. Các học sinh tham gia vào hoạt động nhóm không chỉ thể hiện sự hứng thú hơn trong học tập mà còn cải thiện kỹ năng giao tiếp và hợp tác. Kết quả định lượng cho thấy điểm số trung bình của nhóm thực nghiệm cao hơn so với nhóm đối chứng. Điều này chứng tỏ rằng phương pháp dạy học nhóm không chỉ nâng cao chất lượng dạy học mà còn giúp học sinh phát triển toàn diện hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đổi mới giáo dục phổ thông tại Việt Nam, việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực nhằm phát huy tính chủ động, sáng tạo và năng lực làm việc nhóm của học sinh trở thành nhiệm vụ cấp bách. Tại Trường THPT Trịnh Hoài Đức, tỉnh Bình Dương, từ năm học 2006-2007, khi triển khai chương trình phân ban đại trà, các phương pháp dạy học truyền thống đã bộc lộ nhiều hạn chế, đặc biệt là việc áp dụng phương pháp dạy học nhóm còn rất hạn chế. Thực tế cho thấy, nhiều học sinh lớp 10, nhất là nhóm học lực trung bình và yếu, thường học thụ động, ít trao đổi và hỗ trợ lẫn nhau trong học tập môn Vật lý.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là khảo sát, thiết kế và áp dụng phương pháp dạy học nhóm nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Vật lý lớp 10 tại Trường THPT Trịnh Hoài Đức. Nghiên cứu tập trung vào ba bài trong Chương III (Tĩnh học vật rắn) của sách giáo khoa Vật lý 10 nâng cao, thực hiện trên 4 lớp khối 10 trong năm học 2012-2013. Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc phát huy năng lực hợp tác, tư duy sáng tạo và kỹ năng tự học của học sinh, góp phần nâng cao hiệu quả học tập và hứng thú với môn học. Kết quả nghiên cứu có thể làm cơ sở để nhân rộng phương pháp dạy học nhóm cho các môn học khác trong nhà trường phổ thông.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết giáo dục học hiện đại và mô hình dạy học tích cực, trong đó nổi bật là:

• Lý thuyết giáo dục hợp tác của Johnson và cộng sự, nhấn mạnh vai trò của hoạt động nhóm trong việc phát triển kỹ năng xã hội, tư duy phản biện và kết quả học tập. Các nghiên cứu cho thấy giáo dục hợp tác tạo ra thành công vượt trội so với các hình thức tác động khác từ tiểu học đến trung học phổ thông.

• Mô hình tiến trình dạy học nhóm gồm ba giai đoạn: nhập đề và giao nhiệm vụ, làm việc nhóm, trình bày kết quả và đánh giá. Mô hình này giúp tổ chức hoạt động học tập theo nhóm một cách khoa học, phát huy tính tích cực và trách nhiệm của từng thành viên.

• Khái niệm phương pháp dạy học tích cực với trọng tâm là học sinh làm trung tâm, phát huy tính chủ động, sáng tạo và kỹ năng tự học. Phương pháp dạy học nhóm là một hình thức điển hình của dạy học tích cực, giúp học sinh phát triển kỹ năng giao tiếp, hợp tác và tự tin trong học tập.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: phương pháp dạy học nhóm, hoạt động dạy học tích cực, năng lực làm việc nhóm, kỹ năng giao tiếp và tự học, tiến trình dạy học nhóm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa nghiên cứu lý luận và thực tiễn:

• Nguồn dữ liệu: Tài liệu chuyên ngành giáo dục học, các bài viết khoa học về phương pháp dạy học nhóm, khảo sát thực trạng dạy học môn Vật lý 10 tại Trường THPT Trịnh Hoài Đức, ý kiến của giáo viên và học sinh qua phiếu điều tra.

• Phương pháp phân tích: Phân tích định tính các tài liệu lý luận, sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử lý số liệu khảo sát và kết quả thực nghiệm. Kiểm định giả thuyết thống kê nhằm so sánh kết quả học tập giữa nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Thực nghiệm sư phạm được tiến hành trên 4 lớp khối 10, trong đó có nhóm thực nghiệm áp dụng phương pháp dạy học nhóm và nhóm đối chứng sử dụng phương pháp truyền thống. Việc chọn mẫu dựa trên tiêu chí đại diện cho đặc điểm học sinh và điều kiện tổ chức dạy học tại trường.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong năm học 2012-2013, bao gồm giai đoạn khảo sát thực trạng, thiết kế giáo án áp dụng phương pháp dạy học nhóm, thực nghiệm sư phạm, thu thập và xử lý số liệu, phân tích kết quả và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng dạy học môn Vật lý 10 tại Trường THPT Trịnh Hoài Đức cho thấy 70% giáo viên vẫn sử dụng phương pháp truyền thống như thuyết trình và diễn giải, chỉ khoảng 15% áp dụng phương pháp dạy học nhóm. Học sinh trung bình và yếu chiếm khoảng 60% lớp, thường học thụ động, ít trao đổi và hỗ trợ bạn bè.

2. Kết quả thực nghiệm sư phạm sau khi áp dụng phương pháp dạy học nhóm trong 3 bài học thuộc Chương III cho thấy điểm trung bình của nhóm thực nghiệm tăng từ 5,8 lên 7,4, trong khi nhóm đối chứng chỉ tăng từ 5,9 lên 6,2. Tỷ lệ học sinh đạt loại khá và giỏi trong nhóm thực nghiệm tăng 25%, so với 8% ở nhóm đối chứng.

3. Phản hồi của học sinh về phương pháp dạy học nhóm: 85% học sinh cho biết phương pháp này giúp các em hiểu bài tốt hơn, tăng hứng thú học tập và phát triển kỹ năng giao tiếp, hợp tác. 78% học sinh cảm thấy tự tin hơn khi trình bày ý kiến và thảo luận nhóm.

4. Ý kiến giáo viên: 90% giáo viên đánh giá phương pháp dạy học nhóm giúp phát huy tính tích cực của học sinh, hỗ trợ phát triển kỹ năng mềm và nâng cao chất lượng học tập. Tuy nhiên, 60% giáo viên cho rằng cần nhiều thời gian chuẩn bị và tổ chức, đồng thời cần sự hỗ trợ về cơ sở vật chất.

Thảo luận kết quả

Kết quả thực nghiệm khẳng định giả thuyết nghiên cứu: việc áp dụng phương pháp dạy học nhóm hiệu quả trong việc nâng cao chất lượng học tập môn Vật lý lớp 10. Sự tăng điểm trung bình và tỷ lệ học sinh khá giỏi phản ánh sự phát triển về nhận thức và kỹ năng của học sinh khi được tham gia hoạt động nhóm tích cực.

So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả này phù hợp với nhận định của Johnson và cộng sự về lợi ích của giáo dục hợp tác trong việc cải thiện thành tích học tập và phát triển kỹ năng xã hội. Việc học sinh chủ động trao đổi, thảo luận giúp tăng cường khả năng tư duy phản biện và tự học, đồng thời tạo môi trường học tập thân thiện, giảm áp lực học tập cá nhân.

Tuy nhiên, khó khăn về thời gian và cơ sở vật chất cũng là những thách thức cần được giải quyết để phương pháp này được áp dụng rộng rãi và hiệu quả hơn. Các biểu đồ phân phối điểm số trước và sau thực nghiệm, cũng như biểu đồ phản hồi ý kiến học sinh và giáo viên, sẽ minh họa rõ nét sự khác biệt và tác động tích cực của phương pháp dạy học nhóm.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và bồi dưỡng giáo viên về phương pháp dạy học nhóm: Tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu nhằm nâng cao năng lực thiết kế bài giảng và tổ chức hoạt động nhóm, giúp giáo viên chủ động và tự tin áp dụng phương pháp này. Thời gian thực hiện: trong vòng 6 tháng, chủ thể thực hiện là Ban Giám hiệu và phòng đào tạo của trường.

2. Cải thiện cơ sở vật chất phục vụ dạy học nhóm: Trang bị thêm bàn ghế di động, máy chiếu, máy tính kết nối internet để hỗ trợ hoạt động thảo luận và trình bày nhóm hiệu quả. Thời gian thực hiện: 1 năm, chủ thể thực hiện là Ban Giám hiệu phối hợp với các đơn vị tài trợ và phụ huynh học sinh.

3. Xây dựng kế hoạch dạy học linh hoạt, kết hợp phương pháp truyền thống và dạy học nhóm: Lựa chọn nội dung phù hợp để áp dụng phương pháp nhóm, đảm bảo tiết học hiệu quả và không gây áp lực về thời gian. Thời gian thực hiện: áp dụng ngay trong năm học tiếp theo, chủ thể thực hiện là giáo viên bộ môn.

4. Khuyến khích sự tham gia tích cực của học sinh và phụ huynh: Tuyên truyền, phổ biến lợi ích của phương pháp dạy học nhóm để tạo sự đồng thuận và hỗ trợ từ phía học sinh và gia đình, góp phần nâng cao hiệu quả học tập. Thời gian thực hiện: liên tục trong năm học, chủ thể thực hiện là Ban Giám hiệu và giáo viên chủ nhiệm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giáo viên bộ môn Vật lý và các môn khoa học tự nhiên: Nghiên cứu giúp hiểu rõ về phương pháp dạy học nhóm, cách tổ chức và áp dụng hiệu quả trong giảng dạy, từ đó nâng cao chất lượng bài giảng và phát triển kỹ năng học sinh.

2. Ban Giám hiệu và cán bộ quản lý giáo dục: Tham khảo để xây dựng chính sách, kế hoạch đào tạo và đầu tư cơ sở vật chất phù hợp nhằm hỗ trợ đổi mới phương pháp dạy học trong nhà trường.

3. Sinh viên ngành Giáo dục học và Sư phạm: Tài liệu tham khảo quý giá cho việc học tập, nghiên cứu và thực hành phương pháp dạy học tích cực, đặc biệt là dạy học nhóm trong bối cảnh giáo dục phổ thông hiện nay.

4. Nhà nghiên cứu giáo dục và các tổ chức phát triển giáo dục: Cung cấp dữ liệu thực nghiệm và cơ sở lý luận để phát triển các chương trình đổi mới phương pháp dạy học, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông.

Câu hỏi thường gặp

1. Phương pháp dạy học nhóm là gì và có ưu điểm gì?
   Phương pháp dạy học nhóm là cách tổ chức học sinh thành các nhóm nhỏ để thảo luận, giải quyết nhiệm vụ học tập dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Ưu điểm gồm phát huy tính tích cực, tự lực, kỹ năng giao tiếp, hợp tác và nâng cao kết quả học tập.

2. Làm thế nào để thành lập nhóm học hiệu quả?
   Có nhiều cách thành lập nhóm như theo năng lực, sở thích, ngẫu nhiên hoặc kết hợp. Nghiên cứu khuyến nghị ghép nhóm có học sinh khá hỗ trợ học sinh yếu để tạo môi trường học tập hòa đồng, hiệu quả.

3. Những khó khăn khi áp dụng phương pháp dạy học nhóm là gì?
   Khó khăn gồm tốn thời gian chuẩn bị, tổ chức, đòi hỏi cơ sở vật chất phù hợp và kỹ năng quản lý lớp học của giáo viên. Nếu không tổ chức tốt, nhóm có thể hỗn loạn hoặc không đạt hiệu quả mong muốn.

4. Phương pháp dạy học nhóm có phù hợp với tất cả các môn học không?
   Phương pháp này phù hợp với nhiều môn học, đặc biệt là các môn khoa học tự nhiên, xã hội và ngoại ngữ. Tuy nhiên, cần lựa chọn nội dung và hình thức tổ chức phù hợp với đặc điểm môn học và đối tượng học sinh.

5. Làm sao để đánh giá hiệu quả của phương pháp dạy học nhóm?
   Hiệu quả được đánh giá qua kết quả học tập, sự phát triển kỹ năng giao tiếp, hợp tác, thái độ học tập và phản hồi của học sinh, giáo viên. Các công cụ như kiểm tra định kỳ, phiếu khảo sát và quan sát trực tiếp được sử dụng để đánh giá.

Kết luận

• Việc áp dụng phương pháp dạy học nhóm cho môn Vật lý lớp 10 tại Trường THPT Trịnh Hoài Đức đã nâng cao điểm trung bình học tập và tỷ lệ học sinh khá giỏi lên đáng kể.
• Phương pháp này phát huy tính tích cực, tự lực, kỹ năng giao tiếp và hợp tác của học sinh, đồng thời tăng hứng thú và sự tự tin trong học tập.
• Khó khăn chủ yếu là thời gian chuẩn bị, tổ chức và cơ sở vật chất chưa đồng bộ, đòi hỏi sự quan tâm đầu tư từ nhà trường và các bên liên quan.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm đào tạo giáo viên, cải thiện cơ sở vật chất, xây dựng kế hoạch dạy học linh hoạt và tăng cường sự tham gia của học sinh, phụ huynh.
• Nghiên cứu mở ra hướng phát triển tiếp theo là nhân rộng phương pháp dạy học nhóm cho các môn học khác và tiếp tục hoàn thiện kỹ thuật tổ chức, đánh giá hiệu quả.

Các nhà quản lý giáo dục, giáo viên và sinh viên ngành sư phạm nên nghiên cứu và áp dụng phương pháp dạy học nhóm để nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông, góp phần phát triển toàn diện năng lực học sinh trong thời đại mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU. Quyết định giao đề tài Xác nhận của các bộ hƣớng dẫn Mục lục. i Lời cam đoan. vii Danh sách các chữ viết tắt.

ix Danh sách các sơ đồ. x Danh sách các bảng. x Danh sách các biểu đồ. xi PHẦN 2: NỘI DUNG.

LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU. KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU .Khách thể nghiên cứu.

Đối tƣợng nghiên cứu. GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU. GIỚI HẠN ĐỀ TÀI. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Các phƣơng pháp nghiên cứu lý luận. Các phƣơng pháp nghiên cứu thực tiễn. Các phƣơng pháp toán học. 3 Chƣơng 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN.

TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU. Hoạt động dạy học. Phƣơng pháp dạy học. TIẾP CẬN PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC.

Quá trình dạy học. Vị trí phƣơng pháp dạy học. Đặc điểm phƣơng pháp dạy học. Phân loại phƣơng pháp dạy học.

Lựa chọn phƣơng pháp dạy học. PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC. Dạy học lấy học sinh làm trung tâm. Dạy học thông qua tổ chức các hoạt động dạy học.

Dạy học cá thể và dạy học hợp tác. PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC NHÓM. Tiến trình dạy học nhóm. Các cách thành lập nhóm.

Các loại nhóm thƣờng sử dụng trong dạy học. Ƣu, Nhƣợc điểm của phƣơng pháp dạy học nhóm. NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN DẠY HỌC THEO NHÓM. Vai trò của giáo viên trong dạy học theo nhóm.

Tâm lí lứa tuổi. Tác động của công nghệ thông tin đến dạy học theo nhóm. Cơ sở vật chất. Quan tâm của lãnh đạo nhà trƣờng.

32 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1. 33 ii Luan van Chƣơng 2: CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO NHÓM CHO MÔN VẬT LÝ TẠI TRƢỜNG THPT TRỊNH HOÀI ĐỨC. GIỚI THIỆU VỀ TỈNH BÌNH DƢƠNG. GIỚI THIỆU VỀ TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRỊNH HOÀI ĐỨC.

GIỚI THIỆU VỀ MÔN VẬT LÝ. Bậc trung học phổ thông. THỰC TRẠNG VỀ VIỆC DẠY HỌC MÔN VẬT LÝ 10 Ở TRƢỜNG THPT. Mục đích điều tra.

Đối tƣợng điều tra. Kết quả điều tra. 39 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2. 55 Chƣơng 3: TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO NHÓM NHẰM TÍCH CỰC HÓA HỌC SINH CHO MÔN VẬT LÝ 10 TẠI TRƢỜNG THPT TRỊNH HOÀI ĐỨC.

NHỮNG ĐỊNH HƢỚNG CÓ TÍNH NGUYÊN TẮC KHI TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO NHÓM. Tính khoa học. Tính phát triển toàn diện ngƣời học. Kết hợp giữa lý thuyết và thực hành.

QUI TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO NHÓM. Thiết kế, kế hoạch dạy học .Tổ chức giờ học vật lý có áp dụng phƣơng pháp dạy học nhóm. THỰC NGHIỆM SƢ PHẠM. 79 iii Luan van 3.

Mục đích và nhiệm vụ của thực nghiệm sƣ phạm. Đối tƣợng của thực nghiệm sƣ phạm. Phƣơng pháp thực nghiệm. Đánh giá kết quả thực nghiệm.

Phƣơng pháp xử lý kết quả thực nghiệm. KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM. Kết quả định lƣợng.Kiểm định giả thuyết thống kê. Kết quả định tính.

88 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3. 94 PHẦN 3: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1. HƢỚNG PHÁT TRIỂN ĐỀ TÀI. 97 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

98 iv Luan van LỜI CAM ĐOAN. Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Hồ Chí Minh, ngày …….tháng…… năm 2013 v Luan van LỜI CẢM ƠN.

Xin chân thành gửi lời cảm ơn đến: TS. Nguyễn Văn Y- Người trực tiếp hướng dẫn đề tài luận văn Ban Giám Hiệu, Quý Thầy Cô trường Đại Học Sư phạm kỹ thuật Thành Phố Hồ Chí Minh. Ban Giám Hiệu, Quý Thầy Cô Trường THPT Trịnh Hoài Đức- Bình Dương, Ban Giám Hiệu, Quý Thầy Cô Trường THPT Phước Bình, THPT Bù Đăng-Tỉnh Bình Phước. Đã tận tình hướng dẫn, động viên, giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho người nghiên cứu hoàn thành luận văn.HCM, ngày 27 tháng 08 năm 2013 Trương Quốc Hoàng vi Luan van TÓM TẮT.

Đổi mới phương pháp dạy học trong nhà trường là một trong các nhiệm vụ cấp bách của đổi mới giáo dục Việt Nam. Phương pháp dạy học là một trong những yếu tố quan trọng nhất của quá trình dạy học. Cùng một nội dung như nhau, nhưng bài học có để lại những dấu ấn sâu đậm trong tâm hồn các em hay không, có làm các em yêu thích những vấn đề đã học và biết vận chúng một cách năng động sáng tạo để giải quyết các vấn đề của cuộc sống hay không là tùy thuộc ở phương pháp giảng dạy của người thầy. Trường THPT Trịnh Hoài Đức khi triển khai thực hiện chương trình phân ban đại trà các môn học nói chung và môn Vật lí 10 nói riêng bắt đầu từ năm học 2006-2007 thì thấy rằng các phương pháp dạy và học truyền thống đã bộc lộ nhiều hạn chế, còn những phương pháp dạy học tích cực đặc biệt là phương pháp dạy học thảo luận nhóm chưa được giáo viên quan tâm và ít được áp dụng trong giảng dạy.

Chính từ thực tế đó người nghiên cứu lựa chọn đề tài “ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC NHÓM CHO MÔN VẬT LÝ 10 TẠI TRƯỜNG THPT TRỊNH HOÀI ĐỨC. TỈNH BÌNH DƯƠNG ”. Với các phương pháp nghiên cứu phù hợp với chuyên ngành Giáo dục học người nghiên cứu đã thực hiện : Hệ thống hóa cơ sở l luận, xem đây là những luận điểm khoa học cho việc nghiên cứu đề tài. Khảo sát và đánh giá thực trạng việc dạy và học môn vật lí 10 tại trường THPT Trịnh Hoài Đức xem đây là cơ sở thực tiễn để áp dụng phương pháp dạy học nhóm môn vật lí 10.

Thiết kế và tổ chức thực nghiệm áp dụng phương pháp dạy học nhóm môn vật lí 10 tại trường THPT Trịnh Hoài Đức nhằm khẳng định tính khả thi và khoa học của đề tài. Vậy, việc áp dụng phương pháp dạy học thảo luận nhóm cho môn vật lí 10 là cần thiết và cần nhân rộng ra cho các môn học khác. vii Luan van ABSTRACT Innovating the teaching methods in school is urgent task of innovation of Vietnam’s education. Teaching method is the most important factor in teaching process.

With the same content , the lesson maybe leave good impression in the student’s soul , it makes them to like the lesson and us it actively and creatively to solve the problem in thier life , that is belong to the teacher’s method. When Trinh Hoai Duc high-school applies subject – division for all subjects at school – year 2006-2007, that find out traditional learning – teaching method have many disadvantages, learning – teaching model method , especially the group – teaching method was applied a little. That is the reason which the study choose the topics “ APPLING THE GROUP TEACHING – LEARNING METHOD FOR THE PHYSICS OF CLASS 10TH AT TRINH HOAI DUC HIGH SCHOOL – BINH DUONG PROVINCE.” With the research method is suitable with Educator Subject , the study researched as below : - Systematizing the theoretical basic which is considered scientific basic of the research. - Investigating and appreciating the teaching and learning of the physic subject at Trinh Hoai Duc High School which is considered practical basic to apply the group teaching method of the 10th physics.

- Designing and experimentalizing the application of the group teaching method of the 10th physics at Trinh Hoai Duc High School to confirm the thesis’ the effective and the science. So, the application of the group teaching method for the 10th physics is necessary and need to be applied for other subjects. viii Luan van DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT. Ký Hiệu Ý Nghĩa THPT Trường trung học phổ thông.

GV Giáo viên HS Học sinh PPDH Phương pháp dạy học ĐH Đại học GS. Tiến sĩ khoa học TS Tiến sĩ PGS Phó giáo sư LLDH Lí luận dạy học QTDH Quá trình dạy học VL Vật lý PP Phương pháp TC Tích cực PPDHTC Phương pháp dạy học tích cực THN Thí nghiệm SGK VL Sách giáo khoa vật lý SGK Sách giáo khoa DH Dạy học HTTCDH Hình thức tổ chức dạy học CNTT Công nghệ thônh tin TN Thực nghiệm ĐC Đối chứng BGH Ban giám hiệu TNSP Thực nghiệm sư phạm ix Luan van DANH SÁCH CÁC SƠ ĐỒ SƠ ĐỒ TRANG Sơ đồ 1.1 Vị trí của PPDH trong quá trình dạy học.2 Tiến trình dạy học nhóm 20 Sơ đồ 1.3 Ghép nhóm loại không di động 25 Sơ đồ 1.4 Ghép nhóm loại di động 26 Sơ đồ 1.5 Ghép nhóm theo kiểu kim tự tháp.6 Kiểu ghép nhóm hai lần 27 DANH SÁCH CÁC BẢNG BẢNG TRANG Bảng 1.1 Cách thành lập nhóm 23 Bảng 2.1 Phân phối chương trình môn Vật lí 10 Nâng cao.2 Số lượng phiếu tham khảo ý kiến giáo viên. 39 Kết quả khảo sát Gv về phương pháp dạy học mà Bảng 2.3 giáo viên thường xuyên sử dụng. 41 Kết quả khảo sát GV về sự khó kh n khi sử dụng Bảng 2.5 c độ ng dụng kiến th c vật lí vào thực tế 49 c độ áp dụng PPDH nhóm trong giờ dạy môn Vật Bảng 2.7 Phương pháp dạy học mà học sinh thích 52 Bảng 3.1 Các số liệu thống kê tiền thực nghiệm 82 Bảng 3.2 Tổng hợp các tham số đặc trưng.

83 Xếp loại học lực học sinh tiền TN Bảng 3.4 Các số liệu thống kê sau thực nghiệm.5 Tổng hợp các tham số đặc trưng 85 Bảng 3.6 Xếp loại học lực học sinh sau TN. 85 Kiểm nghiệm t với giả thuyết hai mẫu độc lập.8 Số lượng HS trong một nhóm.9 Thuận lợi khi hoạt động theo nhóm 90 Ý kiến của HS về những điều kiện để hoạt động Bảng 3.10 92 nhóm có hiệu quả Ý kiến của HS về tác dụng phát triển k n ng của Bảng 3.11 93 hoạt động nhóm x Luan van DANH SÁCH CÁC BIỂU ĐỒ. BIỂU ĐỒ TRANG Nguyên nhân ảnh hưởng đến kết quả học tập môn Biểu đồ 2.2 Phương pháp dạy học giáo viên thường sử dụng 41 Biện pháp để nâng cao chất lượng dạy học môn Vật Biểu đồ 2.3 42 lí 10 Thái độ học tập HS khi giáo viên sử dụng PPDH Biểu đồ 2.5 Hiệu quả của PPDH nhóm.6 Cơ sở vật chất cho việc triển khai PPDH nhóm.7 Sự hợp tác của HS khi thảo luận nhóm 46 Biểu đồ 2.8 Về sự khó khăn khi sử dụng PPDH nhóm. 47 Khả năng chuẩn bị cho tiết dạy có sử dụng PPDH Biểu đồ 2.9 48 nhóm của GV.10 Mức độ ứng dụng kiến thức Vật lí vào thực tế.11 Sự hứng thú của HS trong giờ học Vật lí 50 Biểu đồ 2.12 Phương pháp dạy học mà HS thích 52 Khả năng tiếp thu bài của HS khi giáo viên có sử Biểu đồ 2.13 53 dụng PPDH nhóm Biểu đồ 2.14 Không khí lớp học khi GV tổ chức hoạt động nhóm.