Nghiên Cứu Về Hợp Đồng Mua Bán Hàng Hóa Quốc Tế và Pháp Luật Điều Chỉnh

Luận văn phân tích giao kết và thực hiện hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế tại Tổng công ty May 10 CTCP, cung cấp cái nhìn sâu sắc về pháp luật.

• Người hướng dẫn: ThS. Đỗ Hồng Quyên
• Trường học: Tổng công ty may 10
• Chuyên ngành: Luật thương mại
• Đề tài: Nghiên Cứu Hợp Đồng Mua Bán Hàng Hóa Quốc Tế: Thực Trạng và Giải Pháp Hoàn Thiện
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết nghiên cứu đề tài khóa luận
• Tình hình nghiên cứu
• Xác lập và tuyên bố vấn đề nghiên cứu
• Đối tượng, mục tiêu và phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Kết cấu khóa luận
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HOÁ QUỐC TẾ VÀ PHÁP LUẬT ĐIỀU CHỈNH HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HÓA QUỐC TẾ
• 1.1. Một số khái niệm cơ bản về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế
• 1.1.1. Hợp đồng mua bán hàng hóa
• 1.1.2. Hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế
• 1.2. Giao kết hợp đồng MBHHQT
• 1.3. Thực hiện hợp đồng MBHHQT
• 1.4. Nguồn luật điều chỉnh hợp đồng MBHHQT
• 1.4.1. Luật quốc gia
• 1.4.2. Luật quốc tế
• 1.4.2.1. Điều ước quốc tế
• 1.4.2.2. Tập quán thương mại quốc tế
• 1.4.2.3. Tiền lệ pháp (án lệ) về thương mại
• 2. CHƯƠNG 2: GIAO KẾT VÀ THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HOÁ QUỐC TẾ THEO QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VIỆT NAM
• 2.1. Pháp luật điều chỉnh vấn đề giao kết hợp đồng MBHHQT
• 2.1.1. Giao kết hợp đồng MBHHQT trực tiếp
• 2.1.2. Giao kết hợp đồng MBHHQT gián tiếp
• 2.1.3. Giao kết hợp đồng MBHHQT qua thương mại điện tử
• 2.2. Pháp luật điều chỉnh vấn đề thực hiện hợp đồng MBHHQT
• 2.2.1. Giao hàng và chứng từ liên quan
• 2.2.2. Giao chứng từ liên quan
• 2.2.3. Chuyển giao quyền sở hữu và rủi ro từ người bán sang người mua
• 2.2.3.1. Thời điểm chuyển quyền sở hữu
• 2.2.3.2. Thời điểm chuyển rủi ro
• 2.3. Trách nhiệm pháp lý khi vi phạm hợp đồng MBHHQT
• 2.3.1. Các yếu tố cấu thành trách nhiệm
• 2.3.2. Các hình thức trách nhiệm
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG ÁP DỤNG PHÁP LUẬT ĐIỀU CHỈNH HOẠT ĐỘNG GIAO KẾT VÀ THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HOÁ QUỐC TẾ, THỰC TIỄN ÁP DỤNG TẠI TỔNG CÔNG TY MAY 10 VÀ MỘT SỐ ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT ĐIỀU CHỈNH VẤN ĐỀ GIAO KẾT VÀ THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HOÁ QUỐC TẾ
• 3.1. Thực trạng áp dụng pháp luật điều chỉnh việc giao kết và thực hiện hợp đồng MBHHQT
• 3.2. Thực trạng giao kết và thực hiện hợp đồng MBHHQT tại Tổng công ty may 10
• 3.2.1. Khái quát hoạt động mua bán hàng hóa quốc tế của Tổng công ty may 10
• 3.2.2. Thực tiễn giao kết và thực hiện hợp đồng MBHHQT ở Tổng công ty may 10
• 3.2.2.1. Thực tiễn giao kết hợp đồng MBHHQT tại Tổng công ty may 10
• 3.2.2.2. Thực tiễn thực hiện hợp đồng MBHHQT tại Tổng công ty may 10
• 3.2.3. Một số tồn tại trong thực tiễn thực hiện giao kết và thực hiện hợp đồng MBHHQT tại Tổng công ty may 10
• 3.3. Một số đề xuất nhằm hoàn thiện pháp luật về giao kết và thực hiện hợp đồng MBHHQT
• 3.3.1. Đề xuất hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hợp đồng MBHHQT
• 3.3.1.1. Hoàn thiện, đồng bộ hệ thống văn bản pháp luật điều chỉnh hợp đồng MBHHQT
• 3.3.1.2. Hoàn thiện quy định về khái niệm, nội dung hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế
• 3.3.1.3. Hoàn thiện quy định về chủ thể hợp đồng mua bán quốc tế
• 3.3.1.4. Phê chuẩn các điều ước quốc tế về thương mại
• 3.3.1.5. Giảm bớt thủ tục hải quan
• 3.3.2. Đề xuất về phía Tổng công ty may 10
• 3.3.2.1. Đối với nghiệp vụ đàm phán và giao kết hợp đồng
• 3.3.2.2. Đối với quá trình thực hiện hợp đồng MBHHQT
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Nghiên Cứu Hợp Đồng Mua Bán Hàng Hóa Quốc Tế

Nghiên cứu về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế là một lĩnh vực quan trọng trong thương mại toàn cầu. Hợp đồng này không chỉ đơn thuần là một thỏa thuận giữa các bên mà còn là công cụ pháp lý giúp bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, việc hiểu rõ về thực trạng hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế là cần thiết để đảm bảo các giao dịch diễn ra thuận lợi và hiệu quả.

1.1. Khái niệm và Đặc điểm của Hợp Đồng Mua Bán Hàng Hóa Quốc Tế

Hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế là thỏa thuận giữa các bên có trụ sở thương mại tại các quốc gia khác nhau. Đặc điểm của hợp đồng này bao gồm tính chất quốc tế và sự chuyển giao hàng hóa qua biên giới, điều này tạo ra những thách thức và cơ hội cho các doanh nghiệp.

1.2. Vai trò của Hợp Đồng Mua Bán Hàng Hóa Quốc Tế trong Thương Mại

Hợp đồng này đóng vai trò quan trọng trong việc xác lập quyền và nghĩa vụ của các bên, từ đó tạo ra sự minh bạch và bảo vệ quyền lợi cho các doanh nghiệp trong giao dịch thương mại quốc tế.

II. Thực Trạng Hợp Đồng Mua Bán Hàng Hóa Quốc Tế Tại Việt Nam

Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể trong việc điều chỉnh pháp luật về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết để phù hợp với xu thế toàn cầu. Thực trạng hiện tại cho thấy nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc áp dụng các quy định pháp luật liên quan đến hợp đồng này.

2.1. Những Thách Thức Trong Giao Kết Hợp Đồng Mua Bán Hàng Hóa Quốc Tế

Các doanh nghiệp thường gặp khó khăn trong việc xác định quy định pháp luật áp dụng, cũng như trong việc thương thảo và ký kết hợp đồng với đối tác nước ngoài.

2.2. Tình Hình Thực Hiện Hợp Đồng Mua Bán Hàng Hóa Quốc Tế

Việc thực hiện hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế tại Việt Nam còn gặp nhiều rủi ro, đặc biệt là trong việc giao hàng và chuyển giao quyền sở hữu, dẫn đến nhiều tranh chấp phát sinh.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Hợp Đồng Mua Bán Hàng Hóa Quốc Tế

Để nâng cao hiệu quả của hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế, cần có những giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện khung pháp lý và quy trình thực hiện. Các giải pháp này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp trong giao dịch quốc tế.

3.1. Hoàn Thiện Khung Pháp Lý Về Hợp Đồng Mua Bán Hàng Hóa Quốc Tế

Cần rà soát và điều chỉnh các quy định pháp luật hiện hành để đảm bảo tính đồng bộ và phù hợp với các cam kết quốc tế mà Việt Nam đã tham gia.

3.2. Tăng Cường Đào Tạo và Nâng Cao Nhận Thức Về Hợp Đồng Mua Bán Hàng Hóa Quốc Tế

Đào tạo cho các doanh nghiệp về quy trình giao kết và thực hiện hợp đồng sẽ giúp họ tự tin hơn trong các giao dịch quốc tế, từ đó giảm thiểu rủi ro và tranh chấp.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Hợp Đồng Mua Bán Hàng Hóa Quốc Tế Tại Tổng Công Ty May 10

Tổng Công Ty May 10 là một trong những doanh nghiệp điển hình trong việc áp dụng hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế. Qua thực tiễn, công ty đã gặp phải nhiều thách thức nhưng cũng đã có những thành công nhất định trong việc giao kết và thực hiện hợp đồng.

4.1. Thực Tiễn Giao Kết Hợp Đồng Tại Tổng Công Ty May 10

Công ty đã áp dụng nhiều phương thức giao kết hợp đồng khác nhau, từ trực tiếp đến qua thương mại điện tử, nhằm tối ưu hóa quy trình và giảm thiểu rủi ro.

4.2. Kết Quả Thực Hiện Hợp Đồng Mua Bán Hàng Hóa Quốc Tế

Kết quả thực hiện hợp đồng tại Tổng Công Ty May 10 cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong việc giao hàng và chuyển giao quyền sở hữu, góp phần nâng cao uy tín và thương hiệu của công ty trên thị trường quốc tế.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Hợp Đồng Mua Bán Hàng Hóa Quốc Tế

Nghiên cứu về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế không chỉ giúp hiểu rõ hơn về thực trạng mà còn mở ra hướng đi mới cho các doanh nghiệp trong bối cảnh hội nhập. Tương lai của hợp đồng này sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng của các doanh nghiệp và sự hoàn thiện của khung pháp lý.

5.1. Tương Lai Của Hợp Đồng Mua Bán Hàng Hóa Quốc Tế Tại Việt Nam

Với xu hướng toàn cầu hóa, hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế sẽ ngày càng trở nên quan trọng, đòi hỏi các doanh nghiệp phải nâng cao năng lực cạnh tranh.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Để Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Trong Giao Kết Hợp Đồng

Cần có các chính sách hỗ trợ từ phía nhà nước nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong việc giao kết và thực hiện hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hoạt động thương mại quốc tế giữ vai trò nền tảng cho sự phát triển kinh tế của các quốc gia trong xu thế toàn cầu hóa và khu vực hóa. Đối với Việt Nam, tiến trình hội nhập được ghi nhận qua sự kiện gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào năm 2006 và chính thức trở thành thành viên thứ 150 vào tháng 1 năm 2007. Trong bối cảnh này, hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế (MBHHQT) trở thành công cụ pháp lý quan trọng nhằm xác lập quan hệ trao đổi, chuyển giao lợi ích vật chất giữa các thương nhân có trụ sở thương mại tại các quốc gia khác nhau.

Tuy nhiên, quá trình giao kết và thực hiện hợp đồng MBHHQT tại các doanh nghiệp Việt Nam đối mặt với nhiều rào cản do hệ thống pháp luật điều chỉnh còn bộc lộ bất cập, thiếu đồng bộ và chưa tương thích hoàn toàn với tập quán, điều ước quốc tế. Xuất phát từ quá trình thực tập tại Tổng công ty May 10 - CTCP – một đơn vị dệt may lớn có hoạt động xuất nhập khẩu diễn ra thường xuyên với các thị trường khó tính như Nhật Bản, Mỹ, EU – tác giả lựa chọn đề tài: "Pháp luật về giao kết và thực hiện hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế và thực tiễn áp dụng tại Tổng công ty may 10 - CTCP" dưới sự hướng dẫn của ThS. Đỗ Hồng Quyên.

Về tình hình nghiên cứu, tác giả tổng hợp và chỉ ra khoảng trống học thuật từ các công trình nghiên cứu đi trước:

Tác giả & Năm công bố	Tên công trình nghiên cứu	Hướng tiếp cận chính	Khoảng trống nghiên cứu được tác giả xác định
Nguyễn Thị Tuyết Giang (2008)	Pháp luật áp dụng trong các hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế (Luận văn thạc sĩ)	Xác định pháp luật áp dụng trong hợp đồng MBHHQT và thực trạng điều chỉnh	Chưa đi sâu vào các khía cạnh giao kết, thực hiện hợp đồng và những bất cập cụ thể trong quá trình áp dụng pháp luật.
Nguyễn Văn Quang (2014)	So sánh chế định giao kết hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế theo pháp luật Việt Nam và theo Công ước Viên 1980 (Luận văn thạc sĩ)	So sánh các quy định về giao kết giữa pháp luật Việt Nam và Công ước Viên 1980 (CISG)	Dừng lại ở phân tích lý luận và so sánh quy phạm, chưa đề cập đến thực tiễn áp dụng pháp luật tại doanh nghiệp cụ thể.
Nguyễn Uy Pháp (2014)	Các vấn đề pháp lý về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế theo Công ước Viên 1980 – CISG (NCKH sinh viên)	Phân tích các quy định chung, quyền, nghĩa vụ và biện pháp chế tài theo CISG 1980	Chỉ tập trung vào nguồn luật quốc tế (CISG) mà chưa đối chiếu, phân tích hệ thống quy phạm pháp luật nội địa Việt Nam.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định cụ thể thành 4 nhiệm vụ:

1. Hệ thống hóa những vấn đề lý luận chung về hợp đồng MBHHQT và hiệu quả của việc tuân thủ pháp luật về ký kết, thực hiện hợp đồng MBHHQT.
2. Phân tích, đánh giá thực trạng quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng tại Tổng công ty May 10; trên cơ sở đó đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật cho doanh nghiệp.
3. Đánh giá những thành tựu đạt được, các mặt hạn chế, tồn tại và nguyên nhân dẫn đến nhằm kiến nghị giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật điều chỉnh.
4. Cung cấp tài liệu tham khảo cho sinh viên các khóa sau.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu được xác định rõ ràng:

• Đối tượng nghiên cứu: Các quy định của pháp luật Việt Nam điều chỉnh quan hệ giao kết và thực hiện hợp đồng MBHHQT; các bản hợp đồng MBHHQT cụ thể của Tổng công ty May 10 và thực tiễn áp dụng các quy định pháp luật trong quan hệ hợp đồng giữa doanh nghiệp với các đối tác nước ngoài.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào lý luận pháp lý, thực trạng quy định pháp luật Việt Nam, thực tiễn giao kết, thực hiện hợp đồng tại Tổng công ty May 10 và các đề xuất hoàn thiện.
• Phạm vi không gian: Pháp luật Việt Nam điều chỉnh hoạt động MBHHQT, các điều ước quốc tế có liên quan và thực tiễn giao kết, thực hiện hợp đồng tại Tổng công ty May 10 - CTCP.
• Phạm vi thời gian: Số liệu và thực tiễn hoạt động được khảo sát trong giai đoạn từ năm 2013 đến năm 2015.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của khóa luận được xây dựng dựa trên sự kết hợp giữa các khái niệm pháp lý nền tảng, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thực định của Việt Nam và các nguồn luật quốc tế:

• Khái niệm hợp đồng và hợp đồng MBHHQT: Thuật ngữ hợp đồng bắt nguồn từ khái niệm contractus (La Mã thế kỷ V – IV TCN), phát triển qua Bộ luật Dân sự Pháp 1804, Bộ luật Dân sự Liên bang Nga 1994 và được quy định tại Bộ luật Dân sự Việt Nam năm 2005. Bản chất của mua bán hàng hóa được xác định theo Điều 3 Luật Thương mại năm 2005 và Điều 428 Bộ luật Dân sự năm 2005 (hợp đồng ưng thuận, song vụ, có tính đền bù). Về yếu tố quốc tế, tác giả phân tích tiêu chí trụ sở thương mại tại các quốc gia khác nhau theo Điều 1 Công ước La Haye năm 1964 và Điều 1 Công ước Viên 1980 (CISG); tiêu chí kinh tế và tiêu chí pháp lý của pháp luật Pháp; cùng định chế tại khoản 1 Điều 27 Luật Thương mại Việt Nam năm 2005 (xác định qua các hình thức xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập, chuyển khẩu, gián tiếp bác bỏ tiêu chí quốc tịch).
• Hệ thống nguồn luật điều chỉnh:

Loại nguồn luật	Văn bản và quy tắc cụ thể được trích dẫn
Luật quốc gia	Luật Thương mại 2005, Bộ luật Dân sự 2005, Bộ luật Hàng hải, Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu; Nghị định số 12/2006/NĐ-CP, Nghị định số 187/2013/NĐ-CP; các quy tắc giải quyết xung đột pháp luật (luật người bán, luật nơi xảy ra tranh chấp, luật nơi ký kết, luật nơi thực hiện nghĩa vụ).
Luật quốc tế (Điều ước)	Công ước Viên năm 1980 (CISG), Điều kiện chung về giao hàng giữa các tổ chức kinh tế SEV (ĐKCGHSEV 1968/1988), Quy tắc La Haye 1955, Công ước Roma 1980, Công ước Liên Mỹ 1994; Hiệp định buôn bán hàng dệt may Việt Nam – EU và hơn 60 hiệp định thương mại song phương.
Tập quán thương mại quốc tế	Điều 13 Luật Thương mại 2005; Điều kiện thương mại quốc tế (Incoterms 2010); Quy tắc và thực hành thống nhất về tín dụng chứng từ (UCP 500); Quy tắc về nhờ thu (URC).
Tiền lệ pháp (Án lệ)	Áp dụng có điều kiện khi pháp luật của quốc gia được lựa chọn thừa nhận án lệ là nguồn luật và không trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam.

Phương pháp nghiên cứu được tiến hành trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, phối hợp các phương pháp cụ thể:

• Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Khai thác thông tin từ sách, báo chuyên ngành, hệ thống internet và các báo cáo tổng kết của Tổng công ty May 10 – CTCP.
• Phương pháp thu thập thông tin sơ cấp: Tham vấn ý kiến chuyên gia, cán bộ có kinh nghiệm lâu năm trong lĩnh vực hợp đồng MBHHQT và tổ chức thảo luận nhóm sinh viên.
• Phương pháp thống kê, chọn lọc và tổng hợp dữ liệu: Xử lý và phân loại nguồn dữ liệu thực tế tại doanh nghiệp phục vụ phân tích.
• Phương pháp phân tích, so sánh dữ liệu: Đối chiếu số liệu thực tế, nội dung hợp đồng với các văn bản quy phạm pháp luật đã ban hành để nhận diện điểm tương thích và bất cập.
• Phương pháp điều tra, khảo sát thực tiễn: Nắm bắt những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình giao kết và thực hiện hợp đồng tại Tổng công ty May 10 – CTCP.

---

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG 1: NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HOÁ QUỐC TẾ VÀ PHÁP LUẬT ĐIỀU CHỈNH HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HÓA QUỐC TẾ

Chương 1 hệ thống hóa các vấn đề lý luận nền tảng:

• Khái niệm và đặc điểm: Hợp đồng MBHHQT là sự thỏa thuận giữa các thương nhân có trụ sở thương mại tại các quốc gia khác nhau nhằm xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền và nghĩa vụ thương mại. Chủ thể gồm thể nhân, pháp nhân và trường hợp đặc biệt là Nhà nước; có thể giao dịch trực tiếp hoặc qua đại lý, đại diện thương mại, bên nhận ủy thác. Về hình thức, pháp luật các nước có quy định khác nhau giữa tự do hình thức và bắt buộc văn bản (thừa nhận bản fax, điện tín, điện toán, tài liệu mềm). Nội dung hợp đồng phải tuân thủ Điều 402 Bộ luật Dân sự năm 2005 về đối tượng, số lượng, chất lượng, giá cả, phương thức thanh toán, địa điểm, thời gian, quyền và nghĩa vụ, trách nhiệm vi phạm.
• Nguyên tắc thực hiện: Căn cứ Điều 412 Bộ luật Dân sự năm 2005, việc thực hiện hợp đồng tuân thủ 3 nguyên tắc: thực hiện đúng hợp đồng (đối tượng, số lượng, chất lượng, thời hạn, phương thức); thực hiện trung thực, hợp tác và bảo đảm tin cậy lẫn nhau; không xâm phạm đến lợi ích Nhà nước, lợi ích công cộng, quyền và lợi ích hợp pháp của người khác.
• Cơ chế áp dụng nguồn luật: Phân định rõ phạm vi áp dụng giữa luật quốc gia, điều ước quốc tế, tập quán thương mại quốc tế và án lệ thương mại. Đặc biệt, tác giả lưu ý nguyên tắc trật tự công cộng: quốc gia có quyền từ chối áp dụng luật nước ngoài nếu việc áp dụng đó xâm phạm trật tự công cộng của nước mình.

CHƯƠNG 2: GIAO KẾT VÀ THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HOÁ QUỐC TẾ THEO QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VIỆT NAM

Chương 2 phân tích chi tiết quy chế pháp lý điều chỉnh hai giai đoạn cơ bản:

• Pháp luật về giao kết hợp đồng:
  • Giao kết trực tiếp: Các bên cử đại diện hợp pháp (đại diện theo pháp luật hoặc đại diện theo ủy quyền bằng văn bản) gặp gỡ đàm phán và ký văn bản. Theo Điều 404 Bộ luật Dân sự 2005, thời điểm giao kết bằng văn bản là thời điểm bên sau cùng ký vào văn bản.
  • Giao kết gián tiếp: Gồm hai giai đoạn đề nghị và chấp nhận đề nghị giao kết. Đề nghị giao kết hợp đồng (Điều 390, Điều 392 Bộ luật Dân sự 2005) mang tính chất hành vi pháp lý đơn phương. Chấp nhận đề nghị giao kết là việc chấp nhận toàn bộ nội dung đề nghị (Điều 404 Bộ luật Dân sự 2005). So với Điều 19.3 CISG 1980, pháp luật Việt Nam chưa quy định chi tiết về các sửa đổi bổ sung cơ bản cấu thành chào hàng mới; đồng thời quy định về sự im lặng tại khoản 2 Điều 404 Bộ luật Dân sự 2005 có điểm khác biệt với CISG (CISG không coi sự im lặng là chấp nhận chào hàng).
  • Giao kết qua thương mại điện tử: Căn cứ khoản 15 Điều 3 Luật Thương mại 2005 và Luật Giao dịch điện tử 2005 (Điều 11, 12, 13, 14, 33), hợp đồng điện tử có giá trị pháp lý tương đương văn bản. Pháp luật triển khai gồm Nghị định số 52/2013/NĐ-CP (thay thế Nghị định 57/2006/NĐ-CP), Nghị định 35/2007/NĐ-CP, Thông tư 180/2010/TT-BTC và Thông tư 35/2013/TT-BTC. Tác giả nhấn mạnh rủi ro mạo danh chữ ký điện tử và vấn đề lưu trữ bảo mật thông điệp dữ liệu.
• Pháp luật về thực hiện hợp đồng:
  • Nghĩa vụ giao hàng và chứng từ: Điều 34, 35, 37, 38 Luật Thương mại 2005 quy định việc giao hàng đúng địa điểm (phụ thuộc điều kiện cơ sở như CIF cảng đến, DDU), đúng thời hạn và xử lý trường hợp giao hàng trước hạn. Giao chứng từ liên quan (hóa đơn, vận đơn, bảo hiểm...) là điều kiện bắt buộc để hàng hóa lưu thông. Đối chiếu với CISG (Điều 31 đến Điều 34).
  • Nghĩa vụ nhận hàng: Quy định tại Điều 56 Luật Thương mại 2005 và Điều 60 CISG; người mua có quyền và trách nhiệm kiểm tra hàng hóa, giám định và khiếu nại trong thời hạn hợp lý.
  • Nghĩa vụ thanh toán: Điều 50, 54, 55 Luật Thương mại 2005 và Điều 57, 58 CISG quy định về phương thức (chuyển tiền - Remittance/TT, ghi sổ - Open Account, nhờ thu - Collection, ủy thác thu mua - A/P, thư tín dụng - L/C), địa điểm và thời hạn thanh toán.
  • Chuyển quyền sở hữu và rủi ro: Xác định thời điểm pháp lý chuyển quyền định đoạt, quyền thế chấp, quyền yêu cầu bồi thường bảo hiểm và quyền của chủ nợ đối với tài sản.
  • Trách nhiệm do vi phạm hợp đồng: Phân tích các yếu tố cấu thành trách nhiệm dân sự/thương mại và các hình thức chế tài xử lý vi phạm.

CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG ÁP DỤNG PHÁP LUẬT ĐIỀU CHỈNH HOẠT ĐỘNG GIAO KẾT VÀ THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HOÁ QUỐC TẾ, THỰC TIỄN ÁP DỤNG TẠI TỔNG CÔNG TY MAY 10 VÀ MỘT SỐ ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT ĐIỀU CHỈNH VẤN ĐỀ GIAO KẾT VÀ THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HOÁ QUỐC TẾ

Chương 3 tập trung khảo sát hoạt động thực tế tại Tổng công ty May 10 - CTCP:

• Khái quát doanh nghiệp: Năm 2010, Công ty Cổ phần May 10 chuyển đổi mô hình thành Tổng công ty May 10 - CTCP. Sản phẩm may mặc xuất khẩu sang các thị trường lớn gồm Nhật Bản, Mỹ, EU, Đài Loan, Hàn Quốc. Mặt hàng xuất khẩu chủ lực gồm váy (năm 2013 đạt số lượng 705.981 cái theo số liệu Phòng Tài chính – Kế toán). Quy mô hợp đồng đạt khoảng 270 hợp đồng các loại mỗi năm, trong đó có khoảng 150 hợp đồng MBHHQT.
• Thực tiễn đối tác và giao kết hợp đồng:
  • Mạng lưới đối tác: Đối tác lâu năm gồm Itochu, Mitsui (Nhật Bản); Brandtex (Đan Mạch, Na Uy); Prominent (Hồng Kông); Li&Fung, Sol (Đức); Oktava, Jensmart, Ascent, Yasaint (Mỹ); Kastor (Ba Lan); ProEu (Anh); SMK (Tây Ban Nha); Bodoni (Đức, Áo).
  • Phương thức giao kết: Khai thác đối tác qua hội chợ dệt may, cổng thông tin VCCI, Vinatex, cơ quan thương vụ, đại sứ quán. Sử dụng đàm phán gián tiếp qua điện thoại, fax (đối tác quen) và đàm phán trực tiếp kéo dài 2-3 ngày (đối tác mới).
  • Quy chuẩn hợp đồng: Hợp đồng lập hoàn toàn bằng tiếng Anh, giao dịch và ký xác nhận gửi qua fax đúng quy định tại khoản 2 Điều 27 Luật Thương mại 2005. Người ký là Giám đốc, Phó giám đốc hoặc người được ủy quyền hợp pháp. Thanh toán bằng đồng USD, chủ yếu bằng phương thức tín dụng chứng từ không hủy ngang (Irrevocable L/C) và chuyển tiền bằng điện (T/T). Đa số hợp đồng chủ động dẫn chiếu áp dụng Công ước Viên 1980 (CISG).
• Thực tiễn quy trình thực hiện hợp đồng: Triển khai theo quy trình gồm: (1) Xin giấy phép xuất nhập khẩu; (2) Chuẩn bị hàng hóa, đóng gói và ký mã hiệu (tên người nhận/gửi, trọng lượng tịnh/cả bì, số hợp đồng, kiện hàng, cảng đi/đến, hành trình, số vận đơn); (3) Kiểm tra, giám định hàng hóa; (4) Thuê tàu lưu cước theo điều kiện giao hàng (CIF, FOB); (5) Làm thủ tục hải quan (khai báo, xuất trình hàng, thực hiện quyết định hải quan); (6) Giao nhận hàng hóa với phương tiện vận tải (chủ yếu qua đường biển và đường hàng không); (7) Thực hiện thanh toán hợp đồng qua T/T hoặc Irrevocable L/C.
• Tồn tại trong thực tiễn:
  • Hợp đồng của Tổng công ty còn thiếu chặt chẽ: các điều khoản phạt vi phạm (như phạt chậm giao hàng), thỏa thuận luật áp dụng và sửa đổi hợp đồng chỉ xuất hiện rải rác; điều khoản giải quyết tranh chấp quy định quá sơ sài do tâm lý tin tưởng bạn hàng lâu năm. Dẫn chứng: Vụ tranh chấp với công ty Hồng Kông vào tháng 10 năm 2010 (dù đã thương lượng ổn thỏa nhưng để lại bài học kinh nghiệm lớn).
  • Thủ tục thực hiện còn kéo dài, phát sinh chi phí do thủ tục hải quan rườm rà, thuế xuất nhập khẩu còn cao, chính sách quản lý nhà nước về xuất nhập khẩu chưa đồng bộ và thường xuyên biến động. Đến thời điểm nghiên cứu, doanh nghiệp chưa từng để xảy ra tranh chấp phải đưa ra xét xử tại Tòa án.

---

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu tổng hợp các kết quả thực chứng và đưa ra các đề xuất cụ thể nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý và quy trình quản trị tại doanh nghiệp:

Bảng tổng hợp số liệu thực tế tại Tổng công ty May 10

Chỉ tiêu / Hoạt động	Số liệu & Dữ kiện trong văn bản
Quy mô hợp đồng bình quân	Ký khoảng 270 hợp đồng các loại/năm; trong đó có khoảng 150 hợp đồng MBHHQT.
Sản lượng xuất khẩu mặt hàng Váy	Đạt 705.981 cái trong năm 2013 (theo Bảng 1.1 nguồn Phòng Tài chính – Kế toán).
Ngôn ngữ và hình thức hợp đồng	100% hợp đồng lập bằng tiếng Anh; ký kết thông qua gửi fax theo khoản 2 Điều 27 Luật Thương mại 2005.
Phương thức thanh toán chủ yếu	Thanh toán bằng đồng USD qua thư tín dụng không hủy ngang (Irrevocable L/C) và chuyển tiền bằng điện (T/T).
Tình hình tranh chấp pháp lý	Chưa có vụ việc nào đưa ra kiện tụng tại Tòa án; vụ tranh chấp điển hình tháng 10/2010 với đối tác Hồng Kông được xử lý qua thương lượng.

Đóng góp về mặt giải pháp hoàn thiện

Khóa luận đề xuất hệ thống giải pháp chia làm 2 nhóm chính:

Nhóm 1: Hoàn thiện cơ sở pháp lý Nhà nước

Nhóm 2: Đề xuất đối với Tổng công ty May 10

So với các nghiên cứu trước đó của Nguyễn Thị Tuyết Giang (2008), Nguyễn Văn Quang (2014) và Nguyễn Uy Pháp (2014), khóa luận đã kết hợp việc đối chiếu quy phạm pháp luật nội địa và quốc tế với dữ liệu điều tra thực tế tại một doanh nghiệp sản xuất xuất khẩu quy mô lớn, khắc phục tính hàn lâm thuần túy của các công trình đi trước.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số giới hạn xuất phát từ phạm vi nghiên cứu được xác định:

• Dữ liệu khảo sát thực tế và số liệu thống kê tại Tổng công ty May 10 chỉ giới hạn trong giai đoạn từ năm 2013 đến năm 2015.
• Nghiên cứu điển cứu chỉ tập trung vào một doanh nghiệp cụ thể thuộc ngành dệt may (Tổng công ty May 10 - CTCP), chưa so sánh đối chiếu với các doanh nghiệp thuộc các ngành hàng xuất khẩu khác như thủy sản, nông sản hoặc điện tử.
• Tại thời điểm thực hiện đề tài, Việt Nam chưa chính thức phê chuẩn và áp dụng CISG 1980 (Việt Nam chính thức trở thành thành viên sau đó), do đó các phân tích về CISG chủ yếu dừng lại ở góc độ khuyến nghị áp dụng tự nguyện trong hợp đồng và đề xuất Nhà nước gia nhập.

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng đánh giá thực tiễn áp dụng sau khi Việt Nam trở thành thành viên chính thức của CISG, đồng thời khảo sát đa dạng mô hình doanh nghiệp trong bối cảnh các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới đi vào thực thi.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Luật Kinh tế, Luật Thương mại quốc tế và Kinh tế đối ngoại: Tham khảo phương pháp xây dựng khung lý luận về hợp đồng ngoại thương, kỹ năng đối chiếu quy phạm giữa Bộ luật Dân sự, Luật Thương mại và các điều ước quốc tế như CISG 1980, Incoterms 2010.
• Cán bộ pháp chế và nhân viên kinh doanh xuất nhập khẩu tại các doanh nghiệp: Tham khảo quy trình 7 bước tổ chức thực hiện hợp đồng MBHHQT trong thực tế; cách thức quản trị rủi ro trong soạn thảo các điều khoản thanh toán L/C, kiểm tra chứng từ và xử lý tranh chấp thương mại thông qua thương lượng.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế tại Tổng công ty May 10 được ký kết bằng hình thức và ngôn ngữ nào?
Toàn bộ hợp đồng MBHHQT của Tổng công ty May 10 được soạn thảo bằng tiếng Anh, hình thức hợp đồng bằng văn bản và được thực hiện ký kết thông qua việc gửi fax, phù hợp với quy định tại khoản 2 Điều 27 Luật Thương mại năm 2005.

2. Hàng năm Tổng công ty May 10 ký kết bao nhiêu hợp đồng và tỷ lệ hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế là bao nhiêu?
Trung bình mỗi năm, Tổng công ty May 10 ký kết khoảng 270 hợp đồng các loại, trong đó có khoảng 150 hợp đồng là hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế.

3. Khóa luận chỉ ra bất cập cụ thể nào về khoảng trống hiệu lực giữa Luật Thương mại 2005 và văn bản hướng dẫn thi hành?
Luật Thương mại 2005 được thông qua ngày 14/06/2005 và có hiệu lực từ ngày 01/01/2006. Tuy nhiên, văn bản hướng dẫn chi tiết là Nghị định số 12/2006/NĐ-CP được thông qua ngày 23/01/2006 và mãi đến ngày 01/05/2006 mới có hiệu lực. Điều này tạo ra một khoảng trống pháp lý kéo dài 4 tháng (từ 01/01/2006 đến 01/05/2006) khi luật đã có hiệu lực nhưng chưa có văn bản hướng dẫn thi hành.

4. Thiếu sót lớn nhất trong các điều khoản hợp đồng của Tổng công ty May 10 được tác giả chỉ ra là gì và dẫn chứng bằng vụ việc nào?
Thiếu sót chính là các điều khoản về phạt vi phạm hợp đồng (như phạt chậm giao hàng), điều khoản thỏa thuận luật áp dụng và điều khoản thay đổi hợp đồng chỉ được đề cập rải rác; điều khoản giải quyết tranh chấp quy định quá sơ sài. Bài học thực tế được dẫn chứng là vụ tranh chấp thương mại giữa Tổng công ty May 10 với một đối tác Hồng Kông phát sinh vào tháng 10 năm 2010.

5. Về mặt chủ thể hợp đồng, tác giả kiến nghị bổ sung nội dung gì vào Luật Thương mại?
Tác giả đề xuất bổ sung khái niệm "thương nhân thực tế" (những thể nhân chưa đăng ký hoặc tạm thời không có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh nhưng hoạt động thương mại thường xuyên độc lập, hiện đang điều chỉnh tại Nghị định 39/2007/NĐ-CP) vào Luật Thương mại, nhằm khắc phục hạn chế chỉ công nhận thương nhân khi có giấy phép đăng ký kinh doanh.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và quy định pháp luật Việt Nam điều chỉnh hoạt động giao kết, thực hiện hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế trong sự đối chiếu với các chuẩn mực quốc tế như CISG 1980 và Incoterms 2010. Thông qua dữ liệu khảo sát thực tế tại Tổng công ty May 10 – CTCP giai đoạn 2013 – 2015, công trình đã làm rõ quy trình nghiệp vụ ngoại thương, chỉ ra các lỗ hổng điều khoản hợp đồng và những rào cản hành chính hải quan mà doanh nghiệp gặp phải. Trên cơ sở đó, tác giả đưa ra hệ thống kiến nghị đồng bộ nhằm hoàn thiện pháp luật thương mại quốc gia và các giải pháp thực tiễn giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực đàm phán, phòng ngừa rủi ro tranh chấp trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HOÁ QUỐC TẾ VÀ PHÁP LUẬT ĐIỀU CHỈNH HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HÓA QUỐC TẾ 1. Một số khái niệm cơ bản về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế 1. Hợp đồng Thuật ngữ “hợp đồng” (contractus) có nghĩa là ràng buộc, xuất hiện đầu tiên ở La Mã vào khoảng thế kỷ V – IV trước công nguyên. Sau khi đế quốc La Mã tan rã, các nước châu Âu đã chấp nhận dùng thuật ngữ “hợp đồng” khởi nguồn từ La Mã.

Xuất phát từ thuật ngữ “contractus”, trong tiếng Anh thuật ngữ này được gọi là “contract”, trong tiếng Pháp là “contrat”, tiếng Nga là “kontrakt”… Ở Việt Nam, trong thời kỳ phong kiến thuật ngữ này có thể gọi là “khế ước” và đến ngày nay từ “hợp đồng” đã trở nên gần gũi hơn sau quá trình phát triển của hệ thống pháp luật nước ta.[1] Về khái niệm hợp đồng, cũng có nhiều quan điểm khác nhau theo thời gian. Theo Bộ luật dân sự đầu tiên trên thế giới (Bộ luật dân sự Pháp năm 1804) thì: “Hợp đồng là sự thỏa thuận giữa hai hay nhiều bên về việc chuyển giao một vật, làm hay không làm một công việc” hoặc theo Bộ luật dân sự Liên bang Nga năm 1994: “Hợp đồng là sự thỏa thuận giữa hai hay nhiều bên về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự”… Với Việt Nam, nếu như trước đây khái niệm “khế ước” còn chưa để lại nhiều dấu ấn thì sau khi cơ chế kinh tế quan liêu bao cấp chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, khái niệm “hợp đồng” đã thực sự thể hiện được vị trí của nó trong đời sống xã hội. Bộ luật dân sự Việt Nam năm 2005 quy định: “Hợp đồng dân sự là sự thỏa thuận giữa các bên về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự”. Theo đó, có thể định nghĩa hợp đồng nói chung là sự thỏa thuận giữa các chủ thể nhằm xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền và nghĩa vụ trong những quan hệ xã hội cụ thể.

Hợp đồng mua bán hàng hóa Trước hết, mua bán hàng hóa là hoạt động thương mại, theo đó bên bán có nghĩa vụ giao hàng, chuyển quyền sở hữu hàng hóa cho bên mua và nhận thanh toán; bên mua có nghĩa vụ thanh toán cho bên bán, nhận hàng và quyền sở hữu hàng hóa theo thỏa thuận.[2] Cơ sở pháp lý của việc mua bán hàng hóa chính là hợp đồng mua bán hàng hóa. 1[?] Theo Nguyễn Ngọc Khánh (2006), Hợp đồng: Thuật ngữ và khái niệm, Tạp chí Nhà nước và Pháp luật, số 8, tr.38 2[?] Theo Điều 3 Luật thương mại năm 2005 6 Luan van Hợp đồng mua bán hàng hóa có bản chất chung của hợp đồng, nó là sự thỏa thuận nhằm xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt các quyền và nghĩa vụ trong quan hệ mua bán hàng hóa. Luật thương mại nước ta không đưa ra định nghĩa về hợp đồng mua bán hàng hóa trong thương mại, nhưng có thể dựa vào khái niệm hợp đồng mua bán tài sản trong luật dân sự để xác định bản chất của hợp đồng mua bán hàng hóa. Theo Điều 428 Bộ luật dân sự năm 2005, hợp đồng mua bán tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên bán có nghĩa vụ giao tài sản cho bên mua và nhận tiền, còn bên mua có nghĩa vụ nhận tài sản và trả tiền cho bên bán.

Hàng hóa được hiểu là động sản cho nên hàng hóa thuộc tài sản và có phạm vi hẹp hơn tài sản. Từ đó cho thấy, hợp đồng mua bán hàng hóa trong thương mại một dạng cụ thể của hợp đồng mua bán tài sản. Có thể xem xét các đặc điểm của hợp đồng mua bán hàng hóa trong mối liên hệ với hợp đồng mua bán tài sản. Theo đó đặc điểm của hợp đồng mua bán hàng hóa là hợp đồng ưng thuận và là hợp đồng song vụ có tính đền bù.

Hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế Pháp luật quốc tế và pháp luật các nước có nhiều cách tiếp cận khác nhau đối với khái niệm này song đều thống nhất chung một quan điểm rằng hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế là hợp đồng có tính quốc tế. Một số công ước quốc tế đã định nghĩa về hợp đồng mua bán hàng hóa có yếu tố quốc tế như sau: Điều 1 Công ước La Haye năm 1964 (Công ước về Luật thống nhất về thiết lập hợp đồng mua bán quốc tế các động sản hữu hình) quy định: “Hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế là hợp đồng mua bán hàng hóa được ký kết giữa các bên có trụ sở thương mại ở các nước khác nhau và hàng hóa trong hợp đồng được dịch chuyển qua biên giới, hoặc việc ký kết hợp đồng được diễn ra ở các nước khác nhau”. Công ước Viên năm 1980 của Liên hợp quốc về Hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế cũng gián tiếp định nghĩa về loại hợp đồng này khi quy định “Công ước này áp dụng đối với những hợp đồng mua bán hàng hoá được ký kết giữa các bên có trụ sở thương mại tại các quốc gia khác nhau” [3]. Khác với Công ước La Hye năm 1964, các yếu tố như địa điểm ký kết hợp đồng, việc dịch chuyển qua biên giới đối với đối tượng của hợp đồng không được Công ước Viên năm 1980 đề cập tới.

Công ước Viên năm 1980 cho thấy tính chất quốc tế trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế chỉ được xác định bởi yếu tố duy nhất là các bên giao kết hợp đồng có trụ sở thương mại tại các quốc gia khác nhau. Theo đó, có thể hiểu hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế là sự thống nhất về ý chí 3[?] Căn cứ Điều 1 Công ước Viên 1980 về Hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế 7 Luan van giữa các bên trong quan hệ mua bán hàng hoá có yếu tố nước ngoài mà thông qua đó, thiết lập, thay đổi hoặc chấm dứt các quyền và nghĩa vụ pháp lý giữa các chủ thể đó với nhau. Ngoài các công ước quôc tế, với hệ thống pháp luật của các quốc gia cũng tồn tại những quan điểm khác nhau về tính quốc tế trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế. Theo pháp luật Pháp việc xác định tính quốc tế trong hợp đồng mua bán hàng hóa được căn cứ vào tiêu chí kinh tế hoặc pháp lý.

Về tiêu chí kinh tế, một hợp đồng được coi là hợp đồng quốc tế khi nó tạo nên sự di chuyển qua lại biên giới các giá trị trao đổi tương ứng giữa hai nước. Về tiêu chí pháp lý, một hợp đồng được coi là hợp đồng quốc tế nếu nó bị chi phối bởi các tiêu chuẩn pháp lý của nhiều quốc gia như quốc tịch, nơi cư trú của các bên, nơi thực hiện nghĩa vụ hợp đồng, nguồn vốn thanh toán [4]. Còn ở Việt Nam, căn cứ theo Luật thương mại năm 2005 thì mua bán hàng hoá quốc tế được thực hiện dưới các hình thức xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập, tái xuất, tạm xuất, tái nhập và chuyển khẩu[5]; qua đó gián tiếp bác bỏ quốc tịch khi xác định hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế. Như vậy, hiện nay chưa có một khái niệm thống nhất về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế.

Việc sử dụng khái niệm này vẫn phải dựa trên căn cứ pháp lý là các nguồn luật khác nhau điều chỉnh hợp đồng mua bán hàng hóa có tính chất quốc tế.4 Giao kết hợp đồng MBHHQT Giao kết hợp đồng dân sự là quá trình bày tỏ, thống nhất ý chí giữa các bên theo hình thức, nội dung, nguyên tắc, trình tự nhất định, được pháp luật thừa nhận nhằm xác định quyền và nghĩa vụ dân sự (Điều 389 luật dân sự quy định về nguyên tắc giao kết hợp đồng dân sự). Giao kết hợp đồng MBHHQT là quá trình bày tỏ, thống nhất ý chí giữa các chủ thể là thương nhân có trụ sở kinh doanh tại các nước khác nhau theo hình thức, nội dung, nguyên tắc, trình tự nhất định, được pháp luật thừa nhận nhằm xác định quyền và nghĩa vụ dân sự.5 Thực hiện hợp đồng MBHHQT Hợp đồng giao kết hợp pháp có hiệu lực bắt buộc với các bên. Thực hiện hợp đồng là thực hiện những quyền và nghĩa vụ đã phát sinh trong hợp đồng. Thông thường với các loại hợp đồng dân sự thì quyền của bên này tương ứng với nghĩa vụ của bên kia.

Vì vậy thực hiện nghĩa vụ của bên này là đảm bảo quyền của bên kia. Đề đảm bảo quyền của các bên giao kết hợp đồng, BLDS 2005 đã nêu một số nguyên tắc cơ bản cho việc thực hiện 4[?] Theo Nguyễn Thị Tuyết Giang, Pháp luật áp dụng trong các hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế, tr.16 5[?] Căn cứ khoản 1 Điều 27 Luật thương mại năm 2005 8 Luan van hợp đồng tại điều 412, đó là các nguyên tắc: Một là, nguyên tắc thực hiện đúng hợp đồng, bao gồm thực hiện đúng đối tượng của hợp đồng, đúng số lượng, chất lượng, chủng loại, thời hạn, phương thức thực hiện và các thỏa thuận khác mà các bên đã cam kết. Việc thực hiện không đúng hợp đồng sẽ bị coi là vi phạm hợp đồng, là nguyên nhân dẫn đến tranh chấp và có thể gây thiệt hại cho các bên tham gia. Hai là, nguyên tắc thực hiện hợp đồng một cách trung thực, theo tinh thần hợp tác và có lợi nhất cho các bên đảm bảo tin cậy lẫn nhau.

Nguyên tắc này có ý nghĩa nhằm ngăn chặn sự tối nghĩa trong hợp đồng để làm lợi cho một bên. Việc thực hiện hợp đồng không chỉ đòi hỏi sự trung thực của các bên mà còn cần đến tinh thần hợp tác giúp đỡ, tin cậy lẫn nhau. Nhằm đảm bảo hợp đồng thực hiện một cách thuận lợi nhất, tạo lợi ích lớn nhất cho các bên. Ba là, nguyên tắc thực hiện hợp đồng không được xâm phạm đến lợi ích của Nhà nước, lợi ích công cộng, quyền và lợi ích của người khác.

Mặc dù cho phép các chủ thể tự do tham gia quan hệ dân sự nói chung và quan hệ hợp đồng nói riêng, pháp luật quy định nguyên tắc này nhằm giới hạn sự tự do của các chủ thể khi thực hiện hợp đồng nhằm kết hợp hài hòa giữa các lợi ích trong xã hội. Thực hiện hợp đồng MBHHQT là thực hiện quyền và nghĩa vụ đã được phát sinh trong hợp đồng MBHHQT. Chủ thể giao kết hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế 1.2 Đặc điểm cúa hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế 1.