CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VE HOP BONG THÀNH LAP CÔNG TY VÀ PHÁP LUẬT VE HỢP DONG THÀNH LẬP CÔNG TY 11. Cơ sở lý luận về hợp đông thành công ty 1. Khái niệm, đặc diém của hợp dong thành lập công ty 1. Khái niêm của hợp đồng thánh lập công ty Trong 24 hội, khi nên sản xuất hang hóa đã tiền đến một mức độ nhất định, để mỡ rông kinh doanh các thương nhân thường chon cách thức liên kết, hợp tác với nhau.
Các hội, nhóm có mục đích kinh tế cũng tử đó ma xuất hiện. Để tổn tại lâu dai, bên vững va tránh những rũi ro trong hoạt động kinh doanh, các thực thể như vậy cẩn có một công cụ thiết chế rang buộc quyên lợi và trách nhiêm lẫn nhau. Các khé trớc lâp hội, hợp đồng thành lập công ty ra đời. Những văn bản nảy với tính cách là một chế định pháp luật nhằm điều tiết những quyển lợi riêng của từng thảnh viên trong công ty, những quyển lợi chung giữa họ, những quyển lợi của công ty vả các lợi ich liên quan đến công đồng.
Bên canh đó, trong một số công trình nghiên cứu vẻ pháp luật công ty nhiều tác giả cũng đã cho rằng "công ty" bao ham hai ngiữa. Nghĩa that riát, công ty 1a mét hợp đồng mả thông qua đó, hai hay nhiều người thoả thuận cảng nhau tiến hảnh hoạt động kinh doanh chung với mục dich chia sẽ lợi nhuận, giảm thiểu rủi ro. Nghia tint hat, công ty là một thực thể gọi lả pháp nhân có tư cách pháp lý để hoạt động đưới một tên riêng có tải sẵn riêng trên cơ sỡ vi lợi ích chung cũa các thành viên. ‘Theo quan điểm thứ nhất, nhiều người cho rằng xét vé ban chất pháp ly thi công ty là một loại hợp đồng va cho đù hình thức công ty được thể hiện 10 như thé nào di chăng nữa thi vẻ nội dung bên trong, công ty được hình thánh.
trên cơ sở thoả thuận ý chí của các thành viên. Nói cách khác, công ty là sin phẩm của một sự thông nhất ý chi vả nó chính là một hợp đông. Sự hiện hữu. mang tính vat chất như tên goi, trụ sé, vốn điều lê.
của công ty chỉ là quá trình thông nhất ý chi va thực biện hợp đồng thành lập công ty ma thối Những công ty được ác lập theo cơ sở hợp đồng thi cơ chế điều chỉnh chúng phải căn cứ vào các quy định chung về hợp đông và những quy định riêng dảnh cho từng loại hợp đổng thành lập công ty. Các luật gia Hoa Kỳ đã nghiên cửu va phân tích có bồn dang hop đồng như vậy được goi là các thöa thuận tiền công ty (preincorporation agreements): 77uứ nhát, thỏa thuận giữa các sang lập viên nhằm tao thành công ty (agreements between promoters for the formation of the corporation); tint hai, các théa thuận cỗ đông (Shareholder agreement), thứ ba, thỏa thuân lập hôi (agreement of association), tue fue, théa thuân giữa các sảng lập viên va người thứ ba (agreement between promoters and third persons)? ‘Theo quan điểm thir hai, đối với các công ty có tư cách pháp nhân thi bất buộc phải trải qua thủ tục đăng ký doanh nghiệp. Để công ty được than lập các thanh viên cẩn phải cùng nhau théa thuận một số nội dung cơ bản Đây lé giai đoạn mã công ty đã ra đời trong thực tế nhưng pháp nhân công ty chưa được khai sinh. Pháp luật của Pháp gọi hiện tượng pháp lí này là công ty đang chi đăng kí (la société en formation) ? Khi đó các mỗi quan hệ phát sinh giữa các thảnh viên sẽ được được điều chỉnh bởi pháp luật về hợp đồng va nghĩa vụ, bởi người ta cho rằng công ty đang là một hợp đồng và dù rằng chưa được pháp luật công nhân nhưng trên thực tế công ty đã ra đời.
Nei cách Tan G Ander JR. 0949) Law of Carers tri Ober Ba Barts, Ti asim, es Ping Compe, USA, TE 5 LEV] Guc GOOD, im ab etm “op đồ côn 0” rong php há cong hàn Pip, Tap chi —.- u khác, giữa các thánh viền công ty trong giai đoạn nay chi tổn tại một công cu pháp lý duy nhất, do là các thỏa thuận thành lập công ty. Ngoài ra, những người theo quan điểm này cũng cho rằng việc coi công ty la hợp đồng không con phủ hợp với thực té đời sống của các công ty vì hiện nay một số công ty cỗ phân có thể lên đến hang triệu thảnh viên. Ngược lại, pháp luật cũng đã cho ra đời loại hình công ty trách nhiệm hữu hạn một thanh viên cảng cho chúng ta thay ring không phải lúc nào công ty cũng mang bản chất hợp đồng (sự thoả thuận của nhiều người).
Như vay, công ty cũng chính là sản phẩm. của pháp luật, 1a một tổ chức có tư cách pháp lý riêng (đối với công ty có tư cách pháp nhân) Noung cho dù với bản chất thé nao đi chăng nữa thi mọi công ty luôn được thành lập trên cơ sé một hợp đồng ma người ta gợi đó lé hợp đồng thảnh lập công ty. Van để cân phải nhắn mạnh ở đây lả những sảng lập viên khi liên. kết lại với nhau trong một hình thức công ty nhất định, đã cùng nhau thöa thuận với mục đích xac lap quyển lợi của mỗi bên trong sự liên kết đó, đồng thời xác định mục ti , thời hạn và các nguyên tắc hoạt động cho công ty của.
họ trên cơ sở một hợp đẳng, Bên cạnh đó, quan điểm vẻ khái niệm “Hop đồng thành lập công ty” trên thể giới có thể hiểu theo ba nghĩa. Tut nhất, nó chi là một văn bản théa thuận giữa các thành viên nhằm tao lập một công ty cụ thé trong sự phân biệt với các văn bản khác của công ty. Thứ hat, chỉ sự thỏa thuận giữa các than viên nhằm tao lập ra một công ty. Tint ba chỉ một chế định pháp luật thuộc.
luật nghĩa vụ nhằm điểu chỉnh các quan hệ giữa các thánh viên công ty với nhau, giữa công ty với mỗi thành viên, và giữa công ty với người thứ ba có Tiên quan. 2 Nếu hiểu hợp đồng thanh lập công ty theo nghĩa thứ nhất thi can phân. biệt được giữa hợp đồng thành lập công ty với các văn bản khác của công ty, đặc biệt la điểu lệ công ty, Hop đồng thành lập công ty va điểu lê của công ty tạo thành "hiển pháp” của công ty ma trong đó hop đồng thanh lap công ty thiết lập nên những điều kiên chủ yêu để đảm bảo cho sự tổn tai của công ty và quy đính những cơ sé thiết yêu cho các hoạt đông của công ty còn điều lê công ty thường điều tiết những công việc quan tn thường nhật của công ty. Nếu hiểu hợp đông thanh lập công ty theo nghĩa thứ hai, cần nhìn nhân.
‘ban chất pháp ly của công ty suy cho cing lả một quan hệ hợp dng Sự théa thuận tao lập nên công ty được thể hiện dưới nhiễu hình thức khác nhau, ma trong đó, bản hop đồng thành lap công ty chi là một hình thức chứng cử ghỉ nhận sự théa thuận của các thảnh viền. Sự thỏa thuân đó là những nguyên tắc căn ban nhất chỉ phối đời sống pháp lý của công ty và được cụ thé hóa bang điều lệ của công ty, cũng như các văn ban khác của công ty. Các nước theo truyền thông Civil Law thường xem công ty 1a một quan hệ hợp đồng. Quan niém nay được thể hiện ở pháp luật thương mại của một số nước như Pháp, Đức, Ý.
Cũng với quan niệm đó, các Bộ luật Dân sự của các chế độ cũ ở Viet Nam déu có chế định riêng về khé ước lập hội, xac định rổ ban chất pháp lý của công ty hay thương hội là một quan hệ hop đồng Nhin chung việc chấp nhận học thuyết coi ban chất pháp lý của công ty lả một loại quan hệ hop đồng có hai khuynh hưởng, Khuynh hướng thứ nhất xác đính rổ công ty là một hop đông giữa những nhà đầu tư. Khuynh hướng thứ hai xem hợp đẳng Ja phương tiên thể hiện sự liên kết giữa hai hoặc nhiều người nhằm mục tiêu lợi nhuận. Tóm lại nêu hhop đồng thảnh lêp công ty theo nghĩa thứ hai thì nó là sự thöa thuận của các thành viên công ty tao lập ra một thực thể kinh doanh và chỉ phối đời sông pháp lý của nó vì mục tiêu lợi nhuân mà theo đó 13 các thành viên của công ty cùng nhau góp vốn kinh doanh, củng nhau chia sẽ lợi nhuận va củng chịu lỗ. Nếu hiểu hợp đồng thảnh lập công ty theo nghĩa thứ ba thi hợp đồng thánh lập công ty là sự thỏa thuận của các thanh viên công ty tạo lập ra công ty.
Hay nói cách khác pháp luật vé công ty được sy dựng amg quanh mỗi quan hệ hợp đồng thanh lập công ty. Pháp luật vẻ công ty van phải xem hop đồng thành lập công ty là tâm điểm bởi quản trị công ty xoay quanh quyển lợi của những nhà đầu tư, quản lý nội bộ công ty van la thành tổ quan trọng của quản trị công ty, mỗi liên hệ bên ngoài của công ty có sự khác khác biệt giữa các công ty vả bị chỉ phối bởi nhiều loại quy tắc pháp lý khác nhau. Tom lại, hợp đồng thành lập công ty lả một khái niệm có thể được hiểu theo nhiêu ngiĩa. Tuy nhiên, về góc độ lý luận cũng như góc độ thực tiễn cho dù chúng ta quan niêm công ty lả hợp đẳng hay là một thực thé thi nó không liên quan gi đến câu chuyện có hay không có hợp đồng thành lap công ty.
Nói một cách khác là hợp đồng thanh lập công ty va van để quan niệm công ty la hop đồng hay không phải là hop đồng hay 1a mốt thực thé la hai van dé khác nhau. Xem xét công ty là hợp đồng hay không thi bao giờ chúng ta cũng phải luôn xác định rằng trước đỏ giữa các thành viên luôn có mét thỏa thuận để tao lập ra công ty. Bên cạnh đó, trên thể giới, cho dù ở đất nước mao va ở góc độ khoa học pháp ly theo trường phái nao, ta co thể khẳng định rằng để thành lập công ty thì bao giờ các sáng lập viên cũng có một sư thỏa thuận tạo tiên đề cho việc thành lập chứ không phải cho sự hoạt động của công ty sau này. Đó chính là hợp đẳng thanh lập công ty.
‘Nov vậy, qua sự phân tích trên có thé Hop đồng thành lập công ty là sự thöa thuận của các sáng lập viên dé điều chính các vẫn đề liên quan đến oat đông cũa công ty trong quá trinh thành lấp công ty 14 1.