Luận văn thạc sĩ về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi theo Bộ luật Dân sự 2015

Chuyên khảo Thực hiện hợp đồng trong bối cảnh thay đổi cơ bản theo bộ luật dân sự phân tích chuyên sâu các khía cạnh quan trọng trong lĩnh vực pháp

• Tác giả: Nguyễn Thị Huệ
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Thị Huệ
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Học
• Đề tài: Thực Hiện Hợp Đồng Khi Hoàn Cảnh Thay Đổi Cơ Bản Theo Quy Định Của Bộ Luật Dân Sự Năm 2015
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG KHI HOÀN CẢNH THAY ĐỔI CƠ BẢN
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm của thực hiện hợp đồng
• 1.2. Một số vấn đề lý luận về hoàn cảnh thay đổi cơ bản
• 1.2.1. Khái niệm hoàn cảnh thay đổi cơ bản
• 1.2.2. Đặc điểm của hoàn cảnh thay đổi cơ bản
• 1.2.3. Phân biệt hoàn cảnh thay đổi cơ bản với sự kiện bất khả kháng
• 1.2.4. Khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa của thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản
• 1.3. Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc ghi nhận quy định về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản
• 1.4. Ý nghĩa pháp lý của việc ghi nhận quy định về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản
• 1.5. Khái quát quy định pháp luật về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản
• 1.6. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUY ĐỊNH VỀ THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG KHI HOÀN CẢNH THAY ĐỔI CƠ BẢN
• 2.1. Những quy định của Bộ luật dân sự năm 2015 về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản
• 2.2. Các điều kiện để xác định hoàn cảnh thay đổi cơ bản. Quyền và nghĩa vụ của các bên khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản
• 2.3. Sửa đổi hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản
• 2.4. Chấm dứt hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản
• 2.5. Đánh giá quy định của Bộ luật dân sự năm 2015 về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản
• 2.5.1. Những ưu điểm đã đạt được
• 2.5.2. Những hạn chế cần khắc phục
• 2.6. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TIỄN THỰC HIỆN QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT DÂN SỰ NĂM 2015 VỀ THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG KHI HOÀN CẢNH THAY ĐỔI CƠ BẢN VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN
• 3.1. Thực tiễn thực hiện quy định của Bộ luật dân sự năm 2015
• 3.2. Một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật và giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản
• 3.3. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN CHUNG

Tóm tắt

I. Khái niệm và đặc điểm của thực hiện hợp đồng

Hợp đồng là một phần không thể thiếu trong giao dịch dân sự, nơi mà các bên thỏa thuận về quyền và nghĩa vụ của mình. Theo quy định tại Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng được định nghĩa là sự thỏa thuận giữa các bên về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền và nghĩa vụ dân sự. Việc thực hiện hợp đồng không chỉ đơn thuần là việc thực hiện nghĩa vụ mà còn bao hàm cả việc đảm bảo quyền lợi cho các bên. Đặc điểm nổi bật của thực hiện hợp đồng là sự tham gia của ít nhất hai chủ thể, thể hiện sự thống nhất ý chí giữa các bên. Điều này cho thấy rằng, trong thực hiện hợp đồng, không thể có một bên đơn phương thực hiện mà không có sự đồng thuận từ bên kia. Tính chất tương ứng giữa quyền và nghĩa vụ cũng là một điểm nổi bật, khi bên này có quyền thì bên kia phải có nghĩa vụ tương ứng. Việc thực hiện hợp đồng cần phải tuân thủ các quy định pháp luật và đạo đức xã hội, từ đó đảm bảo tính hợp pháp và công bằng trong các giao dịch.

1.1. Đặc điểm của thực hiện hợp đồng

Thực hiện hợp đồng có nhiều đặc điểm quan trọng. Thứ nhất, việc thực hiện hợp đồng phải có sự tham gia của các bên, không thể chỉ là hành vi đơn phương. Thứ hai, thực hiện hợp đồng phải dựa trên sự thống nhất ý chí của các bên, đảm bảo rằng mọi thỏa thuận đều được đồng ý và chấp thuận. Thứ ba, việc thực hiện hợp đồng sẽ dẫn đến việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt các quyền và nghĩa vụ dân sự. Điều này có nghĩa là khi hợp đồng được thực hiện, các bên sẽ thực hiện những hành vi cụ thể nhằm đáp ứng các điều khoản đã thỏa thuận. Cuối cùng, việc thực hiện hợp đồng phải tuân thủ các quy định pháp luật và đạo đức xã hội, từ đó đảm bảo tính hợp pháp và công bằng trong các giao dịch.

II. Hoàn cảnh thay đổi cơ bản và tác động đến thực hiện hợp đồng

Khái niệm hoàn cảnh thay đổi cơ bản được đề cập trong Bộ luật Dân sự 2015 là tình huống mà các bên không thể lường trước được và có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng thực hiện hợp đồng. Việc xác định hoàn cảnh này có ý nghĩa quan trọng trong việc điều chỉnh quyền lợi và nghĩa vụ của các bên. Khi một bên gặp phải hoàn cảnh thay đổi cơ bản, họ có quyền yêu cầu bên còn lại điều chỉnh hợp đồng. Điều này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của các bên mà còn đảm bảo tính công bằng trong giao dịch. Tuy nhiên, việc xác định hoàn cảnh thay đổi cơ bản cũng cần phải dựa trên các tiêu chí cụ thể và rõ ràng, nhằm tránh việc lạm dụng quy định này.

2.1. Ý nghĩa pháp lý của hoàn cảnh thay đổi cơ bản

Hoàn cảnh thay đổi cơ bản không chỉ đơn thuần là một khái niệm lý thuyết mà còn có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc. Khi một bên gặp phải hoàn cảnh này, họ có thể yêu cầu điều chỉnh hợp đồng hoặc thậm chí chấm dứt hợp đồng trong một số trường hợp. Điều này giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên, đồng thời tạo ra sự công bằng trong các giao dịch. Tuy nhiên, việc áp dụng quy định này cần phải được thực hiện một cách cẩn trọng, nhằm tránh việc lợi dụng hoàn cảnh để trốn tránh nghĩa vụ. Do đó, việc ghi nhận và quy định rõ ràng về hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong Bộ luật Dân sự 2015 là cần thiết để đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong các giao dịch dân sự.

III. Thực tiễn áp dụng quy định về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản

Trong thực tiễn, việc áp dụng quy định về thực hiện hợp đồng khi gặp hoàn cảnh thay đổi cơ bản đã gặp phải nhiều thách thức. Nhiều trường hợp thực tế cho thấy các bên gặp khó khăn trong việc xác định hoàn cảnh thay đổi cơ bản và quyền lợi tương ứng. Một số trường hợp, các bên có thể không đồng ý về việc liệu hoàn cảnh đó có đủ điều kiện để yêu cầu điều chỉnh hợp đồng hay không. Điều này dẫn đến tranh chấp và cần phải có sự can thiệp của cơ quan pháp luật. Việc giải quyết các tranh chấp này cần phải dựa trên các quy định pháp luật hiện hành, đồng thời cũng cần phải có sự linh hoạt trong việc áp dụng để phù hợp với từng hoàn cảnh cụ thể.

3.1. Đánh giá thực tiễn và kiến nghị

Đánh giá thực tiễn cho thấy rằng, quy định về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản là một bước tiến quan trọng trong pháp luật Việt Nam. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết. Một số kiến nghị được đưa ra bao gồm việc cần có các hướng dẫn cụ thể hơn về cách xác định hoàn cảnh thay đổi cơ bản, cũng như quy trình yêu cầu điều chỉnh hợp đồng. Đồng thời, cần nâng cao nhận thức của các bên về quyền và nghĩa vụ của mình trong quá trình thực hiện hợp đồng. Việc này không chỉ giúp giảm thiểu tranh chấp mà còn tạo ra một môi trường giao dịch công bằng và minh bạch hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội hiện nay, hợp đồng dân sự giữ vai trò then chốt trong việc điều chỉnh các quan hệ pháp lý giữa các chủ thể. Theo ước tính, tỷ lệ tranh chấp liên quan đến hợp đồng chiếm khoảng 60% tổng số vụ việc dân sự tại các tòa án Việt Nam. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện hợp đồng, hoàn cảnh thay đổi cơ bản là một vấn đề pháp lý mới được Bộ luật Dân sự năm 2015 chính thức ghi nhận tại Điều 420, nhằm giải quyết các tình huống phát sinh do sự biến động khách quan ngoài dự kiến của các bên. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích, đánh giá thực trạng quy định pháp luật về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản, đồng thời đề xuất các giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng quy định này trong thực tiễn. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015 và thực tiễn áp dụng tại Việt Nam từ năm 2015 đến 2022. Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc góp phần làm rõ các điều kiện xác định hoàn cảnh thay đổi cơ bản, quyền và nghĩa vụ của các bên, từ đó bảo đảm sự công bằng, ổn định và hiệu quả trong quan hệ hợp đồng, góp phần giảm thiểu tranh chấp và tăng cường sự tin cậy trong giao dịch dân sự.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: Thứ nhất là nguyên tắc "pacta sunt servanda" (nguyên tắc hiệu lực bắt buộc của hợp đồng), theo đó các bên phải thực hiện đúng các điều khoản đã thỏa thuận. Thứ hai là nguyên tắc "clausula rebus sic stantibus" (điều khoản về hoàn cảnh thay đổi cơ bản), cho phép điều chỉnh hoặc chấm dứt hợp đồng khi hoàn cảnh khách quan thay đổi nghiêm trọng làm mất cân bằng lợi ích giữa các bên. Ngoài ra, các mô hình nghiên cứu về hardship (khó khăn đặc biệt) trong hợp đồng thương mại quốc tế, như Bộ nguyên tắc UNIDROIT (PICC) và Bộ nguyên tắc Luật Hợp đồng châu Âu (PECL), cũng được vận dụng để so sánh và làm rõ các khái niệm pháp lý. Các khái niệm chính bao gồm: thực hiện hợp đồng, hoàn cảnh thay đổi cơ bản, sự kiện bất khả kháng, quyền yêu cầu đàm phán lại hợp đồng, và quyền yêu cầu tòa án sửa đổi hoặc chấm dứt hợp đồng.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa lý luận và thực tiễn. Phương pháp phân tích quy phạm pháp luật được áp dụng để làm rõ các quy định pháp lý liên quan đến thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong Bộ luật Dân sự năm 2015 và các văn bản pháp luật liên quan. Phương pháp tổng hợp và so sánh được sử dụng để đối chiếu quy định của Việt Nam với pháp luật một số quốc gia và các bộ nguyên tắc quốc tế. Phương pháp diễn dịch giúp luận văn xây dựng luận điểm từ các quy định pháp luật cụ thể đến các kết luận tổng quát. Nguồn dữ liệu chính bao gồm văn bản pháp luật, các bài viết khoa học, án lệ, báo cáo ngành và các tài liệu học thuật trong nước và quốc tế. Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ các quy định pháp luật và các trường hợp áp dụng thực tế từ năm 2015 đến 2022. Timeline nghiên cứu kéo dài trong vòng 2 năm, từ 2020 đến 2022, nhằm đảm bảo tính cập nhật và toàn diện của dữ liệu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy định pháp luật về hoàn cảnh thay đổi cơ bản tại Điều 420 Bộ luật Dân sự 2015: Luật quy định năm điều kiện xác định hoàn cảnh thay đổi cơ bản, bao gồm nguyên nhân khách quan, không thể lường trước, ảnh hưởng nghiêm trọng đến lợi ích của một bên, và bên bị ảnh hưởng đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết để giảm thiểu thiệt hại. Tuy nhiên, mức độ "nghiêm trọng" chưa được định lượng cụ thể, gây khó khăn trong áp dụng thực tế.

2. Quyền và nghĩa vụ của các bên khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản: Bên bị ảnh hưởng có quyền yêu cầu đàm phán lại hợp đồng trong thời hạn hợp lý. Nếu không đạt được thỏa thuận, một bên có thể yêu cầu tòa án sửa đổi hoặc chấm dứt hợp đồng. Tuy nhiên, Bộ luật chưa quy định rõ nghĩa vụ tham gia đàm phán của bên kia và chế tài khi từ chối đàm phán, dẫn đến tranh cãi trong thực tiễn.

3. Thực tiễn áp dụng còn nhiều hạn chế: Qua khảo sát tại một số địa phương, việc xác định hoàn cảnh thay đổi cơ bản thường bị nhầm lẫn với sự kiện bất khả kháng, đặc biệt trong bối cảnh đại dịch Covid-19. Khoảng 40% vụ việc tranh chấp liên quan đến điều chỉnh hợp đồng do hoàn cảnh thay đổi cơ bản chưa được giải quyết thỏa đáng do thiếu hướng dẫn cụ thể.

4. So sánh với pháp luật quốc tế và một số quốc gia: Các bộ luật của Đức, Pháp, và các bộ nguyên tắc quốc tế như PICC, PECL đều có quy định chi tiết hơn về điều kiện và hậu quả pháp lý của hoàn cảnh thay đổi cơ bản, bao gồm cả việc định lượng mức độ ảnh hưởng và quy định rõ nghĩa vụ đàm phán của các bên. Điều này giúp giảm thiểu tranh chấp và tăng tính dự đoán trong thực thi hợp đồng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trong quy định và áp dụng pháp luật Việt Nam chủ yếu do tính mới mẻ của điều khoản, thiếu hướng dẫn chi tiết và sự chưa thống nhất trong nhận thức của các chủ thể tham gia hợp đồng cũng như cơ quan xét xử. So với các nghiên cứu trước đây và thực tiễn quốc tế, việc thiếu tiêu chí định lượng mức độ thiệt hại và thời hạn đàm phán hợp lý là điểm yếu lớn. Việc trình bày dữ liệu qua biểu đồ so sánh tỷ lệ vụ việc tranh chấp được giải quyết thành công giữa Việt Nam và các quốc gia có quy định chi tiết sẽ minh họa rõ nét hơn sự khác biệt này. Ý nghĩa của việc hoàn thiện quy định là giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên, duy trì sự ổn định của quan hệ hợp đồng, đồng thời giảm thiểu chi phí pháp lý và xã hội do tranh chấp phát sinh.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện quy định pháp luật về mức độ thiệt hại nghiêm trọng: Cần xây dựng tiêu chí định lượng hoặc hướng dẫn cụ thể để xác định mức độ thiệt hại nghiêm trọng, ví dụ như tham khảo mức thay đổi 30-50% về chi phí hoặc giá trị hợp đồng, nhằm tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho việc áp dụng Điều 420.

2. Quy định rõ nghĩa vụ tham gia đàm phán và chế tài khi từ chối: Luật cần bổ sung quy định bắt buộc các bên phải tham gia đàm phán lại hợp đồng một cách thiện chí và trung thực, đồng thời quy định chế tài xử lý khi một bên cố tình từ chối đàm phán nhằm bảo vệ quyền lợi bên kia.

3. Tăng cường đào tạo, tập huấn cho các chủ thể và cơ quan xét xử: Triển khai các chương trình đào tạo chuyên sâu về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản cho luật sư, thẩm phán, trọng tài viên và các bên tham gia hợp đồng nhằm nâng cao nhận thức và kỹ năng áp dụng pháp luật.

4. Xây dựng hướng dẫn áp dụng pháp luật chi tiết và mẫu hợp đồng chuẩn: Bộ Tư pháp phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng tài liệu hướng dẫn áp dụng Điều 420 và mẫu điều khoản hợp đồng về hoàn cảnh thay đổi cơ bản để các bên tham khảo, giảm thiểu tranh chấp phát sinh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Luật sư và chuyên gia pháp lý: Giúp hiểu rõ hơn về quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng, từ đó tư vấn chính xác cho khách hàng trong các vụ việc liên quan đến hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản.

2. Thẩm phán và trọng tài viên: Cung cấp cơ sở pháp lý và luận cứ khoa học để giải quyết tranh chấp liên quan đến điều chỉnh hợp đồng, nâng cao chất lượng xét xử và phán quyết.

3. Doanh nghiệp và nhà đầu tư: Hỗ trợ trong việc xây dựng và điều chỉnh hợp đồng phù hợp với quy định pháp luật, giảm thiểu rủi ro pháp lý khi hoàn cảnh khách quan thay đổi.

4. Nhà nghiên cứu và giảng viên luật: Là tài liệu tham khảo quý giá cho các nghiên cứu chuyên sâu về luật hợp đồng và giảng dạy các môn học liên quan đến pháp luật dân sự và thương mại.

Câu hỏi thường gặp

1. Hoàn cảnh thay đổi cơ bản khác gì với sự kiện bất khả kháng?
   Hoàn cảnh thay đổi cơ bản là sự thay đổi nghiêm trọng về điều kiện thực hiện hợp đồng làm mất cân bằng lợi ích, nhưng hợp đồng vẫn có thể thực hiện được nếu điều chỉnh. Sự kiện bất khả kháng làm cho nghĩa vụ không thể thực hiện được và bên bị ảnh hưởng được miễn trách nhiệm.

2. Khi nào bên bị ảnh hưởng có quyền yêu cầu đàm phán lại hợp đồng?
   Khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản xảy ra sau khi giao kết hợp đồng, không thể lường trước được và gây thiệt hại nghiêm trọng cho một bên, bên đó có quyền yêu cầu đàm phán lại trong thời hạn hợp lý.

3. Nếu các bên không đạt được thỏa thuận trong đàm phán lại thì sao?
   Một trong các bên có thể yêu cầu tòa án hoặc trọng tài giải quyết tranh chấp, yêu cầu sửa đổi hoặc chấm dứt hợp đồng theo quy định tại Điều 420 Bộ luật Dân sự 2015.

4. Pháp luật có quy định cụ thể về thời hạn đàm phán lại hợp đồng không?
   Bộ luật Dân sự 2015 chỉ quy định "thời hạn hợp lý" nhưng không cụ thể hóa. Thời hạn này phụ thuộc vào hoàn cảnh cụ thể của từng vụ việc và được đánh giá bởi cơ quan giải quyết tranh chấp.

5. Làm thế nào để chứng minh hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong thực tế?
   Bên yêu cầu phải cung cấp chứng cứ về sự kiện khách quan xảy ra sau khi ký hợp đồng, không thể lường trước, ảnh hưởng nghiêm trọng đến lợi ích và đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết để giảm thiểu thiệt hại.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ các điều kiện, quyền và nghĩa vụ liên quan đến thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản theo Bộ luật Dân sự 2015.
• Phân tích thực trạng cho thấy quy định hiện hành còn nhiều điểm chưa rõ ràng, gây khó khăn trong áp dụng và giải quyết tranh chấp.
• So sánh với pháp luật quốc tế và một số quốc gia cho thấy Việt Nam cần hoàn thiện quy định về mức độ thiệt hại và nghĩa vụ đàm phán.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả thực thi, bảo vệ quyền lợi các bên và duy trì ổn định quan hệ hợp đồng.
• Khuyến nghị các bước tiếp theo bao gồm xây dựng hướng dẫn áp dụng, đào tạo chuyên sâu và hoàn thiện khung pháp lý để đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Các nhà làm luật, chuyên gia pháp lý và doanh nghiệp cần phối hợp nghiên cứu, áp dụng và hoàn thiện quy định về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản nhằm thúc đẩy môi trường pháp lý công bằng, minh bạch và hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 MOT SỐ VAN DE LÝ LUẬN VE THỰC HIEN HỢP DONG KHI HOÀN CẢNH THAY DOI CƠ BẢN 1 niệm, đặc điểm của thục hiện hợp đẳng. Khái niệm thực hiện hợp đông Trong đời sống xã hội hiện nay hợp đồng được coi là giao địch phổ biển nhất, là căn cử cơ bản làm phát sinh nghĩa vụ. Hợp đẳng tốn tại vô cũng phong phú và đa dang như hợp đông mua bản, hợp đồng cho vay, hop đồng cho thuê, hop đồng tăng cho, hop déng trao đổi, hợp đồng ủy quy:. Hợp đẳng có thé tôn tai đưới hai hình thức như tôn tại đưới hình thức miêng hoặc tôn tại đưới hình thức văn bản.

Theo quy đính tại điều 385 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đẳng được hiểu la sự thöa thuận giữa các bén vẻ việc xác lập, thay đổi hoặc cham đứt quyên, nghĩa vụ dân sự, để được công nhận la hợp đông có hiệu lực thi phải théa mấn các điều kiện như la: Phải có ít nhất hai bên chủ thể, có sự thông nhấtý chi của các bên, sự thỏa thuận phải có hậu quả pháp lý lâm xác lép, thay đổi hoặc chấm đứt quyển, nghĩa vụ dan sự. Hop ding khi đã được các bên giao kết dưới một trong những hình thức được pháp luật công nhân, đáp ứng đủ các diéu kiến ma pháp luật yêu cầu thi hợp đồng phát sinh hiệu lực đổi với các bên. Từ đó các bên trong hợp đẳng tiến hành những nôi dung đã được thỏa thuận va ghi nhân trong hợp đồng: lục liệt quyền và ngất vụ Go: các bély Vi-vay-cd thd tom liễu lực hiện hợp đông là việc các bên trong hợp đồng tiền hảnh các hành vi ma mỗi một bên tham gia phải thực hiện Theo Từ điển luật học của Viện khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp: Thực hiện hợp đồng là những hành vi cia các chủ thể tham gia quan hệ hop đồng nhằm làm cho các điều khoản, nội dung đã cam kết trong hop đồng trở thành hiện thực Nếu hiểu theo ý nghĩa này thi thực hiện hợp đồng chính là quá trình các bén trong hợp đồng tuân thủ và thực hiền những quy định đã được thöa thuận trong hợp đồng Tại cuốn Từ điển luật học của Viên khoa hoc pháp lý, Bộ Tư pháp cũng có khái niệm về thực hiện nghĩa vụ trong đó việc thực hiên nghĩa vụ la: thực hiện việc phải lam — hành động hoặc không hành đông, làm hoặc không lm một việc. Trung giao lưu dân sự , nguyên tắc thực hiện nghĩa vụ dân sư lả người có nghĩa vụ dân sự phải thực hiện nghĩa vụ của minh một cách trùng thực, theo tinh thân hợp tác, đúng cam kết, không trái pháp luật, đạo đức zã hội.

Việc thực hiện ngiãa vụ phải được tiền hảnh tại một nơi nhất định, vào một thời điểm nhất định do các bên théa thuận”. Không giống như việc thực hiện ở trên, ở đây việc thực hiện được thể hiện qua việc thực hiện những hành ‘vi cụ thể hoặc không thực hiện những hanh vi thuộc đối tượng của hợp đông, Thực hiện hợp đẳng la thực hiện những quyển va nghĩa vụ phát sinh. trong hợp đồng, Trong hợp đồng thông thường quy định quyền của bên này sé là ngiĩa vụ của bên kia hoặc có thể hiểu trong một hợp đông nếu bên nay có. quyền thì đồng nghĩa với việc bên kia có nghĩa vụ tương ứng với quyền của tên này sé là nghia vụ của bên kia.

Tính chất tương ứng vả đổi lập nhau về quyền và nghĩa vụ dân sự giữa các bên trong hợp đẳng dẫn đến hậu quả là quyến lợi của biên nảy chỉ có được khi bên kia thực hiện các hénh vi mang tính nghĩa vụ. Thực hiện hợp đồng cỏ thé được hiểu là bên có nghĩa vụ trong hop đẳng phải làm hoặc không được làm một công việc trong một thời hạn nhất in Khot học Phip ý, Bộ Tư báp 206), diện Tjchọc no Tà đn Bich boa, HÀ Viện Rox học asp ÿ, Bộ Tw pháp 2006), Từ ta Luậ Đọc No T đến Bịck ion, Bà NOt 757 inh đã được ghi nhân tại nội dùng của hop đồng, qua đó đáp ứng được quyễn dân see cia bên kia 1. Đặc điểm của thực hiện hợp đồng 'Việc thực hiện hợp đồng dân sự của các bên nhằm théa mén những nu câu vẻ vật chất, văn húa tỉnh than và lợi ich chung cia toàn x8 hội. Đồng thời còn thể hiện việc chấp hảnh pháp luật, tôn trong truyền thống đạo đức xã hội và các chủ thể trong qua trình thực hién hop đồng.

Thực hiện hop đồng có một số đặc điểm cơ bản sau: "Thứ nhất, thực hiện hop đồng phải có sư tham gia của các bên Không giống như hành vi pháp lý đơn phương chỉ là sw tuyến bổ ý chí công khai cũa một phía chủ thể, trong mỗi một hợp đồng đều có sw tham gia của ít nhất từ ‘hai chủ thé trở lên vi vậy khi thực hiện hợp đông bat buộc phải có sự tham gia của ít nhất hai chủ thể đứng vé hai phía của hợp đông Trong trường hợp chi có một bên thể hiện ý chí của mảnh mà không được bên kia chấp thuận thì không thể hình thành quan hệ trao đổi lợi ich vật chất, như vậy sẽ không thé thực hiện được hợp đẳng. Chủ thể trong quan hệ hợp đồng có thé là cá nhân hoặc pháp nhân hod các chủ thể khác được sác định rổ rang ngay trong hop đẳng va đáp ứng được yêu câu của pháp luật về năng lực tham gia va thực hiện hợp đồng. Tuy thuộc vào théa thuận của các bên và quy định của pháp luật các bên chủ thể khi thực hiện hợp đồng có thé thay đổi vi lý do khách quan hoặc chủ quan. Bên có quyển có thể chuyển giao quyển yêu cau theo ‘hop đồng sang cho chủ thể khác, nghĩa vụ thực hiện hợp đồng có thể chuyển giao tử người có nghĩa vu sang người thay thé nghĩa vụ.

Trường hợp một bên chủ thé của hợp đông không còn tổn tại va không có chủ thể khác thay thé thi quan hệ hợp đồng sé cham dứt, khi đó việc thực hiện hợp ding cũng sẽ bi dừng lại 10 "Thử hai, thực biện hop đồng được hình thánh từ sư thống nhấty chi của các chủ thể. Việc thiết lập quan hệ để chuyển giao lợi ích vật chất giữa các. chủ thể không tự nhiên hình thành, các lợi ích vật chất không thé tự tìm đến. với nhau dé thiết lap quan hệ, các quan hệ tải sin chỉ được hinh thành từ ý chi của chủ thể.

Trong thực tiễn đời sông xã hội, tiên chủ thể khi tham gia va thực hiện hợp đồng thường theo đuổi những lợi ích nhất định của riêng minh trong đó họ thể hiện ý chí và mong muỗn của minh cho bên kia ngay tử khi hợp đồng mới hình thành vả trong quá trình được giao kết. Hop đồng chính là kết quả của các lợi ích giữa các bên, sự thông nhất ý chí không chỉ là mong muén của các bên gặp gỡ nhau ma còn la sự thông nhất cia ban chất của méi tên chủ thể. Nếu như việc thực hiện hop đồng không được hình thảnh từ sự thống nhất ý chí của các chủ thể thi có thé din đến giá trị pháp lý của hop đẳng không được công nhận. Thứ ba, thực hiện hợp đồng lam thay đổi, xác lập hoặc chấm dút các quyển và nghĩa vụ dân sự.

Các bên khi tham gia hợp đồng déu hướng tới những đối tượng nhất định có thé là tai sản hoặc có thé là hanh vi. Tải sin và "hành vi đó phải hợp pháp, được xác định cụ thé, đáp ứng được Loi ich vat chất hoặc lợi ich tinh thân cho chủ thể, Các thỏa thuận hướng đến chủ dich đó sé làm sác lập, thay đỗi hoặc chấm dit các quyển và ngiĩa vu dân sự của các bên khi thực hiện hợp đồng. Các bên sé được phép thực hiện những hảnh động nhất định hoặc buộc phải xử sự theo những gi đã thỏa thuận ở trong hoàn cảnh đã xác định Quyển và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng được các bên tư do théa thuận, nhưng phải được đặt trong giới han bởi lợi ích của người khác lợi ich chung của xã hội va trật tự công công. Nếu để các bên tự do vô hạn trong việc quy định những gi được làm và không được làm thi hợp đẳng rất có thể sẽ trở thành công cụ để người giảu bóc lột người nghèo gây nén bất én trong xã hội.

Một số van đề ly luận về hoàn cảnh thay 1. Khái niệm hoàn cãnh thay déi cơ bảm Trong tập quản thương mai quốc tế và pháp luật của nhiễu quốc gia đã có quy định vẻ hoàn cảnh thay đỗi cơ bản với nhiễu tên gọi khác nhau như hardship (đặc biệt khó khăn) hoặc change of circumstances (thay đổi hoàn cảnh), ở Anh gọi lả “frustration of contract” (sự vô ich của hop đồng),ở Đức là “Storung der Geschaftsgrundlage” (sự xâm phạm đến nén tăng của giao địch), ở Pháp là imprévision,. nhưng thuật ngữ “hardship” được chấp nhận và sử dung rông ri nhất Trước khi có quy định vẻ “hardship”, trường hop một bên gấp khó khăn đặc biết trong việc thực hiện nghĩa vụ do các yếu tổ khách quan tác đông thì thông thường các cơ quan tai phán sé áp dung điều khoăn bat khả kháng để giải quyết. Hậu qua của bat khả kháng thường là giãi phóng ngiữa ‘vu cho bên vi phạm hop đồng.

Tuy nhiên, các nh nghiên cứu va các nha thực tiễn thay rằng, điêu khoản bat kha kháng không thích hợp để giải quyết nhiều tình huồng thực tiễn và gây ra sự bat công bằng cho các bên trong hợp đông. Để dim bão lợi ích các bên nhằm phân chia hợp lý rũi ro va tái lập sự cân bằng của hop đồng, điểu khoản vé hardship đã được các bén đưa vào nội dung hợp đồng và dẫn dân đã được đưa vào văn bản pháp luật Hardship, để được chấp nhận tương đối phổ biển trong pháp luật quốc tế và các quốc gia hiện nay, lả cả một quá tình lâu dai, Trong hệ thống pháp luết common law, nguyén tắc hiệu lực tuyệt đổi của hợp đồng được để cao "hậu quả pháp lý duy nhất và bao quát cho mọi trường hợp nghĩa vụ không được thưc hiện, dé là cẩn bắt buộc người có nghĩa vụ. phải trả tiển béi thường thiệt hại. Và vì thực tế, tiên luôn có trên thị trường, nên không có lý do gi, cho dù hợp đồng trỡ nên không thể thực hiện được ngoãi dự kiến mã có thé, cho phép người có ngiấa vụ được giải phóng trách nhiệm do vi phạm nghĩa vụ hợp déng, trừ phi các bên thỏa thuận trước về căn cứ miễn trách nhiém"?.