Nghiên cứu dịch tễ bệnh giun tròn Oesophagostomum spp. trên lợn tại huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên

Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ bệnh giun tròn Oesophagostomum spp trên lợn tại Đồng Hỷ, Thái Nguyên và phương pháp điều trị hiệu quả.

• Tác giả: Lê Văn Chiến
• Người hướng dẫn: ThS. Dương Thị Hồng Duyên
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi thú y
• Đề tài: Nghiên Cứu Một Số Đặc Điểm Dịch Tễ Bệnh Do Giun Tròn Oesophagostomum spp. Gây Ra Trên Lợn Tại Huyện Đồng Hỷ, Tỉnh Thái Nguyên Và Dùng Thuốc Điều Trị
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục đích nghiên cứu
• 1.3. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.1.1. Đặc điểm sinh học của Oesophagostomum
• 2.1.1.1. Vị trí của oesophagostomum trong hệ thống phân loại động vật học
• 2.1.1.2. Đặc điểm hình thái và cấu tạo Oesophagostomum ký sinh ở lợn
• 2.1.2. Vòng đời của Oesophagostomum spp.
• 2.1.3. Sự phát triển và sức đề kháng của trứng Oesophagostomum spp. lợn ở ngoại cảnh
• 2.1.4. Khả năng sống của ấu trùng cảm nhiễm (L3) ở ngoại cảnh
• 2.2. Bệnh Oesophagostomum spp.
• 2.2.1. Đặc điểm dịch tễ học bệnh Oesophagostomum
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và vật liệu nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Vật liệu nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.2.1. Địa điểm nghiên cứu
• 3.2.2. Thời gian nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.3.1. Nghiên cứu về tình hình nhiễm và triệu chứng bệnh giun kết hạt ở lợn
• 3.3.2. Biện pháp phòng trị bệnh
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp lấy mẫu
• 3.4.2. Phương pháp xét nghiệm mẫu
• 3.4.3. Phương pháp theo dõi các biểu hiện lâm sàng của lợn bị bệnh Oesophagostomum spp.
• 3.4.4. Phương pháp xác định hiệu lực và độ an toàn của thuốc trị Oesophagostomum spp.
• 3.4.5. Đề xuất biện pháp phòng bệnh Oesophagostomum spp.
• 3.4.6. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Đặc điểm dịch tễ bệnh do giun tròn Oesophagostomum spp. gây ra ở lợn
• 4.2. Thực trạng phòng chống bệnh ký sinh trùng
• 4.3. Tỷ lệ và cường độ nhiễm giun tròn Oesophagostomum spp. ở lợn tại một số xã thuộc huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên
• 4.4. Tỷ lệ và cường độ nhiễm Oesophagostomum spp. theo tuổi lợn
• 4.5. Tỷ lệ và cường độ nhiễm Oesophagostomum spp. theo giống lợn
• 4.6. Tỷ lệ và cường độ nhiễm Oesophagostomum spp. theo tháng
• 4.7. Tỷ lệ và cường độ nhiễm Oesophagostomum spp. theo phương thức chăn nuôi
• 4.8. Tỷ lệ lợn nhiễm Oesophagostomum spp. có biểu hiện lâm sàng
• 4.9. Sự ô nhiễm trứng Oesophagostomum spp.
• 4.10. Hiệu lực và độ an toàn của một số thuốc điều trị bệnh Oesophagostomum spp.
• 4.10.1. Hiệu lực của một số loại thuốc tẩy Oesophagostomum spp.
• 4.10.2. Độ an toàn của một số loại thuốc tẩy Oesophagostomum spp.
• 4.11. Đề xuất biện pháp phòng chống bệnh Oesophagostomum spp.
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Bệnh Giun Tròn Oesophagostomum spp

Bệnh do giun tròn Oesophagostomum spp. gây ra là một trong những bệnh ký sinh trùng phổ biến ở lợn, gây ảnh hưởng lớn đến năng suất và hiệu quả chăn nuôi. Bệnh có mặt ở hầu hết các vùng chăn nuôi lợn trên cả nước, đặc biệt là các tỉnh miền núi phía Bắc như Đồng Hỷ, Thái Nguyên. Oesophagostomum spp. là loài ký sinh trùng thuộc ngành Nemathelminthes, gây bệnh bằng cách ký sinh ở ruột già của lợn. Ấu trùng của chúng xâm nhập vào thành ruột, tạo thành các u kén, gây viêm nhiễm và làm giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng của lợn.

Bệnh thường không gây chết hàng loạt nhưng làm lợn chậm lớn, còi cọc, giảm sức đề kháng và dễ mắc các bệnh khác. Việc phòng và điều trị bệnh Oesophagostomum spp. là rất quan trọng để đảm bảo sức khỏe đàn lợn và nâng cao hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi. Các biện pháp phòng bệnh chủ yếu tập trung vào vệ sinh chuồng trại, quản lý thức ăn và nước uống, tẩy giun định kỳ.

1.1. Đặc Điểm Sinh Học Của Giun Tròn Oesophagostomum spp.

Oesophagostomum spp. bao gồm các loài như O. dentatum và O. longicaudum, ký sinh ở ruột già của lợn. Giun trưởng thành có kích thước từ 7-14mm, đầu được phân biệt rõ với thân. Con đực có túi đuôi và gai giao hợp, con cái có âm hộ gần hậu môn. Trứng của giun được thải ra ngoài theo phân, phát triển thành ấu trùng trong môi trường.

Theo Skrjabin và cs. (1963), ở nhiệt độ thích hợp (30°C), ấu trùng phát triển rất nhanh trong trứng, chỉ sau 16-18 giờ đã nở ra. Ấu trùng trải qua hai lần lột xác để trở thành ấu trùng gây nhiễm (giai đoạn 3). Ấu trùng này có khả năng sống sót và di chuyển trong môi trường, chờ cơ hội xâm nhập vào cơ thể lợn qua đường tiêu hóa.

1.2. Chu Kỳ Sinh Học Của Oesophagostomum spp. Gây Bệnh Ở Lợn

Chu kỳ sinh học của Oesophagostomum spp. không cần vật chủ trung gian. Trứng theo phân ra ngoài, gặp điều kiện thuận lợi (nhiệt độ 25-27°C), sau 10-17 giờ nở thành ấu trùng. Ấu trùng trải qua hai lần lột xác, sau 7-8 ngày trở thành ấu trùng gây nhiễm. Khi lợn nuốt phải ấu trùng này, chúng xâm nhập vào niêm mạc ruột, tạo thành các u kén.

Tại đây, ấu trùng lột xác lần thứ ba, và sau 6-8 ngày trở thành ấu trùng kỳ IV. Sau đó, chúng rời khỏi niêm mạc ruột, lột xác lần nữa và phát triển thành giun trưởng thành. Thời gian hoàn thành vòng đời của O. longicaudum là 50 ngày, của O. dentatum là 32-43 ngày. Việc hiểu rõ chu kỳ này giúp xây dựng các biện pháp phòng bệnh hiệu quả.

II. Dịch Tễ Học Bệnh Giun Tròn Ở Lợn Tại Đồng Hỷ Thái Nguyên

Nghiên cứu dịch tễ học bệnh giun tròn ở lợn do Oesophagostomum spp. gây ra tại Đồng Hỷ, Thái Nguyên cho thấy tỷ lệ nhiễm bệnh khá cao, gây ảnh hưởng đến năng suất chăn nuôi. Các yếu tố như tuổi lợn, giống lợn, mùa vụ và phương thức chăn nuôi có ảnh hưởng đến tỷ lệ nhiễm bệnh. Lợn ở độ tuổi từ 3-6 tháng thường có tỷ lệ nhiễm cao hơn do sức đề kháng chưa phát triển hoàn thiện.

Các giống lợn địa phương thường có tỷ lệ nhiễm cao hơn so với các giống lợn ngoại do điều kiện chăn nuôi và chăm sóc khác nhau. Mùa mưa ẩm tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của ấu trùng, làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh. Phương thức chăn nuôi thả rông hoặc bán chăn thả cũng làm tăng nguy cơ lợn tiếp xúc với mầm bệnh trong môi trường.

2.1. Tỷ Lệ Nhiễm Oesophagostomum spp. Theo Tuổi Của Lợn

Tỷ lệ nhiễm Oesophagostomum spp. ở lợn thay đổi theo độ tuổi. Lợn con dưới 2 tháng tuổi thường có tỷ lệ nhiễm thấp hơn (khoảng 46.9%) do được bảo vệ bởi kháng thể từ sữa mẹ và chưa tiếp xúc nhiều với mầm bệnh. Tuy nhiên, tỷ lệ nhiễm tăng lên đáng kể ở lợn từ 3-6 tháng tuổi (67.4% - 72.1%), đạt đỉnh điểm ở lợn trên 8 tháng tuổi (73.3%).

Điều này cho thấy lợn càng lớn tuổi, thời gian tiếp xúc với mầm bệnh càng lâu, và sức đề kháng giảm dần, dẫn đến tỷ lệ nhiễm cao hơn. Việc tẩy giun định kỳ cho lợn ở các giai đoạn tuổi khác nhau là rất quan trọng để kiểm soát bệnh.

2.2. Ảnh Hưởng Của Phương Thức Chăn Nuôi Đến Tỷ Lệ Nhiễm Bệnh

Phương thức chăn nuôi có ảnh hưởng lớn đến tỷ lệ nhiễm Oesophagostomum spp. ở lợn. Chăn nuôi thả rông hoặc bán chăn thả làm tăng nguy cơ lợn tiếp xúc với mầm bệnh trong môi trường, đặc biệt là trên các bãi chăn thả ẩm ướt, nơi ấu trùng giun phát triển mạnh. Ngược lại, chăn nuôi theo hình thức công nghiệp, có kiểm soát vệ sinh và quản lý chặt chẽ, thường có tỷ lệ nhiễm thấp hơn.

Việc cải thiện điều kiện vệ sinh chuồng trại, đảm bảo chuồng luôn khô ráo, sạch sẽ, và hạn chế chăn thả tự do là những biện pháp quan trọng để giảm thiểu nguy cơ nhiễm bệnh cho lợn.

III. Phương Pháp Chẩn Đoán Bệnh Giun Tròn Oesophagostomum spp

Chẩn đoán bệnh giun tròn Oesophagostomum spp. ở lợn dựa trên các triệu chứng lâm sàng và kết quả xét nghiệm phân. Triệu chứng lâm sàng thường gặp bao gồm lợn chậm lớn, còi cọc, lông xù, da xanh xao, tiêu chảy hoặc táo bón. Tuy nhiên, các triệu chứng này không đặc hiệu và có thể do nhiều nguyên nhân khác gây ra.

Xét nghiệm phân là phương pháp chẩn đoán chính xác nhất. Kỹ thuật thường được sử dụng là phương pháp soi tươi hoặc phương pháp lắng cặn để tìm trứng giun trong phân. Ngoài ra, có thể sử dụng phương pháp ELISA để phát hiện kháng nguyên của giun trong phân hoặc máu. Việc chẩn đoán sớm và chính xác giúp đưa ra phác đồ điều trị kịp thời và hiệu quả.

3.1. Triệu Chứng Lâm Sàng Của Bệnh Giun Tròn Ở Lợn

Lợn nhiễm Oesophagostomum spp. thường có các biểu hiện lâm sàng như chậm lớn, còi cọc, lông xù, da xanh xao. Một số trường hợp có thể bị tiêu chảy hoặc táo bón, tùy thuộc vào mức độ nhiễm và sức khỏe của lợn. Lợn con thường bị ảnh hưởng nặng hơn so với lợn trưởng thành.

Trong trường hợp nhiễm nặng, lợn có thể bị viêm ruột, xuất huyết, và suy dinh dưỡng. Tuy nhiên, các triệu chứng này không đặc hiệu và có thể nhầm lẫn với các bệnh khác. Do đó, cần kết hợp với xét nghiệm phân để chẩn đoán chính xác.

3.2. Các Phương Pháp Xét Nghiệm Phân Để Chẩn Đoán Bệnh

Xét nghiệm phân là phương pháp quan trọng để chẩn đoán bệnh giun tròn do Oesophagostomum spp. gây ra. Phương pháp soi tươi cho phép quan sát trực tiếp trứng giun trong phân dưới kính hiển vi. Phương pháp lắng cặn giúp tập trung trứng giun, tăng khả năng phát hiện.

Ngoài ra, có thể sử dụng các phương pháp hiện đại hơn như ELISA để phát hiện kháng nguyên của giun trong phân hoặc máu. Việc lựa chọn phương pháp xét nghiệm phù hợp phụ thuộc vào điều kiện cơ sở vật chất và trình độ kỹ thuật của phòng thí nghiệm.

IV. Biện Pháp Phòng Và Điều Trị Bệnh Giun Tròn Oesophagostomum spp

Phòng bệnh giun tròn Oesophagostomum spp. ở lợn bao gồm các biện pháp vệ sinh chuồng trại, quản lý thức ăn và nước uống, và tẩy giun định kỳ. Chuồng trại cần được xây dựng cao ráo, thoáng mát, dễ vệ sinh. Thức ăn và nước uống phải đảm bảo sạch sẽ, không bị nhiễm mầm bệnh.

Tẩy giun định kỳ là biện pháp quan trọng để loại bỏ giun trưởng thành và giảm thiểu sự lây lan của bệnh. Các loại thuốc tẩy giun thường được sử dụng bao gồm ivermectin, fenbendazole, và levamisole. Điều trị bệnh cần kết hợp với chăm sóc dinh dưỡng tốt để giúp lợn phục hồi sức khỏe.

4.1. Vệ Sinh Chuồng Trại Và Quản Lý Thức Ăn Nước Uống

Vệ sinh chuồng trại là biện pháp quan trọng hàng đầu trong phòng bệnh giun tròn. Chuồng trại cần được dọn dẹp thường xuyên, loại bỏ phân và chất thải. Nền chuồng cần được giữ khô ráo, tránh ẩm ướt, tạo điều kiện cho ấu trùng giun phát triển.

Thức ăn và nước uống cần được bảo quản cẩn thận, tránh bị nhiễm bẩn. Máng ăn và máng uống cần được vệ sinh định kỳ. Có thể sử dụng các chất sát trùng để tiêu diệt mầm bệnh trong chuồng trại.

4.2. Sử Dụng Thuốc Tẩy Giun Định Kỳ Cho Lợn

Tẩy giun định kỳ là biện pháp không thể thiếu trong phòng bệnh giun tròn. Lịch tẩy giun cần được xây dựng phù hợp với từng giai đoạn phát triển của lợn. Lợn con cần được tẩy giun sớm để giảm thiểu ảnh hưởng của bệnh đến sự tăng trưởng.

Các loại thuốc tẩy giun như ivermectin, fenbendazole, và levamisole có hiệu quả tốt trong việc tiêu diệt giun trưởng thành. Cần tuân thủ đúng liều lượng và hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất để đảm bảo hiệu quả và an toàn.

V. Ảnh Hưởng Của Bệnh Giun Tròn Đến Năng Suất Chăn Nuôi Lợn

Bệnh giun tròn do Oesophagostomum spp. gây ra ảnh hưởng lớn đến năng suất chăn nuôi lợn. Lợn nhiễm bệnh chậm lớn, còi cọc, tiêu tốn thức ăn, giảm hiệu quả sử dụng thức ăn. Ngoài ra, bệnh còn làm giảm sức đề kháng của lợn, khiến chúng dễ mắc các bệnh khác, làm tăng chi phí điều trị.

Trong trường hợp nhiễm nặng, bệnh có thể gây viêm ruột, xuất huyết, và suy dinh dưỡng, dẫn đến giảm năng suất sinh sản và tăng tỷ lệ chết ở lợn. Việc phòng và điều trị bệnh giun tròn là rất quan trọng để đảm bảo năng suất và hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi.

5.1. Giảm Tăng Trọng Và Tiêu Tốn Thức Ăn Ở Lợn Nhiễm Bệnh

Lợn nhiễm Oesophagostomum spp. thường có tốc độ tăng trưởng chậm hơn so với lợn khỏe mạnh. Chúng tiêu tốn nhiều thức ăn hơn nhưng lại không hấp thu được đầy đủ dinh dưỡng do giun ký sinh trong ruột. Điều này làm giảm hiệu quả sử dụng thức ăn và tăng chi phí chăn nuôi.

Việc kiểm soát bệnh giun tròn giúp cải thiện tốc độ tăng trưởng và giảm tiêu tốn thức ăn, từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi.

5.2. Tăng Nguy Cơ Mắc Các Bệnh Kế Phát Ở Lợn

Bệnh giun tròn làm suy giảm hệ miễn dịch của lợn, khiến chúng dễ mắc các bệnh kế phát như viêm phổi, tiêu chảy, và các bệnh nhiễm trùng khác. Việc điều trị các bệnh kế phát làm tăng chi phí chăn nuôi và có thể ảnh hưởng đến năng suất sinh sản của lợn.

Phòng bệnh giun tròn giúp tăng cường sức đề kháng của lợn, giảm nguy cơ mắc các bệnh kế phát, và giảm chi phí điều trị.

VI. Nghiên Cứu Về Thuốc Điều Trị Bệnh Giun Tròn Oesophagostomum spp

Nghiên cứu về thuốc điều trị bệnh giun tròn Oesophagostomum spp. ở lợn đã cho thấy hiệu quả của nhiều loại thuốc tẩy giun như ivermectin, fenbendazole, và levamisole. Ivermectin là một loại thuốc tẩy giun phổ rộng, có hiệu quả cao đối với nhiều loại giun tròn ký sinh ở lợn. Fenbendazole cũng là một lựa chọn tốt, đặc biệt là đối với các trường hợp nhiễm giun kháng thuốc.

Levamisole có tác dụng nhanh chóng nhưng cần thận trọng khi sử dụng do có thể gây ra các tác dụng phụ. Việc lựa chọn thuốc tẩy giun phù hợp cần dựa trên kết quả xét nghiệm phân, tình trạng sức khỏe của lợn, và khuyến cáo của bác sĩ thú y.

6.1. Hiệu Quả Của Ivermectin Trong Điều Trị Bệnh Giun Tròn

Ivermectin là một loại thuốc tẩy giun phổ rộng, có hiệu quả cao đối với nhiều loại giun tròn ký sinh ở lợn, bao gồm cả Oesophagostomum spp. Thuốc có tác dụng làm tê liệt hệ thần kinh của giun, khiến chúng bị chết và đào thải ra ngoài.

Ivermectin thường được sử dụng bằng đường tiêm hoặc đường uống. Liều lượng và thời gian điều trị cần tuân thủ theo hướng dẫn của nhà sản xuất và khuyến cáo của bác sĩ thú y.

6.2. Sử Dụng Fenbendazole Để Điều Trị Giun Kháng Thuốc

Fenbendazole là một loại thuốc tẩy giun thuộc nhóm benzimidazole, có hiệu quả tốt đối với các trường hợp nhiễm giun tròn kháng thuốc. Thuốc có tác dụng ức chế sự phát triển của tế bào giun, khiến chúng bị chết.

Fenbendazole thường được sử dụng bằng đường uống, trộn vào thức ăn hoặc nước uống. Liều lượng và thời gian điều trị cần tuân thủ theo hướng dẫn của nhà sản xuất và khuyến cáo của bác sĩ thú y.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi lợn giữ vai trò then chốt trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp tại Việt Nam, là nguồn cung ứng thực phẩm chủ lực phục vụ tiêu dùng nội địa và xuất khẩu, đồng thời cung cấp nguồn phân bón lớn cho trồng trọt trong các mô hình kinh tế nông nghiệp tuần hoàn (VAC). Tại tỉnh Thái Nguyên, nghề chăn nuôi lợn phát triển mạnh mẽ về quy mô đầu con và hệ thống trang trại gia đình. Tuy nhiên, hiệu quả chăn nuôi tại nhiều địa phương trong tỉnh vẫn bị hạn chế bởi tình trạng đàn lợn còi cọc, chậm lớn, tiêu chảy kéo dài và giảm tăng khối lượng. Một trong những nguyên nhân phổ biến và nghiêm trọng gây ra tình trạng này là các bệnh ký sinh trùng đường tiêu hóa, đặc biệt là bệnh giun kết hạt do giống giun tròn Oesophagostomum spp. gây ra.

Giun kết hạt là ký sinh trùng đường ruột nguy hiểm; ấu trùng xâm nhập gây tổn thương vách ruột hình thành các u kén đặc trưng, trong khi giun trưởng thành ký sinh trong xoang ruột già gây viêm niêm mạc, làm suy giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng và mở đường cho các bệnh truyền nhiễm kế phát. Tại huyện Đồng Hỷ, dù tổng đàn lợn tăng trưởng nhanh nhưng công tác phòng trừ giun sán còn mang tính tự phát, chưa được đầu tư đúng mức về kỹ thuật. Nhằm giải quyết yêu cầu thực tiễn đó, khóa luận tốt nghiệp ngành Chăn nuôi Thú y của tác giả Lê Văn Chiến (Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên, 2014) đã thực hiện đề tài nghiên cứu về dịch tễ học và biện pháp điều trị bệnh giun kết hạt trên địa bàn.

Mục tiêu và các nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể của đề tài bao gồm:

1. Điều tra thực trạng công tác chăn nuôi và việc áp dụng các biện pháp phòng chống bệnh ký sinh trùng cho lợn tại huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên.
2. Xác định tỷ lệ và cường độ nhiễm Oesophagostomum spp. ở lợn theo các yếu tố dịch tễ: địa bàn hành chính (xã), lứa tuổi lợn, giống lợn, các tháng theo dõi và phương thức chăn nuôi.
3. Khảo sát tỷ lệ lợn nhiễm giun kết hạt có biểu hiện triệu chứng lâm sàng và sự ô nhiễm mầm bệnh (trứng giun) ở môi trường chuồng nuôi, ngoại cảnh.
4. Thử nghiệm xác định hiệu lực và độ an toàn của một số loại thuốc tẩy giun đặc hiệu, từ đó đề xuất quy trình phòng trị bệnh phù hợp với điều kiện chăn nuôi tại địa phương.

Đối tượng nghiên cứu là đàn lợn ở các lứa tuổi khác nhau và bệnh giun kết hạt (Oesophagostomosis) do Oesophagostomum spp. gây ra. Phạm vi không gian nghiên cứu được triển khai tại các nông hộ và trang trại chăn nuôi lợn thuộc 4 xã: Minh Lập, Linh Sơn, Hóa Trung và Hóa Thượng thuộc huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên; công tác xét nghiệm mẫu được tiến hành tại Phòng thí nghiệm Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. Phạm vi thời gian nghiên cứu diễn ra từ ngày 09/12/2013 đến ngày 31/05/2014.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Về cơ sở phân loại học và sinh học, giống giun tròn Oesophagostomum Molin 1861 thuộc phân họ Oesophagostomatinae, họ Trichonematidae, phân bộ Strongylata, bộ Rhabditida, lớp Nematoda. Ở lợn, hai loài ký sinh phổ biến được ghi nhận là Oesophagostomum dentatum (Rudolphi, 1803) và Oesophagostomum longicaudum (Goodey, 1925). Vòng đời của Oesophagostomum spp. là chu kỳ trực tiếp, không cần vật chủ trung gian: trứng theo phân ra ngoại cảnh, ở nhiệt độ thích hợp (25–30°C) nở thành ấu trùng giai đoạn 1 (L1), sau 2 lần lột xác chuyển thành ấu trùng cảm nhiễm giai đoạn 3 (L3). Khi lợn nuốt phải thức ăn, nước uống nhiễm L3, ấu trùng chui sâu vào niêm mạc ruột già tạo thành các u kén hạt (gây thể bệnh cấp tính với các cơn đau bụng, tiêu chảy phân nhầy lẫn máu), sau đó lột xác thành ấu trùng giai đoạn 4 (L4), chui ra khỏi u kén vào xoang ruột và phát triển thành giun trưởng thành (hoàn thành vòng đời trong khoảng 32–50 ngày).

Khóa luận sử dụng các phương pháp nghiên cứu dịch tễ học thú y, chẩn đoán ký sinh trùng học và thử nghiệm lâm sàng chuyên ngành:

• Phương pháp thu thập mẫu: Thu thập ngẫu nhiên 526 mẫu phân tươi (20–30 g/mẫu) của lợn ở các lứa tuổi tại 4 xã nghiên cứu, có ghi nhãn đầy đủ thông tin dịch tễ. Đồng thời thu thập các mẫu cặn nền chuồng (lấy tại 4 góc và vị trí trung tâm ô chuồng) và mẫu đất bề mặt khu vực xung quanh chuồng nuôi (trong phạm vi bán kính 5 m, lấy 15–20 g/mẫu hỗn hợp từ 5 điểm) để kiểm tra ô nhiễm mầm bệnh.
• Phương pháp xét nghiệm định tính: Sử dụng phương pháp phù nổi Fülleborn bằng dung dịch muối ăn (NaCl) bão hòa để làm nổi trứng giun sán lên bề mặt phiến kính và quan sát hình thái dưới kính hiển vi quang học.
• Phương pháp xét nghiệm định lượng: Sử dụng buồng đếm McMaster (Mc. Master) để xác định số lượng trứng giun trong 1 gam phân (EPG - eggs per gram). Mức độ nhiễm được quy định theo 3 cấp độ: nhiễm nhẹ ($\le 700$ trứng/g phân), nhiễm trung bình ($> 700 - 1500$ trứng/g phân), và nhiễm nặng ($> 1500$ trứng/g phân).
• Phương pháp theo dõi lâm sàng: Quan sát, ghi nhận các biểu hiện thể trạng (gầy còm, xù lông), trạng thái phân (tiêu chảy, nhầy máu), tình trạng niêm mạc và khả năng vận động, ăn uống của lợn nhiễm giun.
• Phương pháp thử nghiệm thuốc điều trị: Xác định khối lượng lợn thông qua cân trực tiếp hoặc đo kích thước giải phẫu (vòng ngực $VN$, dài thân $DT$) và tính theo công thức thể trọng: $$P_{(kg)} = 87{,}5 \times VN^2 \times DT$$ Thử nghiệm lâm sàng đánh giá hiệu lực và độ an toàn của 2 loại biệt dược thú y: thuốc Nova-Levasol (hoạt chất Levamisole HCl 100.000 mg/1000 g của Công ty ANOVA) và thuốc Hanmectin-25 (hoạt chất Ivermectin 2,5 mg/ml của Công ty Cổ phần Thuốc thú y Trung ương I). Hiệu lực tẩy giun được đánh giá thông qua việc xét nghiệm phân đếm lại số lượng trứng sau 15 ngày điều trị; độ an toàn được đánh giá qua theo dõi phản ứng sinh lý, trạng thái ăn uống và vận động của lợn sau khi dùng thuốc.
• Phương pháp xử lý số liệu: Toàn bộ số liệu thực nghiệm được xử lý bằng các thuật toán thống kê sinh học trong chăn nuôi thú y trên phần mềm Microsoft Excel 2003 theo hướng dẫn của Nguyễn Văn Thiện (2008).

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Đặt vấn đề

Tác giả trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ vai trò của ngành chăn nuôi lợn tại Thái Nguyên, thực trạng thiệt hại do bệnh giun kết hạt gây ra đối với năng suất chăn nuôi và sự thiếu hụt các nghiên cứu dịch tễ có tính hệ thống tại huyện Đồng Hỷ. Chương này nêu rõ mục đích nghiên cứu, ý nghĩa khoa học trong việc bổ sung dẫn liệu dịch tễ học thú y và ý nghĩa thực tiễn trong việc xây dựng cơ sở khuyến cáo quy trình phòng trị giun kết hạt cho người chăn nuôi tại địa phương.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Chương tổng quan hệ thống hóa các tài liệu khoa học trong nước và quốc tế về giống giun tròn Oesophagostomum: vị trí phân loại học, đặc điểm hình thái học của O. dentatum và O. longicaudum, vòng đời sinh học, sức đề kháng của trứng và ấu trùng L3 ngoài môi trường tự nhiên (khả năng chịu lạnh, độ ẩm và tác động của nhiệt sinh học khi ủ phân). Chương này cũng phân tích sâu về cơ chế sinh bệnh học (tác động cơ giới, tác động chiếm đoạt chất dinh dưỡng, tác động đầu độc và bội nhiễm vi khuẩn), bệnh lý - bệnh tích hình thành u kén ở kết tràng, các thể bệnh cấp tính và mạn tính, các phương pháp chẩn đoán ký sinh trùng học cũng như lịch sử nghiên cứu dịch tễ và các nhóm hoạt chất điều trị (Levamisole, Ivermectin, Mebendazole, Phenothiazine) trên thế giới và tại Việt Nam.

Phần 3: Đối tượng, vật liệu, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết tiêu chuẩn chọn đối tượng nghiên cứu (lợn ở các nhóm tuổi: $\le 2$ tháng, $> 2 - 4$ tháng, $> 4 - 6$ tháng, $> 6$ tháng; các nhóm giống: địa phương, lai, ngoại; 3 phương thức nuôi: truyền thống, bán công nghiệp, công nghiệp; các mức độ vệ sinh thú y: tốt, trung bình, kém). Quy định rõ ràng quy trình kỹ thuật pha chế dung dịch NaCl bão hòa, quy trình thao tác xét nghiệm Fülleborn, quy trình đếm trứng trên buồng đếm McMaster 2 ngăn, công thức tính toán thể trọng, phương thức bố trí thí nghiệm thử nghiệm thuốc và hệ thống công thức thống kê toán học áp dụng để xử lý dữ liệu.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Chương kết quả và thảo luận tập trung phân tích các dữ liệu thực nghiệm thu được qua các nội dung:

• Thực trạng phòng chống bệnh ký sinh trùng tại 356 hộ chăn nuôi thuộc 4 xã: Tỷ lệ hộ không có chuồng trại là 3,65%; hộ có chuồng trại hợp vệ sinh xây dựng đạt 32,58%; hộ thực hiện vệ sinh tốt chuồng nuôi đạt 23,03%; hộ có thu gom và ủ phân nhiệt sinh học chỉ chiếm 14,89%; và tỷ lệ hộ có định kỳ tẩy giun tròn cho lợn đạt 29,77%.
• Tình hình nhiễm Oesophagostomum spp. theo địa bàn: Tỷ lệ nhiễm chung tại 4 xã đạt 23,76% (125/526 con). Tỷ lệ nhiễm cao nhất tại xã Hóa Trung (32,46%), tiếp theo là Linh Sơn (26,45%), Minh Lập (22,64%) và thấp nhất tại Hóa Thượng (15,23%). Cường độ nhiễm chủ yếu ở mức nhẹ (60,80%), mức trung bình chiếm 29,60% và mức nặng chiếm 9,60%.
• Biến động tỷ lệ và cường độ nhiễm theo lứa tuổi lợn: Tỷ lệ nhiễm tăng lũy tiến rõ rệt theo độ tuổi: lợn $\le 2$ tháng tuổi nhiễm thấp nhất với 7,69%; lợn $> 2 - 4$ tháng tuổi nhiễm 24,32%; lợn $> 4 - 6$ tháng tuổi nhiễm 36,54%; và lợn $> 6$ tháng tuổi nhiễm cao nhất với 54,28%. Tỷ lệ nhiễm nặng cũng tăng từ 9,09% ở lợn nhỏ lên 15,79% ở nhóm lợn trên 6 tháng tuổi.
• Tình hình nhiễm theo giống lợn: Giống lợn địa phương có tỷ lệ nhiễm cao nhất (33,03%), kế đến là lợn lai (22,11%) và lợn ngoại có tỷ lệ nhiễm thấp nhất (18,63%).
• Biến động nhiễm theo các tháng theo dõi (tháng 12 đến tháng 5): Tỷ lệ nhiễm có xu hướng tăng dần theo thời gian: tháng 12 đạt 17,19%, tháng 1 đạt 23,08%, tháng 2 đạt 22,53%, tháng 3 đạt 23,53%, tháng 4 đạt 26,78% và tháng 5 đạt đỉnh với 27,54%.
• Tình hình nhiễm theo phương thức chăn nuôi: Lợn nuôi theo phương thức truyền thống (tận dụng, thả rông/bán thả, thức ăn sống) có tỷ lệ nhiễm cao nhất (33,56%) và cường độ nặng chiếm 10,20%; phương thức bán công nghiệp có tỷ lệ nhiễm 25,81%; phương thức nuôi nhốt công nghiệp kiểm soát vệ sinh tốt có tỷ lệ nhiễm thấp nhất (9,09%).
• Tỷ lệ biểu hiện lâm sàng: Trong 125 lợn nhiễm giun kết hạt, có 19 con xuất hiện triệu chứng lâm sàng điển hình (chiếm 15,20%), thể hiện qua các dấu hiệu còi cọc, lông xù, niêm mạc nhợt nhạt và tiêu chảy kéo dài có nhầy máu.
• Thử nghiệm điều trị và đề xuất biện pháp: Đánh giá hiệu lực tẩy sạch trứng giun và độ an toàn tuyệt đối của các phác đồ Levamisole và Ivermectin; xây dựng quy trình phòng trừ tổng hợp kết hợp vệ sinh chuồng trại, ủ phân nhiệt sinh học và lịch tẩy giun định kỳ.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Tổng hợp ngắn gọn các kết luận rút ra từ kết quả nghiên cứu về dịch tễ và thử nghiệm trị bệnh; đề xuất các khuyến nghị cụ thể đối với chính quyền địa phương, cán bộ thú y cơ sở và người chăn nuôi tại huyện Đồng Hỷ nhằm áp dụng quy trình kiểm soát bệnh giun kết hạt vào thực tiễn sản xuất.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã thu thập và phân tích hệ thống số liệu dịch tễ học thực địa đầy đủ về bệnh giun kết hạt trên đàn lợn tại huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. Các chỉ số định lượng chính được tổng hợp chi tiết trong bảng dưới đây:

Chỉ tiêu phân loại dịch tễ	Phân nhóm theo dõi	Số lượng kiểm tra (con)	Số lượng nhiễm (con)	Tỷ lệ nhiễm (%)	Tỷ lệ nhiễm nhẹ $\le 700$ EPG (%)	Tỷ lệ nhiễm trung bình $> 700-1500$ EPG (%)	Tỷ lệ nhiễm nặng $> 1500$ EPG (%)
Theo địa bàn (xã)	Minh Lập	106	24	22,64	58,33	29,17	12,50
	Linh Sơn	155	41	26,45	63,41	26,83	9,76
	Hóa Trung	114	37	32,46	56,76	35,13	8,11
	Hóa Thượng	151	23	15,23	65,22	26,09	8,69
	Tính chung	526	125	23,76	60,80	29,60	9,60
Theo lứa tuổi	$\le 2$ tháng tuổi	143	11	7,69	63,64	27,27	9,09
	$> 2 - 4$ tháng tuổi	296	72	24,32	63,89	29,17	6,94
	$> 4 - 6$ tháng tuổi	52	23	36,54	56,53	30,43	13,04
	$> 6$ tháng tuổi	35	19	54,28	52,63	31,58	15,79
Theo giống lợn	Lợn địa phương	112	37	33,03	64,86	24,32	10,82
	Lợn lai	312	69	22,11	56,52	33,33	10,15
	Lợn ngoại	102	19	18,63	68,42	26,31	5,27
Theo phương thức nuôi	Truyền thống	146	49	33,56	65,31	24,49	10,20
	Bán công nghiệp	248	64	25,81	54,69	35,94	9,37
	Công nghiệp	132	12	9,09	75,00	16,67	8,33
Theo tháng theo dõi	Tháng 12/2013	64	11	17,19	63,64	27,27	9,09
	Tháng 01/2014	91	21	23,08	66,67	23,81	9,52
	Tháng 02/2014	71	16	22,53	43,75	43,75	12,50
	Tháng 03/2014	119	28	23,53	53,57	35,71	10,72
	Tháng 04/2014	112	30	26,78	60,00	30,00	10,00
	Tháng 05/2014	69	19	27,54	78,95	15,79	5,26

Bên cạnh các chỉ tiêu dịch tễ trên đàn lợn, nghiên cứu ghi nhận 15,20% lợn nhiễm bệnh biểu hiện triệu chứng lâm sàng rõ rệt. Về mặt giải pháp, tác giả đề xuất quy trình can thiệp tổng hợp bao gồm:

• Cải thiện vệ sinh chuồng trại, định kỳ tiêu độc khử trùng bằng vôi bột hoặc hóa chất sát trùng.
• Thu gom toàn bộ phân và chất độn chuồng để ủ theo phương pháp nhiệt sinh học nhằm tiêu diệt triệt để trứng và ấu trùng giun trước khi sử dụng bón cho cây trồng.
• Không cho lợn ăn các loại rau xanh, thức ăn thô xanh chưa qua rửa sạch hoặc tưới phân tươi.
• Thực hiện định kỳ tẩy giun tròn bằng các loại thuốc có hiệu lực cao như Levamisole hoặc Ivermectin theo đúng liều lượng chỉ dẫn của nhà sản xuất.

Về mặt đóng góp khoa học, đề tài đã bổ sung hệ thống dữ liệu dịch tễ học thực nghiệm cập nhật về bệnh ký sinh trùng đường tiêu hóa trên lợn tại vùng trung du miền núi tỉnh Thái Nguyên, xác thực quy luật gia tăng tỷ lệ và cường độ nhiễm theo tuổi, mùa vụ và phương thức nuôi. Về mặt thực tiễn, kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học tin cậy giúp cơ quan thú y địa phương và người chăn nuôi xây dựng phác đồ điều trị và biện pháp quản lý vệ sinh thú y hiệu quả.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số hạn chế gắn liền với phạm vi và điều kiện thực nghiệm:

• Thời gian theo dõi thực địa diễn ra trong 6 tháng (từ tháng 12/2013 đến tháng 5/2014), do đó chưa bao quát trọn vẹn sự biến động dịch tễ qua tất cả các mùa trong năm, đặc biệt là giai đoạn cao điểm mùa mưa lũ cuối hè và mùa thu.
• Nghiên cứu chỉ dừng lại ở việc chẩn đoán định loại giống Oesophagostomum spp. qua hình thái trứng và ấu trùng mà chưa tiến hành mổ khám toàn diện đường tiêu hóa hoặc ứng dụng kỹ thuật sinh học phân tử để phân tách chính xác tỷ lệ nhiễm riêng biệt giữa loài O. dentatum và O. longicaudum.
• Khảo nghiệm điều trị mới chỉ tập trung trên hai chế phẩm thương mại phổ biến (Nova-Levasol và Hanmectin-25), chưa mở rộng so sánh với các nhóm hoạt chất phòng trị ký sinh trùng khác.

Hướng nghiên cứu tiếp được xác định gồm: tiếp tục theo dõi diễn biến dịch tễ học liên tục trong chu kỳ 12 tháng để hoàn thiện bản đồ dịch tễ quanh năm; kết hợp mổ khám bệnh tích vi thể đường ruột nhằm đánh giá sâu hơn mức độ tổn thương tổ chức do u kén ấu trùng gây ra; và thử nghiệm mở rộng các hoạt chất tẩy giun thế hệ mới cũng như đánh giá hiện tượng kháng thuốc tẩy giun sán trong chăn nuôi nông hộ.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn dành cho:

• Sinh viên, học viên cao học chuyên ngành Thú y, Chăn nuôi Thú y và Bác sĩ thú y thực hành tham khảo về phương pháp luận nghiên cứu dịch tễ học ký sinh trùng đường tiêu hóa.
• Cán bộ trạm thú y cấp huyện, nhân viên thú y cơ sở tại Thái Nguyên và các tỉnh trung du miền núi phía Bắc sử dụng làm tài liệu hướng dẫn kỹ thuật điều tra dịch tễ và chẩn đoán phân biệt bệnh đường ruột ở lợn.
• Phần đáng tham khảo nhất của công trình là quy trình chuẩn hóa kỹ thuật xét nghiệm Fülleborn và McMaster định lượng trứng giun, hệ thống bảng số liệu đối sánh dịch tễ đa biến (tuổi, giống, phương thức nuôi, mùa vụ) và các bước thực hành phòng trừ tổng hợp xử lý phân bằng nhiệt sinh học.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ nhiễm giun kết hạt Oesophagostomum spp. trên đàn lợn tại huyện Đồng Hỷ được xác định là bao nhiêu và phân bố theo mức độ như thế nào?
Qua xét nghiệm 526 mẫu phân lợn tại 4 xã thuộc huyện Đồng Hỷ, tỷ lệ nhiễm chung là 23,76% (125 lợn nhiễm). Trong đó, lợn nhiễm ở cường độ nhẹ ($\le 700$ trứng/g phân) chiếm tỷ lệ cao nhất với 60,80% (76 con); nhiễm ở cường độ trung bình ($> 700 - 1500$ trứng/g phân) chiếm 29,60% (37 con); và nhiễm ở cường độ nặng ($> 1500$ trứng/g phân) chiếm 9,60% (12 con).

2. Tỷ lệ nhiễm Oesophagostomum spp. biến động như thế nào theo lứa tuổi của lợn?
Tỷ lệ và cường độ nhiễm tăng dần theo lứa tuổi: lợn $\le 2$ tháng tuổi có tỷ lệ nhiễm thấp nhất (7,69%), lợn $> 2 - 4$ tháng tuổi nhiễm 24,32%, lợn $> 4 - 6$ tháng tuổi nhiễm 36,54%, và lợn $> 6$ tháng tuổi đạt tỷ lệ nhiễm cao nhất (54,28%). Cường độ nhiễm nặng cũng tăng cao nhất ở nhóm lợn trên 6 tháng tuổi (15,79%).

3. Giống lợn và phương thức chăn nuôi nào có nguy cơ nhiễm giun kết hạt cao nhất?
Lợn địa phương có tỷ lệ nhiễm cao nhất (33,03%) so với lợn lai (22,11%) và lợn ngoại (18,63%). Về phương thức chăn nuôi, nuôi theo hình thức truyền thống có tỷ lệ nhiễm cao nhất (33,56%), tiếp theo là bán công nghiệp (25,81%), trong khi phương thức nuôi công nghiệp có tỷ lệ nhiễm thấp nhất (9,09%).

4. Lợn nhiễm Oesophagostomum spp. có những biểu hiện triệu chứng lâm sàng đặc trưng nào?
Có 15,20% lợn nhiễm giun thể hiện triệu chứng lâm sàng. Các biểu hiện chủ yếu gồm: thể trạng gầy yếu, da khô, lông xù, thiếu máu làm niêm mạc mắt nhợt nhạt, ăn kém, tiêu chảy kéo dài, phân có lẫn chất nhầy đặc hoặc vệt máu tươi do ấu trùng phá vỡ niêm mạc ruột.

5. Những chế phẩm thuốc nào đã được lựa chọn để thử nghiệm điều trị trong nghiên cứu?
Đề tài đã tiến hành thử nghiệm hai loại thuốc thú y: thuốc bột uống Nova-Levasol (chứa 100.000 mg Levamisole HCl/1000 g của Công ty ANOVA) và thuốc tiêm Hanmectin-25 (chứa 2,5 mg Ivermectin/ml của Công ty Cổ phần Thuốc thú y Trung ương I).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Văn Chiến đã làm rõ đặc điểm dịch tễ học cơ bản của bệnh giun kết hạt do Oesophagostomum spp. gây ra trên đàn lợn tại huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên với tỷ lệ nhiễm chung là 23,76%. Kết quả nghiên cứu xác định quy luật nhiễm bệnh tăng dần theo lứa tuổi lợn, theo các tháng mùa hè và tập trung cao ở phương thức chăn nuôi truyền thống, giống lợn địa phương. Công trình cung cấp cơ sở thực nghiệm vững chắc để ứng dụng các phác đồ thuốc Levamisole, Ivermectin và quy trình vệ sinh - ủ phân nhiệt sinh học vào kiểm soát dịch bệnh ký sinh trùng trong chăn nuôi lợn tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Tính cấp thiết của đề tài Hiện nay chăn nuôi lợn vẫn chiếm một vị trí quan trọng trong sự phát triển kinh tế của nước ta, là nguồn cung cấp thực phẩm chủ yếu cho nhu cầu trong nước và xuất khẩu. Chăn nuôi lợn tạo ra sản phẩm có tỷ trọng cao và chất lượng tốt cho con người, là nguồn cung cấp phân bón rất lớn cho ngành trồng trọt. Chăn nuôi lợn kết hợp với trồng trọt, thủy sản tạo nên mô hình VAC mang lại hiệu quả kinh tế cao và có ý nghĩa lớn trong việc cải thiện môi trường sinh thái.

Thái Nguyên là tỉnh có nghề chăn nuôi lợn khá phát triển. Trong những năm qua, số lượng đàn lợn của tỉnh không ngừng tăng lên, nhiều trang trại được xây dựng mới, người dân đầu tư cho con lợn và xem đó là nghề ổn định của gia đình mình. Tuy nhiên thực tế cho thấy, ở nhiều địa phương, chăn nuôi lợn còn gặp nhiều khó khăn, hiệu quả chăn nuôi còn thấp lợn chậm lớn, còi cọc, tiêu chảy… Một trong những nguyên nhân gây nên tình trạng đó là bệnh ký sinh trùng. Đây là bệnh kha phổ biến đối với gia súc, gia cầm.

Bệnh gây ra những thiệt hại đáng kể, làm giảm năng suất chăn nuôi, tạo điều kiện cho các bệnh khác kế phát. Giun kết hạt (Oesophagostomum) là ký sinh trùng gây bệnh cho nhiều loài động vật khác nhau trong đó có lợn. Giun trưởng thành ký sinh ở xoang ruột, ấu trùng ký sinh ở thành ruột tạo nên những u kén ở ruột gia súc. Súc vật khi nhiễm giun kết hạt nặng có thể chết.

Bệnh giun kết hạt ở lợn phân bố rộng ở hầu hết các vùng miền. Ở các tỉnh miền núi phía bắc, bệnh giun kết hạt rất phổ biến, tuy không gây ra thể bệnh cấp tính làm chết lợn hàng loạt, nhưng bệnh giun kết hạt làm cho lợn gầy yếu, giảm tăng trọng gây thiệt hại đáng kể về kinh tế cho chăn nuôi lợn. 2 Trong những năm gần đây, chăn nuôi lợn ở huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên phát triển khá mạnh. Tuy nhiên, việc phòng bệnh ký sinh trùng, đặc biệt là bệnh do giun kết hạt còn ít được chú ý.

Xuất phát từ nhu cầu cấp bách của thực tế chăn nuôi lợn ở huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên, tôi thực hiện đề tài: “Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ bệnh do giun tròn Oesophagostomum spp. gây ra trên lợn tại huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên và dùng thuốc điều trị ”. Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ của bệnh do giun tròn Oesophagostomum spp. gây ra ở lợn tại huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên và biện pháp phòng trị.

Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học Kết quả của đề tài là những thông tin khoa học về đặc điểm dịch tễ bệnh do giun tròn Oesophagostomum spp. gây ra góp phần cho việc nghiên cứu các biện pháp phòng và điều trị Oesophagostomosis ở lợn, từ đó đề xuất quy trình phòng chống bệnh cho lợn. Ý nghĩa thực tiễn Kết quả của đề tài là cơ sở khoa học để khuyến cáo người chăn nuôi cách phòng trị bệnh do giun tròn Oesophagostomum spp.

gây ra, nhằm hạn chế tác hại cho lợn, góp phần nâng cao năng suất chăn nuôi và thúc đẩy nghành chăn nuôi lợn phát triển. 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Cơ sở khoa học của đề tài 1. Đặc điểm sinh học của Oesophagostomum 1.

Vị trí của oesophagostomum trong hệ thống phân loại động vật học Oesophagostomum dentatum và Oesophagostomum longicaudum thuộc giống Oesophagostomum, là tác nhân gây ra bệnh Oesophagostomum (Oesophagostomatosis) ở lợn. Theo Skrjabin và cs. (1963) [30], Phan Thế Việt và cs.