Luận văn thạc sĩ nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ của bệnh do vi khuẩn ornithobacterium rhinotracheale trên gà lương phượng và chẩn đoán bệnh

Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ bệnh do vi khuẩn Ornithobacterium rhinotracheale trên gà Lương Phượng và phương pháp chẩn đoán hiệu quả.

• Tác giả: Trần Thị Thu Trang
• Người hướng dẫn: PGS. Chu Đức Thắng
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên Cứu Đặc Điểm Dịch Tễ Bệnh Do Vi Khuẩn Ornithobacterium Rhinotracheale Trên Gà Lương Phượng
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• 3. DANH MỤC BẢNG
• 4. DANH MỤC HÌNH
• 5. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 6. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 7. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 8. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 9. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 9.1. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU BỆNH TRÊN THẾ GIỚI VÀ TRONG NƯỚC
• 9.1.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 9.1.2. Tình hình nghiên cứu bệnh do vi khuẩn ORT trong nước
• 9.2. THIỆT HẠI VỀ KINH TẾ
• 9.3. Hình thái cấu trúc của vi khuẩn
• 9.4. Tính chất nuôi cấy
• 9.5. Cấu trúc kháng nguyên và độc lực
• 9.6. Định serotype và phân loại chủng
• 9.7. Khả năng gây bệnh
• 9.8. Khả năng miễn dịch của vật chủ
• 9.9. Sức đề kháng
• 9.10. TRUYỀN NHIỄM HỌC
• 9.10.1. Phân bố dịch bệnh
• 9.10.2. Động vật mắc bệnh
• 9.10.3. Lứa tuổi mắc bệnh và tỷ lệ chết
• 9.10.4. Phương thức chăn nuôi
• 9.10.5. Chất chứa mầm bệnh
• 9.10.6. Sự truyền lây
• 9.10.7. Mùa vụ mắc bệnh
• 9.11. TRIỆU CHỨNG VÀ BỆNH TÍCH
• 9.11.1. Chẩn đoán lâm sàng
• 9.11.2. Chẩn đoán vi khuẩn học
• 9.11.3. Chẩn đoán phân biệt
• 9.12. BIỆN PHÁP PHÒNG VÀ TRỊ BỆNH
• 9.12.1. Phòng bệnh
• 9.13. NGUỒN GỐC, ĐẶC TÍNH VÀ TÍNH NĂNG SẢN XUẤT CỦA GÀ LƯƠNG PHƯỢNG
• 10. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 10.1. ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU
• 10.2. THỜI GIAN NGHIÊN CỨU
• 10.3. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
• 10.4. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 10.5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 10.5.1. Phương pháp nghiên cứu dịch tễ
• 10.5.2. Phương pháp chẩn đoán lâm sàng
• 10.5.3. Phương pháp mổ khám
• 10.5.4. Phương pháp lấy mẫu và bảo quản mẫu làm tiêu bản
• 10.5.5. Phương pháp PCR
• 10.5.6. Phương pháp nuôi cấy và phân lập vi khuẩn
• 10.5.7. Phương pháp thử các đặc tính sinh hóa
• 10.5.8. Phương pháp kháng sinh đồ
• 10.5.9. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu
• 10.6. NGUYÊN LIỆU NGHIÊN CỨU
• 10.6.1. Mẫu bệnh phẩm
• 11. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 11.1. ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH CHĂN NUÔI GIA CẦM CỦA CÁC HUYỆN TẠI TỈNH BẮC NINH QUA CÁC NĂM
• 11.2. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỄ CỦA BỆNH ORT TRÊN ĐÀN GÀ LƯƠNG PHƯỢNG
• 11.2.1. Tình hình gà mắc bệnh ORT theo lứa tuổi
• 11.2.2. Tình hình gà mắc bệnh ORT theo mùa vụ
• 11.2.3. Tình hình gà mắc bệnh ORT theo truyền thống chăn nuôi
• 11.2.4. Tình hình gà mắc bệnh do ORT theo phương thức chăn nuôi
• 11.3. CHẨN ĐOÁN GÀ MẮC BỆNH ORT
• 11.3.1. Chẩn đoán lâm sàng trên đàn gà mắc ORT
• 11.3.2. Chẩn đoán vi khuẩn học
• 11.4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TÍNH MẪN CẢM VỚI MỘT SỐ KHÁNG SINH CỦA ORT
• 12. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 12.1. Đánh giá tình hình chăn nuôi gia cầm của các huyện trên tỉnh Bắc Ninh
• 12.2. Đặc điểm dịch tễ của đàn gà mắc bệnh do ORT trên gà Lương Phượng tại tỉnh Bắc Ninh
• 12.3. Chẩn đoán gà mắc bệnh ORT trên gà Lương Phượng
• 12.4. Kết quả nghiên cứu tính mẫn cảm với một số kháng sinh của ORT
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Dịch Tễ Bệnh ORT Trên Gà Lương Phượng

Chăn nuôi gia cầm, đặc biệt là gà, đóng vai trò quan trọng trong ngành nông nghiệp Việt Nam. Sản lượng thịt và trứng gia cầm liên tục tăng, khẳng định tiềm năng phát triển của ngành. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, ngành chăn nuôi gia cầm cũng đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là dịch bệnh. Bệnh ORT (do Ornithobacterium rhinotracheale gây ra) nổi lên như một mối đe dọa mới, gây thiệt hại kinh tế đáng kể cho người chăn nuôi. Bệnh ORT hay còn gọi là hen phức hợp trên gà, là một bệnh truyền nhiễm với các triệu chứng hô hấp như ho, khó thở, và các bệnh tích đặc trưng ở đường hô hấp. Nghiên cứu về dịch tễ học ORT trên gà Lương Phượng là vô cùng cần thiết để hiểu rõ hơn về sự lây lan, các yếu tố nguy cơ và từ đó đưa ra các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả. Việc nghiên cứu này có ý nghĩa khoa học và thực tiễn to lớn, góp phần bảo vệ và phát triển ngành chăn nuôi gia cầm bền vững.

1.1. Tầm quan trọng của việc nghiên cứu bệnh ORT ở gà

Nghiên cứu bệnh ORT trên gà Lương Phượng giúp xác định rõ hơn về các đặc điểm dịch tễ học của bệnh, bao gồm tỷ lệ mắc bệnh, tỷ lệ chết, các yếu tố nguy cơ và phương thức lây truyền. Thông tin này là cơ sở quan trọng để xây dựng các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát bệnh hiệu quả. Theo Trần Thị Thu Trang (2017), bệnh ORT gây ra các triệu chứng hô hấp như ho, khó thở, đớp không khí, màng niêm mạc mắt viêm thủy thũng, phế quản gốc có kén mủ, khí quản bị sung huyết, có nhiều dịch nhầy, phổi viêm tơ huyết. Việc hiểu rõ các triệu chứng và bệnh tích này giúp chẩn đoán bệnh sớm và chính xác hơn.

1.2. Gà Lương Phượng và vai trò trong chăn nuôi gia cầm

Gà Lương Phượng là một giống gà ta lai, được nuôi phổ biến ở nhiều địa phương. Giống gà này có nhiều ưu điểm như khả năng thích nghi tốt, chất lượng thịt thơm ngon và năng suất trứng khá cao. Tuy nhiên, gà Lương Phượng cũng dễ mắc các bệnh truyền nhiễm, trong đó có bệnh ORT. Do đó, việc nghiên cứu bệnh ORT trên gà Lương Phượng có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ và phát triển giống gà này.

II. Thách Thức Trong Phòng Trị Bệnh ORT Trên Gà Lương Phượng

Mặc dù đã có nhiều nghiên cứu về bệnh ORT trên thế giới, nhưng ở Việt Nam, các nghiên cứu về bệnh này còn hạn chế, đặc biệt là trên gà Lương Phượng. Việc chẩn đoán bệnh ORT thường gặp khó khăn do triệu chứng lâm sàng không đặc hiệu và dễ nhầm lẫn với các bệnh hô hấp khác. Hơn nữa, việc điều trị bệnh ORT cũng gặp nhiều thách thức do vi khuẩn ORT có khả năng kháng kháng sinh. Theo Trần Thị Thu Trang (2017), bệnh ORT là một trong những bệnh mới ở nước ta chưa nghiên cứu được vaccine tiêm phòng, khó điều trị gây giảm khả năng sản xuất, thiệt hại lớn về kinh tế. Do đó, cần có những nghiên cứu sâu hơn về đặc điểm sinh học của vi khuẩn ORT, tính kháng kháng sinh và các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

2.1. Khó khăn trong chẩn đoán bệnh ORT trên gà

Triệu chứng lâm sàng của bệnh ORT thường không đặc hiệu và dễ nhầm lẫn với các bệnh hô hấp khác như hội chứng hô hấp ở gà (CRD), bệnh Newcastle, bệnh viêm phế quản truyền nhiễm (IB). Điều này gây khó khăn cho việc chẩn đoán bệnh sớm và chính xác. Để chẩn đoán xác định bệnh ORT, cần phải thực hiện các xét nghiệm vi sinh vật học như phân lập và định danh vi khuẩn ORT bằng phương pháp PCR ORT.

2.2. Vấn đề kháng kháng sinh của vi khuẩn ORT

Vi khuẩn ORT có khả năng kháng nhiều loại kháng sinh, gây khó khăn cho việc điều trị bệnh. Việc sử dụng kháng sinh không hợp lý có thể làm tăng tình trạng kháng kháng sinh của vi khuẩn ORT. Do đó, cần phải thực hiện kháng sinh đồ để lựa chọn kháng sinh phù hợp và sử dụng kháng sinh một cách hợp lý. Theo Trần Thị Thu Trang (2017), ORT mẫn cảm nhất với Amoxcicicllin, Tetracycline và Ampicicllin do đó có thể dùng 1 trong 3 loại kháng sinh này trong điều trị các bệnh do ORT gây ra trên gia cầm.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Dịch Tễ Bệnh ORT Trên Gà Lương Phượng

Nghiên cứu dịch tễ học ORT trên gà Lương Phượng cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học phù hợp để thu thập và phân tích dữ liệu một cách chính xác. Các phương pháp nghiên cứu bao gồm: điều tra dịch tễ học, chẩn đoán lâm sàng, xét nghiệm vi sinh vật học, và phân tích thống kê. Điều tra dịch tễ học giúp xác định tỷ lệ mắc bệnh, tỷ lệ chết, các yếu tố nguy cơ và phương thức lây truyền. Chẩn đoán lâm sàng giúp phát hiện các triệu chứng và bệnh tích đặc trưng của bệnh ORT. Xét nghiệm vi sinh vật học giúp xác định sự có mặt của vi khuẩn ORT trong mẫu bệnh phẩm. Phân tích thống kê giúp đánh giá mối liên quan giữa các yếu tố nguy cơ và tỷ lệ mắc bệnh.

3.1. Điều tra dịch tễ học bệnh ORT trên gà

Điều tra dịch tễ học là phương pháp quan trọng để thu thập thông tin về tình hình mắc bệnh ORT trên gà Lương Phượng tại các địa phương khác nhau. Điều tra dịch tễ học bao gồm việc thu thập thông tin về: số lượng gà mắc bệnh, số lượng gà chết, lứa tuổi mắc bệnh, mùa vụ mắc bệnh, phương thức chăn nuôi, và các yếu tố nguy cơ khác. Thông tin này giúp xác định các vùng có nguy cơ cao mắc bệnh ORT và các yếu tố nguy cơ liên quan đến bệnh.

3.2. Chẩn đoán lâm sàng và xét nghiệm vi sinh vật học

Chẩn đoán lâm sàng dựa trên việc quan sát các triệu chứng và bệnh tích đặc trưng của bệnh ORT trên gà Lương Phượng. Tuy nhiên, để chẩn đoán xác định bệnh ORT, cần phải thực hiện các xét nghiệm vi sinh vật học như phân lập và định danh vi khuẩn ORT bằng phương pháp PCR ORT. Phương pháp PCR ORT có độ nhạy và độ đặc hiệu cao, giúp phát hiện vi khuẩn ORT trong mẫu bệnh phẩm một cách nhanh chóng và chính xác.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Dịch Tễ Bệnh ORT Trên Gà Lương Phượng

Kết quả nghiên cứu dịch tễ học ORT trên gà Lương Phượng cho thấy tỷ lệ mắc bệnh ORT ở gà Lương Phượng là khá cao, đặc biệt là ở giai đoạn gà con. Các yếu tố nguy cơ liên quan đến bệnh ORT bao gồm: mật độ chăn nuôi cao, vệ sinh chuồng trại kém, và sức đề kháng của gà giảm. Vi khuẩn ORT phân lập được từ gà Lương Phượng có khả năng kháng nhiều loại kháng sinh. Kết quả này cho thấy cần có những biện pháp phòng ngừa và điều trị bệnh ORT hiệu quả hơn.

4.1. Tỷ lệ mắc bệnh ORT ở gà Lương Phượng theo lứa tuổi

Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ mắc bệnh ORT ở gà Lương Phượng cao nhất ở giai đoạn gà con (0-6 tuần tuổi), sau đó giảm dần ở các giai đoạn lớn hơn. Điều này có thể là do gà con có sức đề kháng kém hơn so với gà lớn. Theo Trần Thị Thu Trang (2017), gà ở giai đoạn 0 – 6 tuần tuổi chiếm tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ chết cao nhất lần lượt là 54,19% và 30,48%.

4.2. Các yếu tố nguy cơ liên quan đến bệnh ORT

Các yếu tố nguy cơ liên quan đến bệnh ORT bao gồm: mật độ chăn nuôi cao, vệ sinh chuồng trại kém, và sức đề kháng của gà giảm. Mật độ chăn nuôi cao tạo điều kiện cho vi khuẩn ORT lây lan nhanh chóng. Vệ sinh chuồng trại kém làm tăng số lượng vi khuẩn ORT trong môi trường. Sức đề kháng của gà giảm do stress, dinh dưỡng kém, hoặc mắc các bệnh khác.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Phòng Ngừa và Điều Trị Bệnh ORT

Dựa trên kết quả nghiên cứu dịch tễ học ORT trên gà Lương Phượng, có thể đưa ra các biện pháp phòng ngừa và điều trị bệnh ORT hiệu quả. Các biện pháp phòng ngừa bao gồm: giảm mật độ chăn nuôi, tăng cường vệ sinh chuồng trại, và nâng cao sức đề kháng của gà. Các biện pháp điều trị bao gồm: sử dụng kháng sinh phù hợp, và hỗ trợ điều trị bằng các thuốc bổ trợ.

5.1. Biện pháp phòng ngừa bệnh ORT hiệu quả

Để phòng ngừa bệnh ORT hiệu quả, cần thực hiện các biện pháp sau: giảm mật độ chăn nuôi, đảm bảo vệ sinh chuồng trại, cung cấp dinh dưỡng đầy đủ cho gà, và tiêm phòng vaccine phòng bệnh (nếu có). Việc giảm mật độ chăn nuôi giúp giảm sự lây lan của vi khuẩn ORT. Vệ sinh chuồng trại giúp giảm số lượng vi khuẩn ORT trong môi trường. Dinh dưỡng đầy đủ giúp tăng cường sức đề kháng của gà.

5.2. Lựa chọn kháng sinh điều trị bệnh ORT

Việc lựa chọn kháng sinh điều trị bệnh ORT cần dựa trên kết quả kháng sinh đồ. Nên sử dụng các kháng sinh mà vi khuẩn ORT còn mẫn cảm. Ngoài ra, cần sử dụng kháng sinh đúng liều lượng và thời gian để tránh tình trạng kháng kháng sinh. Theo Trần Thị Thu Trang (2017), ORT mẫn cảm nhất với Amoxcicicllin, Tetracycline và Ampicicllin do đó có thể dùng 1 trong 3 loại kháng sinh này trong điều trị các bệnh do ORT gây ra trên gia cầm.

VI. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Dịch Tễ Bệnh ORT Tương Lai

Nghiên cứu dịch tễ học ORT trên gà Lương Phượng đã cung cấp những thông tin quan trọng về tình hình mắc bệnh, các yếu tố nguy cơ và biện pháp phòng ngừa và điều trị bệnh. Tuy nhiên, cần có những nghiên cứu sâu hơn về đặc điểm sinh học của vi khuẩn ORT, tính kháng kháng sinh và hiệu quả của các loại vaccine phòng bệnh. Các nghiên cứu trong tương lai nên tập trung vào việc phát triển các biện pháp phòng ngừa và điều trị bệnh ORT hiệu quả hơn, góp phần bảo vệ và phát triển ngành chăn nuôi gia cầm bền vững.

6.1. Tổng kết các kết quả nghiên cứu chính

Nghiên cứu đã xác định được tỷ lệ mắc bệnh ORT ở gà Lương Phượng, các yếu tố nguy cơ liên quan đến bệnh, và tính kháng kháng sinh của vi khuẩn ORT. Kết quả này là cơ sở quan trọng để xây dựng các biện pháp phòng ngừa và điều trị bệnh hiệu quả.

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo về bệnh ORT

Các nghiên cứu trong tương lai nên tập trung vào việc: nghiên cứu sâu hơn về đặc điểm sinh học của vi khuẩn ORT, đánh giá hiệu quả của các loại vaccine phòng bệnh, và phát triển các biện pháp điều trị bệnh mới. Ngoài ra, cần có những nghiên cứu về dịch tễ học ORT trên các giống gà khác để có cái nhìn toàn diện về tình hình bệnh ORT ở Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành chăn nuôi gia cầm tại Việt Nam giữ vị trí chiến lược trong cơ cấu nông nghiệp với tổng đàn đạt 341,5 triệu con vào tháng 6 năm 2016, tăng trưởng 4,3% so với năm 2015. Riêng đàn gà chiếm 258,7 triệu con, cung cấp 415 nghìn tấn thịt hơi và 3.085 triệu quả trứng cho thị trường tiêu thụ nội địa. Tại tỉnh Bắc Ninh, tổng đàn gia cầm giai đoạn 2014-2016 duy trì ổn định ở mức 4,2 đến 4,6 triệu con mỗi năm, trong đó 6 tháng đầu năm 2016 đạt 4,533 triệu con. Tuy nhiên, sự phát triển của các mô hình chăn nuôi tập trung đang đối mặt với thách thức dịch bệnh phức tạp, đặc biệt là hội chứng suy giảm hô hấp cấp tính do vi khuẩn Ornithobacterium rhinotracheale (ORT) gây ra trên giống gà Lương Phượng.

Bệnh ORT (hay hen phức hợp) là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm gây viêm phổi hoại tử, viêm túi khí và tắc nghẽn phế quản, dẫn đến tỷ lệ tử vong dao động từ 10% đến hơn 30% và làm suy giảm 66,67% sản lượng trứng ở đàn gà đẻ. Mặc dù dịch bệnh xuất hiện rải rác tại nhiều vùng chăn nuôi trọng điểm, các công trình nghiên cứu hệ thống về đặc điểm dịch tễ và chẩn đoán phân tử của mầm bệnh này tại Việt Nam vẫn còn hạn chế.

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là xác định quy luật dịch tễ học của vi khuẩn ORT theo lứa tuổi, mùa vụ, thâm niên và phương thức chăn nuôi trên đàn gà Lương Phượng tại Bắc Ninh; đồng thời hoàn thiện quy trình chẩn đoán vi khuẩn học, phản ứng chuỗi polymerase (PCR) và xác định độ mẫn cảm kháng sinh. Nghiên cứu được triển khai từ tháng 9 năm 2016 đến tháng 4 năm 2017 tại các huyện Yên Phong, Tiên Du, Thuận Thành và Phòng thí nghiệm trọng điểm Công nghệ sinh học Thú y - Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc kiểm soát tỷ lệ mắc bệnh trung bình 50,39% và hạ thấp tỷ lệ tử vong từ 30,48% ở giai đoạn gà con xuống mức an toàn cho các cơ sở chăn nuôi.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết dịch tễ học truyền nhiễm thú y và mô hình sinh lý bệnh học đường hô hấp gia cầm. Vi khuẩn Ornithobacterium rhinotracheale được phân loại thuộc họ Flavobacteriaceae, bộ Flavobacteriales. Đây là trực khuẩn Gram âm đa hình thái, kích thước ngắn từ 0,2 đến 0,9 µm chiều rộng và 0,6 đến 5 µm chiều dài, không di động, không hình thành nha bào và có khả năng bám dính cao trên tế bào biểu mô niêm mạc khí quản.

Mô hình sinh bệnh học giải thích rằng khi vi khuẩn ORT xâm nhập vào đường hô hấp, chúng tiết ra độc lực gây tổn thương các vi nhung mao niêm mạc, làm tích tụ chất tiết dịch nhầy và fibrin tạo thành các khối kén bã đậu đặc trưng tại ngã ba phế quản gốc. Khi kết hợp với các tác nhân kế phát như Escherichia coli hoặc virus Newcastle, mức độ nghiêm trọng tăng vọt, gây tắc nghẽn hô hấp và suy tuần hoàn. Khung lý thuyết nghiên cứu sử dụng 3 khái niệm đo lường cốt lõi bao gồm: tỷ lệ hiện mắc (morbidity rate), tỷ lệ tử vong (mortality rate), và tính mẫn cảm kháng sinh in vitro dựa trên tiêu chuẩn đường kính vòng vô khuẩn NCCLS.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu dịch tễ học sơ cấp được thu thập từ 1.028 cá thể gà Lương Phượng nuôi tại 93 hộ gia đình thuộc tỉnh Bắc Ninh. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng kết hợp chọn mẫu chủ đích được áp dụng để khảo sát các đàn gà có triệu chứng hô hấp điển hình. Để phục vụ công tác xét nghiệm phòng thí nghiệm, 50 cá thể gà nghi mắc bệnh đại diện từ 3 huyện (21 con tại Yên Phong, 16 con tại Tiên Du, 13 con tại Thuận Thành) đã được thu thập để mổ khám, lấy mẫu bệnh phẩm dịch khí quản, phổi và túi khí.

Quy trình phân tích kết hợp giữa phương pháp vi khuẩn học truyền thống và sinh học phân tử hiện đại. Vi khuẩn được phân lập trên môi trường thạch máu Columbia (CBA) bổ sung 5% đến 10% máu cừu và 10 µg/ml Gentamycin trong điều kiện 37°C có 5% CO2 trong 48 giờ, tiếp tục kiểm tra các phản ứng sinh hóa gồm Catalase, Oxidase và Indol. Phản ứng PCR sử dụng cặp mồi đặc hiệu OR16S-F1 và OR16S-R1 để khuếch đại đoạn gen rnn 16S rRNA. Phương pháp phân tích PCR được lựa chọn nhờ độ nhạy và độ đặc hiệu vượt trội, cho phép chẩn đoán chính xác mầm bệnh ở kích thước phân tử 784 bp. Độ mẫn cảm kháng sinh được kiểm tra bằng phương pháp khuếch tán đĩa giấy Kirby-Bauer trên thạch Mueller Hinton. Toàn bộ số liệu dịch tễ được phân tích thống kê sinh học bằng phần mềm Minitab 16 và Microsoft Excel trong mốc thời gian từ tháng 9/2016 đến tháng 4/2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát dịch tễ học trên 1.028 cá thể gà Lương Phượng tại 93 hộ chăn nuôi đã ghi nhận 518 con mắc bệnh (tỷ lệ 50,39%) và 244 con chết (tỷ lệ 23,74%). Kết quả chỉ ra 4 phát hiện quan trọng có ý nghĩa thực tiễn:

Thứ nhất, lứa tuổi là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng nhiễm bệnh (p < 0,05). Nhóm gà con từ 0 đến 6 tuần tuổi chịu thiệt hại nặng nề nhất với tỷ lệ mắc 54,19% (304/561 con) và tỷ lệ tử vong lên tới 30,48% (171/561 con). Ngược lại, nhóm gà trên 20 tuần tuổi có sức đề kháng tốt hơn với tỷ lệ mắc 40,79% và tỷ lệ chết chỉ 10,53%.

Thứ hai, mùa vụ và phương thức nuôi tác động rõ rệt đến tỷ lệ phát bệnh. Vụ Đông – Xuân ghi nhận tỷ lệ nhiễm bệnh cao nhất đạt 58,77% cùng tỷ lệ chết 26,27%, vượt trội so với vụ Xuân – Hè (nhiễm 43,27%, chết 18,75%). Về phương thức nuôi, phương thức nuôi nhốt tập trung có tỷ lệ mắc 57,47% và tỷ lệ chết 31,90%, cao gấp 2,34 lần tỷ lệ tử vong ở phương thức thả vườn (13,64%).

Thứ ba, triệu chứng lâm sàng và bệnh tích đại thể mang tính chỉ điểm rõ nét. 100% gà bệnh biểu hiện ủ rũ, bỏ ăn, khó thở vươn cổ đớp khí; 84% chảy dịch nhầy mắt mũi; 80% sốt cao; 66,67% gà đẻ giảm năng suất trứng kèm biến dạng vỏ. Khi mổ khám 50 gà bệnh, 100% mẫu xuất hiện tổn thương viêm túi khí dày đục chứa dịch bã đậu màu sữa chua và kén mủ bít tắc ngã ba khí quản.

Thứ tư, xác định đặc tính sinh học và kháng sinh đồ của chủng phân lập. Vi khuẩn bắt màu đỏ Gram âm, phản ứng Catalase (-), Oxidase (+), Indol (-). Sản phẩm PCR hiển thị vạch điện di sắc nét ở độ dài 784 bp. Kết quả kháng sinh đồ cho thấy vi khuẩn ORT mẫn cảm cao nhất với 3 loại kháng sinh: Amoxicillin, Tetracycline và Ampicillin.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân dẫn đến tỷ lệ mắc và tử vong vượt trội ở nhóm gà 0–6 tuần tuổi xuất phát từ sự suy giảm kháng thể mẹ truyền sau 3 đến 4 tuần đầu, trong khi hệ thống miễn dịch chủ động chưa hoàn thiện dưới áp lực tiêm phòng liên tục các loại vắc xin khác. Thời tiết mùa Đông – Xuân tại miền Bắc có biên độ nhiệt thay đổi đột ngột kèm độ ẩm cao, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn ORT tồn tại lâu dài và xâm nhập biểu mô đường thở.

Trong chăn nuôi nuôi nhốt công nghiệp, mật độ đàn cao làm gia tăng nồng độ khí độc NH3 và CO2 từ chất thải chuồng nuôi, gây tổn thương lớp lông rung đường hô hấp và tạo điều kiện cho vi khuẩn lan truyền trực tiếp qua không khí. So sánh với các nghiên cứu quốc tế tại Đức và Nam Phi, mức độ nhiễm bệnh của gà Lương Phượng tại Bắc Ninh tương đương về quy luật lứa tuổi nhưng tỷ lệ tử vong ở phương thức nuôi nhốt (31,90%) cao hơn mức trung bình quốc tế (1–15%) do công tác kiểm soát an toàn sinh học cục bộ còn hạn chế.

Dữ liệu nghiên cứu về mối tương quan giữa các yếu tố dịch tễ học có thể được trực quan hóa qua biểu đồ cột ghép đa trục biểu diễn đồng thời tỷ lệ mắc và tỷ lệ chết theo từng nhóm tuổi và phương thức chăn nuôi. Bên cạnh đó, bảng phân tích ma trận kháng sinh đồ so sánh đường kính vòng vô khuẩn (Amoxicillin > 18 mm, Tetracycline > 19 mm) cung cấp căn cứ trực quan giúp các kỹ thuật viên thú y lựa chọn thuốc điều trị chính xác.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm kiểm soát hiệu quả bệnh do vi khuẩn ORT trên đàn gà Lương Phượng, nghiên cứu đưa ra 4 nhóm giải pháp cụ thể:

Thứ nhất, nâng cao quy chuẩn vệ sinh an toàn sinh học chuồng nuôi. Chủ trang trại và người chăn nuôi cần thực hiện khử trùng định kỳ 2 lần/tuần bằng dung dịch Glutaraldehyde 0,5% hoặc Formic acid 0,5% trong thời gian tiếp xúc tối thiểu 125 phút. Mục tiêu đặt ra là tiêu diệt 95% mầm bệnh lưu cữu trong môi trường chuồng trại, triển khai liên tục trong vòng 3 tháng đầu của chu kỳ nuôi.

Thứ hai, cải tạo tiểu khí hậu và kiểm soát mật độ đàn. Đội ngũ kỹ thuật viên trại cần lắp đặt hệ thống quạt hút thông gió đối lưu và bổ sung đệm lót sinh học định kỳ 10 ngày/lần, đảm bảo nồng độ khí độc NH3 dưới 15 ppm và CO2 dưới 0,1%. Mục tiêu là giảm 30% tỷ lệ bùng phát bệnh hô hấp trong giai đoạn chuyển mùa Đông – Xuân từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau.

Thứ ba, thiết lập phác đồ điều trị kháng sinh nhạy cảm kết hợp chăm sóc phục hồi. Khi phát hiện đàn gà có dấu hiệu khó thở vươn cổ, bác sĩ thú y cần chỉ định can thiệp ngay bằng một trong ba kháng sinh có độ mẫn cảm cao gồm Amoxicillin (liều 20 mg/kg thể trọng), Ampicillin hoặc Tetracycline liên tục từ 5 đến 7 ngày, kết hợp bổ sung Vitamin C và điện giải. Mục tiêu là khống chế tỷ lệ tử vong toàn đàn xuống dưới 5% trong vòng 48 giờ kể từ khi phát bệnh.

Thứ tư, hoàn thiện mạng lưới giám sát dịch tễ và chẩn đoán phân tử. Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Bắc Ninh cần phối hợp với các cơ sở đào tạo tổ chức lấy mẫu giám sát định kỳ 6 tháng/lần tại các vùng chăn nuôi tập trung của 3 huyện Yên Phong, Tiên Du, Thuận Thành. Ứng dụng kỹ thuật PCR với cặp mồi OR16S khuếch đại đoạn gen 784 bp để phát hiện sớm ổ dịch trong lộ trình 2018–2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu chuyên khảo mang giá trị ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

Nhóm thứ nhất là các chủ trang trại và hộ chăn nuôi gia cầm quy mô bán công nghiệp hoặc công nghiệp. Luận văn cung cấp số liệu thực chứng về nguy cơ dịch bệnh theo từng mùa vụ và phương thức nuôi, giúp người nuôi nhận thức rõ hạn chế của mô hình nuôi nhốt kín mật độ cao để chủ động chuyển đổi sang mô hình bán chăn thả an toàn, giảm thiểu tỷ lệ chết từ 31,90% xuống dưới 15%.

Nhóm thứ hai là bác sĩ thú y thực địa và cán bộ kỹ thuật dịch vụ thú y. Cung cấp bộ tiêu chí chẩn đoán phân biệt lâm sàng giữa ORT với các bệnh CRD, IB, ILT và IC thông qua bệnh tích kén bã đậu phế quản gốc, hỗ trợ đưa ra phác đồ điều trị bằng Amoxicillin hoặc Tetracycline chính xác ngay trong 24 giờ đầu.

Nhóm thứ ba là giảng viên, sinh viên và học viên cao học chuyên ngành Thú y, Bệnh học động vật và Công nghệ sinh học. Công trình cung cấp quy trình chuẩn mực về kỹ thuật nuôi cấy phân lập vi khuẩn khó tính trên thạch máu bổ sung 10 µg/ml Gentamycin và quy trình phản ứng PCR nhân bản đoạn gen 784 bp làm tài liệu học tập và nghiên cứu chuyên sâu.

Nhóm thứ tư là các nhà quản lý dịch tễ tại Chi cục Chăn nuôi và Thú y các cấp. Luận văn cung cấp cơ sở khoa học từ 1.028 ca điều tra dịch tễ để hoạch định chính sách phòng dịch gia cầm cấp tỉnh, xây dựng bản đồ cảnh báo dịch tễ và quản lý lưu thông giống gia cầm an toàn sinh học.

Câu hỏi thường gặp

Vi khuẩn Ornithobacterium rhinotracheale gây ra những triệu chứng lâm sàng điển hình nào trên gà Lương Phượng? Qua theo dõi 50 gà bệnh, 100% cá thể biểu hiện khó thở nghiêm trọng, vươn cổ há miệng đớp không khí, ủ rũ và bỏ ăn; 84% chảy dịch nhầy ở mũi và miệng; 80% có biểu hiện sốt cao; 72% tiêu chảy phân lỏng màu cà phê hoặc trắng; 66,67% gà đẻ bị giảm tỷ lệ đẻ và trứng méo mó.

Lứa tuổi nào của đàn gà có nguy cơ mắc bệnh và tử vong cao nhất do ORT? Nghiên cứu trên 1.028 cá thể khẳng định giai đoạn gà con từ 0 đến 6 tuần tuổi có tỷ lệ mắc cao nhất đạt 54,19% và tỷ lệ chết lên tới 30,48%. Nguyên nhân chính là do sự suy giảm lượng kháng thể mẹ truyền và hệ miễn dịch chưa hoàn thiện trước các tác nhân môi trường.

Làm thế nào để phân biệt bệnh ORT với các bệnh đường hô hấp thường gặp như CRD hay IB? Bệnh tích chỉ điểm đặc trưng của ORT là khối kén mủ bã đậu màu trắng đục như sữa chua đóng chặt ở ngã ba phế quản gốc và viêm dày túi khí. Trong khi đó, bệnh CRD thường tạo màng fibrin bao phủ gan và tim, còn bệnh IB gây xuất huyết đỏ rực toàn bộ niêm mạc khí quản.

Kỹ thuật PCR phát hiện vi khuẩn ORT sử dụng đoạn gen nào và kích thước sản phẩm là bao nhiêu? Phản ứng PCR sử dụng cặp mồi đặc hiệu OR16S-F1 và OR16S-R1 để khuếch đại đoạn gen rnn mã hóa 16S rRNA của vi khuẩn ORT. Sản phẩm sau khi điện di trên gel agarose 1,2% cho vạch phát quang đặc hiệu có kích thước chuẩn xác là 784 bp.

Những loại kháng sinh nào cho hiệu quả điều trị vi khuẩn ORT cao nhất theo kết quả kháng sinh đồ? Thử nghiệm kháng sinh đồ trên môi trường thạch Mueller Hinton chứng minh vi khuẩn ORT mẫn cảm cao nhất với 3 hoạt chất gồm Amoxicillin, Tetracycline và Ampicillin. Do đó, người chăn nuôi nên ưu tiên sử dụng một trong ba loại kháng sinh này trong phác đồ điều trị thực tế.

Kết luận

Công trình nghiên cứu đã hoàn thành toàn diện các mục tiêu khoa học và thực tiễn với 5 kết luận then chốt:

• Xác nhận sự lưu hành và mức độ nguy hại của vi khuẩn Ornithobacterium rhinotracheale trên đàn gà Lương Phượng tại Bắc Ninh với tỷ lệ mắc trung bình 50,39% và tỷ lệ chết 23,74%.
• Nhận diện nhóm nguy cơ cao nhất là gà từ 0 đến 6 tuần tuổi (mắc 54,19%, chết 30,48%), dịch bệnh bùng phát mạnh nhất vào vụ Đông – Xuân (58,77%) và phương thức chăn nuôi nuôi nhốt (chết 31,90%).
• Xác lập bệnh tích giải phẫu chỉ điểm gồm kén bã đậu ngã ba phế quản gốc và viêm túi khí màu sữa chua, phục vụ chẩn đoán phân biệt nhanh chóng tại thực địa.
• Chuẩn hóa quy trình chẩn đoán phân tử bằng phản ứng PCR khuếch đại đoạn gen rnn đặc hiệu kích thước 784 bp từ mẫu dịch khí quản và mô phổi.
• Xác định độ mẫn cảm cao của vi khuẩn đối với Amoxicillin, Tetracycline và Ampicillin, cung cấp cơ sở khoa học chuẩn xác cho phác đồ điều trị thực nghiệm.

Về định hướng tiếp theo trong giai đoạn 2018–2022, các cơ quan chuyên môn cần tiếp tục giải trình tự gen các chủng ORT thực địa và nghiên cứu sản xuất vắc xin vô hoạt đặc hiệu. Các chủ trang trại và kỹ thuật viên thú y hãy áp dụng ngay quy trình chẩn đoán PCR kết hợp phác đồ kháng sinh khuyến nghị để kiểm soát dịch bệnh kịp thời, bảo vệ đàn gà và tối ưu hóa hiệu quả kinh tế chăn nuôi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TRẦN THỊ THU TRANG NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỄ CỦA BỆNH DO VI KHUẨN ORNITHOBACTERIUM RHINOTRACHEALE TRÊN GÀ LƯƠNG PHƯỢNG VÀ CHẨN ĐOÁN BỆNH Ngành: Thú y Mã ngành: 60.01 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Chu Đức Thắng NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kì công trình nào khác. Tôi xin cam đoan các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Trần Thị Thu Trang i c LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn này, ngoài sự cố gắng của bản thân, tôi luôn nhận được sự quan tâm giúp đỡ của các tổ chức, cơ quan, các nhà khoa học, các thầy cô giáo, bạn bè đồng nghiệp và những người thân trong gia đình. Nhân dịp này, tôi xin cảm ơn sự giúp đỡ của các giảng viên khoa Thú y - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã giảng dạy tôi trong suốt thời gian học tập. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc sự hướng dẫn, giúp đỡ chân tình, đầy trách nhiệm và hết lòng vì khoa học của PGS.TS Chu Đức Thắng và các thầy cô tại phòng thí nghiệm trọng điểm CNSH – Thú Y cụm 2 – khoa Thú Y – Học viện nông nghiệp Việt Nam. Cuối cùng tôi xin gửi lời cảm ơn tới những người thân trong gia đình đã luôn quan tâm, động viên giúp tôi hoàn thành luận văn này.

Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Trần Thị Thu Trang ii c MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT. vi DANH MỤC BẢNG .vii DANH MỤC HÌNH .viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN.

ix THESIS ABSTRACT. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI.

TỔNG QUAN TÀI LIỆU. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU BỆNH TRÊN THẾ GIỚI VÀ TRONG NƯỚC. Tình hình nghiên cứu trên thế giới. Tình hình nghiên cứu bệnh do vi khuẩn ORT trong nước.

THIỆT HẠI VỀ KINH TẾ. Hình thái cấu trúc của vi khuẩn. Tính chất nuôi cấy. Cấu trúc kháng nguyên và độc lực.

Định serotype và phân loại chủng. Khả năng gây bệnh. Khả năng miễn dịch của vật chủ. Sức đề kháng.

TRUYỀN NHIỄM HỌC. Phân bố dịch bệnh. Động vật mắc bệnh. Lứa tuổi mắc bệnh và tỷ lệ chết.

Phương thức chăn nuôi. Chất chứa mầm bệnh. Sự truyền lây. Mùa vụ mắc bệnh.

TRIỆU CHỨNG VÀ BỆNH TÍCH. Chẩn đoán lâm sàng. Chẩn đoán vi khuẩn học. Chẩn đoán phân biệt.

BIỆN PHÁP PHÒNG VÀ TRỊ BỆNH. Phòng bệnh. NGUỒN GỐC, ĐẶC TÍNH VÀ TÍNH NĂNG SẢN XUẤT CỦA GÀ LƯƠNG PHƯỢNG. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU. THỜI GIAN NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU.

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Phương pháp nghiên cứu dịch tễ. Phương pháp chẩn đoán lâm sàng. Phương pháp mổ khám.

Phương pháp lấy mẫu và bảo quản mẫu làm tiêu bản. Phương pháp PCR. Phương pháp nuôi cấy và phân lập vi khuẩn. Phương pháp thử các đặc tính sinh hóa.

Phương pháp kháng sinh đồ. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu. NGUYÊN LIỆU NGHIÊN CỨU. Mẫu bệnh phẩm.

KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN. ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH CHĂN NUÔI GIA CẦM CỦA CÁC HUYỆN TẠI TỈNH BẮC NINH QUA CÁC NĂM. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỄ CỦA BỆNH ORT TRÊN ĐÀN GÀ LƯƠNG PHƯỢNG. Tình hình gà mắc bệnh ORT theo lứa tuổi.

Tình hình gà mắc bệnh ORT theo mùa vụ. Tình hình gà mắc bệnh ORT theo truyền thống chăn nuôi. Tình hình gà mắc bệnh do ORT theo phương thức chăn nuôi. CHẨN ĐOÁN GÀ MẮC BỆNH ORT.

Chẩn đoán lâm sàng trên đàn gà mắc ORT. Chẩn đoán vi khuẩn học. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TÍNH MẪN CẢM VỚI MỘT SỐ KHÁNG SINH CỦA ORT. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.

Đánh giá tình hình chăn nuôi gia cầm của các huyện trên tỉnh Bắc Ninh. Đặc điểm dịch tễ của đàn gà mắc bệnh do ORT trên gà Lương Phượng tại tỉnh Bắc Ninh. Chẩn đoán gà mắc bệnh ORT trên gà Lương Phượng. Kết quả nghiên cứu tính mẫn cảm với một số kháng sinh của ORT.

49 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 50 v c DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt AGP Accelerated Graphics PORT BEAs Boiled Extract Antigens BHB Brain Heart Infusion Broth CBA Columbia Blood agar Base CRD Chronic Respiratory Disease DNA Deoxyribonucleic Acid ELISA Enzyme-Linked Immunosorbent Assay GAP Agar Gel Precipitation IB Infectious Bronchitis ILT Infectious Laryngo Tracheitis IgM Immunoglobulin M ORT Ornithobacterium rhinotracheale PAP Peroxidase - Anti Peroxidase PB Pasteurella Broth PBS Phosphate Saline Buffer PCR Polymerase Chain Reaction PGNR Pleomorphic Gram Negative Rod Rrna Ribosomal Ribonucleic Acide TBE Tris-borate-EDTA vi c DANH MỤC BẢNG Bảng 2. rhinotracheale bởi thử nghiệm AGP và sự khác biệt của O.rhinotracheale với các vi khuẩn gram âm khác bằng phương pháp ELISA. Chẩn đoán phân biệt ORT với các bệnh thường gặp.

Tiêu chuẩn của nhà cung cấp giấy tẩm kháng sinh .1 Tình hình phát triển gia cầm của các huyện quí I + II trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh qua các năm. Tình hình mắc bệnh ORT theo lứa tuổi của gà Lương Phượng tại tỉnh Bắc Ninh. Tình hình gà Lương Phượng mắc bệnh ORT theo mùa vụ tại tỉnh Bắc Ninh. Tình hình mắc bệnh ORT theo thâm niên chăn nuôi.

Tình hình gà Lương Phượng mắc bệnh ORT theo phương thức chăn nuôi. Kết quả thu thập gà mắc bệnh ORT tại một số huyện trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Triệu chứng lâm sàng của gà mắc ORT. Kết quả mổ khám kiểm tra bệnh tích đại thể của gà 37 mắc bệnh do ORT (n = 50).

Kết quả phân lập chủng vi khuẩn ORT thu thập được trên gà Lương Phượng tại tỉnh Bắc Ninh. Kết quả một số đặc tính sinh hóa của vi khuẩn ORT. Kết quả của phản ứng PCR ở các mẫu bệnh phẩm chẩn đoán bệnh do ORT. Kết quả kiểm tra tính mẫn cảm của vi khuẩn ORT đối với các loại kháng sinh.

46 vii c DANH MỤC HÌNH Hình 2. Hình ảnh nhuộm Gram, vi khuẩn ORT bắt màu đỏ. Hình ảnh môi trường thạch máu. Tình hình gà mắc bệnh ORT theo lứa tuổi.

Tình hình gà mắc bệnh ORT theo mùa vụ. Tình hình mắc bệnh ORT theo truyền thống chăn nuôi. Tình hình gà mắc bệnh ORT theo phương thức chăn nuôi. Gà chảy dịch mắt, miệng.

Error! Bookmark not defined. Gà khó thở, há mồm để thở. Error! Bookmark not defined. Phân loãng.

Error! Bookmark not defined. Trứng méo mó, sần sùi, vỏ trứng mỏng. Error! Bookmark not defined. Khí quản xuất huyết, có dịch nhày.

Phổi viêm có mủ ở nhánh phế quản. Túi khí dày, mờ đục, có bã đậu. Error! Bookmark not defined. Xoang bao tim tích nước.

Error! Bookmark not defined. Khuẩn lạc ORT nuôi cấy trên môi trường thạch máu sau 48 giờ. Kết quả kiểm tra phản ứng Catalaza của vi khuẩn ORTError! Bookmark not defined. Kết quả kiểm tra phản ứng Oxidase của vi khuẩn ORTError! Bookmark not defined.

Kết quả kiểm tra phản ứng Indol của vi khuẩn ORTError! Bookmark not defined. Hình thái vi khuẩn ORT dưới kính hiển vi. Error! Bookmark not defined. Kiểm tra sản phẩm PCR của vi khuẩn ORT.

Kết quả kiểm tra tính mẫn cảm của vi khuẩn ORT đối với các loại kháng sinh trên thạch. 47 viii c TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Trần Thị Thu Trang Tên luận văn: “Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ của bệnh do vi khuẩn Ornithobacterium rhinotracheale trên gà Lương Phượng và chẩn đoán bệnh”. Ngành: Thú Y Mã số: 24150420 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Xác định được một số đặc điểm về dịch tễ của gà mắc bệnh ORT như: Lứa tuổi mắc bệnh, mùa vụ, phương thức chăn nuôi, phương thức truyền lây bệnh. Nghiên cứu và xây dựng được các phương pháp chẩn đoán bệnh làm cơ sở cho phương pháp điều trị bệnh đạt hiệu quả cao.

Phương pháp nghiên cứu Nội dung nghiên cứu Đánh giá tình hình chăn nuôi của các huyện trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Nghiên cứu dịch tễ học của bệnh suy giảm hô hấp do vi khuẩn ORT: Xác định được lứa tuổi mắc bệnh, mùa vụ, tỷ lệ mắc bệnh, tỷ lệ chết. Chẩn đoán bệnh lâm sàng và chẩn đoán dựa vào phòng thí nghiệm. Tính mẫn cảm của chủng ORT phân lập được với kháng sinh.

Phương pháp Phương pháp nghiên cứu dịch tễ; Phương pháp chẩn đoán lâm sang; Phương pháp mổ khám; Phương pháp lấy mẫu và bảo quản mẫu làm tiêu bản; Phương pháp PCR; Phương pháp nuôi cấy và phân lập vi khuẩn; Phương pháp thử các đặc tính sinh hóa; Phương pháp kháng sinh đồ. Kết quả chính và kết luận Đánh giá tình hình chăn nuôi gia cầm của các huyện trên tỉnh Bắc Ninh ix c Đánh giá tình hình chăn nuôi của cả tỉnh Bắc Ninh có ít biến động qua các năm. Năm 2014, trong 6 tháng đầu năm, toàn tỉnh đạt khoảng 4,6 triệu con nhưng so với cùng kỳ, năm 2015, 2016 lần lượt khoảng 4,2 và 4,5 triệu con. Đặc điểm dịch tễ của đàn gà mắc bệnh do ORT trên gà Lương Phượng tại tỉnh Bắc Ninh Gà ở giai đoạn 0 – 6 tuần tuổi chiếm tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ chết cao nhất lần lượt là 54,19% và 30,48%.

Tiếp theo là nhóm gà 7 – 20 tuần tuổi và thấp nhất là nhóm gà trên 20 tuần tuổi. Vụ Đông – Xuân tỷ lệ mắc bệnh và chết là cao nhất chiếm khoảng 53,77% và 26,27%. Vụ Xuân – Hè có tỷ lệ mắc bệnh là 43,27% và tỷ lệ chết khoảng 18,75%. Đối với những hộ có thâm niên chăn nuôi từ 1 – 5 năm, tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ chết cao, lần lượt khoảng 59,90% và 27,25%.

Hộ chăn nuôi có thâm niên lâu năm từ 11 – 15 năm có tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ chết thấp. Đối với phương thức nuôi gà thả vườn, tỷ lệ mắc và tỷ lệ chết là thấp nhất khoảng 40,63% và 13,64%. Phương thức nuôi nhốt có tỷ lệ mắc và tỷ lệ chết cao nhất lần lượt 57,47% và 31,90%.