MỞ ĐẦU. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU.
NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU. PHẠM VI NGHIÊN CỨU. Tổng quan tình hình nghiên cứu ứng dụng cao chiết thực vật vào nuôi trồng thủy sản 4 1. Tổng quan về cá Điêu hồng.
Hệ thống phân loại. Nguồn gốc và đặc điểm hình thái. Đặc điểm sinh học của cá Điêu hồng. Các chỉ số huyết học.
Tổng quan về tinh dầu sả. Hệ thống phân loại. Tính chất hóa lí của tinh dầu. Thành phần hóa học.
Tính kháng khuẩn. Tổng quan về vi khuẩn S. Đặc điểm hình thái, cấu trúc hiển vi. Đặc điểm sinh hóa.
Tổng quan đặc điểm bệnh xuất huyết ở cá Điêu hồng do S. agalactiae gây ra 12 1. Các yếu tố gây ra dịch bệnh. Dấu hiệu bệnh lí.
VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Thời gian, địa điểm nghiên cứu. Bố trí thí nghiệm. Phương pháp thực nghiệm.
Phương pháp nuôi và chăm sóc cá trong điều kiện phòng thí nghiệm. Phương pháp nuôi tăng sinh và đo mật độ vi khuẩn S. Phương pháp gây nhiễm vi khuẩn S. Phương pháp bổ sung tinh dầu sả vào khẩu phần ăn của cá.
Phương pháp lấy máu cá. Phương pháp phân tích máu cá. Phương pháp xử lí số liệu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.
Một số chỉ số huyết học của cá Điêu hồng nuôi trong các nghiệm thức đối chứng. Các loại tế bào máu của cá Điêu hồng. Các chỉ số huyết học. Một số chỉ số huyết học của cá Điêu hồng khi nhiễm vi khuẩn S.
Các chỉ số hình thái hồng cầu. Các chỉ số huyết học. Một số chỉ số huyết học của cá Điêu hồng sau khi sử dụng khẩu phần ăn bổ sung tinh dầu sả chanh. Chỉ số hình thái tế bào máu.
Chỉ số huyết học. Một số chỉ số huyết học cá Điêu hồng cảm nhiễm vi khuẩn S. agalactiae sau khi nuôi trong điều kiện bổ sung tinh dầu sả chanh vào thức ăn. Sự thay đổi của chỉ số hematocrit.
Sự thay đổi của chỉ số hemoglobin. Sự thay đổi của số lượng hồng cầu. Sự thay đổi của số lượng bạch cầu và tiểu cầu .32 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .35 TÀI LIỆU THAM KHẢO. PL1 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Kí hiệu Chú giải BC Bạch cầu ĐBSCL Đồng bằng sông Cửu Long Hb Hemoglobin HC Hồng cầu HCT Hematocrit NT Nghiệm thức NTĐC Nghiệm thức đối chứng TC Tiểu cầu PTNT Phát triển nông thôn vi DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.
Một số chỉ số huyết học của cá Oreochromis lai. So sánh một số chỉ tiêu huyết học giữa cá Rô phi nhỏ và cá Rô phi lớn. Kết quả phân tích thành phần tinh dầu sả chanh bằng phương pháp GC/MS. Chỉ số huyết học ở cá Điêu hồng (Oreochromis sp.
Một số chỉ số hình thái hồng cầu cá Điêu hồng. Một số chỉ số huyết học cá Điều hồng trước và sau cảm nhiễm. Kích thước hồng cầu cá Điêu hồng nuôi trong điều kiện sử dụng thức ăn có bổ sung tinh dầu sả chanh. Một số chỉ số huyết học cá Điêu hồng nuôi trong điều kiện cho ăn thức ăn có bổ sung tinh dầu sả chanh.
Chỉ số hematocrit (%) của cá Điêu hồng ở các nghiệm thức bổ sung tinh dầu sả chanh sau khi gây nhiễm 5 ngày. Hàm lượng Hb (g%) của cá Điêu hồng ở các nghiệm thức bổ sung tinh dầu sả chanh sau khi gây nhiễm 5 ngày. Số lượng hồng (×106/mm3) của cá Điêu hồng ở các nghiệm thức bổ sung tinh dầu sả chanh sau khi gây nhiễm 5 ngày. Tổng bạch cầu và tiểu cầu (×104/mm3) của cá Điêu hồng ở các nghiệm thức bổ sung tinh dầu sả chanh sau khi gây nhiễm 5 ngày.32 vii DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2.
Sơ đồ bố trí thí nghiệm. Tế bào hồng cầu ở cá Điêu hồng (Oreochromis sp. Các loại bạch cầu ở cá Điêu hồng (Oreochromis sp. Các hình dạng bất thường ở Hồng cầu cá Điêu hồng sau khi gây nhiễm S.
Đồ thị biễn diễn sự thay đổi chỉ số HCT máu cá Điêu hồng trước và sau khi cảm nhiễm tại các nghiệm thức. Đồ thị biễn diễn sự thay đổi chỉ số Hb máu cá Điêu hồng trước và sau khi cảm nhiễm tại các nghiệm thức. Đồ thị biễn diễn sự thay đổi số lượng hồng cầu cá Điêu hồng trước và sau khi cảm nhiễm tại các nghiệm thức. Đồ thị biễn diễn sự thay đổi về tổng số BC và TC ở cá Điêu hồng trước và sau khi cảm nhiễm tại các nghiệm thức.
LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI Cá Điêu hồng (Oreochromis sp.) hay cá Diêu hồng là một loại cá nước ngọt được thị trường ưa chuộng do có chất lượng thịt thơm ngon, không quá nhiều xương và đặc biệt là cá có hàm lượng mỡ cao nên ăn rất béo. Với ưu thế dễ nuôi, chi phí sản xuất thấp, giá trị xuất khẩu cao và ổn định, cá Rô phi và Điêu hồng là đối tượng được quy hoạch phát triển nuôi đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 theo quyết định số 1639/QĐ- BNN-TCTS do Bộ Nông nghiệp và PTNT đã ban hành năm 2016 [1]. Có thể thấy chúng có nhiều tiềm năng trở thành mặt hàng xuất khẩu chủ lực của ngành thuỷ sản Việt Nam trong những năm tới. Tuy nhiên, việc nuôi trồng thủy sản nói chung và chăn nuôi cá Điêu hồng nói riêng đã gặp không ít khó khăn về chất lượng con giống, chất lượng thức ăn, ô nhiễm môi trường và mối lo ngại về dịch bệnh đã gây ra thiệt hại nặng nề về kinh tế cho người dân.
Các nghiên cứu đã cho thấy bệnh phù mắt, xuất huyết do vi khuẩn Streptococcus agalactiae ( S. agalactiae) gây ra là bệnh phổ biến nhất trên cá Điêu hồng với tỉ lệ chết cao, thời gian gây chết nhanh ở tất cả các giai đoạn phát triển của cá [2], [3]. Cùng với đó là sự thiếu kiến thức, hiểu biết về phương pháp xử lí và phòng, chống dịch bệnh của người dân đã dẫn đến nhiều hậu quả như tạo ra các dòng vi khuẩn kháng thuốc [4]; tồn dư kháng sinh trong sản phẩm thủy sản ảnh hưởng đến sức khỏe của người tiêu dùng, môi trường [5] thậm chí là cho cả bản thân người nuôi [6]. Việc nghiên cứu các thảo dược có nguồn gốc từ thực vật thiên nhiên có hoạt tính kháng khuẩn trong nuôi trồng thủy sản đang nhận được rất nhiều sự quan tâm ngay cả trong và ngoài nước vì các ưu điểm như tạo ra sản phẩm thân thiện với môi trường, con người và vật nuôi, dễ tìm thấy, giá thành rẻ đồng thời hạn chế được tình trạng kháng thuốc của vi sinh vật gây bệnh trên động vật.
Để áp dụng các sản phẩm thảo dược một cách an toàn và hiệu quả trong chăn nuôi thủy sản, các công trình nghiên cứu cần phải qua rất nhiều bước thử nghiệm trong đó cần phải xác định các chỉ số huyết học của vật nuôi nhằm xác định tình trạng sức khỏe của chúng khi sử dụng các chiết xuất từ thảo mộc [7]. Đã có nhiều công trình nghiên cứu báo cáo về việc tinh dầu sả có tác dụng chống lại nhiều loại vi sinh vật bao gồm vi khuẩn gram dương, gram âm và một số loài nấm [8]. Tác giả cũng kết luận tinh dầu sả có tiềm năng thay thế kháng sinh trong việc 2 chống lại một số vi khuẩn kháng kháng sinh cụ thể trong nghiên cứu là Staphylococcus aureus (S. aureus), Bacillus cereus (B.
cereus), Bacillus subtilis (B. subtilis), Escherichia coli (E. coli), Klebsiella pneumoniae (K. Tuy nhiên, các nghiên cứu thực nghiệm về tác động của tinh dầu sả trên cơ thể động vật đặc biệt trên động vật thủy sản và hoạt tính kháng vi khuẩn S.
agalactiae vẫn còn hạn chế. Từ những lí do trên, đề tài “Khảo sát một số chỉ số huyết học của cá Điêu hồng (Oreochromis sp.) nhiễm vi khuẩn Streptococcus agalactiae sau khi bổ sung tinh dầu sả vào khẩu phần ăn” được thực hiện. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU Khảo sát được một số chỉ số huyết học của cá Điêu hồng (Oreochromis sp.) nhiễm vi khuẩn S. agalactiae sau khi bổ sung tinh dầu sả vào khẩu phần ăn.
ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU Thí nghiệm được tiến hành trên máu ngoại vi cá Điêu hồng khoẻ mạnh (khoảng 2,5 tháng tuổi), không phân biệt đực – cái, được mua tại Trung tâm Quốc gia Giống Thủy sản Nước ngọt Nam Bộ trực thuộc Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản 2, xã An Thái Trung, Cái Bè, Tiền Giang. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU - Xác định chỉ số hình thái tế bào máu (hình dạng, kích thước, chu vi, diện tích) và chỉ số huyết học (Hematocrit; hàm lượng Hemoglobin; số lượng hồng cầu) của cá Điêu hồng (Oreochromis sp.) trong điều kiện bình thường và nhiễm vi khuẩn S. - Xác định chỉ số hình thái tế bào máu (hình dạng, kích thước, chu vi, diện tích) và chỉ số huyết học (Hematocrit; hàm lượng Hemoglobin; số lượng tế bào máu) của cá Điêu hồng (Oreochromis sp.) trong điều kiện nuôi bằng khẩu phần ăn có bổ sung tinh dầu sả ở các nồng độ khảo sát. - Khảo sát một số sự biến động của các chỉ số hình thái tế bào máu (hình dạng, kích thước, chu vi, diện tích) và chỉ số huyết học (Hematocrit; hàm lượng Hemoglobin; số lượng tế bào máu) của cá Điêu hồng (Oreochromis sp.) trong điều kiện nuôi bằng khẩu phần ăn có bổ sung tinh dầu sả ở các nồng độ khảo sát và nhiễm vi khuẩn S.
3 - Đánh giá khả năng kháng vi khuẩn S. agalactiae gây bệnh xuất huyết ở cá Điêu hồng thông qua các chỉ số huyết học khi sử dụng khẩu phần ăn có bổ sung tinh dầu sả ở từng nồng độ khảo sát. PHẠM VI NGHIÊN CỨU Đề tài nghiên cứu trên cá Điêu hồng khỏe mạnh (khoảng 2,5 tháng tuổi), không phân biệt đực – cái. Cá được nuôi trong bể nuôi kích thước 200 × 80 × 60 cm.
Cho ăn bằng thức ăn viên công nghiệp. Bố trí thí nghiệm hoàn toàn ngẫu nhiên với năm nghiệm thức bao gồm: hai nghiệm thức đối chứng và ba nghiệm thức thí nghiệm: NT1 – bổ sung tinh dầu sả vào thức ăn với tỉ lệ 200 mg tinh dầu / 1 kg thức ăn; NT2 – 300 mg tinh dầu / 1 kg thức ăn; NT3 – 400 mg tinh dầu / 1 kg thức ăn. Mỗi nghiệm thức gồm 60 cá thể cá. Thời gian nghiên cứu 60 ngày/nghiệm thức, các nghiệm thức thí nghiệm được tiến hành cùng một thời điểm.
Đề tài sử dụng chủng vi khuẩn S. agalactiae nhận từ phòng thí nghiệm Bệnh học thuỷ sản của Khoa Thuỷ sản Trường Đại học Nông lâm Thành phố Hồ Chí Minh Để gây nhiễm cho cá.