HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM KIỀU VIỆT NAM NGHIÊN CỨU VỀ BỆNH KÝ SINH TRÙNG ĐƯỜNG MÁU Ở GÀ NUÔI CÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN YÊN PHONG TỈNH BẮC NINH VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỊ Chuyên ngành: Thú y Mã chuyên ngành: 60 64 01 01 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Văn Thọ NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và hoàn toàn chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ để thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 24 tháng 10 năm 2017 Tác giả luận văn Kiều Việt Nam i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Đề tài được hoàn thành là kết quả của một quá trình học tập, nghiên cứu và tích luỹ kinh nghiệm thực tế dựa trên những kiến thức quý báu mà các thầy, cô giáo đã truyền thụ cùng với sự giúp đỡ tận tình của Phòng Nông nghiệp & PTNT và nhân dân tại địa bàn nghiên cứu.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới toàn thể các thầy giáo, cô giáo trong Bộ môn Ký sinh trùng; Khoa Thú y; Ban Quản lý đào tạo, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, những người thầy, người cô đã tận tình truyền đạt cho tôi những kiến thức quý báu trong suốt khoá học vừa qua, đồng thời tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu khoa học. Đặc biệt tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất tới PGS. Nguyễn Văn Thọ, Nguyên Trưởng Bộ môn ký sinh trùng, người thầy đã dành nhiều thời gian, công sức, trí tuệ trực tiếp hướng dẫn, định hướng, chỉ bảo để tôi hoàn thành nghiên cứu luận văn này. Qua đây tôi xin gửi lời cảm ơn sự giúp đỡ của Tỉnh ủy, UBND tỉnh Bắc Ninh; Sở Nông nghiệp và PTNT, Chi cục Thú y tỉnh, Cục thống kê tỉnh Bắc Ninh; UBND huyện Yên Phong, Phòng Nông nghiệp & PTNT, Phòng Tài nguyên - Môi trường, Trạm Khuyến nông, Trạm Chăn nuôi và Thú y; Chi cục Thống kê huyện Yên Phong; Đảng uỷ, HĐND - UBND các xã Hoà Tiến, Tam Giang và Thuỵ Hoà; các cán bộ Khuyến nông cơ sở (Khuyến nông xã), nhân viên thú y xã, thôn và các chủ trang trại, chủ hộ chăn nuôi gà trên địa bàn nghiên cứu đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình điều tra, phỏng vấn, thu thập số liệu và nghiên cứu tại địa phương.
Tôi xin bảy tỏ lòng biết ơn trước sự động viên, khích lệ của những người thân trong gia đình cùng sự giúp đỡ của các tập thể, cá nhân, bạn bè, đồng chí, đồng nghiệp trong và ngoài cơ quan. Hà Nội, ngày 24 tháng 10 năm 2017 Tác giả luận văn Kiều Việt Nam ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan ························································································· i Lời cảm ơn ·························································································· ii Mục lục ·····························································································iii Danh mục chữ viết tắt·············································································· vi Danh mục bảng ···················································································· vii Danh mục hình ···················································································· viii Trích yếu luận văn ·················································································· ix Thesis abstract ······················································································· xi Phần 1. Tính cấp thiết của đề tài ·································································1 1. Mục tiêu nghiên cứu ·····································································2 1.
Mục tiêu chung ···········································································2 1. Mục tiêu cụ thể: ··········································································2 1. Phạm vi nghiên cứu ······································································2 1. Những đóng góp mới và ý nghĩa thực tiễn của đề tài ·······························2 1.
Những đóng góp mới của Đề tài ·······················································2 1. Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu ······································································4 2. Tình hình chăn nuôi gà trên thế giới và trong nước.1 Tình hình chăn nuôi gà trên thế giới···················································4 2.
Tình hình chăn nuôi gà tại Việt Nam ··················································5 2. Tình hình chăn nuôi gà tại Bắc Ninh. Tình hình chăn nuôi gà tại huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Các đơn bào ký sinh trong máu gia cầm ··············································7 2.
Giống Leucocytotozoon spp. Tình hình nghiên cứu ký sinh trùng đường máu leucocytozoon trên thế giới và việt nam ········································································ 19 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tình hình nghiên cứu trên thế giới··················································· 19 2. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam ·················································· 21 2.
Tình hình nghiên cứu ký sinh trùng đường máu Haemoproteus spp. trên thế giới và Việt Nam ··············· 23 2. Tình hình nghiên cứu trên thế giới··················································· 23 2. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam ·················································· 25 2.
Giới thiệu về thuốc điều trị bệnh do Leucocytozoon có trên địa bàn nghiên cứu ··············································································· 25 2. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu························································· 26 2. Đặc điểm tự nhiên ······································································ 26 2. Mạng lưới Cán bộ thú y ······························································· 27 Phần 3.
Vật liệu và phương pháp nghiên cứu ·············································· 29 3. Địa điểm nghiên cứu ··································································· 29 3. Địa điểm thu mẫu:······································································ 29 3. Phân tích mẫu tại Phòng thí nghiệm: ················································ 29 3.
Thời gian nghiên cứu ·································································· 29 3. Đối tượng, vật liệu nghiên cứu: ······················································ 29 3. Đối tượng nghiên cứu ································································· 29 3. Vật liệu nghiên cứu ···································································· 29 3.
Nội dung nghiên cứu··································································· 30 3. Xác định loài ký sinh trùng ký sinh trong máu gà bệnh. Tình hình mắc ký sinh trùng đường máu do Leucocytozoon spp. trên đàn gà nuôi theo hướng công nghiệp trong chuồng hở tại huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh.
Nghiên cứu đặc điểm bệnh lý bệnh ký sinh trùng đường máu do Leucocytozoon gây ra ở gà ···························································· 30 3. Nghiên cứu lựa chọn phác đồ điều trị bệnh có hiệu quả cao ····················· 30 3. Đề xuất biện pháp phòng, trị bệnh do Leucocytozoon spp. gây ra cho gà ở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh.
Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp lấy mẫu ·································································· 30 3. Phương pháp nghiên cứu ······························································ 31 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Xử lý số liệu ············································································ 36 Phần 4.
Kết quả và thảo luận ································································· 37 4. Tình hình nhiễm ký sinh trùng đường máu Leucocytozoon trên gà ············· 37 4. Thành phần loài ký sinh trong máu gà tại các địa điểm nghiên cứu ············ 37 4. Tỷ lệ nhiễm Leucocytozoon spp.
ở gà tại các địa điểm nghiên cứu ············· 38 4. Tỷ lệ gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp. Tỷ lệ gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp. theo các lứa tuổi.
Tình hình mắc bệnh do Leucocytozoon spp. theo giống gà ······················ 42 4. Tỷ lệ, cường độ gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp. Đặc điểm bệnh lý của gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp.
Triệu chứng lâm sàng của gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp. Bệnh tích đại thể của gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp. Bệnh tích vi thể ········································································· 48 4. Xác định một số chỉ tiêu sinh lý máu gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp.
Số lượng hồng cầu và công thức hồng cầu. Số lượng bạch cầu và công thức bạch cầu ·········································· 51 4. Thử nghiệm điều trị bệnh do Leucocytozoon spp. Đề xuất biện pháp phòng bệnh ······················································· 54 Phần 5.
Kết luận và kiến nghị ································································ 55 5. Kiến nghị ················································································ 55 Tài liệu tham khảo ················································································· 56 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt % Phần trăm 0 C Độ C Kg Kilogam mm3 Minimét khối mg/kgP Minigam trên kilogam thể trọng N Cỡ mẫu Số bình quân mx Sai số bình quân d Sai số ước lượng vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Thành phần loài ký sinh trùng ký sinh trong máu trên đàn gà ở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Tỷ lệ mắc bệnh và chết do Leucocytozoon spp trên gà theo địa bàn xã khác nhau.
Tỷ lệ mắc bệnh do Leucocytozoon spp. ở gà theo các lứa tuổi. Kết quả điều tra số gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp. ở một số giống gà.
Tỷ lệ, cường độ gà nhiễm Leucocytozoon spp. theo các mùa trong năm. Biểu hiện lâm sang gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp. Biểu hiện bệnh tích của gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp.
Biến đổi vi thể ở một số cơ quan của gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp. Tỷ lệ một số bệnh tích vi thể ở một số cơ quan gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp. Một số chỉ tiêu hồng cầu của gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp. và gà khỏe.
Kết quả nghiên cứu chỉ tiêu bạch cầu của gà. Thử nghiệm điều trị gà bệnh do Leucocytozoon spp (n = 60). 53 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 2. Trong hồng cầu (Wikipedia.
Trong bạch cầu (Wikipedia. Vòng đời của Leucocytozoon spp. Haemoproteus trong hồng cầu (Wikipedia. Vòng đời của Haemoproteus spp.
Vòng đời của Plasmodium spp (Phạm Sỹ Lăng và cs, 2011). Vòng đời của Trypanosoma avian. Môi giới truyền bệnh (Hippoboscid). Hồng cầu nhiễm Leucocytozoon.
Hồng cầu nhiễm Haemoproteus. Hồng cầu nhiễm Plasmodium spp. Máu nhiễm Trypanosoma spp. Hồng cầu và bạch cầu nhiễm Leucocytozoon spp.
Tiêu bản máu gà mắc bệnh do Leucocytotozoon spp. Gà mắc bệnh ủ rũ, gầy, mào nhợt nhạt, có vết muỗi đốt. Gà bị tiêu chảy phân xanh, trắng. Cơ đùi và cơ lườn gà xuất huyết trong bệnh Leucocytozoon.
Lách gà sưng, mềm nhũn và xuất huyết trong bệnh Leucocytozoon. Thận gà sưng và xuất huyết trong bệnh Leucocytozoon. Phổi gà sưng và xuất huyết trong bệnh Leucocytozoon. Tuyến tụy gà xuất huyết trong bệnh Leucocytozoon.
48 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Kiều Việt Nam Tên luận văn: “Nghiên cứu về bệnh ký sinh trùng đường máu ở gà nuôi công nghiệp trên địa bàn huyện Yên Phong tỉnh Bắc Ninh và biện pháp phòng trị”. Chuyên ngành: Thú y Mã chuyên ngành: 60.01 Cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam 1. Mục đích của Đề tài: Điều tra, nghiên cứu về bệnh ký sinh trùng đường máu ở gà nuôi công nghiệp ở mọi lứa tuổi trên địa bàn 3 xã Hoà Tiến, Tam Giang và Thuỵ Hoà của huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh và đề xuất biện pháp phòng, trị. Nội dung nghiên cứu: - Xác định loài ký sinh trùng ký sinh trong máu gà bệnh.
- Nghiên cứu tình hình mắc ký sinh trùng đường máu do Leucocytozoon spp. trên đàn gà nuôi theo hướng công nghiệp trong chuồng hở tại huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. - Nghiên cứu đặc điểm bệnh lý bệnh ký sinh trùng đường máu do Leucocytozoon gây ra ở gà. - Thử nghiệm một số thuốc kháng sinh, phác đồ điều trị bệnh trên gà do Leucocytozoon spp.
- Đề xuất biện pháp phòng, trị bệnh do Leucocytozoon spp. gây ra cho gà ở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Kết quả nghiên cứu: - Thành phần loài ký sinh trong máu gà tại các địa điểm nghiên cứu - Tỷ lệ gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp. theo các lứa tuổi - Tỷ lệ gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp.
ở các xã khác nhau - Tình hình mắc bệnh do Leucocytozoon spp. theo giống gà - Triệu chứng lâm sàng của gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp.