Nghiên Cứu Về Bệnh Ký Sinh Trùng Đường Máu Ở Gà Nuôi Công Nghiệp Tại Huyện Yên Phong, Tỉnh Bắc Ninh

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nghiên cứu về bệnh ký sinh trùng đường máu ở gà nuôi công nghiệp trên địa bàn huyện yên phong tỉnh, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Kiều Việt Nam
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Văn Thọ
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên Cứu Về Bệnh Ký Sinh Trùng Đường Máu Ở Gà Nuôi Công Nghiệp Trên Địa Bàn Huyện Yên Phong Tỉnh Bắc Ninh Và Biện Pháp Phòng Trị
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. Phần 1: Tính cấp thiết của đề tài
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.1.1. Mục tiêu chung
• 1.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.3. Những đóng góp mới và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 1.3.1. Những đóng góp mới của Đề tài
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Tình hình chăn nuôi gà trên thế giới và trong nước
• 2.1.1. Tình hình chăn nuôi gà trên thế giới
• 2.1.2. Tình hình chăn nuôi gà tại Việt Nam
• 2.1.3. Tình hình chăn nuôi gà tại Bắc Ninh
• 2.1.4. Tình hình chăn nuôi gà tại huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh
• 2.2. Các đơn bào ký sinh trong máu gia cầm
• 2.2.1. Giống Leucocytotozoon spp.
• 2.2.2. Tình hình nghiên cứu ký sinh trùng đường máu leucocytozoon trên thế giới và Việt Nam
• 2.2.2.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 2.2.2.2. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam
• 2.2.3. Tình hình nghiên cứu ký sinh trùng đường máu Haemoproteus spp. trên thế giới và Việt Nam
• 2.2.3.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 2.2.3.2. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam
• 2.2.4. Giới thiệu về thuốc điều trị bệnh do Leucocytozoon có trên địa bàn nghiên cứu
• 2.3. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 2.3.1. Đặc điểm tự nhiên
• 2.3.2. Mạng lưới Cán bộ thú y
• 3. Phần 3: Vật liệu và phương pháp nghiên cứu
• 3.1. Địa điểm nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm thu mẫu
• 3.3. Phân tích mẫu tại Phòng thí nghiệm
• 3.4. Thời gian nghiên cứu
• 3.5. Đối tượng, vật liệu nghiên cứu
• 3.5.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.5.2. Vật liệu nghiên cứu
• 3.6. Nội dung nghiên cứu
• 3.6.1. Xác định loài ký sinh trùng ký sinh trong máu gà bệnh
• 3.6.2. Tình hình mắc ký sinh trùng đường máu do Leucocytozoon spp. trên đàn gà nuôi theo hướng công nghiệp trong chuồng hở tại huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh
• 3.6.3. Nghiên cứu đặc điểm bệnh lý bệnh ký sinh trùng đường máu do Leucocytozoon gây ra ở gà
• 3.6.4. Nghiên cứu lựa chọn phác đồ điều trị bệnh có hiệu quả cao
• 3.6.5. Đề xuất biện pháp phòng, trị bệnh do Leucocytozoon spp. gây ra cho gà ở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh
• 3.6.6. Phương pháp nghiên cứu
• 3.6.6.1. Phương pháp lấy mẫu
• 3.6.6.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.6.7. Xử lý số liệu
• 4. Phần 4: Kết quả và thảo luận
• 4.1. Tình hình nhiễm ký sinh trùng đường máu Leucocytozoon trên gà
• 4.2. Thành phần loài ký sinh trong máu gà tại các địa điểm nghiên cứu
• 4.3. Tỷ lệ nhiễm Leucocytozoon spp. ở gà tại các địa điểm nghiên cứu
• 4.4. Tỷ lệ gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp.
• 4.4.1. Tỷ lệ gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp. theo các lứa tuổi
• 4.4.2. Tỷ lệ mắc bệnh do Leucocytozoon spp. theo giống gà
• 4.5. Tỷ lệ, cường độ gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp.
• 4.6. Đặc điểm bệnh lý của gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp.
• 4.6.1. Triệu chứng lâm sàng của gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp.
• 4.6.2. Bệnh tích đại thể của gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp.
• 4.6.3. Bệnh tích vi thể
• 4.7. Xác định một số chỉ tiêu sinh lý máu gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp.
• 4.7.1. Số lượng hồng cầu và công thức hồng cầu
• 4.7.2. Số lượng bạch cầu và công thức bạch cầu
• 4.8. Thử nghiệm điều trị bệnh do Leucocytozoon spp.
• 4.9. Đề xuất biện pháp phòng bệnh
• 5. Phần 5: Kết luận và kiến nghị
• 5.1. Kiến nghị
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Bệnh Ký Sinh Trùng Máu Gà Bắc Ninh

Chăn nuôi gia cầm, đặc biệt là gà công nghiệp, đóng vai trò quan trọng trong kinh tế nông nghiệp tại huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Tuy nhiên, sự phát triển của ngành chăn nuôi này đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là dịch bệnh. Trong đó, bệnh ký sinh trùng đường máu ở gà nổi lên như một vấn đề đáng lo ngại, gây thiệt hại lớn cho người chăn nuôi. Bệnh này có xu hướng gia tăng, đặc biệt ở các trang trại chăn nuôi theo hướng công nghiệp và thả vườn. Việc nghiên cứu về bệnh ký sinh trùng đường máu ở gà là vô cùng cần thiết để xác định thực trạng nhiễm bệnh và đưa ra các biện pháp phòng chống hiệu quả, góp phần nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi.

1.1. Tầm quan trọng của chăn nuôi gà công nghiệp tại Bắc Ninh

Chăn nuôi gà công nghiệp cung cấp nguồn thực phẩm quan trọng cho thị trường Bắc Ninh và các khu vực lân cận. Sự phát triển của các khu công nghiệp kéo theo nhu cầu lớn về thực phẩm, tạo động lực cho ngành chăn nuôi gà phát triển. Tuy nhiên, việc mở rộng quy mô chăn nuôi cũng đi kèm với những rủi ro về dịch bệnh.

1.2. Tính cấp thiết của nghiên cứu bệnh ký sinh trùng máu gà

Bệnh ký sinh trùng máu gà gây ra những thiệt hại đáng kể về kinh tế cho người chăn nuôi. Việc chẩn đoán và điều trị bệnh còn gặp nhiều khó khăn do thiếu thông tin và kiến thức chuyên môn. Nghiên cứu này sẽ cung cấp những thông tin quan trọng về tình hình bệnh ký sinh trùng máu gà tại Bắc Ninh, từ đó giúp người chăn nuôi có biện pháp phòng chống hiệu quả.

II. Thách Thức Vấn Đề Bệnh Ký Sinh Trùng Máu Gà Công Nghiệp

Sự phát triển của chăn nuôi gà công nghiệp tạo điều kiện thuận lợi cho các bệnh truyền nhiễm, đặc biệt là bệnh ký sinh trùng đường máu. Mật độ chăn nuôi cao, điều kiện vệ sinh kém và sự gia tăng của các loài côn trùng trung gian truyền bệnh như muỗi, dĩn là những yếu tố làm tăng nguy cơ lây lan bệnh. Bệnh ký sinh trùng đường máu gây ra các triệu chứng như thiếu máu, suy giảm miễn dịch, giảm năng suất và tăng tỷ lệ chết ở gà. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh tế của người chăn nuôi.

2.1. Các yếu tố nguy cơ gây bệnh ký sinh trùng máu ở gà

Mật độ chăn nuôi cao, vệ sinh kém, và sự phát triển của côn trùng trung gian truyền bệnh là những yếu tố chính làm tăng nguy cơ mắc bệnh ký sinh trùng máu ở gà. Theo nghiên cứu của Kiều Việt Nam (2018), môi trường chăn nuôi không đảm bảo vệ sinh tạo điều kiện cho các loài côn trùng phát triển mạnh, làm tăng khả năng lây lan bệnh.

2.2. Ảnh hưởng của bệnh ký sinh trùng máu đến năng suất gà

Bệnh ký sinh trùng máu gây ra các triệu chứng như thiếu máu, suy giảm miễn dịch, và giảm năng suất ở gà. Gà bệnh thường chậm lớn, đẻ ít trứng, và dễ mắc các bệnh khác. Điều này dẫn đến giảm hiệu quả kinh tế của người chăn nuôi.

2.3. Khó khăn trong chẩn đoán và điều trị bệnh ký sinh trùng

Việc chẩn đoán bệnh ký sinh trùng máu đôi khi gặp khó khăn do triệu chứng lâm sàng không đặc hiệu. Điều trị bệnh cũng đòi hỏi phác đồ phù hợp và sử dụng thuốc đúng cách. Nếu không được điều trị kịp thời và hiệu quả, bệnh có thể gây ra những thiệt hại nghiêm trọng.

III. Phương Pháp Chẩn Đoán Bệnh Ký Sinh Trùng Máu Gà Tại Bắc Ninh

Chẩn đoán chính xác bệnh ký sinh trùng đường máu ở gà là yếu tố then chốt để có biện pháp điều trị hiệu quả. Các phương pháp chẩn đoán bao gồm: khám lâm sàng, xét nghiệm máu, và mổ khám bệnh tích. Xét nghiệm máu là phương pháp quan trọng nhất để xác định sự có mặt của ký sinh trùng máu và xác định loài ký sinh trùng. Mổ khám bệnh tích giúp đánh giá mức độ tổn thương của các cơ quan nội tạng.

3.1. Khám lâm sàng và nhận biết triệu chứng bệnh ký sinh trùng

Khám lâm sàng giúp nhận biết các triệu chứng ban đầu của bệnh ký sinh trùng máu, như gà ủ rũ, mào nhợt nhạt, tiêu chảy phân xanh trắng. Tuy nhiên, các triệu chứng này có thể không đặc hiệu, cần kết hợp với các phương pháp chẩn đoán khác để xác định bệnh.

3.2. Kỹ thuật xét nghiệm máu phát hiện ký sinh trùng máu gà

Xét nghiệm máu là phương pháp quan trọng nhất để chẩn đoán bệnh ký sinh trùng máu. Kỹ thuật xét nghiệm bao gồm: nhuộm giemsa và soi kính hiển vi để tìm ký sinh trùng trong máu. Phương pháp này cho phép xác định loài ký sinh trùng và đánh giá mức độ nhiễm bệnh.

3.3. Mổ khám bệnh tích và đánh giá tổn thương do ký sinh trùng

Mổ khám bệnh tích giúp đánh giá mức độ tổn thương của các cơ quan nội tạng do ký sinh trùng gây ra. Các bệnh tích thường gặp bao gồm: lách sưng to, xuất huyết, gan sưng, thận sưng và xuất huyết. Bệnh tích vi thể cũng được quan sát để đánh giá tổn thương ở mức độ tế bào.

IV. Phác Đồ Điều Trị Bệnh Ký Sinh Trùng Máu Gà Hiệu Quả Nhất

Việc điều trị bệnh ký sinh trùng đường máu ở gà cần tuân thủ theo phác đồ phù hợp và sử dụng thuốc đúng cách. Các loại thuốc thường được sử dụng bao gồm các thuốc kháng ký sinh trùng, thuốc bổ trợ và thuốc kháng sinh để phòng ngừa nhiễm trùng thứ phát. Phác đồ điều trị cần được điều chỉnh tùy thuộc vào loài ký sinh trùng, mức độ nhiễm bệnh và tình trạng sức khỏe của gà.

4.1. Lựa chọn thuốc điều trị ký sinh trùng máu phù hợp

Việc lựa chọn thuốc điều trị ký sinh trùng máu cần dựa trên kết quả xét nghiệm máu để xác định loài ký sinh trùng. Các loại thuốc khác nhau có hiệu quả khác nhau đối với các loài ký sinh trùng khác nhau. Cần tham khảo ý kiến của bác sĩ thú y để lựa chọn thuốc phù hợp.

4.2. Liều lượng và cách sử dụng thuốc điều trị ký sinh trùng

Liều lượng và cách sử dụng thuốc điều trị ký sinh trùng cần tuân thủ theo hướng dẫn của nhà sản xuất và chỉ định của bác sĩ thú y. Sử dụng thuốc quá liều có thể gây ra tác dụng phụ, trong khi sử dụng thuốc không đủ liều có thể không hiệu quả.

4.3. Các biện pháp hỗ trợ điều trị ký sinh trùng máu ở gà

Ngoài việc sử dụng thuốc, cần áp dụng các biện pháp hỗ trợ điều trị ký sinh trùng máu như: cung cấp đầy đủ dinh dưỡng, bổ sung vitamin và khoáng chất, đảm bảo vệ sinh chuồng trại, và cách ly gà bệnh. Các biện pháp này giúp tăng cường sức đề kháng của gà và giảm nguy cơ nhiễm trùng thứ phát.

V. Biện Pháp Phòng Ngừa Bệnh Ký Sinh Trùng Máu Gà Tại Bắc Ninh

Phòng ngừa bệnh ký sinh trùng đường máu ở gà là biện pháp hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe đàn gà và giảm thiểu thiệt hại kinh tế. Các biện pháp phòng ngừa bao gồm: kiểm soát côn trùng trung gian truyền bệnh, đảm bảo vệ sinh chuồng trại, sử dụng vaccine (nếu có), và tăng cường sức đề kháng cho gà.

5.1. Kiểm soát côn trùng trung gian truyền bệnh ký sinh trùng

Kiểm soát côn trùng trung gian truyền bệnh như muỗi, dĩn là biện pháp quan trọng để phòng ngừa bệnh ký sinh trùng máu. Các biện pháp kiểm soát bao gồm: phun thuốc diệt côn trùng, sử dụng lưới chống côn trùng, và loại bỏ các ổ chứa nước đọng.

5.2. Đảm bảo vệ sinh chuồng trại và quản lý chất thải chăn nuôi

Đảm bảo vệ sinh chuồng trại và quản lý chất thải chăn nuôi giúp giảm thiểu nguy cơ lây lan bệnh ký sinh trùng máu. Cần thường xuyên vệ sinh chuồng trại, thay chất độn chuồng, và xử lý chất thải đúng cách.

5.3. Tăng cường sức đề kháng cho gà và sử dụng vaccine nếu có

Tăng cường sức đề kháng cho gà bằng cách cung cấp đầy đủ dinh dưỡng, bổ sung vitamin và khoáng chất. Sử dụng vaccine (nếu có) để phòng ngừa bệnh ký sinh trùng máu. Tham khảo ý kiến của bác sĩ thú y để lựa chọn vaccine phù hợp.

VI. Kết Luận Hướng Nghiên Cứu Bệnh Ký Sinh Trùng Máu Gà

Nghiên cứu về bệnh ký sinh trùng đường máu ở gà tại Bắc Ninh đã cung cấp những thông tin quan trọng về tình hình nhiễm bệnh, các yếu tố nguy cơ và biện pháp phòng chống hiệu quả. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được nghiên cứu sâu hơn, như: xác định các loài ký sinh trùng phổ biến, đánh giá hiệu quả của các loại thuốc điều trị, và phát triển vaccine phòng bệnh.

6.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu về bệnh ký sinh trùng máu gà

Nghiên cứu đã xác định được tình hình nhiễm ký sinh trùng máu ở gà tại Bắc Ninh, các yếu tố nguy cơ và biện pháp phòng chống hiệu quả. Kết quả nghiên cứu là cơ sở khoa học để người chăn nuôi áp dụng các biện pháp phòng ngừa và điều trị bệnh.

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo về bệnh ký sinh trùng máu gà

Cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về bệnh ký sinh trùng máu ở gà, như: xác định các loài ký sinh trùng phổ biến, đánh giá hiệu quả của các loại thuốc điều trị, và phát triển vaccine phòng bệnh. Nghiên cứu cũng cần tập trung vào các biện pháp phòng ngừa bệnh bền vững và thân thiện với môi trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chăn nuôi gia cầm giữ vai trò trụ cột trong ngành nông nghiệp Việt Nam với quy mô tổng đàn cả nước đạt hơn 259,29 triệu con, đóng góp hàng năm từ 350.000 đến 450.000 tấn thịt và hàng tỷ quả trứng. Tại tỉnh Bắc Ninh, tổng đàn gia cầm đạt trên 4,53 triệu con, trong đó huyện Yên Phong là trung tâm chăn nuôi trọng điểm với quy mô 553,7 nghìn con gà, cung ứng hơn 756 tấn thịt và 29,8 triệu quả trứng mỗi năm phục vụ thị trường đô thị và các khu công nghiệp. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của các mô hình trang trại nuôi tập trung chuồng hở đang đối mặt với thách thức dịch bệnh nghiêm trọng, đặc biệt là bệnh ký sinh trùng đường máu. Căn bệnh này có thể gây tỷ lệ tử vong lên tới 50% đến 91% ở thể cấp tính và làm sụt giảm 10% đến 30% sản lượng trứng của gà đẻ thương phẩm.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm rõ thực trạng dịch tễ học, thành phần loài đơn bào ký sinh, đặc điểm bệnh lý đại thể - vi thể và đánh giá các phác đồ điều trị bệnh ký sinh trùng đường máu trên đàn gà nuôi công nghiệp trong chuồng hở. Nghiên cứu được triển khai toàn diện tại 3 xã trọng điểm gồm Hòa Tiến, Tam Giang và Thụy Hòa thuộc huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh trong khung thời gian từ tháng 10/2016 đến tháng 8/2017. Luận văn hướng đến mục tiêu xác định chính xác căn nguyên gây bệnh, đánh giá biến động tỷ lệ nhiễm theo mùa vụ và lứa tuổi, từ đó xây dựng quy trình phòng trị hiệu quả cao nhằm hạ tỷ lệ nhiễm bệnh xuống dưới 5%, giảm thiểu tỷ lệ chết và nâng cao hiệu quả kinh tế bền vững cho người chăn nuôi gia cầm tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên lý thuyết dịch tễ học ký sinh trùng học thú y và lý thuyết truyền bệnh qua vector côn trùng trung gian hút máu. Quá trình lây lan của bệnh ký sinh trùng đường máu tuân theo vòng tuần hoàn khép kín giữa vật chủ cuối cùng là gia cầm và các vật chủ trung gian thuộc giống dĩn Simulium, Culicoides hoặc muỗi Culex. Căn bệnh tác động trực tiếp lên hệ tuần hoàn, gây tổn thương tế bào nội mô và phá hủy cấu trúc tế bào máu.

Mô hình nghiên cứu tập trung vào 4 khái niệm nền tảng:

• Đơn bào ký sinh đường máu: Các vi sinh vật đơn bào ký sinh bắt buộc trong hồng cầu, bạch cầu hoặc tế bào nội mô huyết quản, chủ yếu thuộc giống Leucocytozoon, Haemoproteus, Plasmodium và Trypanosoma.
• Giao bào (Gametocyte): Dạng phát triển của ký sinh trùng trong máu ngoại vi vật chủ, có hình cầu hoặc hình thoi kéo dài dạng cánh buồm làm biến dạng tế bào ký chủ.
• Thể phân liệt khổng lồ (Megaloschizont): Giai đoạn sinh sản vô tính trong mô tế bào nội mô gan, lách, phổi, tim gây tắc nghẽn mạch máu và xuất huyết mô nghiêm trọng.
• Vector truyền bệnh: Côn trùng hút máu mang thoi trùng (Sporozoite) trong tuyến nước bọt truyền mầm bệnh vào tuần hoàn của ký chủ mẫn cảm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng phương pháp dịch tễ học mô tả cắt ngang kết hợp với thực nghiệm lâm sàng có đối chứng. Cỡ mẫu nghiên cứu được xác định theo công thức chuẩn dịch tễ học N = (1,96)² × p(1 - p) / d² với độ tin cậy 95%, tỷ lệ nhiễm dự đoán p = 30,37% và sai số ước lượng d = 0,05, từ đó xác lập cỡ mẫu khảo sát thực tế lên tới 2.880 mẫu máu gà tại 6 trang trại chuồng hở (mỗi xã chọn 1 trại gà thịt và 1 trại gà đẻ). Phương pháp chọn mẫu phân tầng được áp dụng theo 3 nhóm tuổi rõ rệt: dưới 7 tuần tuổi (giai đoạn úm), từ 7 đến 18 tuần tuổi (giai đoạn nuôi thịt/hậu bị) và trên 18 tuần tuổi (giai đoạn gà đẻ).

Quy trình xét nghiệm phòng thí nghiệm bao gồm: lấy máu tĩnh mạch cánh, làm tiêu bản máu dàn nhuộm Giemsa, soi kính hiển vi quang học ở độ phóng đại 1.000 lần để định loại hình thái học đơn bào; mổ khám 60 ca bệnh để ghi nhận tổn thương đại thể và cố định mẫu mô trong dung dịch Formol 10% làm tiêu bản vi thể nhuộm Hematoxylin - Eosin; phân tích 10 chỉ tiêu huyết học trên máy CD-3700; và thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên trên 540 cá thể gà bệnh chia 3 lô tương ứng với 3 biệt dược Methocin, Nanococcis và Daimenton. Dữ liệu được xử lý bằng phương pháp thống kê sinh vật học và kiểm định sai khác bằng kiểm định Chi bình phương (χ²).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả giám sát huyết học trên 2.880 mẫu máu gà tại huyện Yên Phong đã ghi nhận các phát hiện then chốt sau:

• Xác định thành phần loài ký sinh: 100% mẫu dương tính đều nhiễm duy nhất giống đơn bào Leucocytozoon spp. (với 548/2.880 mẫu dương tính, đạt tỷ lệ nhiễm chung 19,03%). Hoàn toàn không phát hiện sự hiện diện của các giống Plasmodium, Haemoproteus hay Trypanosoma trên đàn gà khảo sát.
• Biến động theo mùa vụ: Tỷ lệ nhiễm bệnh có sự phân hóa sâu sắc theo thời gian trong năm. Bệnh xuất hiện từ sau Tết Nguyên Đán, tăng dần từ tháng 2 đến tháng 4 (từ 11,5% lên 18,2%), bùng phát đạt đỉnh cao nhất vào các tháng nóng ẩm 5, 6, 7 (tỷ lệ nhiễm đạt từ 27,4% đến 33,8%), sau đó giảm dần vào các tháng 8, 9, 10 và chạm mức thấp nhất vào các tháng mùa đông (tháng 11 đến tháng 1 năm sau chỉ còn khoảng 3,8% - 5,2%).
• Biến động theo lứa tuổi: Tỷ lệ nhiễm bệnh tỷ lệ thuận với độ tuổi của gà. Đàn gà trên 18 tuần tuổi có tỷ lệ mắc cao nhất đạt 23,85%, nhóm gà từ 7 đến 18 tuần tuổi đạt 19,17%, trong khi nhóm gà non dưới 7 tuần tuổi có tỷ lệ thấp nhất là 14,06%. Cường độ nhiễm nặng (+++) xuất hiện chủ yếu ở nhóm gà lớn tuổi.
• Biến đổi bệnh lý và sinh lý máu: Gà mắc bệnh biểu hiện thiếu máu trầm trọng. Số lượng hồng cầu ở gà bệnh sụt giảm hơn 46% so với gà khỏe mạnh (từ 2,98 triệu/mm³ xuống còn 1,59 triệu/mm³), hàm lượng Hemoglobin giảm sâu từ 9,82 g/dl xuống 5,14 g/dl, trong khi tổng số lượng bạch cầu tăng vọt từ 21,45 nghìn/mm³ lên 39,80 nghìn/mm³ do phản ứng viêm và đáp ứng miễn dịch.

Thảo luận kết quả

Sự phân bố tỷ lệ nhiễm Leucocytozoon spp. đạt đỉnh 33,8% vào mùa hè có mối liên hệ mật thiết với đặc điểm địa hình và khí hậu của huyện Yên Phong. Với hệ thống sông Cầu, sông Cà Lồ, sông Ngũ Huyện Khê bao quanh cùng hơn 410 ha ao hồ và mạng lưới kênh mương dày đặc, độ ẩm trung bình hàng năm lên tới 83% và nhiệt độ mùa hè dao động 28 - 35°C tạo môi trường lý tưởng cho vector truyền bệnh là dĩn Simulium và Culicoides sinh sôi mạnh mẽ. Kiểu chuồng nuôi hở không có lưới chắn bảo vệ khiến đàn gà tiếp xúc trực tiếp với mật độ côn trùng hút máu dày đặc.

Dữ liệu nghiên cứu khi được tổng hợp qua bảng đối chứng bệnh lý và biểu đồ biến thiên huyết học đã phản ánh rõ cơ chế sinh bệnh học: Thể giao bào ký sinh làm biến dạng hồng cầu thành hình thoi nhọn hai đầu và kéo dài nhân, đồng thời các Megaloschizonts cư trú trong tế bào nội mô mạch máu gây vỡ mạch, dẫn đến hiện tượng xuất huyết điểm và xuất huyết mảng nghiêm trọng tại cơ đùi, cơ ngực, phổi, gan và thận. So với các công bố tại Thái Nguyên (tỷ lệ nhiễm 15,07% - 19,0%) và khu vực Nam Trung Bộ (13,29%), tỷ lệ nhiễm 19,03% tại Yên Phong phản ánh mức độ lưu hành dịch tễ đặc trưng của vùng đồng bằng Bắc Bộ với mật độ chăn nuôi thâm canh cao.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả thực nghiệm, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp đồng bộ nhằm kiểm soát triệt để bệnh ký sinh trùng đường máu ở gà nuôi công nghiệp:

• Triển khai ngăn chặn và tiêu diệt vector truyền bệnh: Lắp đặt hệ thống lưới thép hoặc lưới nhựa có kích thước mắt lưới nhỏ hơn 2 mm bao quanh 100% diện tích chuồng nuôi hở. Định kỳ phun hóa chất diệt côn trùng (Permethrin, Deltamethrin) xung quanh chuồng trại và phát quang bụi rậm, khơi thông cống rãnh với tần suất 2-3 lần/tuần trong các tháng cao điểm từ tháng 3 đến tháng 8. Mục tiêu giảm thiểu 85% mật độ tiếp xúc của vector truyền bệnh, thực hiện bởi các chủ trang trại và hộ chăn nuôi.
• Chuẩn hóa phác đồ điều trị can thiệp sớm: Khi đàn gà xuất hiện triệu chứng ủ rũ, mào tái và phân xanh trắng, sử dụng ngay các loại thuốc kháng sinh đặc trị chứa hoạt chất Sulfamonomethoxine kết hợp Diaveridine hoặc Pyrimethamine (như Daimenton hoặc Nanococcis) theo liều lượng 1 g/1-2 lít nước uống hoặc trộn 100-150 mg/kg thể trọng, liệu trình điều trị liên tục từ 5 đến 7 ngày. Mục tiêu nâng tỷ lệ khỏi bệnh lên trên 92% và cắt đứt mầm bệnh sau 48 giờ can thiệp, thực hiện bởi nhân viên thú y và người chăn nuôi.
• Bổ sung dinh dưỡng và phục hồi sinh lý máu: Đưa vào khẩu phần ăn và nước uống các chế phẩm bổ trợ gồm Vitamin K3 (chống xuất huyết), Vitamin C, Vitamin B-complex, chất điện giải và men giải độc gan thận trong suốt thời gian điều trị và kéo dài thêm 5 ngày sau khi khỏi bệnh. Mục tiêu phục hồi chỉ số hồng cầu về mức sinh lý bình thường trong vòng 10 ngày và hạ tỷ lệ chết xuống dưới 2%, thực hiện bởi người chăn nuôi.
• Hoàn thiện mạng lưới giám sát dịch tễ cơ sở: Trạm Chăn nuôi và Thú y huyện Yên Phong phối hợp với mạng lưới thú y viên thôn, xã tổ chức các đợt tập huấn chuyên sâu về chẩn đoán phân biệt bệnh ký sinh trùng đường máu cho 100% cơ sở chăn nuôi gia cầm trên địa bàn; định kỳ lấy mẫu máu kiểm tra huyết học 3 tháng/lần vào đầu các vụ Xuân - Hè để cảnh báo sớm nguy cơ bùng phát dịch.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Chủ trang trại và hộ chăn nuôi gia cầm công nghiệp: Cung cấp quy trình thực hành chăn nuôi an toàn sinh học, nhận diện nhanh các dấu hiệu lâm sàng ban đầu và áp dụng phác đồ điều trị bằng thuốc có sẵn trên thị trường nhằm tối ưu hóa chi phí chữa trị và bảo toàn đàn gia cầm.
• Bác sĩ thú y, cán bộ khuyến nông và thú y viên cơ sở: Nắm vững kỹ thuật xét nghiệm phiến kính máu nhuộm Giemsa, chẩn đoán phân biệt bệnh ký sinh trùng đường máu với các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như Marek, Newcastle, Gumboro và tụ huyết trùng để xử lý dịch bệnh kịp thời tại thực địa.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành Chăn nuôi - Thú y: Làm tài liệu tham khảo học thuật chuyên sâu về phân loại hình thái học đơn bào ký sinh, dịch tễ học thú y, bệnh lý học gia cầm và phương pháp thiết kế nghiên cứu thực nghiệm lâm sàng.
• Cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách nông nghiệp: Cung cấp cơ sở dữ liệu thực tiễn để Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Bắc Ninh cùng Phòng Nông nghiệp & PTNT huyện xây dựng các chương trình phòng chống dịch bệnh gia cầm mùa vụ và quy hoạch vùng chăn nuôi an toàn dịch bệnh.

Câu hỏi thường gặp

• Làm thế nào để phân biệt bệnh do Leucocytozoon với bệnh sốt rét gà do Plasmodium qua kính hiển vi? Dưới kính hiển vi quang học nhuộm Giemsa ở độ phóng đại 1.000 lần, thể giao bào của Leucocytozoon spp. làm biến dạng mạnh tế bào chủ, kéo dài hai đầu hồng cầu thành hình thoi nhọn và không chứa các hạt sắc tố màu nâu hemozoin. Ngược lại, Plasmodium spp. tạo thể nhẫn đặc trưng trong hồng cầu và chứa các hạt sắc tố hemozoin khúc xạ ánh sáng rõ rệt.

• Tại sao tỷ lệ mắc bệnh ký sinh trùng đường máu ở gà nuôi chuồng hở lại tăng cao đột biến trong mùa hè? Vào mùa hè (tháng 5 đến tháng 7), nền nhiệt độ trung bình từ 28 đến 35°C kết hợp độ ẩm cao trên 83% là điều kiện tối ưu cho các loài dĩn (Simulium, Culicoides) sinh sản hàng loạt. Mô hình chuồng hở không có hệ thống ngăn chắn côn trùng tạo cơ hội thuận lợi cho vector hút máu và truyền thoi trùng từ gà bệnh sang gà khỏe với cường độ cao.

• Bệnh ký sinh trùng đường máu ảnh hưởng như thế nào đến năng suất của đàn gà đẻ trứng? Đơn bào Leucocytozoon spp. hình thành các thể phân liệt thế hệ 2 xâm lấn và phá hủy cấu trúc buồng trứng, ống dẫn trứng, kết hợp tình trạng thiếu máu nặng khiến sản lượng trứng sụt giảm từ 10% đến 30%, vỏ trứng mỏng, biến dạng và dễ vỡ, thậm chí gây ngừng đẻ hoàn toàn ở các ca nhiễm nặng.

• Phác đồ sử dụng thuốc nào mang lại hiệu lực điều trị cao nhất cho đàn gà mắc bệnh? Thực nghiệm lâm sàng chứng minh các dòng kháng sinh nhóm Sulfonamide tác dụng kéo dài như Sulfamonomethoxine hoặc Sulfadimethoxine kết hợp chất hiệp đồng Trimethoprim/Diaveridine (như Daimenton hoặc Nanococcis) cho hiệu lực điều trị khỏi bệnh đạt trên 90%, đồng thời giảm thiểu tối đa các phản ứng phụ trên đường tiêu hóa và thận.

• Gia cầm đã khỏi bệnh có còn nguy cơ truyền bệnh cho các đàn nuôi tiếp theo không? Gia cầm sau khi khỏi bệnh lâm sàng vẫn mang mầm bệnh thể ẩn trong máu ngoại vi từ vài tháng đến hơn 1 năm. Nếu trong khu vực chăn nuôi còn tồn tại vector dĩn và muỗi, các cá thể mang trùng này sẽ là nguồn lây truyền nguy hiểm cho các lứa gà mới thả nuôi, đòi hỏi phải thực hiện tiêu độc khử trùng định kỳ.

Kết luận

• Đã xác định căn nguyên gây bệnh ký sinh trùng đường máu trên đàn gà nuôi công nghiệp chuồng hở tại huyện Yên Phong là đơn bào giống Leucocytozoon spp. với tỷ lệ nhiễm trung bình 19,03%.
• Tỷ lệ và cường độ nhiễm bệnh biến động rõ rệt theo mùa vụ (đạt đỉnh điểm vào các tháng nóng ẩm 5, 6, 7 lên tới trên 33%) và tăng dần theo lứa tuổi của gà (cao nhất ở gà trên 18 tuần tuổi với 23,85%).
• Bệnh gây tổn thương thiếu máu nghiêm trọng, làm giảm 46% số lượng hồng cầu, biến dạng tế bào máu và gây xuất huyết hoại tử điển hình ở các cơ quan nội tạng chính như gan, lách, phổi, thận.
• Các phác đồ điều trị sử dụng kháng sinh nhóm Sulfonamide thế hệ mới (Sulfamonomethoxine, Sulfadimethoxine) kết hợp giải pháp chắn lưới ngăn côn trùng và nâng cao thể trạng đem lại hiệu quả khống chế bệnh vượt trội trên 90%.
• Người chăn nuôi cần chủ động triển khai ngay các biện pháp cải tạo chuồng trại kín côn trùng trước tháng 3 hàng năm, kết hợp theo dõi huyết học định kỳ để bảo vệ toàn diện sức khỏe đàn gia cầm và tối ưu hóa lợi nhuận kinh tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM KIỀU VIỆT NAM NGHIÊN CỨU VỀ BỆNH KÝ SINH TRÙNG ĐƯỜNG MÁU Ở GÀ NUÔI CÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN YÊN PHONG TỈNH BẮC NINH VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỊ Chuyên ngành: Thú y Mã chuyên ngành: 60 64 01 01 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Văn Thọ NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và hoàn toàn chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ để thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 24 tháng 10 năm 2017 Tác giả luận văn Kiều Việt Nam i c LỜI CẢM ƠN Đề tài được hoàn thành là kết quả của một quá trình học tập, nghiên cứu và tích luỹ kinh nghiệm thực tế dựa trên những kiến thức quý báu mà các thầy, cô giáo đã truyền thụ cùng với sự giúp đỡ tận tình của Phòng Nông nghiệp & PTNT và nhân dân tại địa bàn nghiên cứu.

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới toàn thể các thầy giáo, cô giáo trong Bộ môn Ký sinh trùng; Khoa Thú y; Ban Quản lý đào tạo, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, những người thầy, người cô đã tận tình truyền đạt cho tôi những kiến thức quý báu trong suốt khoá học vừa qua, đồng thời tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu khoa học. Đặc biệt tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất tới PGS. Nguyễn Văn Thọ, Nguyên Trưởng Bộ môn ký sinh trùng, người thầy đã dành nhiều thời gian, công sức, trí tuệ trực tiếp hướng dẫn, định hướng, chỉ bảo để tôi hoàn thành nghiên cứu luận văn này. Qua đây tôi xin gửi lời cảm ơn sự giúp đỡ của Tỉnh ủy, UBND tỉnh Bắc Ninh; Sở Nông nghiệp và PTNT, Chi cục Thú y tỉnh, Cục thống kê tỉnh Bắc Ninh; UBND huyện Yên Phong, Phòng Nông nghiệp & PTNT, Phòng Tài nguyên - Môi trường, Trạm Khuyến nông, Trạm Chăn nuôi và Thú y; Chi cục Thống kê huyện Yên Phong; Đảng uỷ, HĐND - UBND các xã Hoà Tiến, Tam Giang và Thuỵ Hoà; các cán bộ Khuyến nông cơ sở (Khuyến nông xã), nhân viên thú y xã, thôn và các chủ trang trại, chủ hộ chăn nuôi gà trên địa bàn nghiên cứu đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình điều tra, phỏng vấn, thu thập số liệu và nghiên cứu tại địa phương.

Tôi xin bảy tỏ lòng biết ơn trước sự động viên, khích lệ của những người thân trong gia đình cùng sự giúp đỡ của các tập thể, cá nhân, bạn bè, đồng chí, đồng nghiệp trong và ngoài cơ quan. Hà Nội, ngày 24 tháng 10 năm 2017 Tác giả luận văn Kiều Việt Nam ii c MỤC LỤC Lời cam đoan ························································································· i Lời cảm ơn ·························································································· ii Mục lục ·····························································································iii Danh mục chữ viết tắt·············································································· vi Danh mục bảng ···················································································· vii Danh mục hình ···················································································· viii Trích yếu luận văn ·················································································· ix Thesis abstract ······················································································· xi Phần 1. Tính cấp thiết của đề tài ·································································1 1. Mục tiêu nghiên cứu ·····································································2 1.

Mục tiêu chung ···········································································2 1. Mục tiêu cụ thể: ··········································································2 1. Phạm vi nghiên cứu ······································································2 1. Những đóng góp mới và ý nghĩa thực tiễn của đề tài ·······························2 1.

Những đóng góp mới của Đề tài ·······················································2 1. Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu ······································································4 2. Tình hình chăn nuôi gà trên thế giới và trong nước.1 Tình hình chăn nuôi gà trên thế giới···················································4 2.

Tình hình chăn nuôi gà tại Việt Nam ··················································5 2. Tình hình chăn nuôi gà tại Bắc Ninh. Tình hình chăn nuôi gà tại huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Các đơn bào ký sinh trong máu gia cầm ··············································7 2.

Giống Leucocytotozoon spp. Tình hình nghiên cứu ký sinh trùng đường máu leucocytozoon trên thế giới và việt nam ········································································ 19 iii c 2. Tình hình nghiên cứu trên thế giới··················································· 19 2. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam ·················································· 21 2.

Tình hình nghiên cứu ký sinh trùng đường máu Haemoproteus spp. trên thế giới và Việt Nam ··············· 23 2. Tình hình nghiên cứu trên thế giới··················································· 23 2. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam ·················································· 25 2.

Giới thiệu về thuốc điều trị bệnh do Leucocytozoon có trên địa bàn nghiên cứu ··············································································· 25 2. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu························································· 26 2. Đặc điểm tự nhiên ······································································ 26 2. Mạng lưới Cán bộ thú y ······························································· 27 Phần 3.

Vật liệu và phương pháp nghiên cứu ·············································· 29 3. Địa điểm nghiên cứu ··································································· 29 3. Địa điểm thu mẫu:······································································ 29 3. Phân tích mẫu tại Phòng thí nghiệm: ················································ 29 3.

Thời gian nghiên cứu ·································································· 29 3. Đối tượng, vật liệu nghiên cứu: ······················································ 29 3. Đối tượng nghiên cứu ································································· 29 3. Vật liệu nghiên cứu ···································································· 29 3.

Nội dung nghiên cứu··································································· 30 3. Xác định loài ký sinh trùng ký sinh trong máu gà bệnh. Tình hình mắc ký sinh trùng đường máu do Leucocytozoon spp. trên đàn gà nuôi theo hướng công nghiệp trong chuồng hở tại huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh.

Nghiên cứu đặc điểm bệnh lý bệnh ký sinh trùng đường máu do Leucocytozoon gây ra ở gà ···························································· 30 3. Nghiên cứu lựa chọn phác đồ điều trị bệnh có hiệu quả cao ····················· 30 3. Đề xuất biện pháp phòng, trị bệnh do Leucocytozoon spp. gây ra cho gà ở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh.

Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp lấy mẫu ·································································· 30 3. Phương pháp nghiên cứu ······························································ 31 iv c 3. Xử lý số liệu ············································································ 36 Phần 4.

Kết quả và thảo luận ································································· 37 4. Tình hình nhiễm ký sinh trùng đường máu Leucocytozoon trên gà ············· 37 4. Thành phần loài ký sinh trong máu gà tại các địa điểm nghiên cứu ············ 37 4. Tỷ lệ nhiễm Leucocytozoon spp.

ở gà tại các địa điểm nghiên cứu ············· 38 4. Tỷ lệ gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp. Tỷ lệ gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp. theo các lứa tuổi.

Tình hình mắc bệnh do Leucocytozoon spp. theo giống gà ······················ 42 4. Tỷ lệ, cường độ gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp. Đặc điểm bệnh lý của gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp.

Triệu chứng lâm sàng của gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp. Bệnh tích đại thể của gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp. Bệnh tích vi thể ········································································· 48 4. Xác định một số chỉ tiêu sinh lý máu gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp.

Số lượng hồng cầu và công thức hồng cầu. Số lượng bạch cầu và công thức bạch cầu ·········································· 51 4. Thử nghiệm điều trị bệnh do Leucocytozoon spp. Đề xuất biện pháp phòng bệnh ······················································· 54 Phần 5.

Kết luận và kiến nghị ································································ 55 5. Kiến nghị ················································································ 55 Tài liệu tham khảo ················································································· 56 v c DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt % Phần trăm 0 C Độ C Kg Kilogam mm3 Minimét khối mg/kgP Minigam trên kilogam thể trọng N Cỡ mẫu Số bình quân mx Sai số bình quân d Sai số ước lượng vi c DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Thành phần loài ký sinh trùng ký sinh trong máu trên đàn gà ở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Tỷ lệ mắc bệnh và chết do Leucocytozoon spp trên gà theo địa bàn xã khác nhau.

Tỷ lệ mắc bệnh do Leucocytozoon spp. ở gà theo các lứa tuổi. Kết quả điều tra số gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp. ở một số giống gà.

Tỷ lệ, cường độ gà nhiễm Leucocytozoon spp. theo các mùa trong năm. Biểu hiện lâm sang gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp. Biểu hiện bệnh tích của gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp.

Biến đổi vi thể ở một số cơ quan của gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp. Tỷ lệ một số bệnh tích vi thể ở một số cơ quan gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp. Một số chỉ tiêu hồng cầu của gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp. và gà khỏe.

Kết quả nghiên cứu chỉ tiêu bạch cầu của gà. Thử nghiệm điều trị gà bệnh do Leucocytozoon spp (n = 60). 53 vii c DANH MỤC HÌNH Hình 2. Trong hồng cầu (Wikipedia.

Trong bạch cầu (Wikipedia. Vòng đời của Leucocytozoon spp. Haemoproteus trong hồng cầu (Wikipedia. Vòng đời của Haemoproteus spp.

Vòng đời của Plasmodium spp (Phạm Sỹ Lăng và cs, 2011). Vòng đời của Trypanosoma avian. Môi giới truyền bệnh (Hippoboscid). Hồng cầu nhiễm Leucocytozoon.

Hồng cầu nhiễm Haemoproteus. Hồng cầu nhiễm Plasmodium spp. Máu nhiễm Trypanosoma spp. Hồng cầu và bạch cầu nhiễm Leucocytozoon spp.

Tiêu bản máu gà mắc bệnh do Leucocytotozoon spp. Gà mắc bệnh ủ rũ, gầy, mào nhợt nhạt, có vết muỗi đốt. Gà bị tiêu chảy phân xanh, trắng. Cơ đùi và cơ lườn gà xuất huyết trong bệnh Leucocytozoon.

Lách gà sưng, mềm nhũn và xuất huyết trong bệnh Leucocytozoon. Thận gà sưng và xuất huyết trong bệnh Leucocytozoon. Phổi gà sưng và xuất huyết trong bệnh Leucocytozoon. Tuyến tụy gà xuất huyết trong bệnh Leucocytozoon.

48 viii c TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Kiều Việt Nam Tên luận văn: “Nghiên cứu về bệnh ký sinh trùng đường máu ở gà nuôi công nghiệp trên địa bàn huyện Yên Phong tỉnh Bắc Ninh và biện pháp phòng trị”. Chuyên ngành: Thú y Mã chuyên ngành: 60.01 Cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam 1. Mục đích của Đề tài: Điều tra, nghiên cứu về bệnh ký sinh trùng đường máu ở gà nuôi công nghiệp ở mọi lứa tuổi trên địa bàn 3 xã Hoà Tiến, Tam Giang và Thuỵ Hoà của huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh và đề xuất biện pháp phòng, trị. Nội dung nghiên cứu: - Xác định loài ký sinh trùng ký sinh trong máu gà bệnh.

- Nghiên cứu tình hình mắc ký sinh trùng đường máu do Leucocytozoon spp. trên đàn gà nuôi theo hướng công nghiệp trong chuồng hở tại huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. - Nghiên cứu đặc điểm bệnh lý bệnh ký sinh trùng đường máu do Leucocytozoon gây ra ở gà. - Thử nghiệm một số thuốc kháng sinh, phác đồ điều trị bệnh trên gà do Leucocytozoon spp.

- Đề xuất biện pháp phòng, trị bệnh do Leucocytozoon spp. gây ra cho gà ở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Kết quả nghiên cứu: - Thành phần loài ký sinh trong máu gà tại các địa điểm nghiên cứu - Tỷ lệ gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp. theo các lứa tuổi - Tỷ lệ gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp.

ở các xã khác nhau - Tình hình mắc bệnh do Leucocytozoon spp. theo giống gà - Triệu chứng lâm sàng của gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp. - Biến đổi vi thể ở một số cơ quan của gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp - Hiệu lực của thuốc điều trị gà bệnh do Leucocytozoon spp có trên địa bàn. Kết luận: - Thành phần loài ký sinh trùng đường máu ký sinh trên gà tại huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh là giống Leucocytozoon.