HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ GIANG NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM BỆNH LÝ CỦA BỆNH ĐẦU ĐEN DO Histomonas sp. GÂY RA TRÊN GÀ THẢ VƯỜN VÀ ỨNG DỤNG KỸ THUẬT PCR TRONG CHẨN ĐOÁN BỆNH Ngành: Thú y Mã số: 60.01 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Thị Lan NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày… tháng… năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Giang i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc PGS. Nguyễn Thị Lan đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Khoa Thú y - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn.
Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Phòng thí nghiệm Trọng điểm công nghệ sinh học thú y đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày. năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Giang ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan.
ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. v Danh mục bảng. vi Danh mục hình.
vii Trích yếu luận văn. viii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài.
Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới của đề tài. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Ý nghĩa khoa học.
Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Tình hình nghiên cứu bệnh đầu đen do Histomonas sp. gây ra ở trong và ngoài nước.
Tình hình nghiên cứu bệnh đầu đen do Histomonas sp. gây ra ở trong nước. Tình hình nghiên cứu bệnh đầu đen do Histomonas sp. gây ra ở ngoài nước.
Một số thông tin về bệnh đầu đen do Histomonas sp. Một số hiểu biết về Histomonas và Heterakis. Đặc điểm dịch tễ của bệnh do Histomonas sp. Đặc điểm bệnh lý của bệnh do Histomonas sp.
Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng/vật liệu nghiên cứu.
Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp quan sát triệu chứng lâm sàng. Phương pháp mổ khám.
23 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương pháp làm tiêu bản bệnh lý và quan sát bệnh tích vi thể. Phương pháp xét nghiệm một số chỉ tiêu huyết học của gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp. Phương pháp PCR.
Xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận. Kết quả nghiên cứu một số đặc điểm bệnh lý của bệnh do Histomonas sp. gây ra trên gà thả vườn.
Kết quả nghiên cứu xác định triệu chứng lâm sàng chủ yếu của bệnh đầu đen do Histomonas sp. gây ra trên gà. Kết quả nghiên cứu biến đổi đại thể của gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp. Kết quả nghiên cứu biến đổi vi thể của gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp.
Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ của bệnh đầu đen do Histomonas sp. gây ra trên gà thả vườn. Kết quả xác định một số chỉ tiêu huyết học của gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp. Ứng dụng kỹ thuật PCR trong chẩn đoán gà mắc đầu đen do Histomonas sp.
Kết luận và kiến nghị. 55 Danh mục các công trình công bố. 55 Tài liệu tham khảo. 57 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CD Cell dyn DNA axit deoxyribo nucleic dNTP Deoxynucleoside triphosphate GOT Glutamic Oxaloaxetic Tranxaminaza GPT Glutamic Gyruvic Tranxaminaza HE Haematoxilin – Eosin (HE) HGB Hemoglobin LDH Lactic Dehydrogenase PCR Polymereasa Chain Reaction RBC Red Bood Cells (Hồng cầu) rRNA Ribonucleic Acid TBE Đệm Tris – borate - EDTA USD United Stated dollar (Đô la Mỹ) v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 4.
Một số triệu chứng lâm sàng của gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp. Biến đổi đại thể các cơ quan của gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp. Tần số biến đổi của gan và manh tràng của gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp. Biến đổi vi thể các cơ quan gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp.
Tỷ lệ gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp. gây ra theo địa phương nghiên cứu. Tỷ lệ gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp. gây ra theo nhóm tuổi.
Tỷ lệ gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp. gây ra theo mùa vụ. Một số chỉ tiêu hệ hồng cầu của gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp. Kết quả nghiên cứu chỉ tiêu bạch cầu của gà.
Kết quả chẩn đoán bằng phản ứng PCR. 52 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 4. Gà bệnh ủ rũ, mào nhợt nhạt. Gà chết do Histomonas sp.
Phân màu vàng xanh. Phân vàng, nhầy, lẫn máu. Phân nhầy, đục như nước vo gạo. Xác gà bệnh gầy.
Hoại tử bã đậu trên gan và manh tràng. Gan sưng to, có các ổ hoại tử trên bề mặt. Các ổ hoại tử trên gan tạo thành các u, cục. Hoại tử bã đậu trên bề mặt gan.
Gan có các ổ hoại tử lớn hình hoa cúc. Gan và manh tràng sưng to, hoại tử. Ruột xuất huyết. Lách sưng to, xuất huyết.
Niêm mạc manh tràng bị viêm loét. Manh tràng chứa hoại tử bã đậu rắn chắc. Noãn nang ở lớp hạ niêm mạc của manh tràng, bao quanh là bạch cầu ái toan (HE. Noãn nang ở lớp hạ niêm mạc của manh tràng, bao quanh là bạch cầu ái toan (HE.
Thâm nhiễm tế bào viêm ở thành ruột (HE. Noãn nang tràn ngập trong ống ruột (HE. Manh tràng chứa nhiều noãn nang (HE. Noãn nang trong chất chứa của manh tràng bị sưng to (HE.
Thâm nhiễm bạch cầu ái toan ở ruột (HE. Thâm nhiễm bạch cầu ái toan ở ruột (HE. Lẫn trong đám hoại tử bã đậu màu hồng là các noãn nang của Histomonas (HE. Noãn nang ở lớp hạ niêm mạc của manh tràng, bao quanh là bạch cầu ái toan (HE.
Noãn nang của Histomonas ở gan (HE. Noãn nang của Histomonas ở manh tràng (HE. Kết quả điện di sản phẩm phản ứng PCR. 52 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Thị Giang Tên Luận văn: Nghiên cứu một số đặc điểm bệnh lý của bệnh đầu đen do Histomonas sp.
gây ra trên gà thả vườn và ứng dụng kỹ thuật PCR trong chẩn đoán bệnh Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Làm rõ đặc điểm bệnh lý của bệnh đầu đen trên gà do Histomonas sp. Ứng dụng được kỹ thuật PCR trong chẩn đoán bệnh. Kết quả của nghiên cứu này đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng mô hình phòng chống bệnh thích hợp, hạn chế dịch bệnh lây lan và giảm thiệt hại cho người chăn nuôi Phương pháp nghiên cứu Nghiên cứu một số đặc điểm bệnh lý của bệnh đầu đen do Histomonas sp. gây ra trên gà thả vườn.
Nghiên cứu chẩn đoán bệnh dầu đen bằng kỹ thuật PCR. Gà bị bệnh đầu đen tại ổ dịch ở các trại chăn nuôi gà thả vườn tại Tân Yên- Bắc Giang và Khoái Châu- Hưng Yên. Bể ổn nhiệt, máy đúc chuyển mẫu tự động, máy cắt tổ chức Microtom, máy làm khô tiêu bản, kính hiển vi quang học, máy xét nghiệm huyết học tự động CELL-DYN 3700, kít tách chiết DNA tổng số, cặp mồi (HIS5F, HIS5R), kít phản ứng PCR. Nghiên cứu đặc điểm bệnh lý của bệnh đầu đen bằng các phương pháp thường quy như: phương pháp khám lâm sàng; phương pháp mổ khám, quan sát bệnh tích đại thể; phương pháp làm tiêu bản vi thể và quan sát bệnh tích trên tiêu bản; phương pháp xét nghiệm các chỉ tiêu huyết học, xử lý thống kê sinh học bằng phần mềm Excel và phần mềm Minitab.
Nghiên cứu chẩn đoán bệnh bằng kỹ thuật PCR. Kết quả chính và kết luận Tình hình mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp. gây ra trên thả vườn tại huyện Tân Yên- Bắc Giang và huyện Khoái Châu, Hưng Yên như sau: Tỷ lệ nhiễm trung bình 2 vùng nghiên cứu là 12,56%. Tỷ lệ gà mắc bệnh ở tỉnh Bắc Giang: 15,09%; Hưng Yên: 10,34%.
Gà dưới 1 tháng tuổi tỷ lệ mắc là 3,59%. Gà từ 1 đến 2 tháng tuổi mắc bệnh với tỷ lệ là 11,17%. Gà từ 3 đến 4 tháng mắc bệnh cao nhất, tỷ lệ mắc là 20,47%. Tỷ lệ gà trên 4 tháng tuổi mắc bệnh là 14,09%, tỷ lệ mắc có xu hướng giảm.
Gà nuôi trong mùa xuân có tỷ lệ mắc cao nhất: 19,72%, thứ đến là mùa hè: 15,38%, mùa thu: 8,95% và thấp nhất là gà nuôi trong mùa đông là 5,91%. Triệu chứng lâm sàng chủ yếu của gà mắc bệnh đầu đen như sau: Bệnh xảy ra đột ngột: Gà kém vận động, ủ rũ (94,29%); sốt cao trên 42,50C (84,76%); giảm ăn, gầy, viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com xù lông, run rẩy (87,62%); mào tích, da vùng đầu nhợt nhạt hoặc tái xanh (66,67%), ỉa chảy (68,57%). Bị liệt chân hoặc cánh (20,95%); Bệnh tích đại thể tập trung ở gan và manh tràng. Trong đó tỷ lệ gan biến đổi là 82,86 %.