Luận văn thạc sĩ kế toán lập báo cáo tài chính hợp nhất theo chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế ifrs nghiên cứu điển hình tại công ty cổ phần nhựa an phát xanh

Luận văn thạc sĩ phân tích lập báo cáo tài chính hợp nhất theo IFRS tại công ty cổ phần nhựa An Phát Xanh, cung cấp cái nhìn sâu sắc về chuẩn mực quốc tế.

• Tác giả: Phạm Thị Hoa
• Người hướng dẫn: TS. Đào Nam Giang
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Nghiên cứu báo cáo tài chính hợp nhất theo IFRS tại Công ty Cổ phần Nhựa An Phát Xanh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC BIỂU BẢNG
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• DANH MỤC PHỤ LỤC
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• Tính cấp thiết của đề tài
• Tổng quan nghiên cứu về tác động của việc lập và trình bày BCTC hợp nhất
• Mục đích, mục tiêu nghiên cứu
• Câu hỏi nghiên cứu
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Kết cấu luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LẬP VÀ TRÌNH BÀY BÁO CÁO TÀI CHÍNH HỢP NHẤT
• 1.1. Khái niệm về Báo cáo tài chính hợp nhất
• 1.2. Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế số 03
• 1.2.1. Một số nội dung cơ bản trong IFRS 3
• 1.3. Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế số 10
• 1.4. Chuẩn mực Báo cáo tài chính quốc tế số 11
• 1.5. Chuẩn mực Báo cáo tài chính quốc tế số 12
• 1.6. Thực trạng khung pháp lý kế toán về lập báo cáo tài chính hợp nhất của Việt Nam qua các giai đoạn
• 1.6.1. Trước giai đoạn năm 2015
• 1.6.2. Sau giai đoạn năm 2015 đến nay
• 1.7. Một số điểm khác nhau giữa VAS và IAS/IFRS trong lập và trình bày BCTC hợp nhất
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG LẬP VÀ TRÌNH BÀY BÁO CÁO TÀI CHÍNH HỢP NHẤT TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN NHỰA AN PHÁT XANH THEO CHUẨN MỰC KẾ TOÁN VIỆT NAM
• 2.1. Khái quát về Công ty Cổ phần Nhựa An Phát Xanh
• 2.1.1. Khái quát về Công ty Cổ phần Nhựa An Phát Xanh
• 2.1.2. Bộ máy tổ chức của công ty
• 2.1.3. Tình hình vốn đầu tư vào các công ty con tại ngày 31/12/2019
• 2.1.4. Đặc điểm tổ chức công tác kế toán tại Công ty Cổ phần Nhựa An Phát Xanh
• 2.2. Thực trạng lập và trình bày Báo cáo tài chính hợp nhất theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam tại Công ty Cổ phần Nhựa An Phát Xanh
• 2.2.1. Xác định phạm vi hợp nhất và việc thống nhất chính sách kế toán, niên độ kế toán của Nhóm Công ty
• 2.2.2. Thu thập và xử lý số liệu đầu vào
• 2.2.3. Quy trình lập Báo cáo tài chính hợp nhất tại Công ty CP Nhựa An Phát Xanh
• 2.3. Đánh giá công tác lập và trình bày Báo cáo tài chính hợp nhất tại Công ty
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG CHUYỂN ĐỔI LẬP VÀ TRÌNH BÀY BÁO CÁO TÀI CHÍNH HỢP NHẤT CỦA CÔNG TY CP NHỰA AN PHÁT XANH THEO CHUẨN MỰC BÁO CÁO TÀI CHÍNH QUỐC TẾ. CÁC KHÓ KHĂN ĐẶT RA VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 3.1. Sự cần thiết cần chuyển đổi lập và trình bày BCTC HN của Công ty CP Nhựa An Phát Xanh theo IAS/IFRS
• 3.2. Các bước chuẩn bị để lập và trình bày Báo cáo tài chính hợp nhất tại Công ty CP Nhựa An Phát Xanh theo chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế
• 3.3. Các vướng mắc, khó khăn khi thực hiện chuyển đổi lập và trình bày báo cáo tài chính hợp nhất của Công ty CP Nhựa An Phát Xanh theo chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế
• 3.4. Các khuyến nghị để giải quyết các vướng mắc trong việc áp dụng chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế trong việc lập báo cáo tài chính hợp nhất
• 3.4.1. Khuyến nghị đối với Cơ quan Nhà nước
• 3.4.2. Khuyến nghị đối với Công ty CP Nhựa An Phát Xanh
• 3.4.3. Khuyến nghị đối với các tổ chức nghề nghiệp, cơ sở đào tạo khác
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Việc lập báo cáo tài chính hợp nhất theo chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRS) là một yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay. Công ty Cổ phần Nhựa An Phát Xanh cần áp dụng IFRS để nâng cao tính minh bạch và khả năng cạnh tranh trên thị trường. Việc áp dụng IFRS không chỉ giúp công ty tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn mà còn tạo điều kiện cho việc so sánh với các đối thủ quốc tế. Theo đó, việc chuyển đổi từ chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) sang IFRS sẽ giúp công ty cải thiện quy trình lập và trình bày báo cáo tài chính hợp nhất. Điều này không chỉ mang lại lợi ích cho công ty mà còn cho nền kinh tế Việt Nam nói chung.

II. Tổng quan nghiên cứu về tác động của việc lập và trình bày BCTC hợp nhất

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc lập báo cáo tài chính hợp nhất theo IFRS có tác động tích cực đến sự minh bạch và độ tin cậy của thông tin tài chính. Các nghiên cứu trong nước như của Trần Hồng Vân (2014) và Nguyễn Thị Kim Oanh (2015) đã chỉ ra rằng việc áp dụng IFRS giúp tăng cường tính hợp nhất giữa kế toán Việt Nam và quốc tế. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều khoảng trống trong nghiên cứu về việc áp dụng IFRS tại các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là trong việc chuẩn bị và thực hiện chuyển đổi. Đề tài này sẽ tập trung vào việc phân tích thực trạng và đưa ra khuyến nghị cho Công ty Cổ phần Nhựa An Phát Xanh trong việc áp dụng IFRS.

III. Mục đích mục tiêu nghiên cứu

Mục đích của nghiên cứu này là phân tích hệ thống báo cáo tài chính hợp nhất của Công ty Cổ phần Nhựa An Phát Xanh và đưa ra các khuyến nghị nhằm giải quyết các vướng mắc trong việc áp dụng IFRS. Mục tiêu cụ thể bao gồm việc mô tả thực trạng lập báo cáo tài chính hợp nhất tại công ty, xác định các khó khăn trong việc chuyển đổi từ VAS sang IFRS, và đề xuất các giải pháp giúp công ty thực hiện việc lập báo cáo tài chính hợp nhất một cách hiệu quả hơn. Nghiên cứu sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về các chuẩn mực IFRS và cách thức áp dụng chúng trong thực tiễn.

IV. Câu hỏi nghiên cứu

Nghiên cứu này sẽ trả lời các câu hỏi chính như: Những hạn chế của VAS so với IAS/IFRS là gì? Các thách thức và khó khăn nào khi áp dụng IFRS 03, IFRS 10, IFRS 11, IFRS 12? Việc áp dụng các chuẩn mực này ảnh hưởng như thế nào đến báo cáo tài chính hợp nhất của công ty? Thực trạng lập báo cáo tài chính hợp nhất của Công ty Cổ phần Nhựa An Phát Xanh cho năm tài chính kết thúc vào ngày 31/12/2019 ra sao? Các khuyến nghị nào giúp công ty tháo gỡ khó khăn khi áp dụng IFRS?

V. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là hệ thống báo cáo tài chính hợp nhất của Công ty Cổ phần Nhựa An Phát Xanh. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào thực tiễn lập báo cáo tài chính hợp nhất tại công ty cho năm tài chính kết thúc vào ngày 31/12/2019, cũng như định hướng lập và trình bày báo cáo tài chính hợp nhất theo IFRS. Nghiên cứu sẽ sử dụng phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp và thứ cấp để đảm bảo tính chính xác và đầy đủ của thông tin.

VI. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sẽ áp dụng phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp thông qua phỏng vấn các cá nhân có liên quan đến việc lập báo cáo tài chính hợp nhất tại Công ty Cổ phần Nhựa An Phát Xanh. Đồng thời, dữ liệu thứ cấp sẽ được thu thập từ các báo cáo tài chính của công ty và các tài liệu liên quan. Phương pháp xử lý dữ liệu sẽ bao gồm tổng hợp, so sánh và phân tích để đưa ra các kết luận và khuyến nghị phù hợp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tính đến tháng 01/2020, thị trường chứng khoán Việt Nam ghi nhận 1.625 doanh nghiệp đại chúng, bao gồm 379 doanh nghiệp niêm yết trên sàn HOSE, 367 doanh nghiệp tại HNX và 879 doanh nghiệp đăng ký giao dịch trên UPCoM. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng và triển khai Quyết định số 480/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Chiến lược kế toán - kiểm toán đến năm 2020, tầm nhìn 2030, việc chuyển đổi từ Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS) sang Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS) trở thành yêu cầu cấp thiết. Hệ thống 26 chuẩn mực VAS ban hành từ giai đoạn 2001-2005 đã bộc lộ nhiều điểm nghẽn, đặc biệt trong việc đánh giá giá trị hợp lý, suy giảm tài sản và kế toán các công cụ tài chính phức tạp.

Nghiên cứu tập trung giải quyết bài toán hoàn thiện quy trình lập Báo cáo tài chính hợp nhất (BCTC HN) theo hệ thống IFRS tại Công ty Cổ phần Nhựa An Phát Xanh (mã chứng khoán AAA, niêm yết tại sàn HOSE từ tháng 11/2016). Mục tiêu trọng tâm là phân tích thực trạng hạch toán BCTC HN theo Thông tư 202/2014/TT-BTC, chỉ rõ khoảng cách kỹ thuật so với các chuẩn mực IFRS 3, IFRS 10, IFRS 11 và IFRS 12, từ đó đề xuất lộ trình chuyển đổi tối ưu. Phạm vi nghiên cứu được thực hiện tại tổ hợp 7 nhà máy sản xuất của AAA ở tỉnh Hải Dương cùng 6 công ty con với số liệu tài chính năm 2019. Kết quả nghiên cứu đóng vai trò then chốt giúp doanh nghiệp sẵn sàng áp dụng IFRS tự nguyện từ năm 2022 và bắt buộc sau năm 2025, nâng cao 100% tính minh bạch thông tin tài chính và giảm thiểu rủi ro điều chỉnh hồi tố khi kiểm toán quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Khung lý thuyết của luận văn dựa trên Lý thuyết thực thể (Entity Theory) và Lý thuyết công ty mẹ (Parent Company Theory) trong lập và trình bày BCTC HN. Luận văn vận dụng hệ thống Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế làm nền tảng đối chiếu, trọng tâm là: IFRS 3 (Hợp nhất kinh doanh), IFRS 10 (Báo cáo tài chính hợp nhất), IFRS 11 (Thỏa thuận chung) và IFRS 12 (Thuyết minh lợi ích trong các đơn vị khác).

Các khái niệm cốt lõi bao gồm:

• Quyền kiểm soát (Control): Theo IFRS 10, quyền kiểm soát cấu thành từ 3 yếu tố: quyền lực đối với bên nhận đầu tư, quyền đối với các khoản lợi ích khả biến, và khả năng sử dụng quyền lực tác động đến lợi nhuận của nhà đầu tư.
• Lợi ích cổ đông không kiểm soát (NCI): Phần vốn chủ sở hữu tại công ty con không thuộc về công ty mẹ, được trình bày thành chỉ tiêu riêng biệt trong vốn chủ sở hữu, cho phép ghi nhận giá trị NCI âm.
• Lợi thế thương mại (Goodwill): Giá trị chênh lệch giữa giá phí hợp nhất cộng NCI với giá trị hợp lý tài sản thuần. IFRS 3 không cho phép phân bổ đều tối đa 10 năm như VAS 11 mà bắt buộc đánh giá tổn thất định kỳ theo chuẩn mực IAS 36.
• Giá trị hợp lý (Fair Value): Cơ sở định giá lại tài sản thuần và nghĩa vụ nợ tiềm tàng tại ngày mua.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp định tính và phân tích kỹ thuật kế toán thông qua nguồn dữ liệu sơ cấp và thứ cấp:

• Dữ liệu sơ cấp: Thu thập qua phỏng vấn chuyên sâu 8 nhân sự chủ chốt, bao gồm Kế toán trưởng, Phó Tổng giám đốc tài chính, kiểm toán viên nội bộ và các chuyên viên trực tiếp lập BCTC HN tại Công ty Cổ phần Nhựa An Phát Xanh. Cỡ mẫu 8 chuyên gia được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu phi xác suất có chủ đích (Purposive Sampling). Lý do chọn mẫu này nhằm khai thác sâu các vướng mắc thực tiễn khi vận hành phần mềm Bravo và xử lý số liệu đa đơn vị thành viên.
• Dữ liệu thứ cấp: Bao gồm BCTC riêng lẻ và BCTC HN đã kiểm toán của AAA cùng 6 công ty con cho năm tài chính kết thúc ngày 31/12/2019, cùng hệ thống văn bản pháp lý như Luật Kế toán số 88/2015/QH13 và Thông tư 202/2014/TT-BTC.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng kỹ thuật so sánh chuẩn tắc, lập bảng tổng hợp bút toán điều chỉnh hợp nhất, phân tích đối chiếu quy trình luân chuyển chứng từ và mô hình hóa tác động chuyển đổi. Nghiên cứu thực hiện xuyên suốt niên độ 2019 đến năm 2020 để hoàn thiện khung hướng dẫn chuyển đổi IFRS.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, cơ cấu sở hữu của AAA tại ngày 31/12/2019 rất phức tạp với 6 công ty con sở hữu trực tiếp và gián tiếp. Tại Công ty Cổ phần An Thành Biscol (ATT), tỷ lệ lợi ích của AAA chỉ đạt 35,31% nhưng tỷ lệ biểu quyết lên tới 69,26%; tại Công ty Cổ phần Liên vận An Tín (ATZ), tỷ lệ lợi ích là 26,00% trong khi quyền biểu quyết là 51,00%. Việc chênh lệch lớn giữa quyền biểu quyết và tỷ lệ lợi ích kinh tế đòi hỏi sự chặt chẽ trong đánh giá quyền kiểm soát và tính toán NCI theo IFRS 10 thay vì chỉ dựa vào tỷ lệ sở hữu vốn đơn thuần như cách tiếp cận truyền thống.

Thứ hai, phát sinh xung đột chuẩn mực kế toán đối với công ty con quốc tế An Thanh Bicsol Singapore PTE. Ltd (ATS - AAA nắm giữ 100% quyền biểu quyết). Đơn vị này lập BCTC bằng đồng USD theo chuẩn quốc tế, sau 10 ngày kết thúc năm tài chính hoàn thành kiểm toán tại Singapore và gửi về công ty mẹ sau 15 ngày. Bộ phận kế toán công ty mẹ phải thực hiện quy đổi ngược lại theo VAS và Thông tư 202/2014/TT-BTC, gây gia tăng khối lượng công việc và tiềm ẩn rủi ro chênh lệch tỷ giá.

Thứ ba, sự khác biệt lớn trong hạch toán Lợi thế thương mại và tài sản vô hình. Hiện tại, AAA đang thực hiện phân bổ lợi thế thương mại đều đặn trong 10 năm theo VAS 11. Nếu chuyển đổi sang IFRS 3 và IAS 36, doanh nghiệp phải dừng phân bổ và thực hiện kiểm tra tổn thất hàng năm. Đồng thời, các tài sản vô hình phát sinh từ quan hệ khách hàng, nhãn hiệu chưa được tách biệt theo chuẩn IFRS 3.

Thứ tư, 100% chuyên gia (8/8 người được phỏng vấn) xác nhận khó khăn lớn nhất khi chuyển đổi sang IFRS là kỹ thuật định giá theo Giá trị hợp lý và hệ thống phần mềm kế toán Bravo chưa hỗ trợ tự động hóa các bút toán phân loại theo IFRS.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của những bất cập trên xuất phát từ sự thiếu vắng thị trường giao dịch tài sản thứ cấp hoàn hảo tại Việt Nam, khiến việc xác định Giá trị hợp lý cấp độ 1 (giá niêm yết) gặp nhiều trở ngại, buộc kế toán phải áp dụng các mô hình chiết khấu dòng tiền phức tạp. So sánh với các công trình nghiên cứu trước đây (như nghiên cứu năm 2014 về độ hòa hợp chuẩn mực và nghiên cứu năm 2015 tại các tập đoàn nhà nước), kết quả tại AAA cho thấy doanh nghiệp sản xuất tư nhân niêm yết có độ linh hoạt cao hơn nhưng lại chịu áp lực lớn hơn về chi phí phần mềm và năng lực định giá độc lập.

Ý nghĩa thực tiễn của phát hiện này chỉ ra rằng, việc áp dụng IFRS không đơn thuần là thay đổi kỹ thuật kế toán mà là sự tái cấu trúc toàn diện hệ thống thông tin quản trị. Dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ tròn thể hiện tỷ lệ biểu quyết kiểm soát tại 6 công ty con (dao động từ 51,00% đến 100%) và bảng ma trận đối chiếu 4 cấp độ kỹ thuật giữa IFRS 3, IFRS 10 so với VAS 11, Thông tư 202. Bảng tổng hợp các bút toán điều chỉnh giúp ban điều hành hình dung rõ mức độ biến động của vốn chủ sở hữu và lợi nhuận hợp nhất khi không còn phân bổ khấu hao lợi thế thương mại 10 năm.

Đề xuất và khuyến nghị

Để chuẩn bị sẵn sàng cho lộ trình áp dụng IFRS tự nguyện từ năm 2022 và bắt buộc sau năm 2025, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Xây dựng và ban hành Sổ tay chính sách kế toán IFRS nội bộ: Ban Tài chính Kế toán AAA chủ trì hoàn thiện bộ hướng dẫn ghi nhận quyền kiểm soát, thỏa thuận chung và định giá tài sản vô hình, đặt mục tiêu chuẩn hóa 100% quy trình kế toán toàn tập đoàn trước quý 4/2021.
2. Nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin và phần mềm ERP Bravo: Ban Giám đốc phối hợp Phòng CNTT và nhà cung cấp phần mềm tiến hành cấu hình hệ thống kế toán kép trong vòng 6 đến 12 tháng, cho phép kết xuất đồng thời BCTC HN theo VAS và IFRS với độ chính xác số liệu đối soát đạt 99,5%.
3. Tổ chức đào tạo và nâng cao năng lực nhân sự kế toán: Ban Lãnh đạo tập đoàn tài trợ ngân sách đào tạo chuẩn IFRS chuyên sâu (đặc biệt là IFRS 3, 10, 11, 12 và IAS 36) cho 100% cán bộ kế toán công ty mẹ và 6 công ty con (khoảng 25-30 nhân sự), hoàn thành cấp chứng chỉ nội bộ trong giai đoạn 2021-2022.
4. Kiến nghị Cơ quan Nhà nước và Hội nghề nghiệp: Bộ Tài chính cần đẩy nhanh tiến độ công bố bản dịch chính thức IFRS trước năm 2022, đồng thời ban hành hướng dẫn chi tiết về phương pháp định giá Giá trị hợp lý cho hơn 1.000 doanh nghiệp niêm yết tại Việt Nam.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng:

1. Ban Điều hành và Giám đốc Tài chính (CFO) các tập đoàn niêm yết: Cung cấp bức tranh toàn cảnh về lộ trình chuyển đổi IFRS thực chiến tại đơn vị sản xuất công nghiệp quy mô lớn (công suất 96.000 tấn/năm), giúp tối ưu hóa chi phí tư vấn quốc tế từ 30% đến 50%.
2. Kế toán trưởng và Chuyên viên Kế toán hợp nhất: Nắm bắt phương pháp xử lý các giao dịch hợp nhất phức tạp như sở hữu chéo, tỷ lệ biểu quyết vượt tỷ lệ lợi ích (như trường hợp 35,31% sở hữu nhưng 69,26% biểu quyết tại ATT) và kỹ thuật lập bảng tổng hợp bút toán điều chỉnh.
3. Kiểm toán viên và Chuyên viên Phân tích đầu tư: Hiểu rõ bản chất các khoản mục chênh lệch giữa VAS và IFRS (đặc biệt là Lợi thế thương mại và NCI), từ đó đánh giá chính xác chất lượng báo cáo tài chính của 6 đơn vị thành viên trong nhóm công ty.
4. Giảng viên và Học viên sau đại học ngành Kế toán - Kiểm toán: Sử dụng làm tài liệu nghiên cứu tình huống thực nghiệm điển hình về ứng dụng IFRS 3, 10, 11, 12 trong bối cảnh các công ty đại chúng tại Việt Nam trước thềm năm 2025.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 1: Quyền kiểm soát theo IFRS 10 khác gì so với VAS 25? Trả lời: VAS 25 dựa chủ yếu vào tỷ lệ quyền biểu quyết trên 50%, trong khi IFRS 10 đánh giá quyền kiểm soát qua 3 yếu tố cốt lõi: quyền lực thực tế, rủi ro hoặc lợi ích biến đổi và khả năng dùng quyền lực chi phối lợi nhuận. IFRS 10 mở rộng xem xét cả quyền biểu quyết tiềm năng thiết yếu, giúp tránh bỏ sót các công ty con trong phạm vi hợp nhất.

Câu hỏi 2: Lợi thế thương mại được hạch toán khác nhau thế nào giữa IFRS 3 và VAS 11? Trả lời: Theo VAS 11, lợi thế thương mại được phân bổ đều vào chi phí hoạt động trong thời gian tối đa 10 năm. Ngược lại, IFRS 3 cấm phân bổ định kỳ mà yêu cầu kiểm tra suy giảm giá trị hàng năm theo IAS 36. Nếu phát sinh giảm giá trị, kế toán phải ghi nhận ngay khoản lỗ tổn thất vào báo cáo kết quả hoạt động trong kỳ.

Câu hỏi 3: Tại sao AAA vẫn hợp nhất công ty con khi tỷ lệ sở hữu vốn chỉ đạt 35,31%? Trả lời: Tại Công ty Cổ phần An Thành Biscol (ATT), dù tỷ lệ lợi ích của AAA là 35,31%, nhưng tỷ lệ quyền biểu quyết đạt tới 69,26%. Căn cứ theo cả VAS 25 và IFRS 10, AAA nắm giữ đa số quyền biểu quyết và có quyền chi phối hoạt động kinh doanh, do đó bắt buộc phải hợp nhất toàn diện ATT vào BCTC HN.

Câu hỏi 4: Doanh nghiệp xử lý thế nào với công ty con nước ngoài lập BCTC theo IFRS bằng ngoại tệ? Trả lời: Với công ty con An Thanh Bicsol tại Singapore (ATS), BCTC lập bằng USD theo IFRS được kiểm toán trong 10 ngày. Sau đó, trong vòng 15 ngày, kế toán công ty mẹ phải chuyển đổi số liệu sang đồng VND và điều chỉnh theo Thông tư 202/2014/TT-BTC trước khi thực hiện các bút toán hợp nhất cộng gộp.

Câu hỏi 5: Lộ trình áp dụng IFRS tại Việt Nam tác động ra sao đến các doanh nghiệp niêm yết? Trả lời: Theo Đề án của Bộ Tài chính, giai đoạn 2022-2025 cho phép áp dụng IFRS tự nguyện đối với các công ty mẹ quy mô lớn. Sau năm 2025, toàn bộ hơn 1.000 doanh nghiệp niêm yết bắt buộc lập BCTC HN theo IFRS, đòi hỏi doanh nghiệp phải chuẩn bị hệ thống dữ liệu và nhân sự ngay từ giai đoạn 2020-2021.

Kết luận

Luận văn thạc sĩ đã đúc kết các giá trị học thuật và thực tiễn cốt lõi:

• Khái quát toàn diện hệ thống khung pháp lý kế toán hợp nhất từ 26 chuẩn mực VAS đến các chuẩn mực then chốt IFRS 3, 10, 11, 12.
• Phân tích sâu sắc thực trạng tổ chức kế toán và lập BCTC HN tại tổ hợp 6 công ty con của Công ty Cổ phần Nhựa An Phát Xanh.
• Chỉ rõ những sai biệt trọng yếu về ghi nhận NCI, đo lường Giá trị hợp lý và xử lý Lợi thế thương mại giữa VAS và IFRS.
• Thiết lập quy trình chuyển đổi số liệu và kỹ thuật hạch toán BCTC từ đơn vị thành viên nước ngoài với thời hạn xử lý 15 ngày.
• Đề xuất mô hình chuyển đổi khả thi gồm 4 giải pháp đồng bộ về chính sách, công nghệ ERP Bravo và đào tạo nhân sự.

Về kế hoạch hành động tiếp theo, doanh nghiệp cần khẩn trương hoàn thiện sổ tay kế toán IFRS trong năm 2021 và thử nghiệm lập BCTC HN song song trong giai đoạn 2022-2025. Ban Lãnh đạo các doanh nghiệp niêm yết hãy chủ động đầu tư nguồn lực và đào tạo đội ngũ chuyên môn ngay hôm nay để đón đầu xu thế hội nhập tài chính quốc tế toàn diện!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về lập và trình bày Báo cáo tài chính hợp nhất Chương 2: Thực trạng lập và trình bày Báo cáo tài chính hợp nhất tại Công ty Cổ phần nhựa An Phát Xanh theo chuẩn mực kế toán Việt Nam. Chương 3: Định hướng chuyển đổi lập và trình bày Báo cáo tài chính Hợp nhất của Công ty CP nhựa An Phát xanh theo Chuẩn mực lập báo cáo tài chính quốc tế. Các khó khăn đặt ra và khuyến nghị. 8 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LẬP VÀ TRÌNH BÀY BÁO CÁO TÀI CHÍNH HỢP NHẤT 1.

Khái niệm về Báo cáo tài chính hợp nhất Theo Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế số 10 (Consolidate Financial Statement – IFRS 10) - Báo cáo tài chính hợp nhất có định nghĩa: “Tập đoàn bao gồm Một công ty mẹ và các công ty con của nó” và “Báo cáo tài chính của một tập đoàn trong đó tài sản, nợ phải trả, vốn chủ sở hữu, doanh thu, chi phí và các dòng tiền của công ty mẹ và các công ty con được trình bày như là của một đơn vị kinh tế duy nhất”. Theo CMKT Việt Nam số 25 - Báo cáo tài chính hợp nhất và kế toán khoản đầu tư vào công ty con (VAS 25) có định nghĩa: “Tập đoàn kinh tế gồm công ty mẹ và các công ty con” và “Báo cáo tài chính hợp nhất là báo cáo tài chính của một tập đoàn được trình bày như báo cáo tài chính của một doanh nghiệp. Báo cáo này được lập trên cơ sở hợp nhất báo cáo của công ty mẹ và các công ty con theo quy định của chuẩn mực này”. Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế số 03 Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế số 03 (Business Combinations) - Hợp nhất kinh doanh (IFRS 3) được IASB soạn thảo và ban hành vào tháng 3 năm 2004 thay thế cho chuẩn mực kế toán quốc tế số 22 (IAS 22), hướng dẫn kế toán khi một doanh nghiệp giành kiểm soát một doanh nghiệp khác thông qua việc mua lại và sáp nhập.

Chuẩn mực này được sửa đổi toàn diện vào năm 2008, sau đó được cập nhật thêm một số sửa đổi khác. Mục đích của IFRS 03 nhằm tăng cường tính phù hợp, tính tin cậy và tính có thể so sánh của thông tin một đơn vị trình bày trên báo cáo tài chính của mình về giao dịch hợp nhất kinh doanh và ảnh hưởng của giao dịch hợp nhất kinh doanh này. Để đạt được mục đích đó, cần thiết lập các nguyên tắc 9 và yêu cầu cho bên mua trong việc: (a) ghi nhận và xác định giá trị trong báo cáo tài chính những tài sản được mua, những khoản nợ phải trả nhận về có thể xác định được và lợi ích của cổ đông không kiểm soát tại bên bị mua; (b) ghi nhận và xác định giá trị lợi thế thương mại mua từ hợp nhất kinh doanh hoặc lãi từ mua rẻ; và (c) xác định thông tin cần công bố để người sử dụng báo cáo tài chính có thể đánh giá bản chất và những tác động tài chính của giao dịch hợp nhất kinh doanh. Một số nội dung cơ bản trong IFRS 3 a.

Hoạt đông kinh doanh Theo IFRS 3 đưa ra định nghĩa hợp nhất kinh doanh (HNKD) là một giao dịch hoặc một sự kiện trong đó bên mua đạt quyền kiểm soát với một hoặc nhiều hoạt đông kinh doanh. Theo định nghĩa mới trong IFRS 3 sửa đổi vào năm 2018 có quy định để được coi là một Hoạt động kinh doanh bao gồm các yếu tố đầu vào và các quy trình xử lý các yếu tố đầu vào, có khả năng góp phần tạo kết quả đầu ra.