Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh ảnh hưởng của tính vị chủng thái độ thù nghịch và ý thức sức khỏe đến sự sẵn lòng mua thực phẩm xuất xứ từ trung quốc một nghiên cứu tại đà lạt

Nghiên cứu ảnh hưởng của tính vị chủng, thái độ thù nghịch và ý thức sức khỏe đến sự sẵn lòng mua thực phẩm Trung Quốc tại Đà Lạt.

• Tác giả: Lê Thị Lệ Thu
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Nguyễn Hậu
• Trường học: Đại học Bách Khoa - ĐHQG - TP. HCM
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Nghiên cứu ảnh hưởng của thái độ thù nghịch và ý thức sức khỏe đến sự sẵn lòng mua thực phẩm Trung Quốc tại Đà Lạt
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Đà Lạt

Mục lục chi tiết

• LỜI CÁM ƠN
• TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ
• ABSTRACT
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Bối cảnh và lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 1.5. Bố cục luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở lý thuyết
• 2.2. Mô hình nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Thiết kế nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3. Quy trình nghiên cứu
• 3.4. Thang đo tính vị chủng
• 3.5. Thang đo thái độ thù nghịch
• 3.6. Thang đo ý thức về sức khỏe
• 3.7. Thang đo sự đánh giá về sản phẩm
• 3.8. Thang đo giá cả cảm nhận
• 3.9. Thang đo sự sẵn lòng mua
• 3.10. Phương pháp chọn mẫu
• 3.11. Kích thước mẫu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu chính thức
• 4.2. Độ tin cậy thang đo trong nghiên cứu chính thức
• 4.3. Phân tích nhân tố khám phá (EFA)
• 4.4. Phân tích nhân tố khám phá các biến độc lập
• 4.5. Phân tích nhân tố khám phá biến phụ thuộc
• 4.6. Phân tích hồi quy
• 4.7. Phân tích hệ số tương quan Pearson
• 4.8. Phân tích hồi quy
• 4.9. Thảo luận về kết quả nghiên cứu
• 4.9.1. Về thái độ thù nghịch
• 4.9.2. Về đánh giá sản phẩm
• 4.9.3. Về ý thức về sức khỏe
• 4.9.4. Về tính vị chủng tiêu dùng
• 4.9.5. Về giá cả cảm nhận
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Hạn chế đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• BẢNG TÓM TẮT CÁC THANG ĐO
• PHỤ LỤC 2: DANH SÁCH THÀNH VIÊN THẢO LUẬN
• PHỤ LỤC 3: PHIẾU PHỎNG VẤN
• PHỤ LỤC 4: KẾT QUẢ XỬ LÝ SỐ LIỆU
• PHÂN LÝ LỊCH TRÍCH NGANG
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH

Tóm tắt

I. Giới thiệu

Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích thái độ thù nghịch và ý thức sức khỏe của người tiêu dùng tại Đà Lạt đối với thực phẩm Trung Quốc. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, người tiêu dùng Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều lựa chọn thực phẩm, trong đó có sản phẩm nhập khẩu từ Trung Quốc. Sự gia tăng lo ngại về chất lượng thực phẩm Trung Quốc đã dẫn đến sự hình thành các thái độ tiêu dùng khác nhau. Nghiên cứu này nhằm làm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến sự sẵn lòng mua thực phẩm Trung Quốc, từ đó đưa ra các khuyến nghị cho các nhà sản xuất và quản lý.

1.1. Bối cảnh nghiên cứu

Toàn cầu hóa đã tạo ra nhiều cơ hội và thách thức cho thị trường thực phẩm Việt Nam. Sự xuất hiện của thực phẩm nhập khẩu từ Trung Quốc đã làm gia tăng sự cạnh tranh trong ngành thực phẩm. Tuy nhiên, người tiêu dùng Việt Nam thường có thái độ thù nghịch đối với sản phẩm Trung Quốc do những lo ngại về chất lượng và an toàn thực phẩm. Nghiên cứu này sẽ xem xét các yếu tố như tính vị chủng, ý thức sức khỏe, và sự đánh giá về sản phẩm để hiểu rõ hơn về hành vi tiêu dùng của người dân Đà Lạt.

II. Cơ sở lý thuyết

Chương này sẽ trình bày các khái niệm lý thuyết liên quan đến thái độ thù nghịch, tính vị chủng, và ý thức sức khỏe. Tính vị chủng được định nghĩa là sự ưu tiên cho sản phẩm nội địa so với sản phẩm ngoại nhập. Nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng tính vị chủng có thể ảnh hưởng mạnh mẽ đến hành vi tiêu dùng. Bên cạnh đó, thái độ thù nghịch cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành sự sẵn lòng mua. Người tiêu dùng có thể từ chối mua sản phẩm Trung Quốc do những trải nghiệm tiêu cực trong quá khứ hoặc thông tin tiêu cực từ truyền thông.

2.1. Tính vị chủng và thái độ thù nghịch

Nghiên cứu cho thấy rằng tính vị chủng có thể dẫn đến sự từ chối mua sản phẩm ngoại nhập, đặc biệt là từ các quốc gia có lịch sử xung đột với Việt Nam. Thái độ thù nghịch được định nghĩa là cảm giác tiêu cực đối với sản phẩm từ một quốc gia cụ thể, trong trường hợp này là Trung Quốc. Các yếu tố như sự kiện lịch sử, chất lượng sản phẩm, và giá cả cảm nhận đều có thể ảnh hưởng đến thái độ này. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp các nhà sản xuất và nhà quản lý điều chỉnh chiến lược tiếp thị của họ.

III. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp khảo sát để thu thập dữ liệu từ 210 người tiêu dùng tại Đà Lạt. Các công cụ đo lường được phát triển dựa trên các khái niệm lý thuyết đã được trình bày. Phân tích dữ liệu sẽ được thực hiện thông qua các phương pháp như phân tích độ tin cậy Cronbach Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA), và phân tích hồi quy bội. Mục tiêu là xác định mối quan hệ giữa thái độ thù nghịch, ý thức sức khỏe, và sự sẵn lòng mua thực phẩm Trung Quốc.

3.1. Thiết kế nghiên cứu

Thiết kế nghiên cứu bao gồm hai giai đoạn: kiểm tra sơ bộ và nghiên cứu chính thức. Giai đoạn kiểm tra sơ bộ nhằm điều chỉnh thang đo cho phù hợp với điều kiện thực tế tại Đà Lạt. Giai đoạn nghiên cứu chính thức sẽ sử dụng bảng câu hỏi để thu thập dữ liệu từ người tiêu dùng. Phân tích dữ liệu sẽ giúp xác định các yếu tố chính ảnh hưởng đến sự sẵn lòng mua thực phẩm Trung Quốc, từ đó đưa ra các khuyến nghị cho các nhà sản xuất và quản lý.

IV. Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng tất cả các giả thuyết đề ra đều được chấp nhận. Tính vị chủng, thái độ thù nghịch, và ý thức sức khỏe đều có tác động đáng kể đến sự sẵn lòng mua thực phẩm Trung Quốc. Cụ thể, người tiêu dùng có thái độ thù nghịch cao thường có xu hướng từ chối mua sản phẩm Trung Quốc, trong khi ý thức sức khỏe lại thúc đẩy họ tìm kiếm các sản phẩm an toàn và chất lượng hơn.

4.1. Phân tích kết quả

Phân tích hồi quy cho thấy rằng thái độ thù nghịch có mối quan hệ tiêu cực với sự sẵn lòng mua thực phẩm Trung Quốc. Ngược lại, ý thức sức khỏe lại có tác động tích cực, cho thấy rằng người tiêu dùng có xu hướng mua sản phẩm nếu họ cảm thấy sản phẩm đó an toàn và có lợi cho sức khỏe. Kết quả này có thể giúp các nhà sản xuất điều chỉnh chiến lược tiếp thị để tăng cường sự chấp nhận của người tiêu dùng đối với sản phẩm của họ.

V. Kết luận và khuyến nghị

Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng thái độ thù nghịch và ý thức sức khỏe có ảnh hưởng lớn đến sự sẵn lòng mua thực phẩm Trung Quốc tại Đà Lạt. Các nhà sản xuất và nhà quản lý cần chú ý đến những yếu tố này khi xây dựng chiến lược tiếp thị. Đề xuất các chiến lược truyền thông để cải thiện hình ảnh của sản phẩm Trung Quốc và tăng cường ý thức sức khỏe của người tiêu dùng sẽ là cần thiết.

5.1. Khuyến nghị cho doanh nghiệp

Doanh nghiệp nên tập trung vào việc cải thiện chất lượng sản phẩm và truyền thông về lợi ích sức khỏe của sản phẩm. Việc xây dựng các chiến dịch quảng cáo nhấn mạnh vào thực phẩm an toàn và chất lượng cao sẽ giúp cải thiện thái độ tiêu dùng đối với sản phẩm Trung Quốc. Ngoài ra, cần có các chính sách hỗ trợ từ chính phủ để bảo vệ quyền lợi và sức khỏe của người tiêu dùng Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, thị trường thực phẩm Việt Nam ngày càng chịu sự cạnh tranh gay gắt, đặc biệt từ các sản phẩm nhập khẩu có xuất xứ từ Trung Quốc. Theo báo cáo khảo sát tại TP. Đà Lạt, trong tổng số 300 phiếu khảo sát phát ra, có 210 phiếu hợp lệ, phản ánh ý kiến của người tiêu dùng nữ trong độ tuổi từ 20 đến 55, những người có vai trò quyết định hoặc tham gia quyết định mua thực phẩm rau củ quả cho gia đình. Nghiên cứu tập trung kiểm định tác động của các yếu tố: tính vị chủng, thái độ thù nghịch, ý thức về sức khỏe, sự đánh giá về sản phẩm và cảm nhận về giá cả đến sự sẵn lòng mua thực phẩm xuất xứ từ Trung Quốc. Mục tiêu cụ thể là làm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và cơ quan quản lý trong việc xây dựng chiến lược kinh doanh và chính sách quản lý phù hợp. Phạm vi nghiên cứu được giới hạn tại thị trường TP. Đà Lạt trong năm 2017, với ý nghĩa thực tiễn quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi và sức khỏe người tiêu dùng Việt Nam trước các sản phẩm thực phẩm nhập khẩu có nguồn gốc không rõ ràng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên năm khái niệm chính:

• Tính vị chủng tiêu dùng (Ethnocentrism): Được định nghĩa là xu hướng người tiêu dùng ưu tiên và đánh giá cao sản phẩm nội địa, đồng thời có thái độ tiêu cực với hàng hóa nhập khẩu, đặc biệt từ các quốc gia khác biệt về văn hóa hoặc chính trị. Tính vị chủng thể hiện qua niềm tự hào dân tộc và sự e ngại mất kiểm soát kinh tế quốc gia.

• Thái độ thù nghịch (Animosity): Là cảm xúc tiêu cực kéo dài do các xung đột lịch sử, chính trị hoặc kinh tế giữa các quốc gia, ảnh hưởng đến quyết định mua hàng của người tiêu dùng. Thái độ này bao gồm thù nghịch do chiến tranh và thù nghịch do kinh tế.

• Ý thức về sức khỏe (Health Consciousness): Mức độ quan tâm và nhận thức của người tiêu dùng về sức khỏe bản thân, đặc biệt trong việc lựa chọn thực phẩm an toàn và lành mạnh nhằm duy trì và nâng cao chất lượng cuộc sống.

• Sự đánh giá về sản phẩm (Product Judgement): Đánh giá tổng thể của người tiêu dùng về chất lượng, công nghệ, mẫu mã, độ tin cậy và giá trị của sản phẩm dựa trên xuất xứ quốc gia.

• Cảm nhận về giá (Perceived Price): Nhận thức chủ quan của người tiêu dùng về mức giá phù hợp và công bằng của sản phẩm, ảnh hưởng đến quyết định mua hàng.

Mô hình nghiên cứu đề xuất kiểm định ảnh hưởng của các yếu tố trên

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1, các yếu t6 chính tác động vào sự sẵn lòng mua thực phẩm xuất xứ từ Trung Quốc thường được nghiên cứu là thái độ thù nghịch, tính vị chủng, ý thức về sức khỏe, sự đánh giá về sản phẩm, cảm nhận về giá, sự sẵn lòng mua. Phần này sẽ tập trung vào năm khái niệm chính, đó là Tính vị chủng, Thái độ thù nghịch, Ý thức về sức khỏe, Sự đánh giá về sản phẩm, Gia cả cảm nhận, Sự sẵn lòng mua. Tính vị ching Khái niệm về tính vị chủng (ethnocentrism) ra đời từ khá lâu, phần lớn khái niệm này sử dụng chủ yếu trong lãnh vực tâm lý xã hội. Sumner (1906) (trích dẫn theo Sharma, Shimp và Shin (1995)) định nghĩa như sau: “Tinh vi chủng là cách nhìn các sự vật cua một người, mà cộng đồng của họ được cho trung tâm, mẫu mực, thước đo cho tất cả sự vật chung quanh.

mỗi cộng đồng đều nuôi dưỡng niềm tự hào, tự tôn , tán dương những thành viên của mình và xem thường người ngoài cộng đồng đó”. Nói cách khác, những người có tính vị chung cao thường tự hào, nâng cao giá tri, văn hóa và con người thuộc vào nhóm của mình, và có xu hướng đánh giá thâp các giá trị, chuân mực của các nhóm khác. “Tinh vị chủng của người mua là những niềm tin, quan niệm săn có vé sự đúng đăn, phù hợp vê mặt đạo đức trong việc mua hàng của nước ngoài” theo Shimp & Sharma, (1987). Tinh vị chủng cũng đã được nhac đến trong một số nghiên cứu trước đây tại Việt Nam, như các nghiên cứu của Nguyễn Đình Thọ & Nguyễn Thị Mai Trang (2008), Nguyễn Thành Long (2004).

Các kết quả nghiên cứu này đều đưa ra kết luận răng: tính vị chủng tiêu dùng có vai trò tác động đến xu hướng tiêu dùng hàng hóa nội hay ngoại. Tổng kết các đặc trưng của tính vị chủng tiêu dùng như sau: là kết quả của lòng yêu nước và e ngại mất kiếm soát lợi ích kinh tế quốc gia do nhập khẩu, làm xuất hiện tâm niệm không mua hàng ngoại vì hành vi này bị đánh giá đạo đức là thiếu trách nhiệm, không yêu nước, không đúng đắn và từ đó, dẫn đến định kiến chống nhập khâu. Hệ quả tính vị chủng tiêu dùng là sự thiên vị: đánh giá cao hàng nội, đánh giá thấp hàng ngoại và không sẵn lòng mua hàng ngoại trong khi luôn ưu tiên quan tâm hàng nội (Sharma, et al. Thai độ thù nghịch Klein, Ettenson & Morris (1996), định nghĩa thái độ thù nghịch là “tàn dư ác cảm từ quá khứ về chiến tranh, chính trị hay các sự kiện kinh tế”.

Răng nguồn gốc của một sản phẩm có tác động đến quyết định mua hang của người tiêu dùng qua việc đánh giá sản phẩm. Hay nói cách khác, người tiêu dùng có thé không mua hàng hóa của quốc gia thù địch không phải chỉ bởi vì sản phẩm của quốc gia này chất lượng kém mà bởi vì quốc gia thù địch có liên quan đến kinh tế, chính trị hoặc các hoạt động quân sự mà người tiêu dùng khó tha thứ. Thái độ thù nghịch, có thể được tìm thấy giữa Mỹ và Canada (Klein, Ettenson va Morris, 1998) do các sự kiện quân sự. Các nghiên cứu về thái độ thù nghịch khá nhiều, các quan sát thay rằng người tiêu dùng Do Thái tránh việc mua hàng hóa của Đức.

Tương tu, sự tây chay sản phẩm của Pháp của người tiêu dùng ở New Zealand và Úc bởi vì liên quan đến các vụ thử hạt nhân của Pháp cũng được nghiên cứu bởi (Ettenson va Klein, 2005). Sự thù nghịch, sự ác cảm này, cũng có thể được quan sát thay giữa Nhật va Han Quốc.