Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ảnh hưởng của một số chất điều tiết sinh trưởng đến khả năng nhân nhanh và biện pháp kỹ thuật đến sinh trưởng của giống lan thạch hộc tía tại thái nguyên

Luận văn nghiên cứu ảnh hưởng của chất điều tiết sinh trưởng đến nhân giống, sinh trưởng lan Thạch Hộc Tía tại Thái Nguyên. Biện pháp kỹ thuật hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Thị Diệu Hoa
• Người hướng dẫn: GS. Trần Ngọc Ngoãn
• Trường học: Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
• Đề tài: Nghiên cứu ảnh hưởng của một số chất điều tiết sinh trưởng lên khả năng nhân nhanh và biện pháp kỹ thuật lên sinh trưởng của giống lan Thạch Hộc Tía (Dendrobium officinale Kimura et Migo) tại Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng quan về Nghiên cứu Chất Điều Tiết Sinh Trưởng Lan 55 ký tự

Lan Thạch Hộc Tía (Dendrobium officinale) là một loài lan quý hiếm, có giá trị dược liệu cao, phân bố chủ yếu ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới. Loài lan này được sử dụng rộng rãi trong y học cổ truyền để điều trị tiểu đường và nhiều bệnh nan y khác. Chất Thạch Hộc Tía (Thiết bì) có khả năng tăng cường insulin, giảm đường huyết, thúc đẩy tuần hoàn máu, giảm cholesterol và triglyceride, đồng thời có hoạt tính kháng ung thư. Với giá trị dược liệu cao, lan Thạch Hộc Tía đã bị khai thác quá mức trong tự nhiên, dẫn đến nguy cơ tuyệt chủng. Do đó, việc nghiên cứu các phương pháp nhân giống và trồng trọt hiệu quả là vô cùng cần thiết. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá ảnh hưởng của chất điều tiết sinh trưởng lên khả năng nhân giống và sinh trưởng của lan Thạch Hộc Tía tại Thái Nguyên.

1.1. Giá Trị Dược Liệu và Nguy Cơ Tuyệt Chủng Lan Thạch Hộc

Giá trị dược liệu của lan Thạch Hộc Tía nằm ở hợp chất alkaloid. Nhu cầu sử dụng Thạch Hộc trên thế giới rất lớn, mang lại lợi nhuận cao cho người trồng và chế biến. Tuy nhiên, do khai thác quá mức, loài lan này đã nằm trong danh mục cần bảo tồn của Sách Đỏ Việt Nam (2007). Nghiên cứu của Đặng Văn Đông (2004) cho thấy, giá một cây hoa lan có thể lên tới hàng trăm nghìn đồng. Việc bảo tồn và phát triển loài lan quý hiếm này là rất quan trọng.

1.2. Mục Tiêu và Yêu Cầu Nghiên Cứu về Nhân Giống Lan

Mục tiêu chính của nghiên cứu là xác định nồng độ chất điều tiết sinh trưởng phù hợp cho việc nhân nhanh và tạo rễ cho lan Thạch Hộc Tía bằng kỹ thuật in vitro. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng nhằm xác định các biện pháp kỹ thuật thích hợp cho giai đoạn vườn ươm sau nuôi cấy mô. Các yêu cầu cụ thể bao gồm nghiên cứu ảnh hưởng của các chất điều tiết sinh trưởng (BAP, Kinetin, IBA, NAA) lên khả năng nhân nhanh và ra rễ, cũng như đánh giá ảnh hưởng của thời vụ trồng và phân bón lên sinh trưởng của lan trong nhà lưới.

II. Cách Chất Điều Tiết Sinh Trưởng Tác Động Lên Lan 59 ký tự

Chất điều tiết sinh trưởng (CTĐTST) đóng vai trò quan trọng trong quá trình sinh trưởng và phát triển của thực vật, đặc biệt là trong kỹ thuật nuôi cấy mô. Các CTĐTST thuộc hai nhóm chính là auxin và cytokinin có tác động khác nhau lên sự phát triển của tế bào. Auxin kích thích sự kéo dài tế bào, hình thành rễ và hiện tượng ưu thế ngọn. Cytokinin kích thích sự phân chia tế bào, kéo dài thời gian hoạt động của tế bào phân sinh và hạn chế sự hóa già. Tỷ lệ auxin/cytokinin quyết định sự phát triển và hình thái của tế bào và mô. Tỷ lệ cao kích thích hình thành rễ, tỷ lệ thấp kích thích phát sinh chồi, và tỷ lệ cân bằng thuận lợi cho sự phát triển của mô sẹo. Việc hiểu rõ cơ chế tác động của CTĐTST giúp tối ưu hóa quy trình nhân giống lan Thạch Hộc Tía.

2.1. Vai Trò của Auxin và Cytokinin trong Nuôi Cấy Mô

Auxin, như NAA, IAA, và 2,4D, có tác dụng sinh lý đa dạng lên các quá trình sinh trưởng tế bào, hoạt động của tầng phát sinh, và sự hình thành rễ. IAA kích thích sự kéo dài tế bào và điều khiển sự hình thành rễ. NAA làm tăng hô hấp và hoạt tính enzyme của tế bào. Cytokinin, như kinetin và BAP, kích thích phân chia tế bào và kéo dài thời gian hoạt động của tế bào phân sinh. Cả hai nhóm chất này đều quan trọng trong việc điều chỉnh quá trình phát triển của lan Thạch Hộc Tía.

2.2. Ảnh Hưởng của Tỷ Lệ Auxin Cytokinin Lên Sự Phát Triển Lan

Nghiên cứu của Skoog đã chỉ ra rằng tỷ lệ auxin/cytokinin có tác động quyết định lên sự phát triển và hình thái của tế bào và mô. Tỷ lệ cao auxin/cytokinin thích hợp cho sự hình thành rễ, tỷ lệ thấp kích thích quá trình phát sinh chồi, và ở mức cân bằng, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của mô sẹo. Điều này cho thấy sự cân bằng hợp lý giữa các chất điều tiết sinh trưởng là yếu tố then chốt trong việc nhân giống lan Thạch Hộc Tía bằng phương pháp nuôi cấy mô.

III. Phương Pháp Nhân Giống Lan Thạch Hộc Tía In Vitro 53 ký tự

Nhân giống lan Thạch Hộc Tía bằng phương pháp in vitro (nuôi cấy mô) là một kỹ thuật hiệu quả để tạo ra số lượng lớn cây giống đồng đều và chất lượng cao. Quá trình này bao gồm nhiều giai đoạn, từ lựa chọn mẫu cấy đến tạo rễ và huấn luyện cây con. Việc lựa chọn mẫu cấy non trẻ có ý nghĩa quan trọng, vì chúng có khả năng phản ứng nhanh với môi trường nuôi cấy và dễ tái sinh. Thành phần môi trường nuôi cấy cũng cần được tối ưu hóa để cung cấp đầy đủ dưỡng chất và chất điều tiết sinh trưởng cần thiết cho sự phát triển của cây.

3.1. Lựa Chọn Mẫu Cấy và Yêu Cầu Về Độ Non Trẻ Của Mô

Mẫu cấy non trẻ có khả năng sinh trưởng và phát triển tốt hơn, ít bị nhiễm mầm bệnh hơn. Các mẫu nuôi cấy càng nhỏ thì tỷ lệ sống sót càng thấp, và mô có nguồn gốc từ chồi đỉnh có khả năng sinh trưởng tốt hơn mô có nguồn gốc từ chồi nách. Cần lựa chọn các mẫu mô thực vật khỏe mạnh và sạch bệnh để đảm bảo thành công của quá trình nhân giống.

3.2. Tối Ưu Hóa Môi Trường Nuôi Cấy cho Lan Thạch Hộc Tía

Môi trường nuôi cấy mô tế bào cần chứa đầy đủ các chất dinh dưỡng và chất cần thiết cho sự phân chia, phân hóa tế bào, cũng như sự sinh trưởng bình thường của cây. Môi trường MS (Murashige&Skoog, 1962) là môi trường được sử dụng rộng rãi nhất trong nuôi cấy mô tế bào thực vật, phù hợp cho cả thực vật một lá mầm và hai lá mầm. Môi trường nuôi cấy cần có các muối khoáng đa lượng và vi lượng, nguồn carbon (thường là sucrose), vitamin, amino acid, và chất điều tiết sinh trưởng.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Chất Điều Tiết Sinh Trưởng 57 ký tự

Nghiên cứu đã đánh giá ảnh hưởng của BAP và Kinetin lên khả năng nhân nhanh chồi lan Thạch Hộc Tía in vitro. Kết quả cho thấy nồng độ và loại chất điều tiết sinh trưởng có ảnh hưởng đáng kể đến số lượng chồi được tạo ra. Nghiên cứu cũng đánh giá ảnh hưởng của IBA và NAA lên khả năng tạo rễ của chồi. Các thí nghiệm được thực hiện để xác định nồng độ tối ưu của từng loại chất, cũng như sự kết hợp giữa chúng, để đạt được hiệu quả nhân giống cao nhất. Việc xác định được nồng độ và tổ hợp chất điều tiết sinh trưởng phù hợp là yếu tố then chốt để tối ưu hóa quy trình nhân giống lan Thạch Hộc Tía in vitro.

4.1. Ảnh Hưởng của Nồng Độ BAP và Kinetin Lên Nhân Nhanh

Các kết quả nghiên cứu cho thấy rằng nồng độ BAP và Kinetin có ảnh hưởng rõ rệt đến khả năng nhân nhanh chồi lan Thạch Hộc Tía. Bảng số liệu và phân tích thống kê cho thấy nồng độ nào cho số lượng chồi cao nhất, và có sự khác biệt đáng kể giữa các nồng độ khác nhau. Việc xác định nồng độ tối ưu của BAP và Kinetin là quan trọng để tăng hiệu quả nhân giống.

4.2. Tác Động của IBA và NAA Lên Khả Năng Tạo Rễ In Vitro

Nghiên cứu cũng đánh giá tác động của IBA và NAA lên khả năng tạo rễ của chồi Thạch Hộc Tía trong điều kiện in vitro. Các kết quả cho thấy nồng độ IBA và NAA thích hợp có thể thúc đẩy quá trình hình thành rễ, trong khi nồng độ quá cao có thể ức chế quá trình này. Việc kết hợp IBA và IAA cũng được nghiên cứu để tìm ra tổ hợp tối ưu cho việc tạo rễ.

V. Biện Pháp Kỹ Thuật Vườn Ươm Cho Lan Thạch Hộc Tía 52 ký tự

Sau giai đoạn nhân giống in vitro, lan Thạch Hộc Tía cần được chuyển sang giai đoạn vườn ươm để thích nghi với điều kiện môi trường tự nhiên. Nghiên cứu đã đánh giá ảnh hưởng của thời vụ trồng và phân bón lên khả năng sinh trưởng của lan trong giai đoạn này. Việc lựa chọn thời vụ trồng phù hợp giúp cây tận dụng được các điều kiện khí hậu thuận lợi, trong khi việc sử dụng phân bón thích hợp cung cấp đầy đủ dưỡng chất cho sự phát triển của cây. Các biện pháp kỹ thuật vườn ươm đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo cây sinh trưởng khỏe mạnh và đạt năng suất cao.

5.1. Ảnh Hưởng của Thời Vụ Trồng Lên Sinh Trưởng Của Lan

Kết quả nghiên cứu cho thấy thời vụ trồng có ảnh hưởng đáng kể đến sự tăng trưởng chiều cao cây, đường kính thân và số lượng lá của lan Thạch Hộc Tía. Biểu đồ và bảng số liệu thể hiện rõ sự khác biệt về sinh trưởng giữa các thời vụ khác nhau, giúp xác định thời vụ trồng tối ưu cho lan.

5.2. Tác Động của Phân Bón Lên Sự Phát Triển Của Cây Con

Nghiên cứu cũng đánh giá tác động của các loại phân bón khác nhau lên sự phát triển của lan Thạch Hộc Tía sau khi chuyển từ môi trường nuôi cấy mô ra vườn ươm. Kết quả cho thấy việc sử dụng phân bón phù hợp giúp cây tăng trưởng chiều cao, đường kính thân và số lượng lá tốt hơn so với việc không sử dụng phân bón hoặc sử dụng phân bón không phù hợp. Loại phân bón và liều lượng thích hợp đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển của cây con.

VI. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Lan Thạch Hộc Tía 50 ký tự

Nghiên cứu đã thành công trong việc xác định ảnh hưởng của chất điều tiết sinh trưởng lên khả năng nhân giống và sinh trưởng của lan Thạch Hộc Tía tại Thái Nguyên. Kết quả nghiên cứu cung cấp những thông tin quan trọng cho việc tối ưu hóa quy trình nhân giống lan bằng phương pháp in vitro và cải thiện các biện pháp kỹ thuật vườn ươm. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu về ảnh hưởng của các yếu tố môi trường khác, cũng như các kỹ thuật canh tác tiên tiến, để nâng cao năng suất và chất lượng lan Thạch Hộc Tía.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả và Ý Nghĩa Thực Tiễn Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu này cung cấp thông tin về các nồng độ chất điều tiết sinh trưởng tối ưu cho nhân nhanh và tạo rễ, cũng như các biện pháp kỹ thuật vườn ươm thích hợp cho lan Thạch Hộc Tía. Kết quả này có ý nghĩa thực tiễn trong việc nhân giống và sản xuất lan Thạch Hộc Tía quy mô lớn, góp phần bảo tồn và phát triển loài lan quý hiếm này.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Canh Tác Lan

Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu về ảnh hưởng của các yếu tố môi trường (ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm) lên sinh trưởng của lan Thạch Hộc Tía. Nghiên cứu cũng cần tập trung vào việc phát triển các kỹ thuật canh tác tiên tiến, như tưới tiêu tiết kiệm nước, sử dụng phân bón hữu cơ, và phòng trừ sâu bệnh hại hiệu quả, để nâng cao năng suất và chất lượng lan.

Trích đoạn nội dung tài liệu

¾I HÞC THÁI NGUYÊN TR¯ÞNG ¾I HÞC NÔNG LÂM NGUYÞN THÞ DIÞU HOA NGHIÊN CþU ¾NH H¯ÞNG CþA MÞT SÞ CH¾T IÞU TI¾T SINH TR¯ÞNG ¾N KH¾ NNG NHÂN NHANH VÀ BIÞN PHÁP Kþ THU¾T ¾N SINH TR¯ÞNG CþA GIÞNG LAN TH¾CH HÞC TÍA (Dendrobium officinale Kimura et Migo) T¾I THÁI NGUYÊN LU¾N VN TH¾C S) KHOA HÞC CÂY TRÞNG Thái Nguyên - 2017 ¾I HÞC THÁI NGUYÊN TR¯ÞNG ¾I HÞC NÔNG LÂM NGUYÞN THÞ DIÞU HOA NGHIÊN CþU ¾NH H¯ÞNG CþA MÞT SÞ CH¾T IÞU TI¾T SINH TR¯ÞNG ¾N KH¾ NNG NHÂN NHANH VÀ BIÞN PHÁP Kþ THU¾T ¾N SINH TR¯ÞNG CþA GIÞNG LAN TH¾CH HÞC TÍA (Dendrobium officinale Kimura et Migo) T¾I THÁI NGUYÊN Chuyên ngành: Khoa hßc cây trßng Mã sß: 60.10 LU¾N VN TH¾C S) KHOA HÞC CÂY TRÞNG Ng±ßi h±ßng d¿n khoa hßc: 1. TR¾N NGÞC NGO¾N 2. ÀO DUY H¯NG Thái Nguyên - 2017 i LÞI CAM OAN Tôi xin cam oan ây là công trình nghiên cÿu cÿa riêng tôi. Các sß lißu, k¿t qu¿ nghiên cÿu trong lu¿n vn là trung thÿc và ch±a tÿng ±ÿc ai công bß trong b¿t kÿ công trình nào khác.

B¿n thân tôi xin cam oan r¿ng, mßi sÿ giúp ÿ cho vißc thÿc hißn lu¿n vn này ã ±ÿc c¿m ¡n, các thông tin trích d¿n trong lu¿n vn ßu ±ÿc chß rõ ngußn gßc. Thái Nguyên, tháng 12 nm 2017 Tác gi¿ lu¿n vn Nguyßn Thß Dißu Hoa ii LÞI C¾M ¡N Thÿc t¿p tßt nghißp là mßt khâu r¿t quan trßng trong quá trình hßc t¿p cÿa mßi hßc viên nh¿m hß thßng l¿i toàn bß l±ÿng ki¿n thÿc ã hßc, v¿n dÿng lý thuy¿t vào thÿc tißn, b±ßc ¿u làm quen vßi nhÿng ki¿n thÿc khoa hßc. Qua ó hßc viên ra tr±ßng s¿ hoàn thißn h¡n vß ki¿n thÿc lý lu¿n, ph±¡ng pháp làm vißc, nng lÿc công tác nh¿m áp ÿng nhu c¿u thÿc tißn cÿa công vißc say này. ß hoàn thành ß tài tßt nghißp này, ngoài sÿ cß g¿ng, nß lÿc cÿa b¿n thân, bên c¿nh nhÿng thu¿n lÿi, tôi ã g¿p không ít khó khn, tuy v¿y vßi sÿ giúp ÿ cÿa các th¿y cô, các anh chß, gia ình và b¿n bè tôi ã v±ÿt qua các khó khn ¿y và hoàn thành bài khóa lu¿n.

Tr±ßc tiên, tôi xin bày tß lßi c¿m ¡n chân thành và lòng bi¿t ¡n sâu s¿c tßi th¿y giáo GS. Tr¿n Ngßc Ngo¿n và th¿y giáo ThS. ào Duy H±ng ã t¿n tình chß b¿o, giúp ÿ và ßng viên tôi trong quá trình thÿc hißn và hoàn thành ß tài này. Tôi xin gÿi lßi c¿m ¡n sâu s¿c tßi Ban giám hißu tr±ßng - Ban Chÿ nhißm Khoa Nông hßc - Các th¿y, cô giáo trong Khoa Nông hßc - Tr±ßng ¿i hßc Nông Lâm Thái Nguyên nhÿng ng±ßi ã trÿc ti¿p gi¿ng d¿y, trang bß nhÿng ki¿n thÿc bß ích trong sußt thßi gian hßc sau ¿i hßc.

M¿c dù b¿n thân có nhißu cß g¿ng nh±ng do h¿n ch¿ vß thßi gian, trình ß và kinh nghißm song ß tài không tránh khßi nhÿng thi¿u sót. Kính mong sÿ c¿m thông, óng góp ý ki¿n chß b¿o cÿa các th¿y cô giáo và ý ki¿n óng góp cÿa b¿n bè ß ß tài tßt nghißp ±ÿc hoàn thißn h¡n. Em xin chân thành c¿m ¡n! Thái Nguyên, tháng 12 nm 2017 Hßc viên NGUYÞN THÞ DIÞU HOA iii MþC LþC LÞI CAM OAN. iii DANH MþC CÁC Tþ VI¾T T¾T.

vi DANH MþC CÁC B¾NG. vii DANH MþC CÁC HÌNH. Mÿc tiêu và yêu c¿u cÿa ß tài. Ý ngh)a cÿa ß tài.

2 Ch±¡ng 1: TÞNG QUAN TÀI LIÞU. C¡ sß khoa hßc cÿa ß tài nghiên cÿu. Ph±¡ng pháp nuôi c¿y mô t¿ bào thÿc v¿t và các v¿n ß liên quan. C¡ sß cÿa vißc xác ßnh bißn pháp kÿ thu¿t trßng cây lan Th¿ch Hßc tía.

Gißi thißu chung vß cây Th¿ch Hßc tía. Ngußn gßc phân lo¿i lan Th¿ch Hßc. ¿c ißm thÿc v¿t hßc lan Th¿ch Hßc tía. giá trß cÿa Lan Th¿ch Hßc tía.

Yêu c¿u sinh thái cÿa lan Th¿ch Hßc tía. Nhân gißng lan Th¿ch Hßc tía. Ph±¡ng pháp nhân gißng hÿu tính. Ph±¡ng pháp nhân gißng vô tính.

Nuôi trßng lan Th¿ch Hßc tía. Tình hình nghiên cÿu trên th¿ gißi và trong n±ßc. Tình hình nghiên cÿu trên th¿ gißi. Tình hình nghiên cÿu trong n±ßc.

26 Ch±¡ng 2: ÞI T¯þNG, NÞI DUNG VÀ PH¯¡NG PHÁP NGHIÊN CþU. ßi t±ÿng và v¿t lißu nghiên cÿu. ßa ißm và thßi gian nghiên cÿu. Nßi dung nghiên cÿu.

Nßi dung 1: Nghiên cÿu ¿nh h±ßng cÿa mßt sß ch¿t ißu ti¿t sinh tr±ßng ¿n kh¿ nng nhân nhanh chßi Th¿ch Hßc tía. Nßi dung 2: Nghiên cÿu ¿nh h±ßng cÿa mßt sß ch¿t ißu ti¿t sinh tr±ßng ¿n kh¿ nng t¿o rß chßi Th¿ch Hßc tía. Nßi dung 3: Nghiên cÿu mßt sß bißn pháp kÿ thu¿t ¿n kh¿ nng sinh tr±ßng Lan Th¿ch Hßc tía giai o¿n v±ßn ±¡m. Ph±¡ng pháp nghiên cÿu.

Ph±¡ng pháp bß trí thí nghißm. Ph±¡ng pháp thu th¿p và xÿ lý sß lißu. Ph±¡ng pháp theo dõi. Ph±¡ng pháp xÿ lý sß lißu.

38 Ch±¡ng 3: K¾T QU¾ NGHIÊN CþU VÀ TH¾O LU¾N. Nghiên cÿu ¿nh h±ßng cÿa mßt sß ch¿t ißu ti¿t sinh tr±ßng ¿n kh¿ nng nhân nhanh chßi Th¿ch Hßc tía in vitro. Nghiên cÿu ¿nh h±ßng cÿa nßng ß BAP ¿n kh¿ nng nhân nhanh chßi lan Th¿ch Hßc tía. Nghiên cÿu ¿nh h±ßng cÿa nßng ß Kinetin ¿n kh¿ nng nhân nhanh chßi lan Th¿ch Hßc tía.

Nghiên cÿu ¿nh h±ßng cÿa nßng ß BAP vßi chußi xanh ¿n kh¿ nng nhân nhanh chßi lan Th¿ch Hßc tía. Nghiên cÿu ¿nh h±ßng cÿa mßt sß ch¿t ißu ti¿t sinh tr±ßng ¿n kh¿ nng t¿o rß cÿa chßi Th¿ch Hßc tía in vitro. Nghiên cÿu ¿nh h±ßng cÿa nßng ß IBA ¿n kh¿ nng t¿o rß cÿa chßi Th¿ch Hßc tía in vitro nuôi c¿y mô. Nghiên cÿu ¿nh h±ßng cÿa nßng ß NAA ¿n kh¿ nng t¿o rß cÿa chßi Th¿ch Hßc tía in vitro.

Nghiên cÿu ¿nh h±ßng sÿ k¿t hÿp cÿa nßng ß IBA vßi IAA ¿n kh¿ nng t¿o rß cÿa chßi Th¿ch Hßc tía in vitro. Nghiên cÿu mßt sß bißn pháp kÿ thu¿t ¿n kh¿ nng sinh tr±ßng cÿa gißng Lan Th¿ch Hßc tía giai o¿n v±ßn ±¡m. Nghiên cÿu ¿nh h±ßng thßi vÿ ¿n kh¿ nng sinh tr±ßng cÿa lan Th¿ch Hßc tía sau nuôi c¿y mô. Nghiên cÿu ¿nh h±ßng cÿa mßt sß lo¿i phân bón thích hÿp cho Lan Th¿ch Hßc tía sau nuôi c¿y mô.

55 K¾T LU¾N VÀ Þ NGHÞ. 64 TÀI LIÞU THAM KH¾O. 65 PH¾N PHþ LþC vi DANH MþC CÁC Tþ VI¾T T¾T Chÿ vi¿t t¿t Chÿ vi¿t ¿y ÿ CT Công thÿc CV (%) Hß sß bi¿n ßng FAO Tß chÿc Nông - L±¡ng th¿ gißi LSD 0,5 Gißi h¿n sai khác nhß nh¿t có ý ngh)a ß mÿc ý ngh)a 95% vii DANH MþC CÁC B¾NG B¿ng 3. ¾nh h±ßng cÿa BAP ¿n kh¿ nng nhân nhanh chßi.

¾nh h±ßng cÿa Kinetin ¿n kh¿ nng nhân nhanh chßi. ¾nh h±ßng sÿ k¿t hÿp giÿa BAP vßi chußi xanh ¿n kh¿ nng nhân nhanh chßi.4: ¾nh h±ßng cÿa IBA ¿n kh¿ nng ra rß chßi lan Th¿ch Hßc tía .5: ¾nh h±ßng cÿa NAA ¿n kh¿ nng ra rß cÿa chßi Th¿ch Hßc tía .6: ¾nh h±ßng sÿ k¿t hÿp giÿa IBA vßi IAA ¿n kh¿ nng ra rß chßi Th¿ch Hßc tía. ¾nh h±ßng cÿa thßi vÿ trßng ¿n tng tr±ßng chißu cao cây. ¾nh h±ßng cÿa thßi vÿ ¿n tng tr±ßng ±ßng kính thân cÿa lan Th¿ch Hßc tía.

¾nh h±ßng cÿa thßi vÿ ¿n ßng thái ra lá cÿa lan Th¿ch Hßc tía. ¾nh h±ßng cÿa phân bón ¿n ßng thái tng tr±ßng chißu cao cây cÿa lan Th¿ch Hßc tía b¿t ¿u trßng. ¾nh h±ßng cÿa phân bón ¿n ßng thái tng tr±ßng ±ßng kính thân cÿa lan Th¿ch Hßc tía b¿t ¿u trßng. ¾nh h±ßng cÿa phân bón ¿n ßng thái ra lá cÿa lan Th¿ch Hßc tía b¿t ¿u trßng.

61 viii DANH MþC CÁC HÌNH Bißu ß 3.1: ¾nh h±ßng cÿa thßi vÿ trßng ¿n tng tr±ßng chißu cao cây. ¾nh h±ßng cÿa thßi vÿ ¿n tng tr±ßng ±ßng kính thân cÿa lan Th¿ch Hßc tía. ¾nh h±ßng cÿa thßi vÿ ¿n tng tr±ßng sß lá/cây cÿa lan Th¿ch Hßc tía .4: ßng thái tng tr±ßng chißu cao cây cÿa lan Th¿ch Hßc tía b¿t ¿u trßng .5: ßng thái tng tr±ßng ±ßng kính thân cÿa lan Th¿ch Hßc tía b¿t ¿u trßng .6: ßng thái tng tr±ßng sß lá/thân cÿa lan Th¿ch Hßc tía b¿t ¿u trßng. ¿t v¿n ß Lan Th¿ch Hßc tía (Dendrobium officinale Kimura et Migo) là loài lan phân bß chÿ y¿u ß mßt sß vùng nhißt ßi và c¿n nhißt ßi Trung Qußc.

ây là th¿o d±ÿc chuyên dÿng ß ißu trß bßnh tißu ±ßng và mßt sß bßnh nan y. Th¿ch Hßc tía (Thi¿t bì) có ho¿t tính tng c±ßng Insulin, gi¿m ±ßng huy¿t giúp cho máu ho¿t ßng bình th±ßng, xúc ti¿n tu¿n hoàn, giãn huy¿t qu¿n, gi¿m cholesterol và triglyceride mà còn có kh¿ nng tiêu dißt mßt sß t¿ bào ác tính cÿa ung th± phßi, ung th± bußng trÿng, bßnh máu tr¿ng vßi ho¿t tính kháng ung th± t±¡ng ßi m¿nh. Th±ßng ±ÿc dùng chÿa nhÿng bßnh sßt nóng, khô cß, khát n±ßc, không mußn n, m¿t kém, khßp x±¡ng s±ng au… Th¿ch Hßc có kh¿ nng phát trißn rßng rãi ß các vùng mißn cÿa n±ßc ta, em lÿi ích áng kß cho nông dân, góp ph¿n b¿o vß sÿc khße cßng ßng, xu¿t kh¿u em vß ngo¿i tß cho ¿t n±ßc. Theo ¿ng Vn ông (2004) [5] hißn nay giá cÿa mßt cây hoa lan có thß tÿ 100.

ißu làm nên giá trß d±ÿc lißu cÿa loài lan này chính là hÿp ch¿t alkaloid. Nhu c¿u cÿa Trung Qußc và các n±ßc trên th¿ gißi vß Th¿ch Hßc r¿t lßn, có giá cao, em l¿i siêu lÿi nhu¿n cho nhÿng ng±ßi trßng và ch¿ bi¿n Th¿ch Hßc. Vßi giá trß vß d±ÿc lißu lan Th¿ch Hßc ã bß khai thác tßi mÿc bß tuyßt chÿng trong tÿ nhiên [8], [44]. Hißn nay lan Th¿ch Hßc n¿m trong danh mÿc ß cÿa cußn “Sách ß Vißt Nam” nm 2007 [21].

ß b¿o tßn và phát trißn loài lan quý hi¿m nh¿m áp ÿng nhu c¿u tiêu dùng c¿n ph¿i nghiên cÿu nuôi trßng chúng. Xu¿t phát tÿ lÿi ích và nhu c¿u thÿc t¿ hißn nay, chúng tôi ã ti¿n hành nghiên cÿu ß tài: “Nghiên cÿu ¿nh h±ßng cÿa mßt sß ch¿t ißu ti¿t sinh tr±ßng ¿n kh¿ nng nhân nhanh và bißn pháp kÿ thu¿t ¿n sinh tr±ßng cÿa gißng Lan Th¿ch Hßc tía (Dendrobium officinale Kimura et Migo) t¿i Thái Nguyên”. Mÿc tiêu và yêu c¿u cÿa ß tài 2. Mÿc tiêu cÿa ß tài Xác ßnh nßng ß cÿa mßt sß ch¿t ißu ti¿t sinh tr±ßng thích hÿp trong nhân nhanh và t¿o rß cÿa Lan Th¿ch Hßc tía b¿ng kÿ thu¿t invitro.

Xác ßnh bißn pháp kÿ thu¿t thích hÿp cho lan Th¿ch Hßc tía sau nuôi c¿y mô.