Nghệ Thuật Dòng Ý Thức Trong Tiểu Thuyết Của Vương Mông

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nghệ thuật dòng ý thứctrong tiểu thuyết của vương mông, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực tiễn.

• Tác giả: Đỗ Thị Hương
• Người hướng dẫn: PGS.TS Lê Huy Tiêu
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Văn học nước ngoài
• Đề tài: Nghệ Thuật Dòng Ý Thức Trong Tiểu Thuyết Của Vương Mông
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghệ Thuật Dòng Ý Thức Trong Văn Học Vương Mông

Vương Mông, một trong những nhà văn tiên phong của văn học Trung Quốc hiện đại, nổi tiếng với việc sử dụng kỹ thuật dòng ý thức. Dòng ý thức, hay ý thức lưu, là một thủ pháp văn học mô tả dòng chảy liên tục của suy nghĩ, cảm xúc và ấn tượng trong tâm trí nhân vật. Vương Mông đã khéo léo vận dụng kỹ thuật này để khám phá nội tâm nhân vật, phản ánh những biến động xã hội và văn hóa Trung Quốc đương đại. Việc nghiên cứu phong cách dòng ý thức trong tác phẩm của Vương Mông giúp ta hiểu sâu sắc hơn về sự đổi mới và sáng tạo trong văn học Trung Quốc hiện đại. Ông không chỉ đơn thuần mô phỏng kỹ thuật phương Tây mà còn kết hợp nó với kinh nghiệm văn học phương Đông, tạo nên một phong cách độc đáo, mang đậm dấu ấn cá nhân.

1.1. Khái Niệm và Nguồn Gốc Của Dòng Ý Thức

Thuật ngữ dòng ý thức xuất phát từ ngành tâm lý học, cụ thể là từ công trình của William James. Ông mô tả ý thức như một dòng chảy liên tục, nơi các suy nghĩ, cảm xúc và ký ức đan xen lẫn nhau một cách hỗn loạn. Trong văn học, dòng ý thức trở thành một kỹ thuật tự sự, cho phép nhà văn tái hiện chân thực tâm lý nhân vật. Các nhà văn như James Joyce, Virginia Woolf và William Faulkner là những người đi đầu trong việc ứng dụng kỹ thuật dòng ý thức vào tiểu thuyết, tạo ra những tác phẩm mang tính đột phá về hình thức và nội dung. Theo tiến sĩ Arvind Nawale, kỹ thuật dòng ý thức phản ánh những lực lượng bên trong và bên ngoài ảnh hưởng đến tâm lý của nhân vật.

1.2. Ảnh Hưởng Của Tâm Lý Học Đến Dòng Ý Thức Văn Học

Tâm lý học, đặc biệt là các lý thuyết của Henri Bergson và Sigmund Freud, có ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển của dòng ý thức trong văn học. Bergson với chủ nghĩa trực giác nhấn mạnh vai trò của trực giác trong việc nắm bắt hiện thực, vượt qua những hạn chế của lý trí. Freud với phân tâm học khám phá vô thức và những xung đột tâm lý, cung cấp cho các nhà văn những công cụ mới để khai thác nội tâm nhân vật. Sự kết hợp giữa tâm lý học và văn học đã mở ra những khả năng mới trong việc mô tả tâm lý nhân vật và khám phá những bí ẩn của con người.

II. Vấn Đề Hạn Chế Khi Phân Tích Dòng Ý Thức Vương Mông

Mặc dù dòng ý thức là một kỹ thuật mạnh mẽ, việc phân tích và đánh giá tác phẩm của Vương Mông dưới góc độ này đặt ra một số thách thức. Thứ nhất, việc xác định và phân loại các yếu tố của dòng ý thức (suy nghĩ, cảm xúc, ký ức, liên tưởng) có thể trở nên chủ quan và khó khăn. Thứ hai, việc đánh giá hiệu quả của kỹ thuật dòng ý thức trong việc truyền tải thông điệp và tạo ra hiệu ứng thẩm mỹ đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về cả văn học và tâm lý học. Thứ ba, việc so sánh phong cách dòng ý thức của Vương Mông với các nhà văn khác đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng về bối cảnh văn hóa và lịch sử. Hơn nữa, cần tránh áp đặt một cách máy móc các lý thuyết phương Tây lên văn học Trung Quốc hiện đại.

2.1. Tính Chủ Quan Trong Phân Tích Tâm Lý Nhân Vật

Việc giải mã tâm lý nhân vật thông qua dòng ý thức mang tính chủ quan cao. Mỗi người đọc có thể có những diễn giải khác nhau về nội tâm nhân vật, dựa trên kinh nghiệm và hiểu biết cá nhân. Điều này có thể dẫn đến những tranh cãi và bất đồng trong việc đánh giá ý nghĩa của dòng ý thức trong tác phẩm. Do đó, cần có một phương pháp phân tích khách quan và khoa học, dựa trên bằng chứng từ văn bản và các nghiên cứu liên ngành, để hạn chế sự chủ quan trong việc giải thích tâm lý nhân vật.

2.2. Nguy Cơ Áp Đặt Lý Thuyết Phương Tây Lên Văn Học Trung Quốc

Việc áp dụng các lý thuyết phương Tây về dòng ý thức vào phân tích văn học Trung Quốc hiện đại, đặc biệt là tác phẩm của Vương Mông, cần được thực hiện một cách cẩn trọng. Cần xem xét đến những khác biệt về văn hóa, lịch sử và xã hội giữa phương Tây và Trung Quốc. Việc áp đặt một cách máy móc các lý thuyết phương Tây có thể dẫn đến việc bỏ qua những đặc điểm độc đáo và giá trị riêng của văn học Trung Quốc.

III. Cách Vương Mông Sử Dụng Dòng Ý Thức Để Xây Dựng Nhân Vật

Vương Mông đã sử dụng dòng ý thức một cách sáng tạo để xây dựng nhân vật, đặc biệt là trong việc khám phá nội tâm nhân vật. Thay vì chỉ mô tả hành động và lời nói của nhân vật, ông đi sâu vào dòng ý thức, tái hiện những suy nghĩ, cảm xúc và ký ức hỗn loạn trong tâm trí họ. Điều này giúp người đọc hiểu rõ hơn về động cơ, tính cách và thế giới quan của nhân vật. Dòng ý thức cũng giúp Vương Mông tạo ra những nhân vật phức tạp, đa chiều, phản ánh những mâu thuẫn và xung đột trong xã hội Trung Quốc đương đại. Cách xây dựng nhân vật này khiến người đọc cảm thấy gần gũi và đồng cảm với nhân vật.

3.1. Dòng Ý Thức Phản Ánh Thay Đổi Xã Hội Trung Quốc

Tác phẩm của Vương Mông thường phản ánh những biến động và thay đổi trong xã hội Trung Quốc. Thông qua dòng ý thức của nhân vật, ông tái hiện những xung đột giữa truyền thống và hiện đại, giữa cá nhân và tập thể, giữa lý tưởng và thực tế. Điều này giúp người đọc hiểu rõ hơn về những thách thức và cơ hội mà con người Trung Quốc phải đối mặt trong thời kỳ đổi mới. Dòng ý thức trở thành một công cụ quan trọng để nhà văn phê phán xã hội và đề xuất những giải pháp cho các vấn đề đương đại.

3.2. Nội Tâm Nhân Vật Nơi Giao Thoa Của Ký Ức và Hiện Tại

Dòng ý thức trong tiểu thuyết Vương Mông thường là nơi giao thoa giữa ký ức và hiện tại. Những ký ức từ quá khứ có thể trỗi dậy bất ngờ, ảnh hưởng đến suy nghĩ và hành động của nhân vật trong hiện tại. Bằng cách tái hiện những ký ức này, Vương Mông giúp người đọc hiểu rõ hơn về quá trình hình thành nhân cách và thế giới quan của nhân vật. Thời gian tâm lý trở thành một yếu tố quan trọng trong việc xây dựng nhân vật và tạo ra hiệu ứng thẩm mỹ.

IV. Thủ Pháp Nghệ Thuật Biểu Hiện Dòng Ý Thức Trong Tác Phẩm

Vương Mông đã sử dụng nhiều thủ pháp nghệ thuật để biểu hiện dòng ý thức trong tiểu thuyết của mình. Ông thường xuyên sử dụng độc thoại nội tâm, một hình thức tự sự cho phép nhân vật trực tiếp bày tỏ suy nghĩ và cảm xúc của mình. Ông cũng sử dụng tính phi tuyến tính trong cấu trúc thời gian, đảo lộn trật tự thời gian một cách linh hoạt, phản ánh sự hỗn loạn và bất định của dòng ý thức. Ngoài ra, Vương Mông còn sử dụng ngôn ngữ tượng trưng và giọng điệu đa dạng để tạo ra một không gian tâm lý phong phú và phức tạp. Những thủ pháp nghệ thuật này giúp Vương Mông tái hiện chân thực và sinh động dòng ý thức của nhân vật.

4.1. Độc Thoại Nội Tâm Tiếng Nói Thầm Kín Của Nhân Vật

Độc thoại nội tâm là một công cụ quan trọng để Vương Mông khám phá nội tâm nhân vật. Thông qua độc thoại nội tâm, nhân vật có thể bày tỏ những suy nghĩ, cảm xúc và ký ức thầm kín nhất của mình. Độc thoại nội tâm thường không tuân theo quy tắc ngữ pháp thông thường, phản ánh sự tự do và bất định của dòng ý thức. Bằng cách sử dụng độc thoại nội tâm, Vương Mông giúp người đọc hiểu rõ hơn về thế giới tâm lý phức tạp của nhân vật.

4.2. Tính Phi Tuyến Tính Phá Vỡ Trật Tự Thời Gian Tuyến Tính

Tính phi tuyến tính trong cấu trúc thời gian là một đặc điểm nổi bật của tiểu thuyết dòng ý thức. Vương Mông thường xuyên đảo lộn trật tự thời gian, xen kẽ giữa quá khứ, hiện tại và tương lai. Điều này phản ánh sự hỗn loạn và bất định của dòng ý thức, nơi những ký ức và tưởng tượng có thể trỗi dậy bất ngờ, ảnh hưởng đến nhận thức của nhân vật về hiện tại. Thời gian tâm lý trở thành một yếu tố quan trọng hơn thời gian tuyến tính, tạo ra một không gian tâm lý đa chiều và phức tạp.

V. Ứng Dụng Dòng Ý Thức Phân Tích Tác Phẩm Hồ Điệp Của Vương Mông

Tiểu thuyết 'Hồ Điệp' là một ví dụ điển hình cho việc sử dụng dòng ý thức trong tác phẩm của Vương Mông. Tác phẩm này tái hiện dòng ý thức của nhân vật chính, một trí thức trung niên, khi ông nhìn lại cuộc đời mình và suy ngẫm về những biến động xã hội và chính trị của Trung Quốc. Thông qua dòng ý thức, Vương Mông khám phá những mâu thuẫn và xung đột trong nội tâm nhân vật, cũng như những tác động của lịch sử lên cuộc đời cá nhân. Phân tích dòng ý thức trong 'Hồ Điệp' giúp ta hiểu rõ hơn về phong cách nghệ thuật và tư tưởng của Vương Mông. Tác phẩm đã được dịch giả Phạm Tú Châu chuyển ngữ rất thành công, truyền tải trọn vẹn văn phong Vương Mông đến độc giả Việt Nam.

5.1. Ký Ức và Sự Hối Tiếc Trong Dòng Ý Thức Nhân Vật

Dòng ý thức của nhân vật trong 'Hồ Điệp' chứa đựng nhiều ký ức và sự hối tiếc về quá khứ. Nhân vật thường xuyên hồi tưởng về những sai lầm và mất mát trong cuộc đời mình, suy ngẫm về ý nghĩa của sự tồn tại. Những ký ức này không chỉ ảnh hưởng đến tâm lý của nhân vật trong hiện tại mà còn định hình thái độ và hành vi của ông. Vương Mông đã sử dụng dòng ý thức để khám phá những vết sẹo tâm lý và những nỗi đau thầm kín của nhân vật.

5.2. Dòng Ý Thức Phản Ánh Biến Động Chính Trị Trung Quốc

Dòng ý thức trong 'Hồ Điệp' cũng phản ánh những biến động chính trị và xã hội của Trung Quốc trong thế kỷ 20. Nhân vật chính là một trí thức, chịu ảnh hưởng sâu sắc của những sự kiện lịch sử như Cách mạng Văn hóa. Thông qua dòng ý thức, Vương Mông tái hiện những khó khăn và thử thách mà các trí thức Trung Quốc phải đối mặt trong thời kỳ này, cũng như những tác động của chính trị lên cuộc đời cá nhân. Dòng ý thức trở thành một công cụ để nhà văn phê phán lịch sử và suy ngẫm về vận mệnh của dân tộc.

VI. Kết Luận Giá Trị và Ảnh Hưởng Của Dòng Ý Thức Vương Mông

Nghệ thuật dòng ý thức trong tiểu thuyết của Vương Mông có giá trị to lớn trong việc khám phá nội tâm nhân vật, phản ánh những biến động xã hội và văn hóa Trung Quốc. Vương Mông đã góp phần làm phong phú và đa dạng hóa văn học Trung Quốc hiện đại, mở ra những khả năng mới trong việc mô tả tâm lý nhân vật và khám phá những bí ẩn của con người. Phong cách Vương Mông có ảnh hưởng sâu sắc đến các nhà văn trẻ và tiếp tục được nghiên cứu và đánh giá cao trong giới học thuật. Ông xứng đáng được xem là một trong những nhà văn quan trọng nhất của Trung Quốc đương đại.

6.1. Vương Mông Nhà Văn Đổi Mới Văn Học Trung Quốc

Vương Mông là một nhà văn đổi mới, luôn tìm tòi và sáng tạo trong nghệ thuật. Ông đã mạnh dạn sử dụng kỹ thuật dòng ý thức, một thủ pháp văn học phương Tây, để khám phá những khía cạnh mới của văn học Trung Quốc. Ông cũng kết hợp dòng ý thức với những yếu tố truyền thống của văn học Trung Quốc, tạo ra một phong cách độc đáo và riêng biệt. Vương Mông đã góp phần quan trọng vào việc đổi mới và phát triển văn học Trung Quốc hiện đại.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Dòng Ý Thức Trong Văn Học

Nghiên cứu về dòng ý thức trong văn học, đặc biệt là trong tác phẩm của Vương Mông, vẫn còn nhiều tiềm năng để khám phá. Các nhà nghiên cứu có thể tập trung vào việc so sánh phong cách dòng ý thức của Vương Mông với các nhà văn khác, hoặc phân tích những tác động của dòng ý thức đến cấu trúc và ngôn ngữ của tiểu thuyết. Ngoài ra, có thể nghiên cứu dòng ý thức dưới góc độ liên ngành, kết hợp văn học với tâm lý học, xã hội học và triết học, để có được những hiểu biết sâu sắc hơn về con người và xã hội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề nhƣ trên chúng tôi muốn khẳng định đổi mới tiểu thuyết là tất yếu, khách quan. Sự đổi mới nghệ thuật tiểu thuyết diễn ra trên nhiều phƣơng diện từ việc miêu tả tâm lý, tính cách nhân vật, cốt truyện, ngƣời kể chuyện, điểm nhìn, đảo lộn thời gian, chuyển đổi không gian, vận dụng ảo giác, theo đuổi tƣợng trƣng, độc thoại nội tâm, dòng ý thức. Cần lƣu ý rằng, đổi mới không nên hiểu một chiều là sự phủ nhận, đối lập với truyền thống. Nói nhƣ vậy có nghĩa là giữa chúng không phải chỉ có sự đối lập và khác biệt.

Không thể nào phủ nhận sự tồn tại song song của những yếu tố truyền thống bên cạnh sự đổi 18 (LUAN.mong TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Một nhà văn dù muốn đi tìm cái mới đến đâu, cũng không thể cắt đứt hoàn toàn với truyền thống. Nó có sẵn trong anh ta, huống chi viết văn bao giờ cũng là hành động đối thoại. Đi tìm những hiện tƣợng chung của nghệ thuật tiểu thuyết hiện đại không cản trở việc nói đến những cá tính sáng tạo.

Sự đa dạng của những phong cách không mâu thuẫn với những yếu tố có tính chất hệ thống trong mọi nền nghệ thuật.Markov trong khi đề cập tới Những vấn đề của thi pháp đã xác nhận: “sự tồn tại khách quan của những phương tiện khái quát nghệ thuật” (.) “Chúng không chỉ liên quan tới một nhóm nhà văn đại diện cho một trào lưu này hoặc trào lưu nọ. Những phong cách riêng không hề hạn chế việc ta nhìn thấy bức tranh toàn cảnh về tiểu thuyết hiện đại, mà điều lí thú là những cá tính sáng tạo rất đa dạng này đều bị gắn chặt với một cái nền chung, để rồi tác động ngƣợc trở lại, tạo nên những mảng đậm nhạt sáng tối trên đó. Một nhà văn nhƣ Kafka không thuộc một trƣờng phái, một trào lƣu nào. Song cái thiên tài độc đáo không thể lặp lại ấy vẫn để lại dấu ấn không phai mờ ở nhiều tài năng khác, đến nỗi họ ghép Kafka vào những “chủ nghĩa” của họ.

Những hiện tƣợng đổi mới của nghệ thuật tiểu thuyết phƣơng Tây vừa là sản phẩm của những truyền thống, vừa chịu chi phối của những đổi mới trong đời sống vật chất tinh thần của con ngƣời hiện đại. Một trong những phƣơng diện đổi mới quan trọng là khám phá đời sống nội tâm phức tạp của con ngƣời hiện đại. Nghệ thuật “độc thoại nội tâm” không phải lần đầu tiên xuất hiện ở thế kỉ XX. Song liều lƣợng khác thƣờng của nó ở một số tác phẩm, những chất lƣợng mới đã khiến nó xuất hiện nhƣ một sự đổi mới của tiểu thuyết thế kỉ XX.

Tiểu thuyết hiện đại thế kỷ XX gắn liền với tên tuổi các nhà văn nhƣ F. Proust, Louis Aragon,. Tuy các tác phẩm của họ đến nay 19 (LUAN.mong TIEU LUAN MOI download : [e-mail] vẫn còn gây tranh luận nhƣng nỗ lực đƣa tiểu thuyết ra khỏi khuôn khổ cũ và tiến một bƣớc dài trong lịch sử thể loại là điều khó phủ nhận. Việc đổi mới nghệ thuật đem lại cho tiểu thuyết sức hấp dẫn mới và gieo vào bạn đọc một niềm tin tƣởng vào tƣơng lai tiểu thuyết.

Ở Trung Quốc khi nói về đổi mới tiểu thuyết, một số ngƣời cho rằng: Đổi mới chính trị là tất yếu và đƣơng nhiên, tất yếu sẽ đƣa sự đổi mới về văn học, hay nói một cách chính xác hơn nhƣ Lƣơng Khải Siêu đã viết: Muốn đổi mới một đất nƣớc không thể không đổi mới tiểu thuyết nƣớc ấy. Muốn đổi mới đạo đức phải đổi mới tiểu thuyết, muốn đổi mới tôn giáo phải đổi mới tiểu thuyết, muốn đổi mới chính trị phải đổi mới tiểu thuyết, muốn đổi mới phong tục phải đổi mới tiểu thuyết, muốn đổi mới học thuật phải đổi mới tiểu cho đến muốn đổi mới lòng ngƣời, nhân cách cũng phải đổi mới thuyết. Quan niệm trên chứng tỏ rằng, tiểu thuyết đã thực sự đóng vai trò là hạt nhân trong văn học Trung Quốc đƣơng đại. Đó cũng chính là một động lực để tiểu thuyết đƣơng đại Trung Quốc phát triển rực rỡ và ngày càng đạt nhiều thành tựu mới.

Trên thế giới ngày nay, sự đổi mới của nghệ thuật tiểu thuyết không chỉ đƣợc các nhà nghiên cứu phê bình quan tâm, mà ngay cả các nhà văn, nhà viết tiểu thuyết cũng bàn về nó.2 Nghệ thuật “dòng ý thức”- một sáng tạo của tiểu thuyết phương Tây thế kỷ XX. Có ý kiến cho rằng, ở phƣơng Tây mầm mống tiểu thuyết có từ thời cổ đại, với cuốn tiểu thuyết Satyricon của nhà văn La Mã Petronius Arbiter (thế kỷ I sau CN) và một số cuốn tiểu thuyết khác cũng của các nhà văn La Mã nhƣ tiểu thuyết Biến dạng hay Con lừa vàng của Apuleius (thế kỷ II sau CN). Tác phẩm của hai nhà văn này lần đầu tiên kể về cuộc sống của những ngƣời bình dân, đối lập với thể loại có tính quý tộc là thơ ca và trƣờng ca sử thi.mong TIEU LUAN MOI download : [e-mail] trên thực tế, ở thời cổ đại ngƣời ta chỉ chú trọng thơ ca, kịch thơ và trƣờng ca sử thi (hay anh hùng ca). Ngay trong suốt thời trung đại, thì trƣờng ca sử thi anh hùng vẫn là thể loại chính.

Vì thế mà tác phẩm của Petronius Arbiter và Apuleius đã không gây đƣợc sự ảnh hƣởng. Phải đến thời Phục Hƣng thì tiểu thuyết mới thực sự hình thành, nhƣng với mầm mống thể hiện trực tiếp của nó không phải là ở thời cổ đại, mà là ở truyện ngắn cuối trung đại với tập truyện ngắn nổi tiếng Truyện mười ngày viết bằng ngôn ngữ bình dân của Giovanni Boccacio (1313- 1375). Đến lúc này hai tác phẩm Pantagruel (1532) và Gargantua (1534) của Francois Rabelais mới thực sự đánh dấu mốc cho sự ra đời của tiếu thuyết. Tiểu thuyết tồn tại với tƣ cách là một thể loại độc lập, có thi pháp riêng bên cạnh các thể loại văn học đã từng tồn tại và phát triển hàng nghìn năm trƣớc đó nhƣ thơ trữ tình, sử thi… Trong khi đó ở phƣơng Đông, tiểu thuyết đã xuất hiện từ thế kỉ thứ X, với tiểu thuyết Truyện Genji của nhà văn Nhật Bản- Murasaki Shikibu.

Tác phẩm đƣợc viết trong triều đại Thiên hoàng Ichijo (986 - 1011). Nhƣ vậy, nếu xem Truyện Genji là sự khởi đầu của thể loại tiểu thuyết thì đến nay tiểu thuyết đã tồn tại hơn 10 thế kỉ, trải qua nhiều giai đoạn phát triển, đƣợc xem là thể loại có tính dân chủ nhất. Và tiểu thuyết đã không ngừng phát triển cho đến ngày nay. Ở mỗi giai đoạn, tiểu thuyết lại đƣợc các nhà văn sáng tạo ra kỹ thuật mới để hoàn thiện và làm giàu cho nghệ thuật tiểu thuyết.

Ở giai đoạn đầu, khi tiểu thuyết mới đƣợc định hình nhƣ là một thể loại lớn của văn học tự sự, thì nó luôn muốn khẳng định tầm vóc bao quát của nó với vai trò điều phối của ngƣời kể chuyện. Với dấu ấn vẫn còn sâu đậm của thể sử thi anh hùng ca, tiểu thuyết vẫn tôn cao vai trò của ngƣời kể chuyện khách quan “biết tuốt”. Cốt truyện đƣợc triển khai theo cấu trúc tuyến tính dƣới con mắt khách quan của ngƣời kể chuyện. Ngƣời ta gọi đó là cấu trúc hƣớng ngoại; thời gian nghệ thuật và không gian nghệ thuật gần nhƣ trùng khớp với thời gian và không gian tự nhiên.mong TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Đến chủ nghĩa lãng mạn, cái nhìn xã hội của nhà văn đã có sự thay đổi, dẫn đến sự thay đổi trong quan niệm nghệ thuật, và từ đó quy định lại cấu trúc của tiểu thuyết.

Nhà văn lãng mạn không tố cáo xã hội đƣơng thời bằng con đƣờng trực diện nhƣ các nhà văn hiện thực phê phán. Họ nhìn xã hội bằng con mắt bi quan và hoài nghi. Từ đó họ quay lƣng lại với xã hội, đi tìm cái đẹp nghệ thuật trong quá khứ, đi tìm cái đẹp trong nội tâm con ngƣời, trong cái tôi cá nhân của nhà văn, hay từ bỏ xã hội tƣ sản phƣơng Tây để đến với thế giới ngoại lai, thế giới kỳ ảo. Cái tôi chủ quan của nhà văn thay thế cho cái hiện thực khách quan của đời sống xã hội.

Từ đó xuất hiện mô hình “cấu trúc hƣớng nội” của tiểu thuyết. Có thể nói, cùng với chủ nghĩa lãng mạn xu hƣớng thăm dò nội tâm sâu xa của cái tôi cá nhân đã mở ra một miền đất mới với tiềm năng vô hạn cho cấu trúc tiểu thuyết. Trong Những người khốn khổ nhà văn Victor Hugo đã từng nói: Có một điều khác thƣờng là anh phải nhìn vào nội tâm để thấy đƣợc cái bên ngoài. Tấm gƣơng sâu xa và tăm tối nằm ở trong sâu thẳm của con ngƣời.

Cái đƣợc phản chiếu trong tâm hồn con ngƣời có khả năng gây choáng ngợp hơn so với cảnh tƣợng nhìn thấy trực tiếp ở bên ngoài. Biển đã rộng nhƣng trời còn mênh mông hơn, trời đã mênh mông nhƣng thấm gì so với lòng ngƣời vô biên vô tận! Nhìn vào đâu mà thấy nhiều ánh sáng hoặc nhiều bóng tối bằng nhìn vào lòng ngƣời!. Cấu trúc hƣớng nội của tiểu thuyết ra đời không phải là để thay thế cho cấu trúc hƣớng ngoại, mà nó chỉ bổ sung thêm một mảng hiện thực mới và vô cùng quan trọng của đời sống con ngƣời mà trƣớc đó ít đƣợc quan tâm: đời sống nội tâm và đời sống tâm linh. Tuy nhiên, tiểu thuyết thế kỉ XX vẫn đƣợc coi là bộ bách khoa toàn thƣ về cuộc sống, có dung lƣợng phản ánh phong phú và nhà tiểu thuyết chính là ngƣời “thƣ kí trung thành của thời đại” (Balzac).

Cho dù “hƣớng nội” hay “hƣớng ngoại”, tiểu thuyết vẫn bị bó buộc trong mô hình đại tự sự.mong TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Văn học của chủ nghĩa hiện đại muốn vƣợt ra khỏi sự trói buộc của dòng văn học hiện thực bằng cách đƣa ra những khái niệm nhƣ “dòng thời gian đứt đoạn”. Đặc điểm nổi bật của chủ nghĩa hiện đại là lối “siêu” kể chuyện mang tính bứt phá. Có thể nói chủ nghĩa này là một phong trào muốn thoát li khỏi ảnh hƣởng về ngữ nghĩa, văn phong và hình thức của chủ nghĩa lãng mạn. Nó khai thác những chủ đề trần tục và có một thái độ bi quan nặng nề, từ bỏ thái độ lạc quan của văn học thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX.

Sự khủng hoảng ấy đã gây nên “căn bệnh mới của thế kỉ” (M. Raimond): “đó là sự cô đơn vô phương cứu chữa của con người, sự bất lực của con người, không thể nào giao tiếp nổi với kẻ khác. Các tác gia tiểu thuyết hiện đại luôn vƣợt qua những giới hạn của tiểu thuyết hiện thực do họ quan tâm tới nhân tố lớn hơn nhƣ một sự đổi thay về xã hội lịch sử.