Giới thiệu Quản trị Công NOUN MPA 751 - Nguyên tắc & Lịch sử

Khám phá chương trình Cử nhân Hành chính công tại Đại học Mở Quốc gia Nigeria. Tìm hiểu về cơ hội học tập và nghề nghiệp trong lĩnh vực này.

• Tác giả: Oruku
• Người hướng dẫn: Tiến sĩ Maduabum
• Trường học: Đại học Mở Quốc gia Nigeria
• Chuyên ngành: Hành chính công
• Đề tài: Giới thiệu về Hành chính công
• Loại tài liệu: Tài liệu học tập
• Địa điểm: Lagos

Tóm tắt

I. Tổng quan về Quản trị Công MPA 751 tại NOUN

MPA 751 là môn học nền tảng trong chương trình Thạc sĩ Quản trị Công của Đại học Mở Quốc gia Nigeria (NOUN). Môn học này được thiết kế nhằm cung cấp kiến thức toàn diện về quản trị công cho sinh viên theo học tại Trường Kinh doanh và Quản trị Nguồn nhân lực. Nội dung môn học bao gồm các nguyên tắc cơ bản, lịch sử phát triển, phạm vi nghiên cứu và mối quan hệ giữa quản trị công với các ngành khoa học xã hội khác. Quản trị công được hiểu vừa là lĩnh vực hành động vừa là lĩnh vực nghiên cứu học thuật. Với tư cách là lĩnh vực hành động, quản trị công đề cập đến cơ chế và cấu trúc thông qua đó các chính sách của chính phủ được thực thi. Với tư cách là ngành học thuật, quản trị công nghiên cứu hệ thống tổ chức phục vụ việc triển khai các chương trình chính phủ. Môn học này đặt nền móng cho toàn bộ chương trình đào tạo sau đại học, giúp sinh viên nắm vững bản chất và vai trò của quản trị công trong xã hội hiện đại.

1.1. Định nghĩa và bản chất của quản trị công

Quản trị công là hoạt động phổ quát và có tầm quan trọng toàn cầu. Hoạt động này xuất hiện ở mọi nơi khi con người hợp tác để đạt được mục tiêu chung của nhóm. Quản trị công bao gồm việc huy động, bố trí và điều hướng các nguồn lực con người cùng vật chất nhằm đạt được các mục tiêu đã định. Theo Woodrow Wilson, quản trị công là sự áp dụng có hệ thống và chi tiết của pháp luật. Mọi hành vi áp dụng pháp luật cụ thể đều là một hành vi quản trị. Dwight Waldo cũng khẳng định quản trị công gắn liền với hoạt động của chính phủ trong việc phục vụ lợi ích công cộng.

1.2. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu của môn học

Phạm vi nghiên cứu của MPA 751 trải rộng trên nhiều khía cạnh quan trọng của quản trị công. Môn học đề cập đến mối quan hệ giữa quản trị công với các ngành khoa học xã hội khác như kinh tế học, chính trị học và xã hội học. Đối tượng nghiên cứu bao gồm nguyên tắc tổ chức, cấu trúc quyền lực, quy trình ra quyết định và cơ chế thực thi chính sách. Môn học cũng phân tích sự khác biệt giữa quản trị công và quản trị tư nhân, từ đó làm rõ đặc trưng riêng biệt của hoạt động quản trị trong khu vực công. Sinh viên được trang bị khả năng đánh giá quản trị công dưới góc độ nghệ thuật hay khoa học.

II. Phân tích các vấn đề cốt lõi trong quản trị công

Quản trị công đối mặt với nhiều vấn đề cốt lõi cần được phân tích thấu đáo. Trước hết là câu hỏi quản trị công là nghệ thuật hay khoa học. Dưới góc độ khoa học, quản trị công sử dụng phương pháp nghiên cứu có hệ thống, dựa trên dữ liệu và quy luật khách quan. Dưới góc độ nghệ thuật, quản trị công đòi hỏi kỹ năng mềm, sự sáng tạo và khả năng thích ứng của người quản trị viên. Vấn đề thứ hai liên quan đến các loại hình quyền lực theo lý thuyết của Weber. Quyền lực truyền thống dựa trên phong tục tập quán. Quyền lực siêu nhiên dựa trên sức hút cá nhân của nhà lãnh đạo. Quyền lực pháp lý-hợp lý dựa trên hệ thống quy tắc và luật lệ đã được thiết lập. Trong mô hình pháp lý-hợp lý, quyền lực gắn liền với chức vụ chứ không phải cá nhân nắm giữ. Mỗi loại hình quyền lực đặt ra những thách thức riêng về tính chính danh và hiệu quả quản trị.

2.1. Tranh luận quản trị công Nghệ thuật hay khoa học

Cuộc tranh luận về bản chất quản trị công kéo dài hàng thập kỷ. Nhóm ủng hộ quan điểm khoa học cho rằng quản trị công tuân theo các nguyên tắc, quy trình và phương pháp nghiên cứu có thể kiểm chứng được. Các mô hình quản trị hiện đại sử dụng phân tích dữ liệu định lượng để ra quyết định. Nhóm ủng hộ quan điểm nghệ thuật nhấn mạnh vai trò của trực giác, kinh nghiệm và kỹ năng giao tiếp trong quản trị. Thực tế cho thấy quản trị công kết hợp cả hai yếu tố. Người quản trị viên giỏi cần có nền tảng khoa học vững chắc đồng thời sở hữu khả năng xử lý tình huống linh hoạt.

2.2. Các loại hình quyền lực và tính chính danh trong quản trị

Max Weber phân chia quyền lực thành ba loại hình chính. Quyền lực truyền thống xuất phát từ phong tục và tập quán lâu đời, thường thấy trong chế độ quân chủ. Quyền lực siêu nhiên dựa trên sức hút đặc biệt và tài năng thuyết phục của nhà lãnh đạo cá nhân. Quyền lực pháp lý-hợp lý là mô hình phổ biến trong quản trị công hiện đại, nơi quyền lực gắn liền với chức vụ chứ không phải cá nhân. Weber nhấn mạnh rằng quyền lực pháp lý-hợp lý dựa trên sự tuân thủ các quy tắc đã được thiết lập. Mọi người phục tùng không phải vì cá nhân lãnh đạo mà vì hệ thống luật lệ mà chức vụ đó đại diện.

III. Các phương pháp tiếp cận và nguyên tắc quản trị công

Nhiều phương pháp tiếp cận được áp dụng để nghiên cứu quản trị công một cách toàn diện. Phương pháp tiếp cận truyền thống tập trung vào cấu trúc tổ chức, quy trình hành chính và phân công lao động. Phương pháp tiếp cận hành vi chú trọng đến yếu tố con người, động lực làm việc và hành vi tổ chức. Phương pháp tiếp cận hệ thống xem quản trị công như một hệ thống mở, tương tác liên tục với môi trường bên ngoài. Các nguyên tắc cơ bản của quản trị công bao gồm nguyên tắc phân công chức năng, nguyên tắc tập trung-quyền hạn, nguyên tắc phối hợp và nguyên tắc kiểm soát. Henri Fayol đề xuất mười bốn nguyên tắc quản trị nền tảng vẫn còn giá trị đến ngày nay. Giám đốc điều hành trong tổ chức đóng vai trò trung tâm, thực hiện các hoạt động quản trị bao gồm hoạch định, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát. Người lãnh đạo còn đảm nhận vai trò người liên lạc, người xử lý khủng hoảng và nhà khởi xướng đổi mới.

3.1. Các phương pháp tiếp cận nghiên cứu quản trị công

Phương pháp tiếp cận cấu trúc-xã hội tập trung vào cách tổ chức được thiết lập và vận hành. Phương pháp tiếp cận quản lý hành chính nhấn mạnh quy trình ra quyết định và phân bổ nguồn lực. Phương pháp tiếp cận so sánh phân tích sự khác biệt trong quản trị công giữa các quốc gia và nền văn hóa. Phương pháp tiếp cận hệ thống coi tổ chức công là một thể thống nhất với các phần tử liên kết chặt chẽ. Mỗi phương pháp mang lại góc nhìn riêng, giúp hiểu sâu hơn về bản chất phức tạp của quản trị công hiện đại.

3.2. Nguyên tắc cơ bản và vai trò của giám đốc điều hành

Nguyên tắc quản trị công bao gồm phân công chức năng rõ ràng, phối hợp nhịp nhàng giữa các bộ phận và cơ chế kiểm soát hiệu quả. Giám đốc điều hành là người đứng đầu đội ngũ quản trị, chịu trách nhiệm toàn diện về hoạt động tổ chức. Vai trò của giám đốc điều hành bao gồm người liên lạc với các bên liên quan, người phân bổ nguồn lực, người xử lý xung đột và nhà khởi xướng đổi mới. Giám đốc điều hành chuyển đổi các yếu tố sản xuất thành giá trị thực tiễn, tìm kiếm cơ hội cải tiến và giám sát việc triển khai dự án thông qua đội ngũ quản lý cấp dưới.

IV. Kết luận và ứng dụng thực tiễn của quản trị công

Quản trị công có giá trị giáo dục to lớn và chạm đến mọi khía cạnh đời sống con người. Nhà nước hiện đại là nhà nước phúc lợi, nơi bộ máy hành chính phải đáp ứng ngày càng tốt hơn các nhu cầu đa dạng của người dân. Từ những nguyên tắc nền tảng được nghiên cứu trong MPA 751, sinh viên có thể áp dụng vào thực tiễn quản trị tại các cơ quan chính phủ, tổ chức phi lợi nhuận và doanh nghiệp công. Kiến thức về các loại hình quyền lực giúp nhà quản trị hiểu rõ nguồn gốc tính chính danh và cách xây dựng hệ thống quản trị hiệu quả. Các phương pháp tiếp cận nghiên cứu cung cấp công cụ phân tích đa chiều, hỗ trợ quá trình ra quyết định sáng suốt. Quản trị công không chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật mà còn là trách nhiệm đạo đức đối với xã hội. Người quản trị viên cần kết hợp kiến thức khoa học với kỹ năng thực hành để phục vụ lợi ích công cộng một cách tốt nhất.

4.1. Ứng dụng quản trị công trong bối cảnh hiện đại

4.2. Tầm quan trọng của đào tạo quản trị công cho phát triển quốc gia

Nội dung chính

Mô Tả Học Thuật Giáo Trình: MPA 751 - Nhập Môn Quản Trị Công (National Open University of Nigeria)

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình MPA 751: Introduction to Public Administration (Nhập môn Quản trị Công) là học liệu chuẩn hóa được biên soạn bởi Trường Quản trị Kinh doanh và Quản lý Nguồn nhân lực (School of Business and Human Resources Management) trực thuộc Đại học Mở Quốc gia Nigeria (National Open University of Nigeria - NOUN). Ban biên soạn học phần gồm Mrs. Oruku (Tác giả biên soạn và Điều phối viên học phần), Dr. Maduabum (Biên tập học phần) và Dr. Onwe (Trưởng chương trình đào tạo). Học phần MPA 751 giữ vị trí nền tảng trong chương trình đào tạo sau đại học ngành Quản trị Công (Master of Public Administration - MPA), đồng thời là khối kiến thức cơ sở định hướng cho toàn bộ chương trình học.

Mục tiêu học tập tổng thể của giáo trình nhằm cung cấp cho người học hệ thống khái niệm căn bản về hành chính và quản trị công; làm rõ bản chất, phạm vi và tính liên ngành giữa quản trị công với các ngành khoa học xã hội khác (Tâm lý học, Luật học, Triết học, Tôn giáo); phân định ranh giới và mối quan hệ giữa hành chính công và hành chính tư; phân tích tiến trình phát triển của các lý thuyết quản trị từ cổ điển đến hiện đại; và khảo sát sinh thái hành chính cùng các cuộc cải cách hành chính công điển hình tại Nigeria từ giai đoạn tiền thực dân đến thời kỳ đương đại.

Cấu trúc tài liệu được thiết kế theo hệ thống các khối kiến thức (Module) và bài học (Unit) phục vụ phương thức đào tạo từ xa. Giáo trình tiếp cận đối tượng nghiên cứu từ phương diện thể chế, chức năng và hành vi, kết hợp giữa việc tổng hợp các nguyên lý quản trị phổ quát với phân tích bối cảnh thực tiễn của nền hành chính nhà nước.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Căn cứ theo đề cương và nội dung văn bản, giáo trình được cấu trúc thành các Module và Unit chuyên đề:

• Module 1: The Fundamentals of Public Administration (Các nguyên lý cơ bản của Quản trị công)
  • Unit 1: The Principles of Public Administration (Nguyên tắc quản trị công): Làm rõ định nghĩa về quản trị và quản trị công theo Woodrow Wilson, Dwight Waldo, Luther Gulick; xem xét quản trị công dưới góc độ nghệ thuật hay khoa học; phân tích 8 cách tiếp cận (Tư pháp, Khoa học, Toàn diện, Tiến trình hành chính, Quy ước, Kinh tế & Hiệu quả, Lịch sử, Công bằng); trình bày hệ thống 16 nguyên tắc tổ chức cơ bản (Thứ bậc, Chỉ đạo chính trị, Thống nhất chỉ huy, Trách nhiệm công, Thống nhất mục tiêu, Quan hệ công chúng, Chuỗi mệnh lệnh, Tính tất yếu xã hội, Tầm kiểm soát, Phân công lao động, Quyền hạn và Trách nhiệm, Kỷ luật, Tính hiệu quả, Tổ chức, Công bằng, Tinh thần đồng đội).
  • Unit 2: The Historical Development of Public Administration (Tiến trình phát triển lịch sử của Quản trị công): Hệ thống hóa các trường phái quản trị chính: Trường phái Quản trị Khoa học (Frederick W. Taylor, Henry Gantt, Frank & Lillian Gilbreth, Harrington Emerson); Trường phái Quan hệ Con người (Thí nghiệm Hawthorne của Elton Mayo & Roethlisberger, Mary Parker Follett, Thuyết X và Thuyết Y của Douglas McGregor); Trường phái Khoa học Hành vi (Robert A. Dahl, Herbert Simon, Chester Barnard); Lý thuyết Quản trị Hành chính (Henri Fayol với 5 chức năng và 14 nguyên tắc quản trị); Lý thuyết Bộ máy Quan liêu (Max Weber với mô hình lý tưởng và 3 loại hình quyền lực).
  • Unit 3: Public and Private Administration (Hành chính công và Hành chính tư): Đối sánh hành chính công và quản trị tư nhân dựa trên các tiêu chí: phương thức tuyển dụng nhân sự (qua Ủy ban Công vụ so với nội bộ/tư vấn độc lập), nguyên tắc phục vụ lợi ích công hay tối đa hóa lợi nhuận, chế độ trách nhiệm giải trình và thước đo thành công, mức độ phức tạp và quy trình thủ tục hành chính; đồng thời chỉ ra các điểm tương đồng trong việc huy động nguồn lực và xu hướng tiếp thu kỹ thuật quản trị tư nhân vào khu vực công.
  • Unit 4: The Ecology and Evolution of Public Administration (Sinh thái học và Sự tiến hóa của Hành chính công tại Nigeria): Khái niệm sinh thái hành chính của John Gaus; phân tích nền hành chính tiền thực dân tại 3 khu vực của Nigeria (Hệ thống tập quyền Hồi giáo Hausa-Fulani ở miền Bắc; hệ thống quân chủ - dân chủ kiểm soát quyền lực của người Yoruba ở miền Tây; mô hình cộng hòa phân đoạn bình đẳng Ama-Ala của người Igbo ở miền Đông); tiến trình cải cách công vụ qua các thời kỳ (Ủy ban Walwin 1942, Harragin 1946, Foot 1948, Gorsuch 1954, Newns 1959, Morgan 1963, Elwood 1966, Adebo 1970, Udoji 1972, và Cải cách Công vụ 1988); các nhân tố môi trường ảnh hưởng đến nền công vụ (tăng trưởng dân số, chuẩn mực văn hóa/tham nhũng, năng lực kinh tế, và tính ổn định chính trị).
• Module 2: Organizational Leadership and Legal Frameworks (Lãnh đạo tổ chức và Khung pháp lý)
  • Unit 5: The Concept of the Chief Executive Officer and its Responsibilities (Khái niệm và Trách nhiệm của Người đứng đầu/CEO): Phân tích vị trí, chức năng điều phối, hoạch định, tổ chức, tuyển chọn, chỉ đạo và kiểm soát của người đứng đầu trong cơ quan công quyền (Bộ trưởng, Tổng cục trưởng, Thư ký thường trực, Hiệu trưởng) và tổ chức tư nhân (Tổng giám đốc, Chủ tịch); phân loại người đứng đầu (Danh nghĩa vs Thực quyền; Đơn nhất vs Tập thể; Nghị viện vs Phi nghị viện; Doanh nghiệp); các vai trò tác nghiệp gồm quan hệ liên cá nhân, thông tin và ra quyết định.
  • Unit 6: Control Systems in Public Administration (Hệ thống kiểm soát trong Hành chính công).
  • Unit 7: Public Organizations (Các tổ chức công).
  • Unit 8: The Legal Aspect of Administration (Khía cạnh pháp lý của Hành chính).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình trang bị hệ thống lý thuyết quản trị và hành chính học kinh điển:

• Lý thuyết Quản trị Khoa học: Nguyên lý tiêu chuẩn hóa thao tác, định mức lao động, sơ đồ tiến độ công việc (Gantt Chart), phân tích chuyển động và giảm thiểu mệt mỏi (Therbligs của Gilbreth), và 12 nguyên tắc hiệu quả của Harrington Emerson.
• Lý thuyết Quan hệ Con người và Khoa học Hành vi: Khái niệm tổ chức phi chính thức từ thí nghiệm Hawthorne; nguyên lý điều phối và "Quy luật của Hoàn cảnh" (Law of the Situation) của Mary Parker Follett; các giả định nhân bản học qua Thuyết X và Thuyết Y của Douglas McGregor; lý thuyết tổ chức hợp tác và vai trò huyết mạch của truyền thông của Chester Barnard; tính hợp lý trong ra quyết định hành chính của Herbert Simon và Robert Dahl.
• Lý thuyết Tổ chức Hành chính và Bộ máy Quan liêu: 14 nguyên tắc quản trị và 5 chức năng quản lý cốt lõi (Hoạch định, Tổ chức, Chỉ huy, Phối hợp, Kiểm soát) của Henri Fayol; mô hình tổ chức bộ máy quan liêu lý tưởng và phân loại 3 hình thức thẩm quyền (Truyền thống, Uy quyền cá nhân - Charismatic, Pháp lý - Duy lý) của Max Weber.
• Lý thuyết Sinh thái Hành chính: Mô hình tương tác giữa môi trường xã hội, văn hóa, kinh tế và thể chế chính trị đối với hệ thống hành chính công của John Gaus.

Kỹ năng phát triển

Học phần trang bị cho người học các khối kỹ năng:

• Kỹ năng phân tích thể chế: Phân định ranh giới chức năng giữa các nhánh quyền lực nhà nước (Lập pháp, Hành pháp, Tư pháp); nhận diện cấu trúc thứ bậc hành chính và cơ chế vận hành của các loại hình tổ chức công.
• Kỹ năng phân tích và ra quyết định quản trị: Đánh giá các phương án chính sách dựa trên tiêu chí chi phí - lợi ích; phân loại tính hợp lý của quyết định (hợp lý tổ chức, cá nhân, khách quan, chủ quan, có chủ đích); ứng dụng các kỹ thuật định lượng như nghiên cứu tác nghiệp (operational research), phân tích đường găng (Critical Path Analysis - CPA), và hệ thống báo cáo đánh giá.
• Kỹ năng quản trị điều hành và nhân sự: Vận dụng các nguyên tắc phân công lao động, xác định tầm kiểm soát (span of control), thiết lập chuỗi chỉ huy (chain of command), xây dựng bản mô tả công việc (job description) và tiêu chuẩn tuyển dụng (man specification), cùng phương pháp đánh giá hiệu suất công vụ (Annual Performance Evaluation Report - APER).

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình được biên soạn đặc thù cho mô hình giáo dục mở và đào tạo từ xa (Open and Distance Learning - ODL), tuân thủ cấu trúc sư phạm chặt chẽ nhằm tối ưu hóa khả năng tự học của học viên.

Cấu trúc mỗi bài học bao gồm các phần chuẩn hóa:

1. Mục tiêu bài học (Objectives): Định rõ các chuẩn đầu ra cụ thể mà học viên cần đạt được sau khi nghiên cứu từng Unit (ví dụ: định nghĩa được thuật ngữ, phân tích được phạm vi, phân biệt được các trường phái quản trị).
2. Nội dung bài học (Main Content): Được chia nhỏ thành các đề mục logic (1.1, 3.1, 3.2...), trình bày chi tiết các luận điểm lý thuyết và số liệu lịch sử.
3. Hệ thống tự lượng giá (Self Assessment Exercises - SAE): Các câu hỏi tự đánh giá được lồng ghép trực tiếp sau mỗi nội dung trọng tâm nhằm giúp người học kiểm tra ngay mức độ tiếp thu kiến thức (ví dụ: SAE 1.1: Định nghĩa Quản trị công; SAE 1.2: Phân tích Quản trị công là Nghệ thuật hay Khoa học).
4. Tổng kết bài học (Conclusion & Summary): Cô đọng lại các kết luận khoa học và nội dung then chốt của bài học.
5. Bài tập đánh giá do Giảng viên chấm (Tutor-Marked Assignments - TMA): Các câu hỏi tự luận tổng hợp yêu cầu học viên phân tích sâu, so sánh đối chiếu hoặc liên hệ thực tiễn (ví dụ: phân tích sự chuyển dịch từ trường phái quản trị khoa học sang quan hệ con người; phân tích tác động của sinh thái học đến nền hành chính công).
6. Tài liệu tham khảo và đọc thêm (References/Further Reading): Giới thiệu các công trình học thuật kinh điển của các tác giả uy tín làm cơ sở mở rộng nghiên cứu.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Điểm đặc thù của giáo trình là sự kết hợp giữa lý thuyết hành chính học phổ quát và việc nghiên cứu chi tiết tiến trình cải cách thể chế công vụ Nigeria qua các giai đoạn lịch sử:

• Tư liệu hóa chi tiết các mốc cải cách hành chính tại Nigeria:
  • Ủy ban Walwin (1942): Đánh dấu chính sách mở cửa ngạch công vụ hành chính cho người bản địa châu Phi tham gia, thay thế các vị trí của người Anh sau Thế chiến II.
  • Ủy ban Harragin (1946): Thiết lập cơ cấu công vụ hai bậc gồm ngạch cao cấp (senior service) và ngạch sơ cấp (junior service).
  • Ủy ban Foot (1948): Đề xuất các chương trình đào tạo và học bổng nhằm đẩy nhanh quá trình bản địa hóa nền công vụ (Nigerianisation).
  • Ủy ban Gorsuch (1954): Xóa bỏ cơ cấu nhị phân mang tính phân biệt đối xử của Harragin, thiết lập hệ thống 5 ngạch bậc công vụ (Ngạch đặc biệt, Ngạch Hành chính/Chuyên môn, Ngạch Bán chuyên môn/Kỹ thuật, Ngạch Thư ký/Văn phòng, Ngạch Trợ lý văn phòng).
  • Ủy ban Newns (1959): Tích hợp các cục, ban chuyên môn vào cơ cấu các bộ nhằm chuẩn bị cho nền độc lập; xác định thẩm quyền của Thư ký thường trực (Permanent Secretary) với tư cách là chủ tài khoản và người điều hành cơ quan.
  • Ủy ban Morgan (1963) & Elwood (1966): Thiết lập Hội đồng Tư vấn Tiền lương Quốc gia, áp dụng phương pháp định giá công việc (job evaluation) khoa học để phân định thang bảng lương.
  • Ủy ban Adebo (1970) & Udoji (1972): Chấm dứt chế độ nhật công (daily pay); đưa phương pháp quản trị khoa học hiện đại vào khu vực công gồm Quản trị theo Mục tiêu (Management by Objectives - MBO), Hệ thống Ngân sách - Kế hoạch - Hiệu năng (Planning Programming Budgeting System - PPBS), Quản trị dự án; thiết lập Thang lương Ngạch bậc Thống nhất (Unified Grading Salary Structure - UGSS) gồm 17 bậc (Bậc 01 đến 17).
  • Cải cách Công vụ năm 1988 (Báo cáo Dotun Philips / Patrick Koshoni): Chuyên nghiệp hóa công chức (gắn liền sự nghiệp với bộ chuyên môn, chấm dứt luân chuyển tùy tiện); giao quyền quản lý nhân sự cho Hội đồng Quản trị Nhân sự của từng Bộ; áp dụng Hệ thống Báo cáo Đánh giá Hiệu suất Thường niên (Annual Performance Evaluation Report - APER); quy định cơ cấu tính điểm thăng tiến mới: 50% Hiệu suất công việc, 30% Phỏng vấn/sát hạch, 15% Văn bằng bổ sung, 5% Thâm niên.
• Phân tích bối cảnh sinh thái học thể chế truyền thống: Giáo trình phân tích cấu trúc tổ chức chính trị - hành chính tiền thực dân tại Nigeria:
  • Khu vực miền Bắc (Hausa-Fulani): Cơ cấu thứ bậc phong kiến Hồi giáo do Emir đứng đầu, với bộ máy chức quan chuyên trách: Sarkin-Fada (Quản đốc cung điện), Galadima (Quản lý thủ phủ), Madawaki (Chỉ huy kỵ binh/quân sự), Waziri (Thủ tướng/Cố vấn trưởng), Magaji/Maaji (Bộ trưởng Tài chính), Sarkin Yan Doka/Kaka (Cảnh sát trưởng), Yari (Trưởng ngục), và hệ thống tư pháp theo luật Maliki do thẩm phán Alkali/Quadri phụ trách.
  • Khu vực miền Tây (Yoruba): Hệ thống quân chủ lập hiến cân bằng quyền lực, đứng đầu bởi Oba/Alaafin, chịu sự giám sát của Hội đồng Oyomesi, cơ quan quân sự do Aare Ona Kakanfo chỉ huy, và cơ chế kiểm soát tối cao của hội kín Ogboni.
  • Khu vực miền Đông (Igbo): Cơ cấu cộng hòa phân đoạn phi tập quyền (segmentary/republican system), quyền lực thuộc về Hội đồng Bô lão (Ama-Ala) và các nhóm gia tộc/tuổi tác.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Học viên cao học và sinh viên đại học: Tài liệu học tập bắt buộc cho học viên chương trình Thạc sĩ Quản trị Công (MPA), Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh (MBA), học viên sau đại học ngành Chính sách công, và sinh viên đại học chuyên ngành Khoa học Chính trị, Hành chính công, Quản lý nguồn nhân lực.
• Điều kiện tiên quyết: Người học cần có kiến thức nền tảng về khoa học xã hội, nguyên lý quản trị đại cương hoặc cơ sở thể chế nhà nước và pháp luật.
• Giảng viên và nhà nghiên cứu: Dùng làm khung giáo trình chuẩn, đề cương bài giảng và tài liệu tham khảo để biên soạn bài tập, tình huống thảo luận và đề thi môn Nhập môn Hành chính công và Quản lý công.
• Cán bộ, công chức và nhà quản trị khu vực công: Tài liệu cung cấp cơ sở lý luận về quy trình điều hành, phân công thẩm quyền, cơ chế kiểm soát, đánh giá hiệu năng công vụ và bối cảnh cải cách hành chính nhà nước.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình MPA 751 phù hợp với đối tượng nào?
Giáo trình được thiết kế cho học viên cao học chương trình Thạc sĩ Quản trị Công (MPA), sinh viên đại học ngành Khoa học Chính trị, Quản trị học, cũng như cán bộ đang công tác trong khu vực hành chính nhà nước và các tổ chức phi chính phủ.

2. Người học cần chuẩn bị kiến thức nền tảng gì trước khi tiếp cận học phần?
Người học cần nắm được các khái niệm cơ bản về tổ chức xã hội, cấu trúc nhà nước và các nguyên lý quản trị đại cương để dễ dàng tiếp thu các lý thuyết tổ chức hành chính và phân tích thể chế.

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các tài liệu nhập môn quản trị thông thường là gì?
Giáo trình không chỉ trình bày các học thuyết quản trị hành chính kinh điển phương Tây (Taylor, Fayol, Weber, Simon, Barnard) mà còn đi sâu phân tích bối cảnh sinh thái học hành chính và hệ thống hóa toàn bộ các mốc cải cách thể chế công vụ tại Nigeria (từ Ủy ban Walwin 1942 đến Cải cách 1988).

4. Phương pháp tự học giáo trình này như thế nào để đạt hiệu quả cao nhất?
Học viên cần theo dõi mục tiêu học tập (Objectives) ở đầu mỗi bài học, đọc nội dung lý thuyết kết hợp trả lời các câu hỏi tự lượng giá (Self Assessment Exercises - SAE), sau đó hoàn thành các bài tập tự luận (Tutor-Marked Assignments - TMA) và đối chiếu với hệ thống tài liệu tham khảo được cung cấp ở cuối mỗi Unit.

5. Giáo trình có đề xuất các tài liệu học thuật bổ trợ nào?
Giáo trình cung cấp danh mục tài liệu đọc thêm gồm các công trình nghiên cứu của W. Willoughby (Principles of Public Administration), Dwight Waldo (The Study of Public Administration), Robert A. Dahl (The Science of Public Administration), J. Shafritz (Introducing Public Administration), Patrick Mbeli (Public Administration: A Broad View), Kunle Ajayi (International Administration and Economic Relations in a Changing World), và Anifowose & Enemuo (Elements of Politics).

---

Kết luận

Giáo trình MPA 751: Introduction to Public Administration của Đại học Mở Quốc gia Nigeria là tài liệu học thuật hoàn chỉnh, cung cấp nền tảng lý luận toàn diện về khoa học hành chính công và quản trị tổ chức. Bằng việc tích hợp các học thuyết quản trị kinh điển với thực tiễn tiến hóa thể chế và cải cách nền công vụ, tài liệu thiết lập một lộ trình học tập logic từ nhận thức nguyên lý, phân tích cơ cấu tổ chức, đến đánh giá vai trò của người lãnh đạo và tác động của môi trường sinh thái hành chính. Học viên có thể khai thác các công trình tham khảo của Dwight Waldo, Woodrow Wilson, Henri Fayol, Max Weber, Robert Dahl và Chester Barnard được trích dẫn trong giáo trình để củng cố và mở rộng năng lực nghiên cứu chuyên sâu trong lĩnh vực quản trị công.

Trích đoạn nội dung tài liệu

NATIONAL OPEN UNIVERSITY OF NIGERIA SCHOOL OF BUSINESS AND HUMAN RESOURCE MANAGEMENT COURSE CODE: MPA 751 COURSE TITLE: INTRODUCTION TO PUBLIC ADMINISTRATION 1 COURSE DEVELOPMENT MPA 751 INTRODUCTION TO PUBLIC ADMINISTRATION Course Developer/Unit Writer: Mrs. Oruku School of Business & Human Resources Management National Open University of Nigeria, Lagos. Course Editor: Dr. Maduabum School of Business & Human Resources Management National Open University of Nigeria, Lagos.

Programme Leader: Dr. Onwe School of Business & Human Resources Management National Open University of Nigeria, Lagos. Course Coordinator(s): Mrs. Oruku School of Business & Human Resources Management National Open University of Nigeria, Lagos.

2 MODULE ONE THE FUNDAMENTALS OF PUBLIC ADMINISTRATION Unit 1: The Principles of Public Administration Unit 2: The Historical Development of Public Administration Unit 3: Public and Private Administration Unit 4: The Ecology and Evolution of Public Administration UNIT 1 THE PRINCIPLES OF PUBLIC ADMINISTRATION CONTENT 1.1 Definition of Terminologies 3.1 Meaning of Public Administration 3.2 Nature and Scope of Public Administration 3.3 Public Administration and Other Social Sciences 3.2 Public Administration: Art or Science 3.1 Approaches to the Study of Public Administration 3.2 Basic Principles of Public Administration 4.0 Tutor-Marked Assignment 7.0 References/Further Reading 1.0 INTRODUCTION The Unit is the foundational Unit of not only this course, but of the programme. It focuses mainly on the definitions, meaning, features, scope and basic principles as regards Public Administration. The concept of Public Administration would be examined from the context of its universality and its relevance to all human formations.0 OBJECTIVE At the end of this Unit, you should be able to: • explain the term “Administration.” • define the term “Public Administration.” • state the Scope of Public Administration • state whether Public Administration is Art or Science.1 Definition of Terminologies Administration is a universal practice and also of universal importance. Administration exists whenever people cooperate to achieve the goals of their groups and such achievements require planning, organization, command, cooperation and control.

It involves the mobilization, deployment and direction of human and material resources to attain specified objectives. Public Administration may be considered both a field of action and a field of study. As a field of action, Public Administration refers to the mechanics and structures through which government policies are implemented. As a field of study or discipline, Public Administration refers to the academic discipline which studies the mechanics and structures through which government implement its programmes.

Public Administration, according to Woodrow Wilson (yr), is a detailed and systematic application of law. Every particular application of law is an act of administration. In the words of Dwight Waldo (yr), “Public Administration is the art and science of management as applied to the affairs of the states and for ….” Luther Gullrich, “Public Administration is that part of science of administration which has to do with the government and thus concerns itself primarily with the executive branch where the work of government is done.” All these definitions of Public Administration exhibit the following characteristics: • Organization and Direction and material resources into an organized structure. This organized entity is well guided to attain – Here Public Administration brings together human acceptable goals for the interest of all.

• The issue of cooperation and unity of purpose for the welfare of all; Public Administration is a collective caring process for the welfare and well-being of all. It, therefore, involves the harmonization of personal and group goals. It harmonizes personal and group goals. SELF ASSESSMENT EXERCISE 1.1 Define Public Administration 3.2 Nature and Scope of Public Administration The nature of Public Administration may be narrow and management whereby it is defined only as the Action Side of government or mainly the activities of the executive arm of government.

Also, it deals with the functions of the Manager or the Chief Executive Officer only. 4 There is also the broader view of Public Administration where it embraces the tree organs of government being the executive, legislative and the judiciary. It reflects the collective caring activities of the three organs of government. Furthermore, it involves the role of the least personnel to the highest in a work situation.