văn bản do các cơ quan lập pháp, hành pháp ban hành nhằm th lập tổ chức và ấn định phương thức, cách thức hoạt động quản hành chính nhà nước. Toàn bộ các quy phạm pháp luật đó tre Chuong 4 hệ thống văn bản quy phạm pháp luật tạo thành một bộ ph CHỨC NĂNG VÀ PHƯƠNG PHÁP quan trọng của thể chế hành chính nhà nước. € cà TỐ „ HANH CHÍNH NHÀ NƯỚC |. KHÁI NIỆM CHỨC NANG VÀ CHỨC NĂNG CỦA HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC _1.
Nhiều cách tiếp cận để hình thành quan niệm về chức năng Chức năng (functions) là một từ để chỉ công dụng có tính hông dụng của một đồ vật hay bộ phận. Chức nâng cũng có ia là một nhiệm vụ hay mục đích đặc biệt của một bộ phận, lộ vật hay một người. Ví dụ tim có chức năng đẩy máu đi khắp 0thể. _ _ Chức năng cũng có nghĩa các loại công việc, nhiệm vụ phải àm của một cơ quan, nhân viên hay một tổ chức.
Chính vì vậy, hiểu trường hợp sử dụng không phân biệt cụm từ chức năng, hiệm vụ. Có tài liệu giải thích từ chức năng là nhiệm vụ tổng tát, còn từ “nhiệm vụ” là cụ thể hoá các nhiệm vụ tổng quát đã trong từ “chức nãng”®, ` Chức năng của một tổ chức đã dược nghiên cứu trong “Quản lý học đại cương” với nhiều ích tiếp cận khác nhau. Xem thêm “Quản lý học đại cương", HVHCQG, 2001. Trong diéu kién cu thé cha Việt Nam, Dang Cong san Xét từ góc độ nội hầm của khái niệm, chức năng quản lý b, et Nam, Nha nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam và các gồm: Kế hoạch ; tổ chức ; chỉ huy ; phối hợp và kiểm soát (thị chức chính trị xã hội hoạt động theo một cơ chế nhất định H.
Chức năng của các nhà quản lý là : kế hoạch : tổ chứ am bảo đảm mọi quyền lực thuộc về nhân dân. Trong hệ thống cán bộ (nhân sự) ; chỉ huy ; phối hợp; báo cáo và ngân sáo ính trị này, Đảng là lực lượng lãnh đạo; Nhà nước là trụ cột, (POSDCoRB) theo L. cong cụ thực hiện quyên lực, là trung tâm quản lý xã hội; Mặt Mỗi tổ chức được thành lập đều tự xác định cho mình nhữn trận và các tổ chức chính trị — xã hoi Ta cơ sở chính quyền nhân chức năng, nhiệm vụ riêng; cũng có thể các chức nãng nhiệm v n (xem hình 5). của tổ chức do người thành lập nó trao cho nó và các nhà quản -.
Các cơ quan nhà nước trong tổng thể bộ máy nhà nước có tổ chức thực hiện các chức năng được giao đó. chức năng, nhiệm vụ nhất định do pháp luật quy định. Đây cũng Chức năng, nhiệm vụ của một tổ chức có thể mở rong the điều khác với chức năng của một tổ chức không phải Nhà thời gian tuỳ thuộc vào sự mở rộng và phát triển tổ chức. Tụ óc, chức năng do người chủ, người thành lập nó tạo nên.
Chức: nhiên, những chức năng phổ biến ở trên luôn tồn tại trong mọit ñg của cơ quan nhà nước của mọi quốc gia đều do Hiến pháp, chức (kể cả tổ chức nhà nước). Sự thay đổi chủ yếu xảy ra thôn ¢ dao luật hay các văn bản pháp luật khác quy định. Tuỳ thuộc qua hình thức, cách thức thực hiện các chức nãng đó. o thể chế chính trị, thể chế nhà nước, pháp luật quy định cụ thể ức năng của các cơ quan nhà nước.
Ví dụ, theo hệ thống pháp 2. Khái niệm chức năng hành chính nhà nước , E Việt Nam, Quốc hội (cơ quan đại diện, cơ quan quyền lực Chức năng hành chính nhà nước là những phương tiện, à nước cao nhất thực hiện chức năng lập hiến, lập pháp, giám động chủ yếu của hành chính được hình thành thông qua qu tối cao đối với toàn bộ bộ máy nhà nước); Chính phủ (theo trình phân công lao động trong các cơ quan nhà nước. Chức nãn Hiến pháp 1992) là cơ quan chấp hành của Quốc hội, thực thi hành chính phản ảnh vai trò của hành chính trong hoạt động qua quyền bành pháp, đông thời là cơ quan hành chính nhà nước cao lý nhà nước. ất của Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thực n chức năng quản lý nhà nước trên các lĩnh vực đời sống xã Chức năng hành chính nhà nước của mỗi quốc gia phu thud - Chức nang cu thé của Chính phủ được quy định trong Luật vào vị trí và mối quan hệ giữa các cơ quan nhà nước trong b chức Chính phủ".
Cơ quan hành chính nhà nước ở Trung ương máy quản lý nhà nước nói chung và của các cơ quan hành chín em Luật Tổ chức Chính phú năm 1992 và Luật Tổ chức Chính phủ sửa đổi nam 2001. 4 Venrt Fayol (1841-1925) ở Từ điển hành chính (đã dẫn) và xem “Papers in the Science 0 Administration” cia Lutther Gulick vi Lyndall Uruick’, New York, 937. 155 154 iu trach nhiém quan ly thống nhất các ngành, các lĩnh VỰC, các HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ ing, các thành phần kinh tế khác nhau trong phạm vì cả nước. - BANG LANH BAO nh của Hội đồng nhân dân, cơ quan hành chính nhà nước - NHAN DAN LAM CHU ở địa ương chịu trách nhiệm chấp hành Hiến pháp, Luật, các văn bản - NHA NUGC QUAN LY ạ cơ quan nhà nước cấp trên.
Hội đồng nhân dân chịu trách ! nhiệm quản lý về mặt nhà nước đối với tất cả các lĩnh vực, các hoạt động ở địa phương dưới sự chỉ huy, điều hành thống nhất QUỐC HỘI của Chính phủ*. (Co quan quyền lực nhà nước cao nhất) Nghiên cứu chức năng hành chính cần lưu ý để không nhầm awe mẽ. —>— ấn giữa chức năng hành chính nhà nước chung với chức năng nh chính nhà nước cụ thể cho từng cơ quan hành chính nhà QUỐC HỘI CHÍNH PHỦ | TOA AN VA VEN ớc riêng biệt. Các cơ quan hành chính nhà nước trong không Thực thi quyền lập pháp T Thực thị quyển hành pháp KIỂM SÁT n và thời gian nhất định có thể thực hiện nhiêu hay ít các chức ng hoạt động hành chính.
Chức năng hành chính của Chính ủ luôn luôn phản ánh phương hướng cơ bản, chủ đạo về hoạt Quyền lập quy ng và tính chất hành chính nhà nước. Các Bộ và cơ quan ngang Bộ, các cơ Nghiên cứu lý luận về chức năng hành chính nhà nước là một quan thuộc Chính phủ ig những thành tựu và là một bộ phận quan trọng của khoa | hoc quan lý nói chung và khoa học hành chính nói riêng. Thứ nhất, hành chính nhà nước là một quá trình được thể | CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG CÁC CẤP lên qua các chức nãng hành chính nhà nước. Nếu không làm rõ (quản lý địa phương theo pháp luật và văn bần của cơ quan nhà nước cấp trên) ức năng hành chính nhà nước thì không thể hình dung được € quá trình hành chính, cấp độ các thể chế hành chính, thủ tục Tỉnh, thành phố trực thuộc Thành phố thuộc tỉnh : thị xã, quận, Xem Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Uý ban Nhân đân các cấp; Pháp lệnh 50/1998 định chức nàng nhiệm vụ cụ thể của Hội đồng và Uỷ ban Nhân dân các cấp.
Thị trấn; phường, xã Hình 5. Cơ cấu chung về chức năng của các cơ quan quan lý nhà nits 157 156 Thứ năm, nghiên cứu chức nang hành chính là trả lời câu hỏi: hành chính theo các khâu, các cấp hành chính, cũng như các he ảnh chính và các cơ quan hành chính phải làm gì để thực hiện động chỉ tiết, cụ thể của quá trình ấy trong một hệ thống n hức năng vĩ mô của hành chính là thực thi quyền hành pháp ~ định. Coi hành chính là sự tập hợp những chức năng hành chị ảnh pháp hành động. đã cho phép các công chức lãnh đạo giải quyết thành công nhị Thứ sáu, nghiên cứu các chức nang hành chính là xác định rõ vấn đề trong thực tiến.
” quan hệ chức năng giữa các yếu tố cấu thành bộ máy hành Thứ hai, sự hình thành, phát triển, hoàn thiện các chức nài ính nhà nước. hành chính nhà nước là một quá trình lịch sử, một quá trì Thứ bảy, nghiên cứu chức năng hành chính và chức năng của khách quan. Quá trình đó ngày càng trở nên phức tạp, do ] ¢ co quan hành chính tạo cơ sở khoa học cho việc xác định thể lượng sản xuất, quan hệ xã hội, quan hệ quốc tế không ngừn ế hành chính; quy chế công vụ và các chính sách phát triển phát triển. Trên góc độ này, chức năng hành chính nhà nước uén nhân lực để bảo đảm thực hiện tốt nhiệm vụ hành chính.
sản phẩm của quá trình phân công, chuyên môn hoá, tổng h, hoá lao động trên lĩnh vực thực thi quyền hành pháp, bắt ngụ Nhiều người cho rằng bàn đến chức năng hành chính phải từ đời sống xã hội, nhằm tạo ra của cải vật chất, dịch vụ hàngh n liền với sự ra đời của Nhà nước. Khi Nhà nước ra đời, một ngày càng nhiều cho cộng đồng. Với ý nghĩa đó, chức năng hài ong những vấn để được quan tâm là làm thế nào để giữ được chính nhà nước là một trong những căn cứ quan trọng nhất, ng giá trị của nó; thu phí và sử dụng khoản thu nhập có được. thiết lập các cơ quan hành chính nhà nước và cũng là lý do chí tùng với sự mở rộng quy mô lãnh thổ cũng như phát triển xã hội, đáng của sự tồn tại của một chủ thể hành chính nào đó.
Chủ t Hà nước phải làm nhiều việc hơn những vấn đề y tế, các van dé hành chính vừa tác động đến đối tượng quản lý, vừa hoàn thị hội, giáo dục. bản thân mình. Cả hai phương hướng tác động đó liên quan chặt. Phân loại chức năng hành chính nhà nước chế với nhau, vừa để duy trì sự ổn định tương đối, vừa đổi mới để thích ứng với môi trường.
Ø) Mục đích của phân loại chức năng Thứ ba, những chức năng hành chính nhà nước được cụ: ~ Phân loại chức năng hành chính là một trong những nội hoá cho các khâu, các cấp, các nhiệm vụ, các chức danh: hàn ng nghiên cứu chức năng hành chính. Việc phân loại các chức chính, quy chế tổ chức và do đó, nó là một phương tiện qua ng hành chính là một hoạt động cần thiết để hiểu rõ các nhóm, trọng để góp phần thực hiện đường lối tổ chức; đường lối cán b ại chức năng hành chính của cả hành chính nói chung và của của Đảng và Nhà nước. g cơ quan hành chính.