Thực trạng và giải pháp nâng cao tiếp cận dịch vụ khám chữa bệnh tại huyện Như Xuân, Thanh Hóa

Bài viết phân tích thực trạng và kết quả các giải pháp can thiệp nhằm tăng cường tiếp cận dịch vụ khám chữa bệnh công lập tại huyện Như Xuân, Thanh Hóa.

• Tác giả: Trần Đăng Khoa
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Trí Dũng
• Trường học: Trường Đại học Y tế công cộng
• Chuyên ngành: Y tế công cộng
• Đề tài: Thực Trạng Và Kết Quả Một Số Giải Pháp Can Thiệp Tăng Cường Tiếp Cận, Sử Dụng Dịch Vụ Khám, Chữa Bệnh Y Tế Công Lập Tại Huyện Như Xuân, Tỉnh Thanh Hóa
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Giới thiệu chung Tiếp cận dịch vụ y tế Như Xuân 55 ký tự

Nghiên cứu này tập trung vào việc nâng cao tiếp cận dịch vụ khám chữa bệnh tại huyện Như Xuân, tỉnh Thanh Hóa. Huyện có hệ thống y tế đến tận thôn, xã, nhưng việc người dân, đặc biệt là người nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số, tiếp cận và sử dụng các dịch vụ này như thế nào vẫn là một câu hỏi lớn. Đề tài này xem xét thực trạng, các yếu tố ảnh hưởng, và đánh giá hiệu quả của các giải pháp can thiệp. Nghiên cứu này vô cùng quan trọng cho việc hoạch định chính sách y tế và phân bổ nguồn lực, đặc biệt là trong bối cảnh chương trình giảm nghèo bền vững của chính phủ. Bài viết sẽ cung cấp một cái nhìn sâu sắc về tình hình y tế cơ sở tại Như Xuân và các giải pháp để cải thiện nó. Dữ liệu được thu thập từ năm 2009 đến 2011, cho phép đánh giá sự thay đổi sau các can thiệp cụ thể.

1.1. Tầm quan trọng của y tế huyện Như Xuân

Y tế tuyến huyện đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp dịch vụ y tế cơ bản cho người dân. Việc đảm bảo người dân, đặc biệt là người nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số, có thể tiếp cận và sử dụng các dịch vụ này là vô cùng quan trọng. Y tế huyện xã là nơi cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh cơ bản và là nơi người dân dễ dàng tiếp cận dịch vụ khám chữa bệnh. Nghiên cứu đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp can thiệp, có ý nghĩa thiết thực nhất là trong hoạch định chính sách, lập kế hoạch đầu tư nâng cấp y tế cơ sở.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu về chăm sóc sức khỏe Như Xuân

Nghiên cứu này có ba mục tiêu chính: (1) Mô tả thực trạng tiếp cận và sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh công lập. (2) Xác định các yếu tố liên quan đến việc tiếp cận và sử dụng dịch vụ. (3) Đánh giá kết quả của các giải pháp can thiệp nhằm cải thiện khả năng tiếp cận và sử dụng dịch vụ. Các mục tiêu này hướng đến việc cung cấp bằng chứng để xây dựng các chiến lược y tế hiệu quả hơn tại địa phương.

II. Thách thức Rào cản tiếp cận dịch vụ y tế Như Xuân 56 ký tự

Mặc dù có mạng lưới y tế rộng khắp, huyện Như Xuân vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong việc đảm bảo người dân có thể tiếp cận và sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh một cách hiệu quả. Các rào cản bao gồm: khó khăn về kinh tế, đặc biệt đối với người nghèo; hạn chế về thông tin và nhận thức về sức khỏe; khoảng cách địa lý và giao thông khó khăn; chất lượng dịch vụ chưa đáp ứng được nhu cầu; và các yếu tố văn hóa, xã hội. Giải quyết những rào cản này đòi hỏi các giải pháp toàn diện và phối hợp giữa nhiều bên liên quan. Việc phân tích kỹ lưỡng các rào cản này là bước đầu tiên quan trọng để xây dựng các can thiệp hiệu quả. Theo Nghị quyết 30a/2008/NQ-CP, Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ, nhưng việc thực thi và hiệu quả của các chính sách này cần được đánh giá một cách khách quan.

2.1. Rào cản kinh tế trong khám chữa bệnh Như Xuân

Khả năng chi trả là một trong những rào cản lớn nhất đối với việc tiếp cận dịch vụ y tế, đặc biệt đối với người nghèo. Chi phí khám bệnh, thuốc men, đi lại, và ăn ở có thể trở thành gánh nặng tài chính lớn, khiến nhiều người trì hoãn hoặc từ bỏ việc tìm kiếm sự chăm sóc y tế. Bảo hiểm y tế có thể giúp giảm bớt gánh nặng này, nhưng tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế ở các vùng nghèo còn thấp, và phạm vi chi trả còn hạn chế.

2.2. Thiếu thông tin về phòng bệnh Như Xuân

Thông tin và nhận thức về sức khỏe đóng vai trò quan trọng trong việc khuyến khích người dân chủ động phòng bệnh và tìm kiếm sự chăm sóc y tế kịp thời. Tuy nhiên, nhiều người dân, đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa, thiếu thông tin về các bệnh thường gặp, cách phòng tránh, và các dịch vụ y tế sẵn có. Các chương trình giáo dục sức khỏe cần được tăng cường để nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi của người dân.

2.3. Yếu tố địa lý ảnh hưởng sử dụng dịch vụ y tế

Khoảng cách địa lý và giao thông khó khăn là một rào cản đáng kể đối với việc tiếp cận dịch vụ y tế ở các vùng nông thôn, miền núi. Người dân phải mất nhiều thời gian và chi phí để đến được các cơ sở y tế, đặc biệt là trong mùa mưa lũ. Việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng giao thông và y tế là cần thiết để giảm bớt khoảng cách này.

III. Giải pháp Cách nâng cao tiếp cận y tế Như Xuân 60 ký tự

Để giải quyết những thách thức trên, cần có một loạt các giải pháp đồng bộ và toàn diện. Các giải pháp này bao gồm: tăng cường đầu tư cho y tế cơ sở, nâng cao chất lượng dịch vụ, mở rộng bảo hiểm y tế, cải thiện thông tin và truyền thông về sức khỏe, và xây dựng các chính sách hỗ trợ đặc biệt cho người nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số. Sự tham gia của cộng đồng và các tổ chức xã hội cũng là yếu tố quan trọng để đảm bảo tính bền vững của các giải pháp. Nghiên cứu sẽ đánh giá các giải pháp can thiệp cụ thể và đưa ra các khuyến nghị chính sách dựa trên bằng chứng.

3.1. Đầu tư vào trạm y tế xã Như Xuân

Đầu tư vào trạm y tế xã là yếu tố then chốt để nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cơ bản cho người dân. Việc đầu tư này bao gồm: xây dựng và nâng cấp cơ sở hạ tầng, trang bị thiết bị y tế hiện đại, đào tạo và bồi dưỡng cán bộ y tế, và cung cấp đầy đủ thuốc thiết yếu. Trạm y tế xã cần được củng cố để trở thành tuyến đầu trong việc chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng.

3.2. Nâng cao chất lượng khám chữa bệnh tại Như Xuân

Chất lượng dịch vụ y tế là yếu tố quan trọng để thu hút người dân sử dụng dịch vụ. Việc nâng cao chất lượng dịch vụ bao gồm: cải thiện kỹ năng chuyên môn của cán bộ y tế, nâng cao thái độ phục vụ, cải thiện quy trình khám chữa bệnh, và đảm bảo cung cấp đầy đủ thuốc và vật tư y tế. Cần có các biện pháp kiểm tra, giám sát chất lượng dịch vụ thường xuyên để đảm bảo đáp ứng nhu cầu của người dân.

3.3. Mở rộng bảo hiểm y tế Như Xuân

Bảo hiểm y tế là một công cụ quan trọng để giảm bớt gánh nặng tài chính cho người dân khi ốm đau. Việc mở rộng bảo hiểm y tế cần tập trung vào việc tăng tỷ lệ bao phủ, đặc biệt là cho người nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số, và mở rộng phạm vi chi trả để đáp ứng nhu cầu của người dân. Cần có các chính sách hỗ trợ đặc biệt để người nghèo có thể tham gia bảo hiểm y tế.

IV. Thực tiễn Ứng dụng cải thiện dịch vụ y tế Như Xuân 60 ký tự

Nghiên cứu đã triển khai một số giải pháp can thiệp cụ thể tại huyện Như Xuân, bao gồm: tăng cường thông tin và truyền thông về sức khỏe, hỗ trợ chi phí đi lại cho người nghèo, và nâng cao năng lực cho cán bộ y tế. Kết quả cho thấy các giải pháp này đã có tác động tích cực đến việc tăng cường tiếp cận và sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều việc phải làm để đảm bảo tính bền vững và mở rộng phạm vi của các giải pháp. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, các cơ sở y tế, và cộng đồng để đạt được mục tiêu chung.

4.1. Tăng cường tuyên truyền sức khỏe Như Xuân

Các chương trình truyền thông sức khỏe đã được triển khai để cung cấp thông tin về các bệnh thường gặp, cách phòng tránh, và các dịch vụ y tế sẵn có. Các chương trình này sử dụng nhiều kênh truyền thông khác nhau, bao gồm: phát thanh, truyền hình, tờ rơi, áp phích, và các buổi nói chuyện trực tiếp. Cần đánh giá hiệu quả của các chương trình truyền thông để điều chỉnh nội dung và phương pháp cho phù hợp với từng đối tượng.

4.2. Hỗ trợ đi lại để khám bệnh Như Xuân

Việc hỗ trợ chi phí đi lại cho người nghèo đã giúp giảm bớt rào cản tài chính đối với việc tiếp cận dịch vụ y tế. Các hình thức hỗ trợ bao gồm: cung cấp vé xe miễn phí, hỗ trợ tiền xăng xe, và tổ chức các chuyến xe đưa đón người bệnh. Cần có các quy trình rõ ràng và minh bạch để đảm bảo việc hỗ trợ được thực hiện đúng đối tượng và hiệu quả.

V. Kết luận Hướng phát triển y tế dự phòng Như Xuân 55 ký tự

Nghiên cứu này đã cung cấp một cái nhìn tổng quan về thực trạng tiếp cận và sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh tại huyện Như Xuân, tỉnh Thanh Hóa. Các kết quả nghiên cứu cho thấy rằng vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết, nhưng cũng có những cơ hội để cải thiện tình hình. Việc tiếp tục đầu tư vào y tế cơ sở, nâng cao chất lượng dịch vụ, và xây dựng các chính sách hỗ trợ phù hợp là cần thiết để đảm bảo người dân có thể tiếp cận và sử dụng dịch vụ y tế một cách công bằng và hiệu quả. Nghiên cứu cũng đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo để đánh giá tác động lâu dài của các giải pháp can thiệp và tìm kiếm các giải pháp mới sáng tạo hơn.

5.1. Phát triển y tế cộng đồng bền vững

Việc xây dựng một hệ thống y tế cộng đồng bền vững đòi hỏi sự tham gia của tất cả các bên liên quan, từ chính quyền, các cơ sở y tế, đến cộng đồng. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành, các cấp để giải quyết các vấn đề sức khỏe một cách toàn diện. Cộng đồng cần được trao quyền để tham gia vào việc quản lý và giám sát các dịch vụ y tế.

5.2. Nghiên cứu về đội ngũ y tế tương lai

Cần có các nghiên cứu tiếp theo để đánh giá tác động lâu dài của các giải pháp can thiệp và tìm kiếm các giải pháp mới sáng tạo hơn. Các nghiên cứu này cần tập trung vào việc đánh giá hiệu quả chi phí của các giải pháp, tìm kiếm các mô hình cung cấp dịch vụ hiệu quả hơn, và đánh giá tác động của các yếu tố xã hội và văn hóa đến sức khỏe.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Y tế nƣớc ta đang phát triển và chịu sự ảnh hƣởng của nền kinh tế thị trƣờng, hệ thống chăm sóc sức khỏe đang phát triển đa dạng nhiều thành phần, nhiều loại hình cung cấp các dịch vụ khám chữa bệnh (KCB). Tác động của nền kinh tế thị trƣờng đã dẫn đến thay đổi mô hình tiếp cận và sử dụng dịch vụ KCB [7]. Ngành Y tế nƣớc ta đang phải đối mặt với thách thức: y tế phải đáp ứng nhu cầu Chăm sóc sức khoẻ (CSSK) ngày càng cao, KCB với kỹ thuật y tế chất lƣợng cao, song song là phải quan tâm đến chăm sóc sức khoẻ ngƣời nghèo, ngƣời cận nghèo, trẻ em dƣới 6 tuổi, các đối tƣợng chính sách, vùng khó khăn, vùng sâu, vùng xa [8], [118], [113]. Việc đảm bảo công bằng về CSSK cho nhân dân và trong điều kiện nền kinh tế thị trƣờng là một vấn đề cấp bách, thách thức, vừa là một chính sách lâu dài [47], [80], [84].

Đảng và Nhà nƣớc ta chủ trƣơng xây dựng một hệ thống y tế đảm bảo mọi ngƣời dân có thể tiếp cận đƣợc dịch vụ KCB thiết yếu [2]. Đảm bảo sử dụng có hiệu quả cao các nguồn lực y tế và có đƣợc một hệ thống y tế ổn định, hòa nhập với quá trình phát triển kinh tế văn hoá xã hội của đất nƣớc [11]. Nhằm giải quyết vấn đề thiệt thòi và công bằng cho các vùng nghèo, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 30a/2008/NQ-CP, ngày 27 tháng 12 năm 2008 về Chƣơng trình hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bền vững đối với 61 (nay là 62) huyện nghèo [25]. Thực hiện Nghị quyết này, Bộ Y tế cùng với các địa phƣơng tăng cƣờng đầu tƣ hỗ trợ cho y tế các huyện nghèo trong đó có huyện Nhƣ Xuân tỉnh Thanh Hóa.

Y tế huyện, xã nơi cung cấp dịch vụ KCB cơ bản và là nơi ngƣời dân có thể dễ dàng tiếp cận dịch vụ KCB, nhất là đối với ngƣời nghèo, các huyện, xã vùng sâu vùng xa vì vậy đánh giá đƣợc thực trạng tiếp cận và sử dụng dịch vụ KCB của ngƣời dân tại y tế huyện, xã và đề xuất các giải pháp can thiệp sẽ có ý nghĩa rất thiết thực nhất là trong hoạch định chính sách, lập kế hoạch đầu tƣ nâng cấp y tế cơ sở. Câu hỏi và lý do nghiên cứu Nhƣ Xuân có hệ thống y tế đến tận thôn, nhƣng thực trạng ngƣời dân ở nơi đây tiếp cận và sử dụng dịch vụ KCB ra sao? Giải pháp can thiệp nhƣ thế nào để tăng cƣờng tiếp cận và sử dụng dịch vụ KCB cho ngƣời dân? Nhằm tìm hiểu sự tiếp 2 cận và sử dụng dịch vụ KCB công lập của ngƣời dân huyện Nhƣ Xuân, cung cấp thông tin, cơ sở khoa học cho các giải pháp can thiệp phù hợp và hiệu quả, chúng tôi tiến hành đề tài nghiên cứu: “Thực trạng và kết quả một số giải pháp can thiệp tăng cường tiếp cận, sử dụng dịch vụ khám, chữa bệnh y tế công lập tại huyện Như Xuân tỉnh Thanh Hóa năm 2009-2011". 3 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 1- Mô tả thực trạng tiếp cận và sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh y tế công lập của ngƣời dân huyện Nhƣ Xuân tỉnh Thanh Hoá năm 2009-2010. 2- Xác định một số yếu tố liên quan đến tiếp cận và sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh y tế công lập của ngƣời dân huyện Nhƣ Xuân tỉnh Thanh Hóa.

3- Đánh giá kết quả một số giải pháp can thiệp để tăng khả năng tiếp cận và sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh y tế công lập của ngƣời dân huyện Nhƣ Xuân tỉnh Thanh Hóa năm 2010-2011. 4 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ, kinh tế - văn hoá - xã hội mạnh mẽ, các loại hình dịch vụ KCB ngày càng trở nên đa dạng, phong phú, giúp ngƣời dân nhiều quốc gia có nhiều cơ hội lựa chọn loại hình dịch vụ KCB phù hợp với khả năng chi trả [82]. Sự tiếp cận dịch vụ KCB và quyền của mọi ngƣời trong chăm sóc y tế là một mục tiêu cần đạt đƣợc của chính sách y tế quốc gia [48]. Phấn đấu đạt đến sự công bằng hơn trong tiếp cận và sử dụng dịch vụ KCB là vấn đề cốt yếu trong hoạch định các chính sách, các kế hoạch đầu tƣ trong y tế [108].

Để nghiên cứu về tiếp cận và sử dụng dịch vụ KCB, phần tổng quan tài liệu tập trung tìm hiểu các vấn đề chính: một số vấn đề ảnh hƣởng đến khả năng tiếp cận và sử dụng dịch vụ KCB của ngƣời dân; hiện trạng hệ thống y tế và khả năng cung ứng dịch vụ KCB của hệ thống y tế; công bằng trong chăm sóc sức khỏe và thách thức; một số chính sách y tế để đảm bảo sự công bằng hơn trong tiếp cận và sử dụng dịch vụ KCB; một số nghiên cứu liên quan đến tiếp cận và sử dụng dịch vụ KCB; đầu tƣ cho cơ sở y tế; khung lý thuyết về mô hình đầu tƣ cho y tế hiện nay. Trƣớc khi đi vào tìm hiểu các nội dung về tiếp cận và sử dụng dịch vụ KCB, một số thuật ngữ trong nghiên cứu đƣợc hiểu nhƣ sau: 1. Một số khái niệm và thuật ngữ: Các khái niệm và thuật ngữ dƣới đây trong nghiên cứu đƣợc hiểu nhƣ sau: - Khám bệnh: là việc hỏi bệnh, khai thác tiền sử bệnh, thăm khám thực thể, khi cần thiết thì chỉ định làm xét nghiệm cận lâm sàng, thăm dò chức năng để chẩn đoán và chỉ định phƣơng pháp điều trị cho phù hợp đã đƣợc công nhận [50]. - Chữa bệnh: là việc sử dụng phƣơng pháp chuyên môn kỹ thuật đã đƣợc công nhận và thuốc đã đƣợc phép lƣu hành để cấp cứu, điều trị, chăm sóc, phục hồi chức năng cho ngƣời bệnh [50].

- Cơ sở khám, chữa bệnh: là cơ sở cố định hoặc lƣu động đã đƣợc cấp phép hoạt động và cung cấp dịch vụ KCB [50]. - Cơ sở y, dược tư nhân: là cơ sở do cá nhân, hộ gia đình, doanh nghiệp đăng ký kinh doanh và quản lý, điều hành [77]. 5 - Giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh: là số tiền phải trả cho mỗi dịch vụ KCB [50]. - Hộ gia đình: là những ngƣời ở cùng một nhà và ăn cùng mâm từ 6 tháng trở lên [67].

- Chủ hộ gia đình: là ngƣời đại diện cho hộ, đƣợc các thành viên trong hộ thừa nhận [67]. - Người ốm: là những ngƣời có tình trạng bất thƣờng về sức khoẻ kéo dài từ một ngày trở lên (ví dụ nhƣ ho, sốt, tiêu chảy, đau viêm, chửa đẻ, tai nạn chấn thƣơng, bệnh mạn tính…), tình trạng bất thƣờng này do ngƣời đƣợc hỏi nhận thức trả lời hoặc do xác định của nhân viên y tế [67]. - Tiếp cận với dịch vụ KCB y tế công lập: là khả năng mà ngƣời sử dụng dịch vụ KCB khi cần có thể đến sử dụng dịch vụ tại nơi cung cấp dịch vụ KCB y tế công lập - Sử dụng dịch vụ KCB y tế công lập: là những ngƣời khi có tình trạng sức khoẻ bất thƣờng hoặc khi có nhu cầu đến KCB, mua thuốc hay sử dụng bất cứ hình thức cung cấp dịch vụ KCB nào do các cơ sở y tế công lập. - Công bằng trong tiếp cận và sử dụng dịch vụ KCB: Sự đối xử, sự đáp ứng theo yêu cầu của mỗi ngƣời hay mỗi nhóm ngƣời khi có nhu cầu KCB thì đƣợc sử dụng dịch vụ KCB theo hƣớng mọi ngƣời có bệnh nhƣ nhau sẽ đƣợc chăm sóc y tế nhƣ nhau, không phụ thuộc vào khả năng chi trả [37].

- Mức thu nhập của các hộ gia đình: phân loại kinh tế hộ gia đình (HGĐ), chia tổng số HGĐ ra thành 5 nhóm, mỗi nhóm bằng 20% hộ, sắp xếp theo mức thu nhập bình quân đầu ngƣời/năm từ thấp nhất đến cao nhất- Quintile 1 đến Quintile 5 (ký hiệu từ Q1 đến Q5) [66], cụ thể trong nghiên cứu này: Q1- gọi là nghèo, Q2- gọi là cận nghèo, Q3- gọi là trung bình, Q4- gọi là khá, Q5- gọi là giàu. - Chi phí khám, chữa bệnh: trong nghiên cứu này chi phí khám chữa bệnh đƣợc hiểu bao gồm mọi chi phí cho việc KCB bao gồm tiền công khám bệnh, xét nghiệm, tiền thuốc, tiền giƣờng, tiền phẫu thuật, thủ thuật, chi phí đi lại, ăn ở. liên quan đến đợt khám chữa bệnh của ngƣời ốm. Tổng quan về hệ thống y tế và cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh.

Tổng quan về hệ thống y tế các nƣớc Có nhiều cách phân loại hệ thống y tế nhƣng cách thƣờng đƣợc dùng đó là dựa trên tiếp cận kinh tế học. Ở góc độ này thì một hệ thống y tế thƣờng đƣợc xem xét dựa trên việc trả lời 2 câu hỏi cơ bản: “Ai cung cấp dịch vụ?” và “Ai chi?”. Ngƣời cung cấp dịch vụ có thể là Nhà nƣớc hoặc tƣ nhân hoặc hỗn hợp. Nếu nhà nƣớc và tƣ nhân cùng cung cấp thì hệ thống này gọi là hệ thống CSSK hai thành phần và tùy theo mỗi nƣớc thì mức độ cung cấp dịch vụ của mỗi thành phần có khác nhau.

Nếu chỉ có thành phần nhà nƣớc cung cấp hoặc chiếm phần chủ yếu (nhƣ Canada) thì gọi là hệ thống CSSK một thành phần. Về cơ cấu hệ thống cung cấp dịch vụ CSSK đặc biệt là dịch vụ KCB thì mỗi nƣớc có một cơ cấu khác nhau. Ở nhiều nƣớc, ngoài các bệnh viện, dƣỡng đƣờng, trung tâm chuyên khoa thì có mạng lƣới các bác sĩ đa khoa chịu trách nhiệm KCB ban đầu cho những ngƣời dân đăng ký. Các cơ sở y tế này có thể là công hoàn toàn, tƣ nhân hoàn toàn hoặc hỗn hợp.

Việc mô tả hệ thống cung cấp dịch vụ CSSK là không đơn giản tuy nhiên việc trả lời cho câu hỏi “Ai chi?” còn phức tạp hơn nhiều. Thông thƣờng ngƣời ta đề cập đến 3 nguồn chi: Nhà nƣớc, tập thể và cá nhân. Dựa vào đây ngƣời ta chia làm 3 nhóm: Nhóm Nhà nƣớc bao cấp toàn bộ: Nhà nƣớc chịu toàn bộ chi phí. Đây là mô hình hệ thống y tế của các nƣớc xã hội chủ nghĩa trƣớc đây và hiện nay ở một số nƣớc nhƣ Anh, Canada.

Nhóm Nhà nƣớc chỉ đóng vai trò quản lý và điều hòa thị trƣờng CSSK. Nhóm trung gian với nhiều mức độ chi trả khác nhau của nhà nƣớc và đây là mô hình phổ biến của các nƣớc hiện nay. Ở Mỹ, Nhà nƣớc chỉ chi trả khi cần thiết: chi cho ngƣời già, ngƣời tàn tật, ngƣời nghèo không có khả năng chi trả. Về nguồn chi từ cá nhân ngƣời dân có thể ở 2 hình thức trực tiếp hoặc gián tiếp hoặc phối hợp cả hai.