phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm 3 chƣơng. Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về năng lực Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện. Chƣơng 2: Thực trạng năng lực Chủ tịch Ủy ban nhân dân các huyện, thành phố tại tỉnh Tây Ninh. Chƣơng 3: Quan điểm và giải pháp chủ yếu nâng cao năng lực Chủ tịch Ủy ban nhân dân các huyện, thành phố tại tỉnh Tây Ninh.
8 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CHỦ TỊCH ỦY BAN NHÂN DÂN CẤP HUYỆN 1. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện 1. Khái niệm Chủ tịch UBND huyện là ngƣời đứng đầu UBND huyện, có trách nhiệm thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn theo Điều 29, Luật Tổ chức chính quyền địa phƣơng và điều hành mọi công việc của UBND huyện, cùng với tập thể UBND huyện chịu trách nhiệm trƣớc UBND tỉnh, Huyện uỷ và Hội đồng nhân dân (HĐND) huyện về quản lý nhà nƣớc trên địa bàn huyện; lãnh đạo, điều hành, quản lý toàn diện các hoạt động thuộc chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của UBND huyện; triệu tập, điều hành các phiên họp của UBND huyện, chỉ đạo các hoạt động đối ngoại, đối nội của huyện. Vị trí, vai trò của Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Với vị trí là ngƣời đứng đầu UBND cấp huyện, Chủ tịch UBND huyện có vai trò quan trọng, mang tính đặc thù của UBND huyện là cơ quan hành chính ở địa phƣơng.
Cụ thể nhƣ sau: Thứ nhất, triển khai đƣờng lối, chủ trƣơng của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nƣớc thông qua việc chỉ đạo, tuyên truyền, tổ chức, hƣớng dẫn, kiểm tra, đôn đốc Nhân dân. Để đảm bảo tốt vai trò này, Chủ tịch UBND huyện cần có phẩm chất và năng lực tốt mới có thể cụ thể hóa đƣợc đƣờng lối, đƣa chủ trƣơng, chính sách vào cuộc sống của Nhân dân, vận dụng một cách sáng tạo vào thực tiễn nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong công tác quản lý. Thứ hai, góp phần quan trọng trong việc đảm bảo bộ máy hành chính nhà nƣớc vận hành thông suốt, bảo đảm sự thống nhất trong quản lý nhà nƣớc từ Trung ƣơng đến cơ sở. Thứ ba, thực hiện hoạt động quản lý nhà nƣớc trên địa bàn, tổ chức cung cấp các dịch vụ công cần thiết theo sự phân cấp cho Nhân dân địa phƣơng và tổ 9 chức thực hiện các nghĩa vụ của công dân đối với Nhà nƣớc và xã hội trên địa bàn mình quản lý.
Tầm quan trọng của Chủ tịch UBND huyện có tính chất quyết định các mục tiêu quản lý nhà nƣớc ở cơ sở đƣợc thực hiện hiệu quả, chất lƣợng cung ứng dịch vụ công ở địa phƣơng đƣợc đảm bảo và ngày càng nâng cao hơn nữa. Thứ tư, có vai trò quan trọng trong việc xây dựng và hoàn thiện bộ máy chính quyền địa phƣơng ở huyện, bởi trong quá trình quản lý họ trực tiếp kiểm chứng sự đúng đắn, phát hiện những khiếm khuyết của chính sách, từ đó có sự điều chỉnh, phản hồi, góp ý với cơ quan cấp trên để việc ban hành các chính sách đƣợc phù hợp với thực tiễn hơn. Hiệu lực, hiệu quả quản lý hành chính nhà nƣớc ở địa phƣơng, chính là căn cứ cho thấy phẩm chất, năng lực, trình độ của Chủ tịch UBND huyện. Chính vì Chủ tịch UBND huyện có vị trí, vai trò vô cùng quan trọng nhƣ vậy, cho nên việc quan tâm chăm lo xây dựng đội ngũ Chủ tịch UBND huyện có phẩm chất chính trị vững vàng, đạo đức tốt, lối sống trong sạch, giản dị, lành mạnh, có trí tuệ, kiến thức và trình độ, năng lực cao, hết lòng phục vụ Nhân dân, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ đƣợc giao là ƣu tiên hàng đầu của Đảng và Nhà nƣớc ta liên tục từ trƣớc cho đến nay.
Nhiệm vụ, quyền hạn của Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Chủ tịch UBND huyện là ngƣời đứng đầu UBND huyện, lãnh đạo, điều hành mọi công việc của UBND huyện. Thông thƣờng, Chủ tịch UBND huyện sẽ đồng thời là Phó Bí thƣ Đảng ủy của huyện đó. Theo Điều 29, Luật Tổ chức chính quyền địa phƣơng năm 2015, nhiệm vụ, quyền hạn của Chủ tịch UBND huyện, đƣợc quy định cụ thể nhƣ sau: Một là, lãnh đạo và điều hành công việc của UBND, các thành viên UBND huyện; lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện; Hai là, phê chuẩn kết quả bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Chủ tịch UBND, Phó Chủ tịch UBND cấp xã; điều động, đình chỉ công tác, cách chức Chủ tịch UBND, Phó Chủ tịch UBND cấp xã; giao quyền Chủ tịch UBND cấp xã trong trƣờng hợp khuyết Chủ tịch UBND cấp xã giữa hai kỳ họp HĐND cấp xã; bổ 10 nhiệm, miễn nhiệm, điều động, cách chức, khen thƣởng, kỷ luật cán bộ, công chức, viên chức thuộc phạm vi quản lý theo quy định của pháp luật; Ba là, lãnh đạo, chỉ đạo việc thực hiện các nhiệm vụ thi hành Hiến pháp, pháp luật, các văn bản của cơ quan nhà nƣớc cấp trên, của HĐND và UBND huyện; bảo đảm quốc phòng, an ninh và trật tự, an toàn xã hội; bảo vệ tài sản của cơ quan, tổ chức, bảo hộ tính mạng, tự do, danh dự, nhân phẩm, tài sản, các quyền và lợi ích hợp pháp khác của công dân; thực hiện các biện pháp quản lý dân cƣ trên địa bàn huyện; Bốn là, lãnh đạo và chịu trách nhiệm về hoạt động của hệ thống hành chính nhà nƣớc từ huyện đến cơ sở, bảo đảm tính thống nhất, thông suốt của nền hành chính; chỉ đạo công tác cải cách hành chính và cải cách công vụ, công chức trong hệ thống hành chính nhà nƣớc ở địa phƣơng; Năm là, đình chỉ việc thi hành hoặc bãi bỏ văn bản trái pháp luật của cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện và văn bản trái pháp luật của UBND, Chủ tịch UBND cấp xã. Đình chỉ việc thi hành văn bản trái pháp luật của HĐND cấp xã, báo cáo UBND huyện để đề nghị HĐND huyện bãi bỏ; Sáu là, chỉ đạo Chủ tịch UBND cấp xã; ủy quyền cho Phó Chủ tịch UBND huyện hoặc ngƣời đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn trong phạm vi thẩm quyền của Chủ tịch UBND huyện; Bảy là, quản lý và tổ chức sử dụng có hiệu quả công sở, tài sản, phƣơng tiện làm việc và ngân sách nhà nƣớc đƣợc giao trên địa bàn huyện theo quy định của pháp luật; Tám là, tổ chức việc thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý vi phạm pháp luật, tiếp công dân theo quy định của pháp luật; Chín là, chỉ đạo thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trƣờng, phòng, chống cháy, nổ; chỉ đạo và áp dụng các biện pháp để giải quyết các công việc đột xuất, khẩn cấp trong phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, an ninh, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn huyện theo quy định của pháp luật; 11 Mười là, thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn do cơ quan nhà nƣớc cấp trên phân cấp, ủy quyền [35].
Tiêu chuẩn của Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Tiêu chuẩn cán bộ là hệ thống các tiêu chí về phẩm chất, đạo đức, lối sống trình độ học vấn, kiến thức chuyên môn, năng lực công tác và uy tín cần phải có để cán bộ có thể đảm đƣơng và hoàn thành tốt nhiệm vụ do cƣơng vị công tác đòi hỏi. Sự phát triển của xã hội, yêu cầu nhiệm vụ đặt ra cho cán bộ ngày càng cao, cho nên đòi hỏi các tiêu chuẩn của ngƣời cán bộ cũng không ngừng đƣợc bổ sung, phát triển cả về số lƣợng và chất lƣợng của từng tiêu chuẩn chức danh. Tiêu chuẩn của ngƣời cán bộ không phải là mong muốn chủ quan, mà do nhu cầu của thực tiễn, cũng không phải mỗi cán bộ đều có sẵn những chuẩn mực để làm cán bộ mà phải trãi qua quá trình ý thức, chủ động rèn luyện, học tập, tu dƣỡng. Chủ tịch UBND huyện là ngƣời đứng đầu UBND huyện, lãnh đạo và điều hành mọi công việc của UBND, các thành viên của UBND huyện.
Cho nên, việc xác định các tiêu chuẩn của Chủ tịch UBND huyện là cần thiết và là khâu quan trọng trong việc xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt. Ngoài ra, Chủ tịch UBND huyện là cán bộ thuộc diện Ban Thƣờng vụ Tỉnh ủy quản lý, cho nên, xét về tiêu chuẩn chức danh, Chủ tịch UBND huyện phải vừa đảm bảo tiêu chuẩn chung về chức danh cán bộ diện Ban Thƣờng vụ Tỉnh ủy quản lý và tiêu chuẩn cụ thể đối với vị trí là Chủ tịch UBND huyện: * Tiêu chuẩn chung: Về chính trị tư tưởng: trung thành với lợi ích của Đảng, của quốc gia, dân tộc và Nhân dân; kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, tƣ tƣởng Hồ Chí Minh, mục tiêu, lý tƣởng về độc lập dân tộc, chủ nghĩa xã hội và đƣờng lối đổi mới của Đảng. Có lập trƣờng, quan điểm, bản lĩnh chính trị vững vàng, không dao động trong bất cứ tình huống nào, kiên quyết đấu tranh bảo vệ Cƣơng lĩnh, đƣờng lối của Đảng, Hiến pháp và pháp luật của Nhà nƣớc. Có tinh thần yêu nƣớc nồng nàn, đặt lợi ích của Đảng, quốc gia, dân tộc, Nhân dân, tập thể lên trên lợi ích cá nhân; sẵn sàng hy sinh vì sự nghiệp của Đảng, vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của Nhân 12 dân.
Yên tâm công tác, chấp hành nghiêm sự phân công của tổ chức và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ đƣợc giao. Về đạo đức, lối sống, ý thức tổ chức kỷ luật: có phẩm chất đạo đức trong sáng; lối sống trung thực, khiêm tốn, chân thành, giản dị; cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tƣ. Tâm huyết và có trách nhiệm với công việc; không tham vọng quyền lực, không háo danh; có tinh thần đoàn kết, xây dựng, gƣơng mẫu, thƣơng yêu đồng chí, đồng nghiệp. Bản thân không tham nhũng, quan liêu, cơ hội, vụ lợi, chạy chức, chạy quyền và tích cực đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi các biểu hiện suy thoái về tƣ tƣởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ; kiên quyết đấu tranh chống quan liêu, cửa quyền, tham nhũng, lãng phí, chủ nghĩa cá nhân, lối sống cơ hội, thực dụng, bè phái, lợi ích nhóm, nói không đi đôi với làm; công bằng, chính trực, trọng dụng ngƣời tài, không để ngƣời thân, ngƣời quen lợi dụng chức vụ, quyền hạn của mình để trục lợi.
Tuân thủ và thực hiện nghiêm các nguyên tắc tổ chức, kỷ luật của Đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình.