Nâng cao năng lực cạnh tranh trong nhập khẩu sản phẩm giấy của công ty cổ phần sản xuất và thương mại p p

Nâng cao năng lực cạnh tranh trong nhập khẩu sản phẩm giấy giúp công ty cổ phần sản xuất và thương mại p p phát triển bền vững và hiệu quả.

• Tác giả: Bùi Thái Ly
• Người hướng dẫn: TS. Đinh Tiến Dũng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh Quốc Tế
• Đề tài: Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Trong Nhập Khẩu Sản Phẩm Giấy Tại Công Ty Cổ Phần Sản Xuất Và Thương Mại P.P
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH
• TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH HOẠT ĐỘNG NHẬP KHẨU SẢN PHẨM GIẤY TẠI CÁC DOANH NGHIỆP
• 1.1. Cơ sở lý luận về cạnh tranh, năng lực cạnh tranh
• 1.1.1. Cơ sở lý luận về cạnh tranh
• 1.1.2. Cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh
• 1.1.3. Các cấp độ của năng lực cạnh tranh
• 1.1.4. Tầm quan trọng của việc nâng cao năng lực cạnh tranh
• 1.1.5. Các yếu tố tạo nên năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp
• 1.1.6. Các tiêu chí chủ yếu để đo lường năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp
• 1.1.6.1. Doanh thu, lợi nhuận của doanh nghiệp
• 1.2. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của hoạt động nhập khẩu sản phẩm giấy
• 1.2.1. Khái niệm và những đặc điểm cơ bản của hoạt động nhập khẩu sản phẩm giấy
• 1.2.2. Vai trò của việc nhập khẩu sản phẩm giấy đến nền kinh tế nước ta hiện nay
• 1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh hoạt động nhập khẩu sản phẩm giấy
• 1.3.1. Nhân tố bên ngoài doanh nghiệp
• 1.3.2. Nhân tố bên trong doanh nghiệp
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG HOẠT ĐỘNG NHẬP KHẨU SẢN PHẨM GIẤY CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN SẢN XUẤT VÀ THƯƠNG MẠI P.P
• 2.1. Khái quát thị trường nguyên liệu giấy Việt Nam từ năm 2013 đến năm 2018
• 2.2. Giới thiệu tổng quan về Công ty Cổ phần Sản xuất và Thương mại P.P
• 2.2.1. Quá trình hình thành và phát triển của công ty
• 2.2.2. Cơ cấu tổ chức của công ty cổ phần Sản xuất và Thương mại P.P
• 2.2.3. Kết quả hoạt động kinh doanh trong những năm gần đây
• 2.2.4. Đặc điểm các loại sản phẩm nhập khẩu của công ty
• 2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh hoạt động nhập khẩu sản phẩm giấy của công ty Cổ phần Sản xuất và Thương mại P.P
• 2.3.1. Các nhân tố bên ngoài doanh nghiệp
• 2.3.2. Các nhân tố bên trong doanh nghiệp
• 2.4. Thực trạng năng lực cạnh tranh hoạt động nhập khẩu sản phẩm giấy của công ty cổ phần Sản xuất và Thương mại P.P qua các tiêu chí
• 2.4.1. Thị phần và sản lượng nhập khẩu của các mặt hàng nguyên liệu giấy
• 2.4.2. Doanh thu, lợi nhuận
• 2.4.3. Uy tín, thương hiệu của công ty P.P
• 2.5. Đánh giá năng lực cạnh tranh của Công ty cổ phần Sản xuất và thương mại P.P
• 2.5.1. Những kết quả đạt được trong thời gian qua
• 2.5.2. Những hạn chế về năng lực cạnh tranh trong nhập khẩu nguyên liệu giấy của công ty Cổ phần Sản xuất và Thương mại P.P
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG HOẠT ĐỘNG NHẬP KHẨU SẢN PHẨM GIẤY CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN SẢN XUẤT VÀ THƯƠNG MẠI P.P
• 3.1. Phương hướng và triển vọng kinh doanh của công ty Cổ phần Sản xuất và Thương mại P.P trong những năm tới
• 3.1.1. Bối cảnh thị trường giấy và bột giấy Thế giới
• 3.1.2. Định hướng phát triển của công ty trong thời gian tới
• 3.2. Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh trong nhập khẩu sản phẩm giấy của công ty Cổ phần Sản xuất và Thương mại P.P
• 3.2.1. Giải pháp từ phía doanh nghiệp
• 3.2.1.1. Tối thiểu hóa các chi phí để tăng lợi nhuận
• 3.2.2. Giải pháp từ phía nhà nước
• 3.2.2.1. Cung cấp cho doanh nghiệp các thông tin trên thị trường quốc tế, tăng cường các hoạt động xúc tiến hỗ trợ thương mại
• 3.2.2.2. Chính sách kinh tế đối ngoại của nhà nước
• 3.3. Kiến nghị từ Công ty cổ phần Sản xuất và Thương mại P.P
• 3.4. Kiến nghị cá nhân đối với việc nâng cao năng lực cạnh tranh trong nhập khẩu sản phẩm giấy ở công ty CP SX và TM P.P
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Năng Lực Cạnh Tranh Trong Nhập Khẩu Giấy

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, năng lực cạnh tranh trở thành yếu tố sống còn đối với các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực nhập khẩu giấy. Việt Nam, sau khi gia nhập WTO và đăng cai các sự kiện quốc tế lớn, đã khẳng định vị thế trên thị trường toàn cầu. Tuy nhiên, điều này cũng đồng nghĩa với việc đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các doanh nghiệp nước ngoài có tiềm lực mạnh về tài chính, kinh nghiệm và công nghệ. Để tồn tại và phát triển, các doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược cạnh tranh hiệu quả. Theo tài liệu gốc, "Trong môi trường kinh doanh quốc tế khốc liệt, để vừa đứng vững trên thị trường vừa tạo ra nguồn lợi nhuận lớn, việc có một chiến lược cạnh tranh đúng đắn là mấu chốt thành công cho doanh nghiệp."

1.1. Khái Niệm và Tầm Quan Trọng của Năng Lực Cạnh Tranh

Năng lực cạnh tranh không chỉ là khả năng tồn tại mà còn là khả năng tạo ra lợi nhuận và phát triển bền vững. Nó bao gồm các yếu tố như chất lượng sản phẩm, giá cả cạnh tranh, dịch vụ khách hàng tốt và khả năng đổi mới. Việc nâng cao năng lực cạnh tranh giúp doanh nghiệp mở rộng thị phần, tăng doanh thu và xây dựng thương hiệu uy tín. Các doanh nghiệp cần liên tục cải tiến quy trình, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và áp dụng công nghệ mới để duy trì lợi thế cạnh tranh.

1.2. Vai Trò của Nhập Khẩu Giấy Đối Với Ngành Sản Xuất Giấy Việt Nam

Nhập khẩu giấy đóng vai trò quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu nguyên liệu cho ngành sản xuất giấy trong nước. Việt Nam chưa thể tự chủ hoàn toàn nguồn cung nguyên liệu, do đó, việc nhập khẩu giấy phế liệu, bột giấy và các loại giấy khác là cần thiết để duy trì hoạt động sản xuất. Tuy nhiên, việc nhập khẩu cũng đặt ra những thách thức về chất lượng, giá cả và các quy định pháp lý. Doanh nghiệp cần có chiến lược nhập khẩu hiệu quả để đảm bảo nguồn cung ổn định và giá cả cạnh tranh.

II. Thách Thức Nhập Khẩu Giấy Phân Tích SWOT Tại Công Ty P

Công ty Cổ phần Sản xuất và Thương mại P.P, một trong những doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực cung cấp nguyên liệu giấy tại miền Bắc, đang đối mặt với nhiều thách thức trong hoạt động nhập khẩu giấy. Các chính sách hạn chế nhập khẩu phế liệu của chính phủ, sự biến động giá cả trên thị trường và sự cạnh tranh từ các đối thủ khác đã ảnh hưởng đến sản lượng nhập khẩu và lợi nhuận của công ty. Theo tài liệu, "Công ty cổ phần Sản xuất và Thương mại P.P là một trong các doanh nghiệp nhập khẩu giấy phế liệu lớn nên không tránh khỏi những tác động từ các chính sách của Chính phủ".

2.1. Phân Tích Điểm Mạnh Strengths và Điểm Yếu Weaknesses Của P.P

Điểm mạnh của P.P bao gồm kinh nghiệm lâu năm trên thị trường, mạng lưới khách hàng rộng khắp và uy tín thương hiệu. Tuy nhiên, công ty cũng có những điểm yếu như hạn chế về tài chính, công nghệ chưa hiện đại và quy trình quản lý chưa tối ưu. Việc nhận diện rõ các điểm mạnh và điểm yếu giúp công ty tập trung vào việc phát huy lợi thế và khắc phục những hạn chế.

2.2. Cơ Hội Opportunities và Thách Thức Threats Trong Thị Trường Giấy

Cơ hội cho P.P bao gồm sự tăng trưởng của ngành sản xuất giấy trong nước, nhu cầu sử dụng giấy ngày càng tăng và các hiệp định thương mại tự do. Tuy nhiên, công ty cũng phải đối mặt với những thách thức như sự cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ, các quy định pháp lý khắt khe và biến động giá cả trên thị trường. Việc nắm bắt cơ hội và đối phó với thách thức là yếu tố then chốt để P.P duy trì và phát triển năng lực cạnh tranh.

2.3. Ảnh Hưởng Của Chính Sách Nhập Khẩu Giấy Đến Hoạt Động Kinh Doanh

Các chính sách nhập khẩu giấy, đặc biệt là các quy định về nhập khẩu phế liệu, có ảnh hưởng lớn đến hoạt động kinh doanh của P.P. Việc hạn chế nhập khẩu phế liệu có thể làm giảm nguồn cung nguyên liệu và tăng chi phí sản xuất. Do đó, công ty cần chủ động tìm kiếm các nguồn cung nguyên liệu thay thế và tuân thủ các quy định pháp lý để đảm bảo hoạt động kinh doanh ổn định.

III. Giải Pháp Tối Ưu Chi Phí Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Giấy P

Để nâng cao năng lực cạnh tranh trong nhập khẩu sản phẩm giấy, Công ty P.P cần tập trung vào việc tối ưu hóa chi phí, nâng cao hiệu quả hoạt động và xây dựng mối quan hệ tốt với các nhà cung cấp. Việc áp dụng các giải pháp công nghệ, cải tiến quy trình quản lý và đào tạo nguồn nhân lực là cần thiết để đạt được mục tiêu này. Theo tài liệu, "Để có thể đứng vững và phát huy được những lợi thế kinh doanh trong hơn 15 năm kinh doanh trên thị trường, công ty cần có những bước đi chiến lược, những giải pháp để nâng cao năng lực cạnh tranh trong thời kỳ quốc tế hóa sâu rộng."

3.1. Tối Ưu Hóa Quy Trình Nhập Khẩu Giấy Giảm Thiểu Chi Phí Phát Sinh

Việc tối ưu hóa quy trình nhập khẩu giấy giúp giảm thiểu các chi phí phát sinh như chi phí vận chuyển, chi phí lưu kho và chi phí thủ tục hải quan. Công ty cần rà soát lại toàn bộ quy trình nhập khẩu, từ khâu tìm kiếm nhà cung cấp đến khâu thông quan hàng hóa, để xác định các điểm nghẽn và đưa ra các giải pháp cải tiến. Việc áp dụng công nghệ thông tin và tự động hóa cũng giúp tăng hiệu quả và giảm chi phí.

3.2. Đàm Phán Giá Tốt Với Nhà Cung Cấp Giấy Uy Tín Đảm Bảo Chất Lượng

Việc đàm phán giá tốt với các nhà cung cấp giấy uy tín giúp giảm chi phí đầu vào và đảm bảo chất lượng sản phẩm. Công ty cần xây dựng mối quan hệ đối tác lâu dài với các nhà cung cấp, chia sẻ thông tin và hợp tác để đạt được lợi ích chung. Việc tìm kiếm các nhà cung cấp mới và so sánh giá cả cũng giúp công ty có được lợi thế cạnh tranh.

3.3. Ứng Dụng Công Nghệ Vào Quản Lý Chuỗi Cung Ứng Giấy Hiệu Quả

Ứng dụng công nghệ vào quản lý chuỗi cung ứng giấy giúp tăng tính minh bạch, giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả hoạt động. Công ty có thể sử dụng các phần mềm quản lý kho, phần mềm quản lý vận tải và các công cụ phân tích dữ liệu để theo dõi và kiểm soát toàn bộ chuỗi cung ứng. Việc áp dụng công nghệ cũng giúp công ty dự báo nhu cầu thị trường và điều chỉnh kế hoạch nhập khẩu kịp thời.

IV. Xây Dựng Thương Hiệu Mở Rộng Thị Trường Sản Phẩm Giấy Nhập Khẩu

Xây dựng thương hiệu mạnh và mở rộng thị trường là yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của P.P. Công ty cần tập trung vào việc xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp, uy tín và cung cấp các sản phẩm chất lượng cao. Việc đầu tư vào marketing và quảng bá thương hiệu giúp công ty tiếp cận được nhiều khách hàng tiềm năng và tăng doanh số bán hàng. Theo tài liệu, "Công ty Cổ phần Sản xuất và Thương mại P.P là một trong các doanh nghiệp đi đầu trong thị trường buôn bán giấy, cung cấp nguyên liệu và các sản phẩm ngành giấy cho toàn khu vực miền Bắc."

4.1. Chiến Lược Marketing Sản Phẩm Giấy Online và Offline

Công ty cần xây dựng chiến lược marketing toàn diện, kết hợp cả kênh online và offline. Trên kênh online, công ty có thể sử dụng các công cụ như SEO, content marketing, social media marketing và email marketing để tiếp cận khách hàng. Trên kênh offline, công ty có thể tham gia các hội chợ triển lãm, tổ chức các sự kiện quảng bá và xây dựng mối quan hệ với các đối tác.

4.2. Nâng Cao Chất Lượng Dịch Vụ Khách Hàng Tạo Lợi Thế Cạnh Tranh

Chất lượng dịch vụ khách hàng là yếu tố quan trọng để tạo lợi thế cạnh tranh. Công ty cần đào tạo đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp, nhiệt tình và có khả năng giải quyết các vấn đề của khách hàng. Việc cung cấp dịch vụ tư vấn, hỗ trợ kỹ thuật và giao hàng nhanh chóng giúp tăng sự hài lòng của khách hàng và xây dựng mối quan hệ lâu dài.

4.3. Nghiên Cứu Thị Trường Xác Định Khách Hàng Mục Tiêu Tiềm Năng

Nghiên cứu thị trường giúp công ty xác định khách hàng mục tiêu tiềm năng và hiểu rõ nhu cầu của họ. Công ty cần thu thập thông tin về thị trường, đối thủ cạnh tranh và xu hướng tiêu dùng để đưa ra các quyết định kinh doanh đúng đắn. Việc phân tích dữ liệu và dự báo nhu cầu thị trường giúp công ty điều chỉnh kế hoạch sản xuất và nhập khẩu kịp thời.

V. Kiến Nghị Chính Sách Hỗ Trợ Nhập Khẩu Giấy Cho Doanh Nghiệp

Để tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động nhập khẩu giấy của các doanh nghiệp, cần có sự hỗ trợ từ phía nhà nước thông qua các chính sách phù hợp. Các chính sách này có thể bao gồm việc giảm thuế nhập khẩu, đơn giản hóa thủ tục hải quan và cung cấp thông tin thị trường. Theo tài liệu, "Chính phủ Việt Nam từ giữa năm 2018 đã liên tục ban hành các thông tư, nghị định hạn chế việc nhập khẩu phế liệu từ nước ngoài."

5.1. Đề Xuất Giảm Thuế Nhập Khẩu Giấy Tạo Lợi Thế Cạnh Tranh

Việc giảm thuế nhập khẩu giấy giúp giảm chi phí đầu vào cho các doanh nghiệp sản xuất giấy trong nước, tạo lợi thế cạnh tranh so với các sản phẩm nhập khẩu từ các nước khác. Nhà nước cần xem xét giảm thuế nhập khẩu đối với các loại giấy nguyên liệu mà Việt Nam chưa sản xuất được hoặc sản xuất chưa đủ.

5.2. Đơn Giản Hóa Thủ Tục Hải Quan Tạo Thuận Lợi Cho Nhập Khẩu Giấy

Thủ tục hải quan phức tạp và kéo dài gây tốn kém thời gian và chi phí cho các doanh nghiệp nhập khẩu giấy. Nhà nước cần đơn giản hóa thủ tục hải quan, áp dụng công nghệ thông tin và giảm thiểu các khâu trung gian để tạo thuận lợi cho hoạt động nhập khẩu.

5.3. Cung Cấp Thông Tin Thị Trường Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Ra Quyết Định

Thông tin thị trường là yếu tố quan trọng để doanh nghiệp ra quyết định kinh doanh đúng đắn. Nhà nước cần cung cấp thông tin về giá cả, nguồn cung, nhu cầu thị trường và các quy định pháp lý liên quan đến nhập khẩu giấy. Việc tổ chức các hội thảo, khóa đào tạo và cung cấp dịch vụ tư vấn cũng giúp doanh nghiệp nâng cao kiến thức và kỹ năng.

VI. Tầm Nhìn Tương Lai Phát Triển Bền Vững Trong Nhập Khẩu Giấy

Phát triển bền vững là xu hướng tất yếu trong bối cảnh hiện nay. Công ty P.P cần chú trọng đến việc bảo vệ môi trường, sử dụng nguyên liệu tái chế và giảm thiểu chất thải trong quá trình sản xuất và nhập khẩu. Việc áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế về môi trường và trách nhiệm xã hội giúp công ty nâng cao uy tín và thu hút khách hàng. Theo tài liệu, "Nhận thấy được những khó khăn, thách thức đối với hoạt động nhập khẩu của công ty cũng như những kinh nghiệm tích lũy được trong quá trình làm việc tại công ty P.P, tác giả muốn dùng những kiến thức, kinh nghiệm bản thân để đề xuất ra các giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực nhập khẩu..."

6.1. Ưu Tiên Sử Dụng Giấy Tái Chế Bảo Vệ Môi Trường

Việc sử dụng giấy tái chế giúp giảm thiểu lượng chất thải và tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên. Công ty cần tìm kiếm các nguồn cung giấy tái chế chất lượng cao và khuyến khích khách hàng sử dụng các sản phẩm giấy tái chế.

6.2. Áp Dụng Tiêu Chuẩn Quốc Tế Về Môi Trường Trong Nhập Khẩu Giấy

Việc áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế về môi trường giúp công ty đảm bảo rằng các sản phẩm giấy nhập khẩu đáp ứng các yêu cầu về bảo vệ môi trường. Công ty cần tìm hiểu và áp dụng các tiêu chuẩn như FSC, PEFC và ISO 14001.

6.3. Đầu Tư Vào Công Nghệ Xanh Giảm Thiểu Chất Thải Trong Sản Xuất

Đầu tư vào công nghệ xanh giúp giảm thiểu chất thải và tiết kiệm năng lượng trong quá trình sản xuất. Công ty cần tìm kiếm các công nghệ tiên tiến và thân thiện với môi trường để áp dụng vào quy trình sản xuất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Năm 2018 ghi nhận bước tiến quan trọng của thương mại quốc tế Việt Nam khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt mức kỷ lục 480,17 tỷ USD, tăng trưởng 12,2% so với năm 2017. Trong bức tranh phát triển công nghiệp chung, ngành giấy đóng vai trò huyết mạch cung cấp vật liệu đóng gói và in ấn cho toàn bộ nền kinh tế, với tổng giá trị nhập khẩu giấy và các sản phẩm giấy đạt 2,674 tỷ USD, tăng trưởng 13,8%. Sự bùng nổ của sản xuất công nghiệp kéo theo nhu cầu nguyên liệu đầu vào tăng vọt, trong khi nguồn cung ứng nội địa chưa đáp ứng đủ về cả sản lượng lẫn chủng loại.

Trước bối cảnh đó, Công ty Cổ phần Sản xuất và Thương mại P.P – một trong những đơn vị dẫn đầu thị trường phía Bắc về cung ứng nguyên liệu cho các nhà máy giấy lớn như Bãi Bằng, Vạn Điểm, Việt Trì – phải đối mặt với nhiều sức ép khốc liệt. Bên cạnh sự cạnh tranh gay gắt từ hơn 100 doanh nghiệp thương mại cùng ngành, công ty còn chịu tác động nặng nề từ biến động giá thế giới và các rào cản kỹ thuật môi trường khắt khe của Nhà nước từ giữa năm 2018.

Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là phân tích, đánh giá toàn diện thực trạng năng lực cạnh tranh trong hoạt động nhập khẩu sản phẩm giấy của Công ty Cổ phần Sản xuất và Thương mại P.P giai đoạn 2013-2018. Từ đó, tác giả xây dựng hệ thống giải pháp chiến lược khả thi nhằm tối ưu hóa chi phí logistics, quản trị rủi ro chuỗi cung ứng và mở rộng thị phần.

Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc giúp doanh nghiệp duy trì tốc độ tăng trưởng doanh thu từ 10% đến 20%/năm, củng cố vị thế Top 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam (vươn từ vị trí 226 năm 2017 lên vị trí 210 năm 2018) và thiết lập nền tảng cạnh tranh vững chắc trong thời kỳ hội nhập sâu rộng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng nền tảng Lý thuyết Lợi thế cạnh tranh của Michael Porter kết hợp với Lý thuyết Nguồn lực nội sinh (Resource-Based View) và các quan điểm hiện đại của Humbert Lesca về khả năng duy trì vị thế dài hạn của doanh nghiệp. Năng lực cạnh tranh trong hoạt động thương mại nhập khẩu được xác định là khả năng kết hợp tối ưu giữa nguồn lực tài chính, mạng lưới cung ứng toàn cầu, năng lực quản trị rủi ro và chất lượng dịch vụ khách hàng nhằm đạt mức lợi nhuận vượt trội so với đối thủ.

Khung phân tích được cụ thể hóa qua Mô hình Năm lực lượng cạnh tranh (Five Forces) và Mô hình SWOT, giúp định vị chính xác vị thế doanh nghiệp trước áp lực từ nhà cung cấp ngoại, khách hàng B2B, đối thủ tiềm ẩn và hàng hóa thay thế. Các khái niệm học thuật trọng tâm được chuẩn hóa bao gồm:

• Năng lực cạnh tranh cấp doanh nghiệp và cấp sản phẩm.
• Bột giấy nguyên thủy gồm bột giấy sợi ngắn tẩy trắng (BHKP), bột giấy sợi dài tẩy trắng (BSKP) và bột hóa nhiệt cơ (BCTMP).
• Giấy thu hồi tái chế (OCC, Kraft, Tissue) phục vụ công nghiệp sản xuất bao bì.
• Rào cản kỹ thuật thương mại và quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường.

Về mặt thể chế, cam kết WTO của Việt Nam đã hạ mức thuế suất bình quân sản phẩm giấy từ 20,7% xuống 15,1%, trong khi các hiệp định CEPT/AFTA đưa thuế suất nhập khẩu nguyên liệu giấy về 0%, tạo môi trường cạnh tranh mở nhưng đầy thách thức.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn kết hợp chặt chẽ giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp thực chứng:

• Dữ liệu thứ cấp: Được thu thập từ báo cáo tài chính kiểm toán giai đoạn 2016-2018 của Công ty P.P, cơ sở dữ liệu của Tổng cục Hải quan, Bộ Công Thương, Viện Công nghiệp Giấy và Xenlulo, cùng các báo cáo chuyên ngành của Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam (VPPA).
• Dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua khảo sát thực tế với cỡ mẫu gồm 10 doanh nghiệp khách hàng công nghiệp lớn tại thị trường miền Bắc (các nhà máy sản xuất giấy tiêu thụ nguyên liệu chính như Giấy Bãi Bằng, Giấy Vạn Điểm, Giấy Việt Trì).
• Phương pháp chọn mẫu: Áp dụng phương pháp chọn mẫu phi xác suất có chủ đích (purposive sampling). Phương pháp này được lựa chọn vì đặc thù ngành nguyên liệu giấy là thị trường B2B có tính tập trung cao; 10 đơn vị được chọn đại diện cho phần lớn thị phần tiêu thụ nguyên liệu giấy tại khu vực phía Bắc, đảm bảo độ tin cậy và tính đại diện của thông tin khảo sát.
• Phương pháp xử lý dữ liệu: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh chuỗi thời gian và tổng hợp chỉ số tài chính thông qua phần mềm Microsoft Excel. Phương pháp phân tích này giúp làm rõ tương quan giữa biến động sản lượng nhập khẩu (339.387 tấn bột giấy năm 2018) với hiệu quả kinh doanh và thị phần của công ty trong toàn bộ mốc thời gian nghiên cứu từ năm 2013 đến năm 2018.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tăng trưởng doanh thu vượt bậc nhưng biên lợi nhuận chịu áp lực lớn. Doanh thu của Công ty P.P năm 2018 lần đầu tiên chạm ngưỡng trên 3.000 tỷ đồng, tăng gần 6% so với mức 2.848 tỷ đồng của năm 2017 và tăng hơn 13% so với năm 2016. Lợi nhuận trước thuế năm 2018 đạt trên 82 tỷ đồng, tăng đáng kể so với mức 59,447 tỷ đồng năm 2016. Vị thế doanh nghiệp được nâng cao rõ rệt từ hạng 468 năm 2010 vươn lên hạng 210 năm 2018 trong bảng xếp hạng 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam.

Thứ hai, nhu cầu giấy thu hồi nhập khẩu tăng đột biến, tỷ trọng phụ thuộc ngoại cao. Tổng lượng giấy thu hồi nhập khẩu chính thức thông quan cả nước năm 2018 đạt 2,068 triệu tấn, tăng 64,6% (tương đương tăng 812.000 tấn) so với năm 2017. Trong đó, giấy carton hòm hộp phế liệu (OCC) chiếm tỷ trọng 65,0% (đạt 1,340 triệu tấn). Tỷ lệ thu gom nội địa năm 2018 mới chỉ đáp ứng 45% (1,682 triệu tấn), buộc toàn ngành phải nhập khẩu 55% nguyên liệu để duy trì sản xuất. Hằng năm, Công ty P.P nhập khẩu khoảng 10.000 tấn phế liệu để cung ứng cho thị trường.

Thứ ba, sự thiếu hụt trầm trọng nguồn cung bột giấy trong nước. Năng lực sản xuất bột giấy sợi ngắn (BHKP) nội địa chỉ đạt khoảng 210.000 tấn/năm, đáp ứng khoảng 56% nhu cầu; trong khi các loại bột sợi dài BSKP và BCTMP phải nhập khẩu 100%. Lượng bột giấy nhập khẩu toàn quốc năm 2018 đạt 339.387 tấn (trung bình 28.282 tấn/tháng), tăng 8% so với năm 2017.

Thứ tư, hạn chế về cơ sở hạ tầng kho bãi làm suy giảm sức cạnh tranh. Dù có mạng lưới cung ứng toàn cầu từ Mỹ, Canada, Châu Âu và Châu Á, Công ty P.P lại chưa sở hữu hệ thống kho bãi lưu trữ chuyên dụng. Việc phụ thuộc hoàn toàn vào luân chuyển trực tiếp từ cảng về nhà máy khách hàng làm giảm khả năng bình ổn giá bán khi thị trường giao ngay biến động.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến những biến động và khó khăn của công ty xuất phát từ các cú sốc chính sách môi trường trong năm 2018. Sau khi Trung Quốc thực thi lệnh cấm nhập khẩu phế liệu, Chính phủ Việt Nam đã ban hành Thông tư 08/2018/TT-BTNMT áp dụng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 33:2018/BTNMT, cùng Công văn 3738/TCHQ-GSQL và 4202/TCHQ-PC của Tổng cục Hải quan yêu cầu kiểm hóa 100% lô hàng phế liệu nhập khẩu. Quy định mới này khiến hàng loạt container nguyên liệu của doanh nghiệp bị ùn ứ tại cảng từ tháng 9/2018 đến tháng 12/2018, làm phát sinh chi phí lưu bãi, lưu container (demurrage/detention) từ 15% đến 25% giá trị lô hàng.

Khi so sánh với các đối thủ cạnh tranh trực tiếp tại thị trường miền Bắc như Công ty Cổ phần Giấy Trường Xuân (sở hữu 100% công nghệ Nhật Bản, công suất 30.000 tấn/năm cùng đội ngũ 100-200 nhân sự lành nghề), Công ty CP SXTMDV Quang Huy và Công ty TNHH Việt Cường, Công ty P.P có ưu thế vượt trội về quy mô vốn điều lệ (150 tỷ đồng) và uy tín lâu năm, nhưng lại yếu thế hơn về khả năng chủ động dự trữ hàng hóa.

Để làm nổi bật các luận điểm này, dữ liệu thực nghiệm có thể được mô tả trực quan qua Biểu đồ biến động cung cầu bột giấy Việt Nam giai đoạn 2015-2018 và Bảng so sánh thị phần nguyên liệu giấy khu vực miền Bắc năm 2018, minh chứng rõ nét khoảng cách giữa tốc độ tăng trưởng nhu cầu bao bì (tăng 1,1 - 1,2 triệu tấn giấy phế liệu) và năng lực cung ứng thực tế của các doanh nghiệp thương mại.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, đầu tư xây dựng hệ thống kho bãi vệ tinh và trung tâm logistics nguyên liệu. Ban Giám đốc và Phòng Vật tư - Kho vận cần triển khai dự án thuê hoặc xây dựng 02 trung tâm kho bãi tiêu chuẩn (diện tích tối thiểu 5.000 m2) tại khu vực lân cận cảng Hải Phòng và Hà Nội. Mục tiêu là cắt giảm chi phí phát sinh do lưu container tại cảng xuống dưới 5% tổng chi phí nhập khẩu, đồng thời tạo lượng hàng dự trữ an toàn đáp ứng liên tục từ 30 đến 45 ngày sản xuất cho khách hàng. Thời gian thực hiện: Giai đoạn 2020-2021.

Thứ hai, đa dạng hóa nhà cung cấp quốc tế và thực hiện nghiệp vụ phòng ngừa rủi ro tài chính. Phòng Xuất nhập khẩu phối hợp chặt chẽ với Phòng Tài chính Kế toán mở rộng danh mục đối tác cung ứng bột giấy tại các thị trường Bắc Mỹ, Bắc Âu và Nam Mỹ; đồng thời ứng dụng các công cụ phái sinh tiền tệ như hợp đồng kỳ hạn (Forward) và quyền chọn (Option) với các ngân hàng thương mại. Mục tiêu giảm thiểu tổn thất do biến động tỷ giá USD/VND xuống mức dưới 2%/năm và hạ giá mua đầu vào thấp hơn 3% đến 5% so với giá giao ngay trên thị trường. Thời gian thực hiện: Bắt đầu từ quý 1/2020 và duy trì định kỳ hàng năm.

Thứ ba, nâng cao năng lực kiểm định chất lượng và tối ưu hóa thủ tục thông quan. Phòng Kỹ thuật cần đào tạo 100% nhân viên hiện trường về tiêu chuẩn QCVN 33:2018/BTNMT, kiểm soát nghiêm ngặt độ ẩm dưới 12% và hàm lượng tạp chất không vượt quá 1% ngay tại cảng xuất hàng (POL) thông qua các tổ chức giám định quốc tế độc lập. Mục tiêu rút ngắn thời gian làm thủ tục thông quan từ 10-14 ngày xuống còn 3-5 ngày/lô hàng, đạt tỷ lệ thông quan đúng hạn 98%. Thời gian thực hiện: Hoàn thành trong 6 tháng đầu năm 2020.

Thứ tư, củng cố chuỗi liên kết chiến lược với khách hàng công nghiệp. Phòng Kinh doanh và Phòng Thị trường cần xây dựng cơ chế hợp đồng cung ứng dài hạn trọn gói đối với các khách hàng nòng cốt (như Nhà máy Giấy Bãi Bằng, Vạn Điểm, Việt Trì), áp dụng chính sách công nợ linh hoạt 30-45 ngày và chiết khấu thương mại 1,5% - 2% cho các đơn hàng khối lượng lớn. Mục tiêu tăng sản lượng tiêu thụ nguyên liệu thêm 15%/năm, nâng tỷ lệ giữ chân khách hàng thân thiết lên trên 90%. Thời gian thực hiện: Triển khai liên tục từ năm 2020 đến 2023.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhà quản trị và chuyên viên xuất nhập khẩu tại các doanh nghiệp ngành giấy: Cung cấp bức tranh toàn cảnh về thị trường nguyên liệu quốc tế, phương thức đàm phán hợp đồng ngoại thương và kinh nghiệm thực tiễn trong việc xử lý rủi ro kiểm hóa hải quan đối với hơn 2,068 triệu tấn giấy thu hồi nhập khẩu.

Ban giám đốc các nhà máy sản xuất giấy và bao bì công nghiệp: Giúp các nhà sản xuất hoạch định chính xác cơ cấu nguyên liệu đầu vào giữa bột giấy nguyên sinh và giấy phế liệu tái chế (tỷ lệ 55% nhập khẩu và 45% nội địa), từ đó tối ưu hóa chi phí sản xuất và ổn định chu kỳ vận hành.

Các cơ quan quản lý nhà nước và hiệp hội ngành nghề (Tổng cục Hải quan, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam): Cung cấp góc nhìn thực tiễn về những vướng mắc phát sinh từ Thông tư 08/2018/TT-BTNMT và các văn bản điều hành, làm căn cứ hoàn thiện khung pháp lý vừa kiểm soát ô nhiễm môi trường vừa hỗ trợ lưu thông hàng hóa cho doanh nghiệp.

Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Kinh doanh Quốc tế, Ngoại thương: Đóng vai trò là tài liệu tham khảo học thuật chuyên sâu với hệ thống số liệu thực chứng phong phú, cung cấp case study hoàn chỉnh về phân tích SWOT, Five Forces và chiến lược cạnh tranh B2B trong ngành công nghiệp nặng.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao các doanh nghiệp sản xuất giấy Việt Nam phải nhập khẩu đến 55% lượng giấy phế liệu làm nguyên liệu?
Năng lực thu gom giấy phế liệu nội địa năm 2018 mới chỉ đạt 1,682 triệu tấn (chiếm 45%), hoàn toàn không đáp ứng đủ nhu cầu sản xuất bao bì tăng thêm 1,1 - 1,2 triệu tấn. Nhập khẩu 2,068 triệu tấn giấy thu hồi là giải pháp tất yếu để bù đắp thiếu hụt, giúp hạ giá thành sản xuất và tiết kiệm tài nguyên rừng tự nhiên.

Quy chuẩn môi trường QCVN 33:2018/BTNMT tác động cụ thể ra sao đến hoạt động của Công ty P.P?
Quy chuẩn yêu cầu kiểm hóa 100% lô hàng với tiêu chuẩn khắt khe về độ ẩm dưới 12% và tạp chất dưới 1%. Vào cuối năm 2018, sự thay đổi chính sách đột ngột khiến nhiều lô hàng của Công ty P.P bị ùn ứ tại cảng, làm phát sinh chi phí lưu kho bãi lớn và kéo dài chu kỳ quay vòng vốn lưu động.

Các hiệp định thương mại tự do như CPTPP và EVFTA mang lại cơ hội gì cho doanh nghiệp nhập khẩu giấy?
Các hiệp định này mang lại lộ trình cắt giảm thuế nhập khẩu nhiều mặt hàng giấy và nguyên liệu về mức 0%, giúp Công ty P.P dễ dàng tiếp cận nguồn máy móc, hóa chất và bột giấy chất lượng cao từ các thị trường phát triển, đồng thời mở rộng cơ hội cung ứng bao bì cho các ngành xuất khẩu chủ lực.

Đâu là điểm nghẽn lớn nhất trong năng lực cạnh tranh nội tại của Công ty P.P?
Hạn chế lớn nhất của công ty là chưa sở hữu hệ thống kho bãi bảo quản quy mô lớn, khiến hoạt động giao nhận phụ thuộc trực tiếp vào thời gian bốc dỡ tại cảng. Điều này làm giảm khả năng điều tiết giá bán và tăng rủi ro tổn thất chất lượng hàng hóa dưới điều kiện khí hậu nóng ẩm tại miền Bắc.

Mô hình phân tích nào được ứng dụng để đánh giá năng lực cạnh tranh trong luận văn?
Luận văn kết hợp mô hình Năm lực lượng cạnh tranh của Michael Porter nhằm phân tích áp lực thị trường ngành cùng mô hình SWOT để đánh giá toàn diện thế mạnh vốn 150 tỷ đồng, kinh nghiệm 15 năm và các rào cản chính sách, làm cơ sở xây dựng chiến lược cạnh tranh bền vững.

Kết luận

• Hoạt động nhập khẩu nguyên liệu giấy (gồm 339.387 tấn bột giấy và 2,068 triệu tấn giấy thu hồi năm 2018) đóng vai trò sống còn đối với sự phát triển của ngành công nghiệp giấy Việt Nam.
• Công ty Cổ phần Sản xuất và Thương mại P.P đã khẳng định được vị thế dẫn đầu thị trường miền Bắc với doanh thu vượt mốc 3.000 tỷ đồng và đứng hạng 210 trong bảng xếp hạng VNR500 năm 2018.
• Nghiên cứu đã làm rõ các nút thắt then chốt của doanh nghiệp về cơ sở hạ tầng kho bãi, áp lực chi phí logistics phát sinh từ quy chuẩn QCVN 33:2018/BTNMT và rủi ro biến động tỷ giá.
• Hệ thống 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất đồng bộ bao gồm: đầu tư kho bãi tiêu chuẩn, ứng dụng công cụ phái sinh tài chính, chuẩn hóa quy trình kiểm định chất lượng và siết chặt liên kết chuỗi giá trị khách hàng B2B.
• Lộ trình thực thi chi tiết từ năm 2020 đến năm 2023 đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng doanh thu 15%/năm, hạ chi phí logistics xuống dưới 5% và tối ưu hóa năng lực cạnh tranh quốc tế.

Để tìm hiểu chi tiết toàn bộ hệ thống số liệu khảo sát, phương pháp định lượng và các phân tích chuyên sâu của đề tài, quý bạn đọc và các nhà nghiên cứu có thể tham khảo toàn văn luận văn thạc sĩ của tác giả Bùi Thái Ly tại Thư viện Trường Đại học Kinh tế Quốc dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH HOẠT ĐỘNG NHẬP KHẨU SẢN PHẨM GIẤY TẠI CÁC DOANH NGHIỆP. Cơ sở lý luận về cạnh tranh, năng lực cạnh tranh 1. Cơ sở lý luận về cạnh tranh Trong nền kinh tế thị trường, cạnh tranh là một trong những thuật ngữ sử dụng rất phổ biến. Có thể thấy khái niệm cạnh tranh xuất hiện với tần suất dày đặc trong các lĩnh vực như kinh tế, thương mại, chính trị…và ở mỗi góc độ, mỗi hoàn cảnh lại có một cách định nghĩa khác nhau về “cạnh tranh”.

Theo kinh tế học Mac-Lê Nin (Nguyễn Văn Hảo, 2011) nêu rõ: “Cạnh tranh kinh tế là sự ganh đua giữa các chủ thể kinh tế nhằm giành lấy những vị thế tạo nên lợi thế tương đối trong sản xuất, tiêu thụ hàng hóa, dịch vụ hay các lợi ích về kinh tế, thương mại khác để thu được nhiều lợi ích cho mình” Theo định nghĩa của Từ điển bách khoa Việt Nam (Nhiều tác giả, 2005): “Cạnh tranh là hoạt động ganh đua giữa những người sản xuất hàng hóa, các thương nhân, các nhà kinh doanh trong nền kinh tế thị trường, bị chi phối bởi quan hệ cung – cầu, nhằm giành các điều kiện sản xuất, tiêu thụ và thị trường có lợi nhất” Trong nền kinh tế thị trường, cạnh tranh vẫn là động lực để thúc đẩy môi trường kinh doanh phát triển, nâng cao năng lực sản xuất của toàn xã hội. Dựa trên nhiều bối cảnh, giác độ, khái niệm cạnh tranh được nghiên cứu và định nghĩa dưới nhiều quan niệm khác nhau. Tuy nhiên, nội hàm của nó có thể được hiểu theo một cách tương đồng, chủ yếu, đó là: - Cạnh tranh là một hành động có chủ đích mà chủ thể là những cá nhân, tổ chức “” kinh tế ganh đua để kinh doanh một mặt hàng chung trong cùng một thị trường.” - Cạnh tranh là một trong những yếu tố tất yếu trong cơ chế thị trường, nhằm mục “” tiêu mở rộng thị phần, gia tăng khách hàng, đem lại mức lợi nhuận cao nhất.” ““ Cạnh tranh mang lại nhiều lợi ích cho nền kinh tế. Cạnh tranh buộc người sản xuất phải nắm bắt những nhu cầu của khách hàng, áp dụng tiến bộ của khoa học kỹ thuật, những thành tựu mới trong sản xuất, cải tiến chất lượng sản phẩm, mẫu mã, bao bì.Ở một khía cạnh vĩ mô hơn, cạnh tranh giúp cho việc phân chia nguồn lực hạn chế hợp lý hóa, giúp cơ cấu lại nền kinh tế, gia tăng năng suất lao động và dần dần xóa bỏ 4 những chế độ độc quyền, quốc hữu.

Tuy nhiên, bản chất của sự cạnh tranh là ganh đua nên nó cũng tiềm ẩn nhiều hệ lụy. Nhiều doanh nghiệp vì chạy theo lợi nhuận mà bất chấp, lách luật như trốn thuế, buôn lậu…nhằm cắt bớt những chi phí sản xuất hoặc các thủ đoạn phi đạo đức làm tổn hại đến sức khỏe người tiêu dùng hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng lên môi trường sống. Cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh Năng lực cạnh tranh là thuật ngữ xuất hiện phổ biến trên rất nhiều các phương diện của môi trường kinh doanh. Thuật ngữ này tuy không mới nhưng các định nghĩa về nó cũng chỉ giới hạn ở mức độ chung chung và khó đo lường.

Có thể thấy một số các khái niệm chung về năng lực cạnh tranh như sau: “Theo từ điển Bách khoa toàn thư Việt Nam (Nhiều tác giả, 2005): “Năng lực ” cạnh tranh là khả năng của một mặt hàng, một đơn vị kinh doanh, hoặc một nước giành thắng lợi (kể cả giành lại một phần hay toàn bộ thị phần) trong cuộc cạnh tranh trên thị trường tiêu thụ”.