CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH DỊCH VỤ NHẬN HÀNG NHẬP KHẨU BẰNG ĐƯỜNG BỘ TẠI DOANH NGHIỆP GIAO NHẬN VẬN CHUYỂN HÀNG HÓA QUỐC TẾ CHƯƠNG 3: NĂNG LỰC CẠNH TRANH DỊCH VỤ NHẬN HÀNG NHẬP KHẨU BẰNG ĐƯỜNG BỘ TẠI CÔNG TY TNHH ALI LOGISTICS VIỆT NAM CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN VÀ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH DỊCH VỤ NHẬN HÀNG NHẬP KHẨU BẰNG ĐƯỜNG BỘ TẠI CÔNG TY TNHH ALI LOGISTICS VIỆT NAM 7 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH DỊCH VỤ NHẬN HÀNG NHẬP KHẨU BẰNG ĐƯỜNG BỘ TẠI DOANH NGHIỆP GIAO NHẬN VẬN CHUYỂN HÀNG HÓA QUỐC TẾ 2. Khái quát về dịch vụ nhận hàng nhập khẩu bằng đường bộ 2. Khái niệm dịch vụ nhận hàng nhập khẩu bằng đường bộ Dịch vụ giao nhận (Freight Forwarding Service) là bất kì loại dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lưu kho, bốc xếp, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng như các dịch vụ tư vấn hay có liên quan đến các dịch vụ trên, kể cả các vấn đề hải quan, tài chính, mua bảo hiểm, thanh toán, thu thập, chứng từ liên quan đến hàng hóa (theo quy tắc mẫu của FIATA (Hiệp hội giao nhận kho vận quốc tế) về dịch vụ giao nhận). Theo Điều 163 Luật Thương mại năm 1997 “Dịch vụ giao nhận hàng hoá là hành vi Thương mại, theo đó người làm dịch vụ giao nhận hàng hóa nhận hàng từ người gửi, tổ chức vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm các thủ tục giấy tờ và các dịch vụ khác có liên quan để giao hàng cho người nhận theo sự uỷ thác của chủ hàng, của người vận tải hoặc người làm dịch vụ giao nhận khác (gọi chung là khách hàng).
Giao nhận vận chuyển hàng hóa là yêu cầu tất yếu của trao đổi mua bán hàng hóa, nó là một khâu không thể thiếu được trong quá trình lưu thông nhằm đưa hàng hóa từ nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng. Dịch vụ giao nhận hàng nhập khẩu bằng đường bộ là dịch vụ liên quan đến vận chuyển và làm các thủ tục để nhận hàng nhập khẩu thông qua phương thức vận chuyển đường bộ. Dịch vụ giao nhận hàng hóa nhập khẩu bằng đường bộ đảm nhận toàn bộ khối lượng công việc kể từ khi nhận hàng từ người bán đến khi giao hàng cho người mua. Đồng thời dịch vụ này phải chuẩn bị kiểm tra toàn bộ các chứng từ hàng hóa, kiểm tra đối chiếu với các quy định của nó, trên cơ sở đó tham mưu khách hàng nhập các bộ chứng từ hoàn hảo để công việc vận chuyển tiến hành trôi chảy, tiết kiệm, hiệu quả.
Đặc điểm dịch vụ nhận hàng nhập khẩu bằng đường bộ Đặc điểm dịch vụ: - Tính vô hình: Dịch vụ mang đặc tính vô hình bởi vì nó không thể nhìn thấy hay sờ được như các sản phẩm vật lý khác. Thay vì đó, dịch vụ được xác định bởi các trải nghiệm, tương tác và cảm xúc của khách hàng. Điều này có nghĩa là dịch vụ không thể được lưu trữ hay vận chuyển như một sản phẩm vật lý, và sản phẩm thường được cung cấp – tiêu thụ cùng một lúc. - Tính không thể tách rời: dịch vụ không thể tách rời là bởi quá trình sản xuất và tiêu thụ dịch vụ thường xuyên xảy ra cùng một lúc.
Các yếu tố của dịch vụ, chẳng hạn như kỹ năng, quy trình và trải nghiệm khách hàng, thường không thể tách rời nhau trong quá trình sản xuất và tiêu thụ dịch vụ. - Tính không lưu trữ: Một trong những đặc điểm quan trọng của dịch vụ là tính không lưu trữ, nghĩa là các dịch vụ không thể được sản xuất trước và lưu trữ để bán trong tương lai như các sản phẩm vật liệu. Thay vào đó, các dịch vụ được tạo ra và tiêu thụ tại cùng một thời điểm. Sau khi dịch vụ được tiêu thụ, nó không thể được lưu trữ và sử dụng lại sau này.
- Tính đa dạng: Tính đa dạng của dịch vụ cho thấy rằng dịch vụ có thể mang nhiều hình thức, kiểu dáng và mức độ khác nhau. Điều này phụ thuộc vào loại dịch vụ mà khách hàng yêu cầu, nhu cầu của khách hàng, cách thức cung cấp và kinh nghiệm của nhà cung cấp dịch vụ. Tính đa dạng của dịch vụ còn thể hiện qua sự đa dạng về chất lượng, mức độ phù hợp với khách hàng, giá cả, thời gian cung cấp, địa điểm cung cấp và các yếu tố khác. Do đó, để đáp ứng nhu cầu của khách hàng, nhà cung cấp dịch vụ phải có sự đa dạng trong sản phẩm, chất lượng dịch vụ, cách thức cung cấp, quy trình hoạt động và chiến lược kinh doanh.
Đặc điểm vận tải đường bộ: Đường bộ hiện đang là phương thức vận chuyển phổ biến nhất ở hầu hết các quốc gia và tại VN hiện nay. 9 Đây là con đường vận chuyển có chi phí cố định thấp (xe tải chở hàng, chi phí bến bãi…) và chi phí biến đổi trung bình (nhiên liệu, lao động, bảo dưỡng phương tiện…). Ưu điểm nổi bật của đường bộ là có tính cơ động và tính tiện lợi cao, có thể đến được mọi nơi, mọi chỗ, với lịch trình vận chuyển rất linh hoạt. Bởi vậy đây là phương thức vận chuyển thống trị ở các đô thị, cung cấp dịch vụ nhanh chóng, đáng tin cậy, an toàn, thích hợp với những lô hàng vừa và nhỏ, tương đối đắt tiền với cự li vận chuyển trung bình và ngắn.
Đặc biệt, phương thức vận tải này thường không có quy định về thời gian cụ thể, không phụ thuộc vào giờ giấc nên có thể sắp xếp và thay đổi lịch trình di chuyển dễ dàng, chỉ cần có sự thống nhất thời gian của các bên tham gia vận chuyển. Chủ động linh hoạt trong lựa chọn kết hợp các phương tiện vận chuyển của các loại hình vận tải khác nhau, ví dụ: tàu hỏa (tàu thủy) vận chuyển hàng hóa đến ga đỗ (bến cảng). sẽ vận chuyển hàng hóa từ đó đến các địa điểm cuối cùng. Hình thức vận tải bằng đường bộ này cũng có khả năng bảo quản hàng hóa có mức độ an toàn cao, đảm bảo chất lượng hàng trong suốt đoạn đường dài vận chuyển.
Mặt hạn chế của đường bộ là năng lực vận tải bị giới hạn bởi dung tích chứa hàng của thùng xe. Trọng tải trung bình của xe tải chỉ khoảng 5-10 tấn, xe chuyên chở container cũng chỉ đạt được 30-40 tấn, nhỏ hơn nhiều so với các toa xe đường sắt và tàu biển với khả năng vận chuyển hàng trăm và hàng vạn tấn. Vận chuyển đường bộ khoảng cách đường dài thường phải nộp thêm các khoản phụ phí đường bộ: phí nhiên liệu, nộp phí ở trạm thu phí, phí cầu đường… Việc vận chuyển bằng đường bộ cũng ẩn chứa nhiều rủi ro như kẹt tai nạn giao thông, kẹt xe do tình trạng quá tải của hệ thống giao thông,… có thể gây ảnh hưởng lớn đến hàng hóa và thời gian giao hàng. Phương thức vận chuyển này cũng phụ thuộc nhiều vào yếu tố thời tiết.
10 Do là một loại hình dịch vụ nên dịch vụ nhận hàng nhập khẩu bằng đường bộ mang những đặc điểm chung của dịch vụ, đó là nó là hàng hóa vô hình nên không có tiêu chuẩn đánh giá chất lượng đồng nhất, không thể cất giữ trong kho, sản xuất và tiêu dùng được diễn ra đồng thời, chất lượng của dịch vụ phụ thuộc vào cảm nhận của người được phục vụ. Chất lượng của dịch vụ phụ thuộc vào cảm nhận của người được phục vụ. Nhưng do đây là một hoạt động đặc thù nên dịch vụ này có những đặc điểm riêng: - Dịch vụ giao nhận hàng hóa không tạo ra sản phẩm vật chất, nó chỉ làm cho đối tượng thay đổi vị trí về mặt không gian chứ không tác động về mặt kỹ thuật làm thay đổi hàng hóa đó. - Mang tính thụ động: Đó là do dịch vụ này phụ thuộc rất nhiều vào nhu cầu của khách hàng, các quy định của người vận chuyển, các ràng buộc về luật pháp, thể chế của chính phủ (nước xuất khẩu, nước nhập khẩu, nước thứ ba).
- Mang tính thời vụ: Dịch vụ giao nhận là dịch vụ phục vụ cho hoạt động xuất nhập khẩu nên nó phụ thuộc rất lớn vào lượng hàng hóa xuất nhập khẩu, chịu ảnh hưởng của tính thời vụ. - Ngoài những công việc như làm thủ tục, môi giới, lưu cước, người làm dịch vụ giao nhận còn tiến hành các dịch vụ khác như gom hàng, chia hàng, bốc xếp nên để hoàn thành công việc tốt hay không còn phụ thuộc nhiều vào cơ sở vật chất kỹ thuật và kinh nghiệm của người giao nhận. Phân loại dịch vụ nhận hàng nhập khẩu bằng đường bộ Căn cứ vào nghiệp vụ kinh doanh: - Giao nhận thuần túy: là hoạt động giao nhận chỉ bao gồm việc gửi hàng đi hoặc nhận hàng đến. - Giao nhận tổng hợp: là hoạt động giao nhận ngoài hoạt động thuần túy còn bao gồm việc xếp dỡ, bảo quản hàng hóa, vận chuyển đường ngắn, lưu kho, lưu bãi,… Căn cứ vào số lượng hàng hóa: 11 - Vận chuyển hàng nguyên container (FTL) là hình thức vận tải hàng hóa trong đó toàn bộ khoang xe tải được dành riêng để vận chuyển hàng hóa của một khách hàng.
FTL thường được sử dụng để vận chuyển số lượng lớn hàng hóa hoặc các loại hàng hóa có yêu cầu cao về thời gian vận chuyển. - Vận chuyển hàng lẻ (LTL): là hình thức vận tải hàng hóa trong đó nhiều khách hàng chia sẻ khoang xe tải. LTL thường được sử dụng để vận chuyển số lượng nhỏ hàng hóa hoặc các loại hàng hóa có yêu cầu về thời gian vận chuyển linh hoạt. Căn cứ vào phạm vi cung cấp dịch vụ: - Dịch vụ trọn gói: Bao gồm tất cả các công đoạn từ nhận hàng tại nước ngoài, vận chuyển hàng hóa về Việt Nam, thông quan hàng hóa, đến giao hàng tận tay khách hàng.
- Dịch vụ riêng lẻ: Chỉ cung cấp một hoặc một số công đoạn trong quy trình nhận hàng nhập khẩu, như vận chuyển hàng hóa, thông quan hàng hóa, hoặc giao hàng tận tay khách hàng. Căn cứ vào loại hình hàng hóa: - Dịch vụ nhận hàng nhập khẩu thông thường: Áp dụng cho các loại hàng hóa thông thường, không yêu cầu các thủ tục đặc biệt. - Dịch vụ nhận hàng nhập khẩu đặc biệt: Áp dụng cho các loại hàng hóa đặc biệt, yêu cầu các thủ tục đặc biệt, như hàng hóa nguy hiểm, hàng hóa cồng kềnh, hàng hóa giá trị cao,. Khái quát về năng lực cạnh tranh dịch vụ nhận hàng nhập khẩu bằng đường bộ 2.