PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài Giáo dục Quốc phòng và An ninh là một môn học nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân nhằm đào tạo con người mới xã hội chủ nghĩa. Đây là một trong những nhiệm vụ quan trọng góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện, tạo cho thế hệ trẻ có điều kiện tu dưỡng phẩm chất, rèn luyện năng lực để sẵn sàng thực hiện 2 nhiệm vụ chiến lược của đất nước: Xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; góp phần nâng cao ý thức Quốc phòng – An ninh, củng cố nền quốc phòng toàn dân an ninh nhân dân, xây dựng nền Quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân vững mạnh. Trải qua hơn 60 năm (1961 đến nay) hình thành và phát triển môn học GDQPAN đã khẳng định vị thế của mình với sự nỗ lực của không chỉ riêng ngành giáo dục mà còn nhận được sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước và các cấp, các ngành qua từng giai đoạn.
Thực hiện Chỉ thị 12-CT/TW ngày 03/5/2007 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác GDQPAN trong tình hình mới; Nghị định 116/2007-NĐ-CP về GDQPAN; Chỉ thị số 417/CT-TTG ngày 31/3/2010 của Thủ tướng Chính phủ vế việc tăng cường chỉ đạo, thực hiện công tác GDQPAN năm 2010 và những năm tiếp theo; Thông tư số 01/2017/TT-BGDĐT ngày 13/01/2017 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo; Thông tư số 01/2018/TT-BGDĐT ngày 26/01/2018 của Bộ trường Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác làm cơ sở pháp lý để thực hiện nhiệm vụ GDQPAN trong các trường THPT. Từng bước tác động sâu sắc đến cả các cơ quan quản lý và tổ chức thực hiện nhiệm vụ GDQPAN, làm thay đổi tư duy của các cấp, các ngành cũng như toàn xã hội đối với môn học, góp phần khẳng định được vị thế của môn học trong hệ thống giáo dục quốc dân. Xác định rõ vị trí, vai trò của nhiệm vụ đó, trong những năm qua Cấp Uỷ Ban Giám hiệu Trường THPT H luôn quan tâm chỉ đạo và tổ chức triển khai thực hiện tốt công tác Giáo dục quốc phòng và an ninh cho học sinh. Đặc biệt chỉ đạo, xây dựng kế hoạch hướng dẫn giáo viên chọn các hình thức tổ chức Dạy - Học tích cực; Các giáo viên cũng đã được tập huấn về đổi mới phương pháp dạy học, từ đó đã mạnh dạn thay đổi cách soạn giáo án, hình thức tổ chức dạy học phù hợp với trình độ nhận thức lứa tuổi cũng như nội dung và kiến thức môn học.
Việc đổi mới phương pháp Dạy - Học là một vấn đề đang được toàn xã hội nói chung và đặc biệt là ngành giáo dục nói riêng rất quan tâm, nhằm tạo sự chuyển biến lớn trong quá trình Dạy - Học, điều đó càng đòi hỏi người giáo viên phải tích cực tìm tòi, học hỏi và không ngừng sáng tạo để đạt được mục tiêu giáo dục đề ra. Sau nhiều năm giảng dạy môn Giáo dục quốc phòng và an ninh theo phương pháp mới, bản thân tôi nhận thấy trong một tiết dạy giáo viên phải chuyển tải nhiều kiến thức đồng thời phân chia thời gian học lý thuyết cũng như thực hành phải hợp lý khoa học mới giải quyết được hết trọng tâm nội dung bài dạy. Mặt khác không để học sinh học phần lí thuyết cũng như thực hành một cách thờ ơ, xem thường và cũng 1 skkn Sử dụng mô hình luyện tập nhằm nâng cao kĩ năng thực hành các tư thế, động tác cơ bản vận động trên chiến trường cho học sinh lớp 12 môn giáo dục quốc phòng và an ninh tránh sự nhàm chán trong tập luyện đó là yếu tố chủ quan, đòi hỏi giáo viên phải vận dụng phát huy tốt việc đổi mới phương pháp giảng dạy. Cần lưu ý rằng, để phục vụ đắc lực cho việc nâng cao chất lượng giảng dạy, hướng nghiên cứu của các giáo viên Giáo dục quốc phòng và an ninh nên tập trung trực tiếp vào nội dung kiến thức môn học hay những yếu tố tham gia vào quá trình dạy và học như: Đổi mới phương pháp giảng dạy, đổi mới cách thức tổ chức các hoạt động trong nội dung chương trình học tập.
Đổi mới mạnh mẽ sâu rộng phương pháp dạy và học, phương pháp kiểm tra, đánh giá: Giáo viên cần phải đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng tích cực hoá hơn nữa quá trình học tập của học sinh, phải tạo ra cho học sinh có hứng thú trong quá trình học tập và tự giác, tích cực tham khảo tài liệu, chủ động nắm bắt nội dung môn học, nhằm hiểu sâu hơn nữa kiến thức. Đồng thời, cần cải tiến phương pháp học tập của học sinh, bởi hoạt động của giáo viên trên lớp đã bao hàm hoạt động của học sinh; cũng như vậy, hoạt động học của học sinh luôn chứa đựng vai trò giảng dạy của giáo viên. Để dự báo năng lực học tập, tự giáo dục của học sinh, năng lực giảng dạy của giáo viên, từ đó điều chỉnh, cải tiến cách thức học tập của học sinh, phương pháp giảng dạy của giáo viên. Có như vậy, chúng ta mới thực sự biến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo.
Việc giảng dạy nội dung các tư thế vận động cơ bản trên chiến trường cho học sinh khối 12 của trường THPT H trong những năm qua cũng gặp rất nhiều khó khăn do địa điểm nơi trường đóng điều kiện thời tiết không thuận lợi, giờ học thực hành không có nhà đa năng để luyện tập. Đội ngũ giáo viên tham gia giảng dạy bộ môn Giáo dục quốc phòng và an ninh còn thiếu nên chất lượng dạy và học của bộ môn cũng gặp những khó khăn nhất định. Tuy nhiên, trong thực tế để thực hiện tốt các bài tập thực hành trên chiến trường, thì đầu tiên ta phải thực hiện tốt các bài tập cơ bản các tư thế, động tác cơ bản vận động trên chiến trường. Xuất phát từ yêu cầu và nhiệm vụ trên tôi ghi chép lại thành sáng kiến kinh nghiệm của mình dưới đề tài “Sử dụng mô hình luyện tập nhằm nâng cao kĩ năng thực hành các tư thế, động tác cơ bản vận động trên chiến trường cho học sinh khối 12 môn giáo dục quốc phòng và an ninh” 2.
Mục đích nghiên cứu Nhằm nâng cao chất lượng dạy và học bộ môn Giáo dục quốc phòng và an ninh cho học sinh phổ thông đặc biệt là việc giúp cho học sinh lớp 12 nắm vững và thực hiện tốt các tư thế, động tác vận động trên chiến trường và có thể vận dụng vào trong cuộc sống hàng ngày, thực tiễn chiến đấu. Tăng cường sức khỏe, đảm bảo cho cơ thể phát triển hài hòa cân đối, giữ gìn và hình thành các tư thế ngay ngắn, phát triển hệ thống cơ quan nội tạng trong cơ thể như tim mạch, hô hấp, hệ xương, hệ cơ… Tăng cường quá trình trao đổi chất, củng cố và rèn luyện hệ thống thần kinh, phát triển các tố chất vận động, nâng cao năng lực làm việc, trang bị cho học sinh những tri thức kĩ năng, kĩ xảo vận động cần thiết cho các hoạt động khác trong cuộc sống. Góp phần vào việc hình thành các thói quen đạo đức, phát triển trí tuệ, rèn luyện ý thức tổ chức kỷ luật, tác phong nhanh nhẹn, có tinh thần tập thể cao. Giúp học sinh nhanh chóng hình thành được các kỹ năng cơ bản của các tư 2 skkn Sử dụng mô hình luyện tập nhằm nâng cao kĩ năng thực hành các tư thế, động tác cơ bản vận động trên chiến trường cho học sinh lớp 12 môn giáo dục quốc phòng và an ninh thế, động tác vận động cơ bản trên chiến trường, tự giác tích cực chủ động trong việc tiếp thu các kiến thức đã được học.
Khi nghiên cứu đề tài này tôi mong muốn kích thích được tính hứng thú cho học sinh trong quá trình tập luyện, nắm được trường hợp vận dụng, các loại địa hình địa vật, hô khẩu lệnh và thực hiện được tất cả các động tác vận động trong chiến trường, thực hiện tốt việc bảo vệ độc lập chủ quyền thống nhất toàn vẹn lãnh thổ. Vì vậy mục đích của sáng kiến kinh nghiệm là ghi nhận, đúc kết những kinh nghiệm trong việc đưa ra mô hình luyện tập nhằm nâng cao kĩ năng thực hành vào quá trình giảng dạy của bản thân và đồng nghiệp để cùng nhau tham khảo, tìm ra được những giải pháp tối ưu nhất, có hiệu quả nhất góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy các giờ thực hành môn GDQPAN trong trường THPT. Đối tượng nghiên cứu Học sinh khối 12 năm học 2021 – 2022 ở trường THPT H. Kế hoạch nghiên cứu Đề tài được tiến hành từ 05/09/2021 - 18/04/2022 và được chia thành 3 giai đoạn: * Giai đoạn 1: từ 05/09/2021 - 05/12/2021): Chọn đề tài SKKN, xây dựng và thông qua đề cương nghiên cứu * Giai đoạn 2: từ 06/12/2021 – 06/02/2022: Thu thập xử lý các số liệu, giải quyết nhiệm vụ 1 * Giai đoạn 3: Từ 07/02/2022 – 18/04/2022: Giải quyết nhiệm vụ 2, hoàn thành đề tài SKKN, báo cáo trước tổ chuyên môn và nhà trường 5.
Phạm vi nghiên cứu Cho các tiết học thực hành của bài: Các tư thế, động tác cơ bản vận động trên chiến trường ở khối 12 môn Giáo dục Quốc phòng và An ninh ở Trường THPT H. Nhiệm vụ nghiên cứu Để thực hiện mục đích trên, chúng tôi đã thực hiện những nhiệm vụ sau: - Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của việc ứng dụng mô hình luyện tập nhằm nâng cao kĩ năng thực hành các tư thế, động tác cơ bản vận động trên chiến trường ở lớp 12 môn GDQPAN. - Ứng dụng và đánh giá hiệu quả của việc áp dụng mô hình luyện tập nhằm nâng cao kĩ năng thực hành các tư thế, động tác cơ bản vận động trên chiến trường ở lớp 12 môn GDQPAN - Thiết kế giáo án thực nghiệm giảng dạy kiểm chứng tính khả thi của đề tài. 3 skkn Sử dụng mô hình luyện tập nhằm nâng cao kĩ năng thực hành các tư thế, động tác cơ bản vận động trên chiến trường cho học sinh lớp 12 môn giáo dục quốc phòng và an ninh - Tiến hành thực nghiệm sư phạm nhằm để kiểm tra, đánh giá tính khả thi và tính hiệu quả của giáo án đã xây dựng.
Phương pháp nghiên cứu Để giải quyết được các nhiệm vụ của đề tài, tôi đã dùng các phương pháp nghiên cứu sau: - Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu. - Phương pháp quan sát sư phạm. - Phương pháp làm đồ dùng dạy học - Phương pháp thực nghiệm sư phạm. - Phương pháp toán học thống kê xử lí kết quả 8.