phần mở đầu, kết luận, các phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, luận án có kết cấu bốn chƣơng: Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu về hệ thống đăng ký quốc tế nhãn hiệu theo Thỏa ƣớc và Nghị định thƣ Madrid Chƣơng 2: Một số vấn đề lý luận cơ bản về đăng ký quốc tế nhãn hiệu Chƣơng 3: Đánh giá hiệu quả sử dụng hệ thống Madrid hiện nay Chƣơng 4: Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng hệ thống Madrid trong bối cảnh hội nhập quốc tế 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ HỆ THỐNG ĐĂNG KÝ QUỐC TẾ NHÃN HIỆU 1. Tình hình nghiên cứu và các vấn đề đã đƣợc nghiên cứu 1. Tình hình nghiên cứu lý luận về hệ thống đăng ký quốc tế nhãn hiệu Qua nghiên cứu các công trình khoa học đƣợc công bố ở Việt Nam và ở nƣớc ngoài, có thể thấy rằng, việc nghiên cứu lý luận về hệ thống đăng ký quốc tế nhãn hiệu theo Thỏa ƣớc và Nghị định thƣ Madrid đã đƣợc các nhà khoa học pháp lý đề cập đến ở những phạm vi và theo những khía cạnh khác nhau. Hệ thống đăng ký quốc tế nhãn hiệu theo Thỏa ƣớc và Nghị định thƣ Madrid có thể đƣợc các nhà khoa học nghiên cứu ở phạm vi rộng, trong khuôn khổ khoa học Luật quốc tế, Luật dân sƣ hoặc ở phạm vi hẹp, trong chuyên ngành Luật sở hữu trí tuệ.
Dƣới góc độ Luật quốc tế, pháp luật quốc tế về hệ thống đăng ký quốc tế nhãn hiệu đƣợc đề cập với tƣ cách là nguồn của Tƣ pháp quốc tế, bao gồm những quy phạm pháp luật điều chỉnh các quan hệ dân sự (theo nghĩa rộng) có yếu tố nƣớc ngoài [46], cụ thể là quan hệ về quyền sở hữu công nghiệp. Tại chƣơng IX của Giáo trình tƣ pháp quốc tế [47], Thỏa ƣớc Madrid [184] và Nghị định thƣ Madrid [190] đƣợc đề cập trong danh mục các điều ƣớc quốc tế trong lĩnh vực bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp. Tại chƣơng VII “Quyền Sở hữu công nghiệp trong tƣ pháp quốc tế” của giáo trình Tƣ pháp quốc tế [11], Thỏa ƣớc Madrid và Nghị định thƣ Madrid đƣợc coi là những “điều ƣớc quốc tế chuyên biệt” nhằm mục đích quy định các điều kiện thuận lợi cho việc đăng ký nhãn hiệu tại các nƣớc thành viên, đáp ứng nhu cầu thống nhất hóa, đơn giản hóa quy trình, thủ tục đăng ký nhãn hiệu tại nƣớc ngoài. Trong giáo trình này, tác giả cũng đề cập một cách khái quát sự khác nhau giữa Thỏa ƣớc Madrid và Nghị định thƣ Madrid, các qui định của Thỏa ƣớc và Nghị định thƣ về việc nộp đơn đăng ký quốc tế, hiệu lực của đăng ký quốc tế và từ chối bảo hộ [11, tr.
Tại chƣơng III của giáo trình Tƣ pháp quốc tế [28], tác giả cũng giới thiệu sơ lƣợc về lịch sử hình thành và ý nghĩa của Thỏa ƣớc Madrid và 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Nghị định thƣ; thủ tục đăng ký quốc tế nhãn hiệu theo hai điều ƣớc này, những điểm giống nhau và khác nhau khi đăng ký quốc tế nhãn hiệu theo Thỏa ƣớc và Nghị định thƣ. Hệ thống đăng ký quốc tế nhãn hiệu theo Thỏa ƣớc và Nghị định thƣ đƣợc các tác giả của các cuốn Giáo trình tƣ pháp quốc tế [11], [46], [47], [49], [28] đề cập trong tổng thể các điều ƣớc quốc tế trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ mà Việt Nam đã gia nhập. Trong tài liệu “Những vấn đề của Tƣ pháp quốc tế về Bảo hộ nhãn hiệu và internet trong Cộng đồng châu Âu”(“International Private Law Issues regarding Trademark Protection and the Internet within the EU”) [152], Thỏa ƣớc Madrid và Nghị định thƣ Madrid [185] đƣợc ghi nhận là nguồn của luật quốc tế về quyền sở hữu trí tuệ, bao gồm quyền đối với nhãn hiệu. Tuy nhiên, tài liệu này chƣa làm rõ khái niệm về đăng ký quốc tế, chƣa cung cấp một cách hệ thống và đầy đủ các qui định pháp luật quốc tế về đăng ký quốc tế nhãn hiệu, chƣa phân tích đầy đủ những hiệu quả của việc sử dụng hệ thống cũng nhƣ quy trình nộp đơn và thẩm định đơn quốc tế theo hệ thống Madrid.
Trong tài liệu “Luật Nhãn hiệu quốc tế - hệ thống Madrid” (“International Trademark Law – the Madrid System”) [125], tác giả Vicenç Feliú đề cập tới khái niệm về “hệ thống Madrid” là một hệ thống quản lý tập trung (bởi WIPO) để có đƣợc đăng ký nhãn hiệu tại các quốc gia riêng rẽ, trên cơ sở một “đăng ký quốc tế” nhãn hiệu; đồng thời khái quát sơ bộ về quy trình nộp đơn quốc tế và sự chồng lấn thành viên của Thỏa ƣớc Madrid và Nghị định thƣ. Đồng thuận với quan điểm của tác giả Vicenç Feliú, trong luận văn thạc sỹ của mình, tác giả cũng đã chỉ rõ “liên quan tới việc đăng ký quốc tế nhãn hiệu, có hai điều ƣớc quốc tế, độc lập với nhau nhƣng có liên quan mật thiết với nhau, cùng đảm bảo cho một hệ thống duy nhất để đăng ký quốc tế nhãn hiệu trong phạm vi đa quốc gia/lãnh thổ trên khắp thế giới, đƣợc gọi là “hệ thống Madrid”. Đồng thời, tác giả cũng đã đề cập tới quá trình hình thành và phát triển của hệ thống Madrid; phân tích và so sánh các quy định pháp luật về đăng ký quốc tế nhãn hiệu giữa Thỏa ƣớc và Nghị định thƣ, các ƣu điểm và nhƣợc điểm của hệ thống nói chung và của từng điều ƣớc nói riêng, những điểm 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chung và điểm khác biệt của hai điều ƣớc quốc tế này, quy trình xử lý đơn quốc tế. Tuy nhiên, một số các vấn đề lý luận nhƣ: khái niệm “đăng ký quốc tế nhãn hiệu”; các điều ƣớc quốc tế có liên quan đến việc đăng ký quốc tế nhãn hiệu; hiệu quả sử dụng hệ thống Madrid; các yếu tố bảo đảm cho việc sử dụng hiệu quả hệ thống Madrid, v.
chƣa đƣợc nghiên cứu một cách hệ thống và toàn diện. Dƣới góc độ Luật dân sự, hệ thống đăng ký quốc tế nhãn hiệu đƣợc nghiên cứu với tƣ cách là quy phạm pháp luật nhằm điều chỉnh các quan hệ tài sản mang tính chất hàng hóa – tiền tệ và các quan hệ nhân thân [53], trên cơ sở bình đẳng, độc lập của các chủ thể khi tham gia vào các quan hệ đó và có hiệu lực pháp lý trên lãnh thổ một/một số quốc gia hoặc trong khu vực hoặc trên thế giới, trong đó đối tƣợng điều chỉnh chính là quan hệ về tài sản và quan hệ về nhân thân [43] đối với quyền sở hữu trí tuệ, cụ thể là, quyền sở hữu đối với nhãn hiệu đƣợc xác lập thông qua hệ thống đăng ký quốc tế nhãn hiệu. Trong giáo trình Luật dân sự của TS. Nguyễn Ngọc Điện [20], sách chuyên khảo về Luật dân sự của các tác giả TS.
Nguyễn Xuân Quang, TS. Lê Nết và TS. Nguyễn Hồ Bích Hằng [48], TS. Đinh Văn Thanh và Đinh Thị Hằng [54], nội dung về hệ thống đăng ký quốc tế nhãn hiệu theo Thỏa ƣớc và Nghị định thƣ đƣợc đề cập nhƣ một trong những cách thức xác lập quyền sở hữu đối với nhãn hiệu, trong tổng thể đề cập tới những vấn đề cơ bản về nhãn hiệu, quyền và nghĩa vụ của chủ sở hữu nhãn hiệu, thực trạng vi phạm và vấn đề bảo hộ.
Trong các tài liệu chuyên ngành Luật sở hữu trí tuệ nhƣ Giáo trình Luật Sở hữu trí tuệ của các TS. Lê Đình Nghị và TS. Vũ Thị Hải Yến [44], Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ ở Việt Nam – Những vấn đề lý luận và thực tiễn của các TS. Lê Hồng Hạnh và Đinh Thị Mai Phƣơng [31], vấn đề đăng ký quốc tế nhãn hiệu đƣợc đề cập trong một tổng thể hệ thống các đối tƣợng sở hữu trí tuệ, cách thức bảo hộ và cơ chế thực thi quyền sở hữu trí tuệ nói chung.
Tài liệu Thực thi quyền sở hữu trí tuệ trong tiến trình hội nhập quốc tế - Những vấn đề lý luận và thực tiễn của GS. Nguyễn Bá Diến [12] cũng đề cập tới Thỏa ƣớc Madrid về đăng ký quốc tế nhãn hiệu và Nghị định thƣ liên quan tới Thỏa ƣớc Madrid về đăng ký quốc tế nhãn hiệu là hai trong số các điều ƣớc quốc tế về sở hữu trí tuệ mà Việt Nam đã tham gia, trong tổng 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thể pháp luật về quyền sở hữu trí tuệ. Một số các tài liệu trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ có đề cập tới vấn đề đăng ký quốc tế nhãn hiệu theo Thỏa ƣớc hoặc Nghị định Thƣ hoặc theo cả hai điều ƣớc này, đó là: Quyền Sở hữu trí tuệ của TS. Lê Nết [43], Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ của TS.
Lê Trung Đạo [19], Tài liệu tập huấn về WTO và hội nhập kinh tế quốc tế cho đối tượng doanh nghiệp của TS. Phạm Văn Chắt [6], Bảo hộ sở hữu công nghiệp, 380 câu hỏi và đáp dành cho doanh nghiệp của tác giả Vũ Khắc Trai [58], Các yếu tố của quyền SHTT của TS. Phùng Trung Tập [52], Chỉ dẫn áp dụng Luật sở hữu trí tuệ của tác giả Trần Hoài Nam [39] và 99 câu hỏi về nhãn hàng hóa và nhãn hiệu hàng hóa của Viện nghiên cứu và đào tạo về quản lý [60]. Trong một số các tài liệu đã công bố của các chuyên gia trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ có liên quan tới việc đăng ký quốc tế nhãn hiệu, nhƣ: tài liệu Đổi mới và hoàn thiện pháp luật về Sở hữu trí tuệ của TS.
Lê Xuân Thảo [55], tài liệu Những vấn đề lý luận và thực tiễn về bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa, nhãn hiệu dịch vụ trên thế giới và phương hướng hoàn thiện pháp luật về bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá, nhãn hiệu dịch vụ ở Việt Nam của TS. Nguyễn Thị Quế Anh [1], tài liệu Pháp luật cạnh tranh, chuyển giao công nghệ và Hiệp định TRIPS kinh nghiệm cho Việt Nam của tác giả Nguyễn Thanh Tú [59], tài liệu Quyền sở hữu công nghiệp trong hoạt động thương mại của TS. Nguyễn Thanh Tâm [51], vấn đề đăng ký nhãn hiệu đƣợc đề cập trong tổng thể với các đối tƣợng khác của quyền sở hữu trí tuệ nhƣ tên thƣơng mại, chỉ dẫn địa lý, quyền chống cạnh tranh không lành mạnh, chuyển giao công nghệ hoặc nếu đƣợc đề cập riêng thì cũng tập trung đề cập tới việc giới thiệu vị trí, vai trò của nhãn hiệu và cách thức, thủ tục đăng ký nhãn hiệu, chủ yếu là đăng ký quốc gia, tức là nộp đơn trực tiếp tại cơ quan đăng ký quốc gia nơi mà nhãn hiệu dự kiến đƣợc bảo hộ.