MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Hình thành chính sách công nghệ trong hệ phần mềm xử lý dữ liệu địa chính có vai trò quan trọng trong quản lý CSDL địa chính. Nhƣng chính sách này đang thể hiện nhiều bất cập cả trên phƣơng diện lý thuyết và thực tiễn. Luật đất đai năm 2013 đã có nhiều đổi mới so với trƣớc đây, đặc biệt Luật có thêm chƣơng quy định về hệ thống thông tin đất đai, trong đó nhấn mạnh Nhà nƣớc xây dựng, quản lý hệ thống thông tin đất đai và bảo đảm quyền tiếp cận của tổ chức, cá nhân đối với hệ thống thông tin đất đai, công bố kịp thời, công khai thông tin thuộc hệ thống thông tin đất đai cho tổ chức, cá nhân, trừ những thông tin thuộc bí mật theo quy định của pháp luật.
Qua đó cho thấy tầm quan trọng của việc hiện đại hóa hệ thống thông tin đất đai. Tuy nhiên, hiện tại ở Việt Nam đang sử dụng nhiều phần mềm để quản lý đất đai nhƣng giữa các phần mềm này chƣa có sự thống nhất và tƣơng thích, do vậy hiệu quả quản lý đất đai còn nhiều hạn chế. Trên địa bàn cả nƣớc có nhiều phần mềm liên quan tới xây dựng CSDL đất đai và hệ thống thông tin đất đai bao gồm: 1. Phần mềm ViLIS do Tổng cục Quản lý đất đai quản lý; 2.
Phần mềm ELIS do Cục Công nghệ thông tin quản lý; 3. Phần mềm TMV.LIS do Tổng công ty Tài nguyên môi trƣờng Việt Nam quản lý; 4. Phần mềm SouthLIS do Công ty Tài nguyên môi trƣờng miền Nam quản lý; 5. Phần mềm VietLIS là kết quả của dự án VietLIS – Hàn Quốc; 6.
Phần mềm Dongnai.LIS do Sở TN&MT tỉnh Đồng Nai quản lý. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Ngay cả cấp quận, huyện cũng sử dụng các phần mềm khác biệt nhau, ví dụ tại các quận Hai Bà Trƣng, quận Nam Từ Liêm, quận Bắc Từ Liêm (Hà Nội) nhƣ: phần mềm LandInfo, phần mềm VGIS. Tuy nhiên chỉ có 05 phần mềm đƣợc Bộ TN&MT thẩm định và cho phép ứng dụng, đó là phần mềm ViLIS, phần mềm ELIS, phần mềm TMV.LIS, phần mềm SouthLIS, phần mềm Dongnai. Thực trạng trên đã gây khó khăn trong quản lý và gây lãng phí về các nguồn lực nhƣ nhân lực, tài lực, công nghệ… Do đó cần nghiên cứu, tổng kết thực tiễn để làm cơ sở cho việc xây dựng cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn nhằm tiến đến xây dựng chính sách công nghệ thống nhất tƣơng thích trong hệ phần mềm xử lý dữ liệu địa chính để nâng cao hiệu quả quản lý đất đai.
Chất lƣợng thực hành chính sách đất đai giúp các cơ quan quản lý nhà nƣớc nâng cao hiệu quả quản lý nguồn tài nguyên đặc biệt này. Lựa chọn công nghệ thống nhất tƣơng thích trong hệ phần mềm xử lý dữ liệu địa chính là phƣơng án tối ƣu trong quản lý đất đai. Để có hệ thống phần mềm quản lý trong hệ CSDL địa chính, phải xây dựng chính sách và thực hành chính sách công nghệ phần mềm xử lý dữ liệu địa chính với tiêu chí thống nhất trên địa bàn cả nƣớc và tƣơng thích giữa các hệ phần mềm hiện đang đƣợc sử dụng. Luận án Tiến sĩ chuyên ngành Quản lý KH&CN Thực hành chính sách công nghệ thống nhất tương thích trong hệ phần mềm xử lý dữ liệu địa chính nhằm nâng cao hiệu quả quản lý đất đai trong phạm vi toàn quốc đƣợc tiến hành nhằm đề xuất các giải pháp chính sách để khắc phục tình trạng bất cập đã nêu cả trên phƣơng diện lý thuyết và phƣơng diện thực tiễn.
5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Ý nghĩa của Luận án 2. Ý nghĩa lý thuyết của Luận án Luận án bổ sung và hoàn thiện hệ thống khái niệm và lý thuyết quản lý khoa học và công nghệ, cụ thể: - Khái niệm công nghệ thống nhất trong hệ phần mềm xử lý dữ liệu địa chính; - Khái niệm công nghệ tƣơng thích trong hệ phần mềm xử lý dữ liệu; - Khái niệm chính sách công nghệ thống nhất tƣơng thích trong hệ phần mềm xử lý dữ liệu địa chính. Việc nghiên cứu Luận án có ý nghĩa lý thuyết thể hiện trên các mặt: - Để quản lý đất đai có hiệu quả, hệ phần mềm xử lý dữ liệu địa chính phải có tính thống nhất tƣơng thích để sản phẩm của các phần mềm mà nó tạo ra sẽ đƣợc sử dụng thuận lợi trên một phần mềm tổng hợp ở cấp cao hơn.
- Đề xuất chính sách công nghệ phần mềm, trong đó làm rõ nhu cầu thống nhất tƣơng thích trong chính sách công nghệ phần mềm để xử lý dữ liệu địa chính; - Hình thành cơ sở lý luận của việc thực hành chính sách, trong đó tập trung phân tích các đối tƣợng tiếp nhận chính sách của các cơ quan quản lý đề ra để cụ thể hóa, đƣa chính sách vào phục vụ cho công tác quản lý nhà nƣớc và đời sống xã hội; - Hình thành cơ sở lý luận của việc thực hành chính sách công nghệ phần mềm quản lý đất đai, trong đó làm rõ mối quan hệ giữa hệ thống chính sách quản lý đất đai với hệ thống công nghệ phần mềm thống nhất tƣơng thích. Ý nghĩa thực tiễn của Luận án Luận án chỉ ra các hạn chế trong thực tiễn trên các khía cạnh: 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Chất lƣợng hệ thống cấu trúc dữ liệu nguồn và cấu trúc CSDL địa chính chƣa hoàn thiện, chƣa phù hợp với khung mẫu của lĩnh vực quản lý đất đai; - Chƣa có chính sách hữu hiệu để quản trị hệ thống cấu trúc dữ liệu quốc gia; - Các địa phƣơng sử dụng phần mềm chƣa thống nhất, do vậy chỉ sử dụng đƣợc cơ sở dữ liệu tại địa phƣơng đó; - Sử dụng các phần mềm quản lý với hiệu quả thấp, chƣa sử dụng để truy cập, ứng dụng, dẫn đến tổn thất về kinh tế; - Do vậy, chƣa có một hệ thống thông tin đất đai bằng công nghệ thống nhất tƣơng thích. Luận án có ý nghĩa thực tiễn trên các khía cạnh: - Chỉ ra những bất cập của chính sách phát triển hệ thống công nghệ phần mềm xây dựng CSDL địa chính trong quản lý đất đai hiện tại; - Để khắc phục những bất cập đã chỉ ra, Luận án đƣa ra giải pháp thực hành chính sách công nghệ thống nhất tƣơng thích trong hệ phần mềm xử lý dữ liệu địa chính nhằm nâng cao hiệu quả quản lý đất đai. Tính mới của Luận án Về khía cạnh lý thuyết: - Đƣa ra hệ thống lý thuyết về tính thống nhất trong hệ phần mềm xử lý dữ liệu địa chính, với tiêu chí phần mềm hoặc các phần mềm tạo ra phải có tính thống nhất ở phần đầu ra của sản phẩm (dữ liệu), nhằm tổng hợp các sản phẩm của các phần mềm khác nhau để đƣợc một phần mềm thống nhất trong việc quản lý dữ liệu địa chính; - Đƣa ra hệ thống lý thuyết về tính tƣơng thích trong hệ phần mềm xử lý dữ liệu địa chính, với tiêu chí sản phẩm đầu ra là sản phẩm trên nhiều phần mềm nhƣng khi sử dụng các loại sản phẩm trên các phần mềm khác nhau sẽ không 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com xảy ra xung đột, không xảy ra mâu thuẫn, nhằm tiết kiệm chi phí bằng cách không hủy các phần mềm hiện đang sử dụng mà cần làm cho chúng tƣơng thích với nhau.
Về khía cạnh thực tiễn: Luận án đƣa ra giải pháp thực hành chính sách công nghệ thống nhất tƣơng thích trong hệ phần mềm xử lý dữ liệu địa chính nhằm khắc phục những bất cập của chính sách hiện tại về hệ phần mềm xử lý dữ liệu địa chính để nâng cao hiệu quả quản lý đất đai. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của Luận án 3. Mục tiêu nghiên cứu Đề xuất giải pháp thực hành chính sách công nghệ thống nhất tƣơng thích trong hệ phần mềm xử lý dữ liệu địa chính nhằm nâng cao hiệu quả quản lý đất đai trong phạm vi toàn quốc. Nhiệm vụ nghiên cứu Để đạt đƣợc mục tiêu nghiên cứu đã đặt ra, Luận án có các nhiệm vụ nghiên cứu sau đây: - Xây dựng cơ sở lý luận về chính sách công nghệ thống nhất tƣơng thích trong hệ phần mềm xử lý dữ liệu địa chính, các tiêu chí của hiệu quả quản lý đất đai có liên quan đến phần mềm xử lý dữ liệu địa chính; - Khảo sát thực trạng về chính sách công nghệ liên quan hệ phần mềm xử lý dữ liệu địa chính; - Thực nghiệm mô hình thực hành chính sách công nghệ thống nhất tƣơng thích trong hệ phần mềm xử lý dữ liệu địa chính, đánh giá hiệu quả của việc thực nghiệm mô hình thực hành chính sách này và chứng minh khả năng nhân rộng của mô hình đã thực hành.
8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phạm vi nghiên cứu 4. Phạm vi nghiên cứu về thời gian Luận án nghiên cứu các chính sách có liên quan đến phần mềm xử lý dữ liệu địa chính trong quản lý đất đai trong khoảng thời gian từ 2003-2015 (từ khi Luật đất đai 2003 có hiệu lực đến thời điểm hiện tại). Phạm vi nghiên cứu về không gian Các địa phƣơng trên toàn quốc có sử dụng hệ phần mềm xử lý dữ liệu địa chính trong quản lý đất đai.
Phạm vi nghiên cứu về nội dung - Khảo sát hiện trạng chính sách công nghệ trong hệ phần mềm xử lý dữ liệu địa chính; - Đề xuất cơ sở lý thuyết và giải pháp thực hành chính sách công nghệ thống nhất tƣơng thích trong hệ phần mềm xử lý dữ liệu địa chính để đạt hiệu quả quản lý đất đai trong phạm vi toàn quốc. Đối tƣợng nghiên cứu và mẫu khảo sát 5. Đối tượng nghiên cứu Luận án xác định đối tƣợng nghiên cứu là chính sách công nghệ thống nhất tƣơng thích trong hệ phần mềm xử lý dữ liệu địa chính. Mẫu khảo sát Mẫu khảo sát đƣợc chia thành: - Các địa phƣơng có sử dụng hệ phần mềm xử lý dữ liệu địa chính trong quản lý đất đai, bao gồm: Cao Bằng, Thái Nguyên, Vĩnh Phúc, Hà Nội, Nghệ An, Quảng Trị, Đà Nẵng, Ninh Thuận, Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Vĩnh Long, Cần Thơ, Cà Mau.
9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Vĩnh Long: nơi tiến hành mô hình thực hành chính sách công nghệ thống nhất tƣơng thích trong hệ phần mềm xử lý dữ liệu địa chính. Câu hỏi nghiên cứu 6.