Luận văn hoàn thiện phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích hay hoàn thiện công tác phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu giữa kho bạc nhà nước hải quan và ngân, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Triệu Hồng Nhung
• Người hướng dẫn: Pgs. Đỗ Thị Thúy Phương
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Hoàn thiện công tác phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu giữa Kho bạc nhà nước, Hải quan và Ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHỐI HỢP THU THUẾ XUẤT NHẬP KHẨU GIỮA KHO BẠC NHÀ NƯỚC, HẢI QUAN VÀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Cơ sở lý luận về phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu
• 1.2. Một số khái niệm chung
• 1.3. Đặc điểm và vai trò của thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu
• 1.4. Sự cần thiết của công tác phối hợp thu ngân sách nhà nước
• 1.5. Nguyên tắc phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu
• 1.6. Nội dung phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu giữa Kho bạc nhà nước, Hải quan và Ngân hàng thương mại
• 1.7. Những nhân tố ảnh hưởng đến công tác phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu giữa Kho bạc nhà nước, Hải quan và Ngân hàng thương mại
• 1.8. Cơ sở thực tiễn về thực hiện cơ chế phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu giữa Kho bạc nhà nước, Hải quan và Ngân hàng thương mại
• 1.9. Kinh nghiệm thực hiện cơ chế phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu giữa Kho bạc nhà nước, Hải quan và Ngân hàng thương mại của một số Kho bạc nhà nước ở Việt Nam
• 1.10. Bài học kinh nghiệm phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu giữa Kho bạc nhà nước, Hải quan và NHTM đối với Kho bạc nhà nước tỉnh Thái Nguyên
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Các câu hỏi nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp thu thập thông tin
• 2.4. Phương pháp xử lý thông tin
• 2.5. Phương pháp phân tích thông tin
• 2.6. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC PHỐI HỢP THU THUẾ XUẤT NHẬP KHẨU GIỮA KHO BẠC NHÀ NƯỚC, HẢI QUAN VÀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI NGUYÊN
• 3.1. Khái quát về Kho bạc Nhà nước, Chi cục Hải Quan và các Ngân hàng thương mại trong công tác phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
• 3.2. Khái quát về Kho bạc nhà nước Thái Nguyên
• 3.3. Khái quát về Chi cục Hải Quan Thái Nguyên
• 3.4. Khái quát về một số ngân hàng thương mại phối hợp thu
• 3.5. Thực trạng công tác phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu giữa Kho bạc nhà nước, Hải quan và Ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
• 3.6. Tình hình thu và phối hợp thu trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
• 3.7. Tình hình phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu giữa Kho bạc nhà nước, Hải quan và Ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
• 3.8. Các nhân tố ảnh hưởng tới công tác phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu giữa Kho bạc nhà nước, Hải quan và Ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
• 3.9. Hệ thống văn bản pháp luật
• 3.10. Thông tin chung về đối tượng nộp thuế và năng lực của cán bộ chuyên trách thu ngân sách nhà nước
• 3.11. Mối quan hệ giữa Kho bạc nhà nước, Hải quan và NHTM
• 3.12. Cơ sở vật chất phục vụ việc truyền nhận công tác phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu giữa Kho bạc nhà nước, Hải quan và Ngân hàng thương mại tại Thái Nguyên
• 3.13. Đánh giá chung về công tác phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu giữa Kho bạc nhà nước, Hải quan và NHTM trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
• 3.14. Kết quả đạt được
• 3.15. Hạn chế và nguyên nhân của hạn chế
• 4. CHƯƠNG 4: HOÀN THIỆN CÔNG TÁC PHỐI HỢP THU THUẾ XUẤT NHẬP KHẨU GIỮA KHO BẠC NHÀ NƯỚC, HẢI QUAN VÀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI NGUYÊN
• 4.1. Định hướng, mục tiêu hoàn thiện công tác phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu giữa KBNN, Hải quan và NHTM trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
• 4.2. Định hướng hoàn thiện công tác phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu giữa Kho bạc nhà nước, Hải quan và NHTM trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
• 4.3. Mục tiêu hoàn thiện công tác phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu giữa Kho bạc nhà nước, Hải quan và NHTM trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
• 4.4. Giải pháp hoàn thiện công tác phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu giữa Kho bạc nhà nước, Hải quan và NHTM trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
• 4.4.1. Giải pháp về sử dụng thông tin và truyền/nhận dữ liệu
• 4.4.2. Giải pháp về tinh thần phối hợp thu và công nghệ máy móc
• 4.4.3. Giải pháp về khối lượng công việc và biên chế nhân sự
• 4.4.4. Giải pháp về hạch toán kế toán
• 4.4.5. Giải pháp về quy trình giải quyết vướng mắc
• 4.5. Kiến nghị đối với các bên có liên quan
• 4.5.1. Đối với Chính phủ và Bộ Tài chính
• 4.5.2. Đối với cơ quan Hải Quan, Ngân hàng thương mại
• 4.5.3. Đối với Kho bạc nhà nước
• 4.5.4. Đối với người nộp thuế
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về hiệu quả phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu tại Thái Nguyên

Công tác phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu tại Thái Nguyên đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo nguồn thu ngân sách nhà nước. Việc nâng cao hiệu quả phối hợp giữa Kho bạc nhà nước, Hải quan và Ngân hàng thương mại không chỉ giúp tăng cường tính minh bạch mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế. Đặc biệt, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, việc cải thiện công tác này càng trở nên cấp thiết.

1.1. Định nghĩa và vai trò của thu thuế xuất nhập khẩu

Thu thuế xuất nhập khẩu là khoản thu quan trọng trong ngân sách nhà nước, giúp điều tiết nền kinh tế và bảo vệ sản xuất trong nước. Việc hiểu rõ vai trò của thuế xuất nhập khẩu sẽ giúp các cơ quan chức năng có những biện pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả thu ngân sách.

1.2. Tình hình hiện tại của công tác phối hợp thu thuế

Hiện nay, công tác phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu tại Thái Nguyên đang gặp nhiều thách thức. Sự thiếu đồng bộ trong quy trình làm việc giữa các cơ quan liên quan dẫn đến tình trạng chậm trễ trong việc thu ngân sách, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế địa phương.

II. Những thách thức trong công tác phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu

Công tác phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu tại Thái Nguyên đang đối mặt với nhiều thách thức. Những vấn đề như sự thiếu hụt thông tin, quy trình làm việc chưa thống nhất và sự chậm trễ trong việc truyền nhận dữ liệu giữa các cơ quan là những yếu tố cản trở hiệu quả thu ngân sách.

2.1. Thiếu hụt thông tin và dữ liệu

Việc thiếu hụt thông tin chính xác và kịp thời giữa Kho bạc nhà nước, Hải quan và Ngân hàng thương mại gây khó khăn trong việc xác định nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp. Điều này dẫn đến tình trạng thất thoát ngân sách và giảm hiệu quả thu thuế.

2.2. Quy trình làm việc chưa đồng bộ

Quy trình phối hợp giữa các cơ quan chưa được đồng bộ, dẫn đến sự chậm trễ trong việc xử lý các hồ sơ thuế. Sự không nhất quán trong quy định và hướng dẫn thực hiện cũng là một trong những nguyên nhân chính gây ra tình trạng này.

III. Phương pháp nâng cao hiệu quả phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu

Để nâng cao hiệu quả phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu, cần áp dụng các phương pháp cải cách và hiện đại hóa quy trình làm việc. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế sẽ giúp tăng cường tính minh bạch và giảm thiểu sai sót trong quá trình thu ngân sách.

3.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong thu thuế

Việc áp dụng công nghệ thông tin trong công tác thu thuế sẽ giúp cải thiện quy trình làm việc, giảm thiểu thời gian xử lý và tăng cường tính chính xác trong việc thu ngân sách. Hệ thống quản lý thuế điện tử sẽ là một giải pháp hiệu quả.

3.2. Tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực cán bộ

Đào tạo và nâng cao năng lực cho cán bộ làm công tác thu thuế là rất cần thiết. Việc này không chỉ giúp cán bộ nắm vững quy trình làm việc mà còn nâng cao khả năng xử lý các tình huống phát sinh trong thực tế.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Thái Nguyên

Nghiên cứu thực tiễn về công tác phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu tại Thái Nguyên cho thấy nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả công tác này. Việc áp dụng các giải pháp đã đề xuất sẽ giúp cải thiện tình hình thu ngân sách trong thời gian tới.

4.1. Kết quả đạt được từ công tác phối hợp

Công tác phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu đã đạt được một số kết quả tích cực, như tăng cường tính minh bạch và giảm thiểu thời gian xử lý hồ sơ thuế. Tuy nhiên, cần tiếp tục cải thiện để đạt được hiệu quả cao hơn.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Từ thực tiễn công tác phối hợp thu thuế, có thể rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý báu. Việc học hỏi từ các mô hình thành công ở các địa phương khác sẽ giúp Thái Nguyên cải thiện công tác thu ngân sách một cách hiệu quả hơn.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho công tác thu thuế xuất nhập khẩu

Kết luận, công tác phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu tại Thái Nguyên cần được cải thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế trong bối cảnh hội nhập. Định hướng tương lai sẽ tập trung vào việc nâng cao hiệu quả công tác này thông qua các giải pháp đồng bộ và hiện đại hóa quy trình làm việc.

5.1. Định hướng phát triển công tác thu thuế

Định hướng phát triển công tác thu thuế xuất nhập khẩu sẽ tập trung vào việc cải cách quy trình làm việc, ứng dụng công nghệ thông tin và nâng cao năng lực cán bộ. Những giải pháp này sẽ giúp tăng cường hiệu quả thu ngân sách.

5.2. Tầm quan trọng của sự phối hợp liên ngành

Sự phối hợp liên ngành giữa Kho bạc nhà nước, Hải quan và Ngân hàng thương mại là rất quan trọng. Việc này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả thu thuế mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng và sự dịch chuyển mạnh mẽ của dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, tỉnh Thái Nguyên đã vươn lên trở thành một trong những trung tâm công nghiệp lớn của vùng trung du và miền núi phía Bắc. Sự phát triển vượt bậc của các khu công nghiệp trọng điểm như Yên Bình, Điềm Thụy và Sông Công đã kéo theo lưu lượng hàng hóa xuất nhập khẩu gia tăng nhanh chóng, tạo nguồn thu ngân sách nhà nước đáng kể thông qua sắc thuế xuất khẩu và nhập khẩu. Tuy nhiên, phương thức quản lý tài chính công truyền thống bộc lộ nhiều điểm nghẽn khi khối lượng giao dịch tăng cao, dẫn tới tình trạng quá tải cục bộ tại các điểm thu. Nhằm giải quyết triệt để vấn đề này, cơ chế phối hợp thu ngân sách nhà nước giữa ba bên gồm Kho bạc Nhà nước, cơ quan Hải quan và hệ thống các Ngân hàng thương mại đã được triển khai, tạo bước chuyển dịch căn bản từ thu nộp thủ công sang giao dịch điện tử tập trung.

Nghiên cứu tập trung giải quyết bài toán tối ưu hóa quy trình luân chuyển dữ liệu thu nộp, giảm thiểu thời gian thông quan hàng hóa và bảo đảm quyền lợi cho người nộp thuế. Mục tiêu cụ thể là đánh giá toàn diện thực trạng công tác phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu giữa Kho bạc Nhà nước Thái Nguyên, Chi cục Hải quan Thái Nguyên và các chi nhánh ngân hàng thương mại trên địa bàn giai đoạn từ năm 2014 đến năm 2016. Luận văn tiến hành nhận diện các nhân tố tác động, phân tích nguyên nhân của các tồn tại phát sinh trong thực tế, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ có tính ứng dụng cao. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc hướng tới mục tiêu rút ngắn thời gian xử lý một tờ khai hải quan xuống dưới 15 phút, nâng tỷ lệ truyền tin thành công tiệm cận mức 100%, đồng thời cắt giảm từ 30% đến 40% chi phí tuân thủ hành chính cho cộng đồng doanh nghiệp xuất nhập khẩu trên địa bàn tỉnh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết quản lý công hiện đại và mô hình chuỗi giá trị trong cung ứng dịch vụ công. Theo lý thuyết quản lý công hiện đại, việc cải cách thủ tục hành chính hướng tới sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp đòi hỏi sự tích hợp đa chủ thể, xóa bỏ cơ chế quản lý phân tán để hình thành mạng lưới liên thông dữ liệu số. Đồng thời, mô hình phối hợp liên ngành giải thích cơ chế tương tác, chia sẻ trách nhiệm và chuyển giao thông tin giữa ba pháp nhân độc lập: Kho bạc Nhà nước giữ vai trò hạch toán và điều tiết ngân quỹ, Hải quan quản lý đối tượng tính thuế và kiểm soát thông quan, Ngân hàng thương mại đóng vai trò kênh thanh toán trung gian đa tiện ích.

Hệ thống khái niệm chính trong đề tài bao gồm:

• Thuế xuất nhập khẩu: Khoản thu bắt buộc mang tính chất thuế gián thu đánh trực tiếp vào hàng hóa mậu dịch hợp pháp qua biên giới quốc gia, cấu thành nguồn thu ngoại tệ quan trọng cho ngân sách nhà nước.
• Thu ngân sách tập trung: Quy trình quản lý tập trung dữ liệu thu nộp theo thời gian thực thông qua ứng dụng chuyên ngành, kết nối liên thông tài khoản thu của Kho bạc Nhà nước mở tại các ngân hàng thương mại được ủy nhiệm.
• Cổng thanh toán điện tử hải quan: Hệ thống trao đổi thông điệp dữ liệu tài chính phục vụ xác thực thông tin nộp thuế tự động 24/7 để phục vụ thủ tục thông quan.

Cơ sở pháp lý nền tảng cho việc vận hành cơ chế này được xác lập theo các văn bản quy phạm pháp luật chủ chốt, bao gồm Thông tư số 126/2014/TT-BTC và Thông tư số 328/2016/TT-BTC ngày 26/12/2016 của Bộ Tài chính về việc hướng dẫn thu và quản lý các khoản thu ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp hài hòa giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp nhằm bảo đảm tính khách quan và khoa học:

• Thu thập dữ liệu thứ cấp: Trích xuất các báo cáo quyết toán thu ngân sách nhà nước, hệ thống biểu mẫu thống kê tờ khai, số liệu tổng hợp nghiệp vụ từ Kho bạc Nhà nước Thái Nguyên và Chi cục Hải quan Thái Nguyên trong giai đoạn từ năm 2014 đến năm 2016.
• Thu thập dữ liệu sơ cấp: Tiến hành khảo sát thực địa thông qua phương pháp điều tra toàn bộ tổng thể xác định gồm 60 đối tượng nộp thuế thường xuyên phát sinh giao dịch thuế xuất nhập khẩu trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Việc chọn mẫu toàn bộ 60 doanh nghiệp trọng điểm giúp phản ánh chân thực nhất các vướng mắc thực tế mà không bị sai số chọn mẫu. Bảng hỏi được thiết kế theo thang đo Likert 5 mức độ chuẩn mực, trải rộng từ 1 (Rất không đồng ý) đến 5 (Rất đồng ý).
• Phương pháp phân tích dữ liệu: Áp dụng phương pháp thống kê mô tả để xác định các chỉ số tần số, tỷ lệ phần trăm và giá trị trung bình; phương pháp so sánh chuỗi thời gian nhằm đánh giá sự chuyển biến của các chỉ tiêu nghiệp vụ giữa các năm 2014, 2015 và 2016; phương pháp phân tích tổng hợp và tham vấn ý kiến chuyên gia quản lý kinh tế. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm lượng hóa chính xác mức độ hài lòng của đối tượng nộp thuế, đồng thời bóc tách các điểm nghẽn kỹ thuật trong quy trình truyền nhận dữ liệu liên ngành.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng công tác phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2014 - 2016 mang lại những phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, có sự chuyển dịch căn bản về phương thức thu nộp từ tiền mặt truyền thống sang phương thức điện tử qua hệ thống ngân hàng thương mại. Tỷ trọng số món và số tiền thuế xuất nhập khẩu thực hiện qua các ngân hàng thương mại phối hợp thu như Vietinbank Lưu Xá, BIDV Thái Nguyên, Agribank Thái Nguyên và MB Thái Nguyên tăng trưởng đều qua các năm, giúp giảm tải trực tiếp khối lượng công việc kiểm đếm tiền mặt tại quầy giao dịch Kho bạc Nhà nước.

Thứ hai, chất lượng nguồn nhân lực tại Kho bạc Nhà nước Thái Nguyên có sự nâng cấp vượt bậc gắn liền với xu hướng tinh giản biên chế. Tổng số lượng công chức toàn hệ thống giảm dần từ 200 người năm 2014 xuống còn 196 người năm 2015 và tiếp tục tinh gọn về 192 người vào năm 2016. Ngược lại, trình độ chuyên môn của đội ngũ cán bộ ghi nhận mức tăng ấn tượng: số cán bộ có trình độ thạc sĩ tăng 200% từ 8 người năm 2014 lên 16 người năm 2015 và đạt 24 người năm 2016, chiếm 12,5% tổng số lao động. Tỷ lệ công chức đạt trình độ đại học luôn giữ mức chủ đạo với 68,8% (tương ứng 132 người vào năm 2016). Đồng thời, cơ cấu độ tuổi thể hiện sự trẻ trung và năng động khi nhóm tuổi từ 30 đến 40 tuổi chiếm tỷ trọng cao nhất, duy trì từ 33% đến 35% trong toàn giai đoạn.

Thứ ba, tỷ lệ truyền tin thành công của một tờ khai thuế qua cổng thanh toán điện tử đạt mức khả quan trên 95%. Tuy vậy, hệ thống vẫn tồn tại tỷ lệ sai sót khoảng 3% đến 5%, phần lớn xuất phát từ lỗi nhập sai mã mục lục ngân sách nhà nước, điển hình là nhầm lẫn giữa mã 1851 (thuế xuất khẩu), mã 1901 (thuế nhập khẩu) và các mã thuế tự vệ, thuế phòng vệ khác.

Thứ tư, hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ công tác phối hợp thu được đầu tư đồng bộ. Tính đến năm 2016, Kho bạc Nhà nước Thái Nguyên đã trang bị 18 máy chủ chuyên dụng, 99 máy trạm, 37 thiết bị mạng truyền thông cùng hệ thống phần mềm nghiệp vụ hiện đại như chương trình thu ngân sách tập trung TCS_TT, hệ thống thông tin quản lý ngân sách và kho bạc TABMIS, chương trình thanh toán song phương điện tử TTSPĐT. Dù vậy, tại một số thời điểm sau 15 giờ 30 phút, tốc độ truyền nhận dữ liệu giữa ngân hàng thương mại và Hải quan vẫn bị chậm do nghẽn băng thông cục bộ.

Thảo luận kết quả

Khi xem xét nguyên nhân của các hạn chế, nghiên cứu chỉ ra rằng sự sai lệch dữ liệu thường bắt nguồn từ hai yếu tố: ý thức kê khai chưa chuẩn xác của người nộp thuế và quy trình đối chiếu số liệu cuối ngày giữa ba bên chưa thực sự đồng bộ về thời điểm chốt sổ. Khi phát sinh sự cố mạng hoặc sai sót mã mục lục ngân sách, doanh nghiệp đã bị trừ tiền trong tài khoản ngân hàng nhưng hệ thống của cơ quan Hải quan chưa nhận được thông tin xác thực để phát lệnh thông quan, gây ách tắc hàng hóa tại cửa khẩu hoặc các địa điểm kiểm tra chuyên ngành.

So sánh với bài học thực tiễn từ Kho bạc Nhà nước Hà Nội và Kho bạc Nhà nước Bắc Ninh, có thể thấy điểm khác biệt rõ nét. Hà Nội sở hữu lợi thế đi đầu khi triển khai ký kết thỏa thuận phối hợp thu từ năm 2009 với bốn ngân hàng thương mại lớn, trong khi Bắc Ninh tập trung mạnh vào đào tạo liên ngành và chuẩn hóa quy trình điện tử cho các tập đoàn đa quốc gia. Thái Nguyên với đặc thù tập trung nhiều dự án công nghiệp công nghệ cao quy mô lớn đòi hỏi quy trình thông quan phải đạt tốc độ tức thời. Sự biến động số thu và cơ cấu trình độ lao động được trực quan hóa rõ nét qua việc xây dựng các biểu đồ cột thể hiện tốc độ tăng trưởng số lượt giao dịch, kết hợp cùng biểu đồ tròn phản ánh cơ cấu trình độ cán bộ với 68,8% đại học và 12,5% thạc sĩ, minh chứng rằng nguồn nhân lực chất lượng cao chính là đòn bẩy thúc đẩy ứng dụng công nghệ thành công.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính chiến lược:

• Nâng cấp hạ tầng công nghệ và tối ưu hóa hệ thống truyền nhận dữ liệu: Tiến hành bảo trì định kỳ, nâng cấp băng thông đường truyền kết nối giữa Cổng thanh toán điện tử Hải quan, hệ thống TCS_TT của Kho bạc và phần mềm tác nghiệp của các ngân hàng thương mại. Mục tiêu cần đạt là giảm thời gian truyền tin trung bình đối với mỗi tờ khai xuống dưới 5 phút và nâng tỷ lệ truyền tin thành công đạt trên 99,5%. Lộ trình triển khai thực hiện xuyên suốt trong giai đoạn 2018 - 2020, do Phòng Tin học Kho bạc Nhà nước Thái Nguyên phối hợp với bộ phận công nghệ thông tin Chi cục Hải quan và các ngân hàng thương mại phụ trách.

• Chuẩn hóa quy trình hạch toán kế toán và xử lý sai lệch mục lục ngân sách: Thiết lập thuật toán kiểm tra tự động các trường dữ liệu bắt buộc (mã số thuế, số tờ khai, mã tiểu mục như 1851, 1901) ngay tại giao diện nhập liệu của ngân hàng thương mại trước khi phát lệnh trích tiền. Mục tiêu giảm 80% các trường hợp sai sót phải điều chỉnh chứng từ thủ công. Thời gian áp dụng bắt đầu ngay từ quý I năm 2018, chủ thể thực hiện là Phòng Kế toán Kho bạc Nhà nước và phòng thanh toán quốc tế của các chi nhánh ngân hàng đối tác.

• Tăng cường bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ và đạo đức công vụ: Tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ chuyên sâu về Thông tư 328/2016/TT-BTC, kỹ năng vận hành phần mềm và kỹ năng giao tiếp công vụ cho 100% cán bộ làm công tác thu. Lộ trình thực hiện định kỳ 6 tháng một lần, do Ban Giám đốc và Phòng Tổ chức cán bộ Kho bạc Nhà nước Thái Nguyên chủ trì.

• Thiết lập cơ chế phối hợp trực tuyến giải quyết vướng mắc 24/7: Xây dựng quy chế phối hợp đa phương, phân định rõ thẩm quyền và thiết lập đường dây nóng liên ngành để xử lý các sự cố nghẽn mạng sau khung giờ 15 giờ 30 phút. Mục tiêu cam kết xử lý 100% vướng mắc thông quan phát sinh trong vòng 30 phút. Lộ trình triển khai từ tháng 6 năm 2018, do Tổ công tác liên ngành Kho bạc - Hải quan - Ngân hàng thương mại vận hành.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho nhiều nhóm đối tượng:

• Cơ quan quản lý nhà nước về tài chính và hải quan: Lãnh đạo Kho bạc Nhà nước các tỉnh, Cục Hải quan, Cục Thuế có thể vận dụng mô hình phân tích và các giải pháp hoàn thiện quy trình ủy nhiệm thu, chuẩn hóa phương thức quản lý quỹ ngân sách nhà nước theo hướng tinh gọn và an toàn.

• Các tổ chức tín dụng và ngân hàng thương mại: Ban điều hành và cán bộ thanh toán quốc tế tại các ngân hàng thương mại như BIDV, Vietinbank, Agribank, MB có thể khai thác tài liệu để nâng cấp cổng thanh toán song phương, mở rộng hệ sinh thái dịch vụ công và thu hút khách hàng doanh nghiệp.

• Doanh nghiệp hoạt động xuất nhập khẩu: Đội ngũ kế toán, chuyên viên khai báo hải quan tại các doanh nghiệp trong khu công nghiệp nắm bắt được quy trình nộp thuế chuẩn xác, tránh các lỗi sai mục lục ngân sách nhằm đẩy nhanh tiến độ thông quan hàng hóa.

• Giảng viên, học viên cao học và nhà nghiên cứu: Giảng viên và học viên chuyên ngành Quản lý kinh tế, Tài chính - Ngân hàng có thể sử dụng đề tài như một tài liệu nghiên cứu điển hình về phương pháp chọn mẫu khảo sát thực chứng 60 đối tượng nộp thuế và phương pháp đánh giá quy trình phối hợp công - tư trong quản lý công.

Câu hỏi thường gặp

• Tại sao cần thực hiện cơ chế phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu ba bên thay cho phương thức truyền thống? Cơ chế phối hợp giúp kết nối dữ liệu điện tử đồng bộ, giảm chi phí kiểm đếm tiền mặt, rút ngắn thời gian thông quan từ vài ngày xuống dưới 15 phút, đồng thời ngăn chặn thất thu ngân sách và giảm thiểu rủi ro vận chuyển tiền tệ.

• Quy định tại Thông tư 328/2016/TT-BTC có điểm gì mới tác động đến quy trình thu nộp? Thông tư mở rộng phạm vi ủy nhiệm thu ngân sách nhà nước qua ngân hàng thương mại bằng chuyển khoản và tiền mặt, chuẩn hóa mẫu biểu chứng từ điện tử in trực tiếp từ hệ thống TCS_TT và bắt buộc trao đổi thông điệp dữ liệu điện tử theo thời gian thực.

• Doanh nghiệp phải xử lý thế nào khi ngân hàng đã trừ tiền thuế nhưng dữ liệu chưa truyền tới cơ quan Hải quan? Doanh nghiệp xuất trình chứng từ nộp tiền điện tử có mã định danh giao dịch để chi nhánh ngân hàng phát lệnh tra soát tự động sang Kho bạc và Hải quan, xử lý ngay trong phiên làm việc để giải tỏa hàng hóa kịp thời.

• Cơ cấu nhân sự với 68,8% trình độ đại học và 12,5% thạc sĩ tại Kho bạc Thái Nguyên có ý nghĩa gì đối với công tác thu thuế? Lực lượng cán bộ có trình độ chuyên môn cao và độ tuổi trẻ trung giúp tiếp thu nhanh các phần mềm quản lý phức tạp như TABMIS, TCS_TT, giảm thiểu sai sót tác nghiệp kế toán và bảo đảm an toàn dữ liệu ngân quỹ.

• Vì sao nghiên cứu chọn cỡ mẫu khảo sát là 60 đối tượng thay vì khảo sát diện rộng ngẫu nhiên? Do trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên thời điểm nghiên cứu có 60 doanh nghiệp nộp thuế xuất nhập khẩu thường xuyên nhất, việc điều tra toàn bộ 60 chủ thể này bảo đảm phản ánh chính xác 100% diện mạo thực tế mà không bị sai lệch chọn mẫu.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu giữa Kho bạc Nhà nước, Hải quan và Ngân hàng thương mại tại địa bàn một tỉnh công nghiệp phát triển.
• Công trình phân tích sâu sắc bức tranh thực trạng giai đoạn 2014 - 2016 tại Thái Nguyên với hệ thống dữ liệu minh chứng cụ thể về nguồn nhân lực gồm 192 cán bộ, trong đó có 24 thạc sĩ và 132 cử nhân đại học.
• Đề tài nhận diện chính xác các nguyên nhân gây nghẽn luồng dữ liệu truyền nhận sau mốc thời gian 15 giờ 30 phút và các sai sót phát sinh trong việc kê khai mục lục ngân sách 1851 và 1901.
• Hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ được đề xuất với chỉ số mục tiêu rõ ràng, tập trung vào công nghệ thông tin, chuẩn hóa kế toán, phát triển nhân sự và thiết lập tổ phản ứng nhanh xử lý vướng mắc trong 30 phút.
• Giai đoạn 2018 - 2025 mở ra yêu cầu cấp thiết về việc nâng cấp dịch vụ công trực tuyến cấp độ 4, đòi hỏi các bên liên quan cần khẩn trương thực thi các khuyến nghị nhằm thúc đẩy nền kinh tế Thái Nguyên tăng trưởng bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHỐI HỢP THU THUẾ XUẤT NHẬP KHẨU GIỮA KHO BẠC NHÀ NƯỚC, HẢI QUAN VÀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Cơ sở lý luận về phối hợp thu thuế xuất nhập khẩu 1. Một số khái niệm chung  Ngân sách nhà nước Có rất nhiều định nghĩa về ngân sách nhà nước tùy theo các trường phái và các lĩnh vực nghiên cứu. Nhưng nhìn chung, ngân sách nhà nước đều được hiểu là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước đã được các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong vòng một năm nhằm đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước.

 Thu ngân sách nhà nước Xét về bản chất, thu ngân sách nhà nước chứa đựng các mối quan hệ nhiều mặt như quan hệ quyền lực chính trị, quan hệ kinh tế, quan hệ quản lý. Thu ngân sách nhà nước được thực hiện theo hai hình thức tự nguyện và bắt buộc. Thu ngân sách nhà nước bao gồm các khoản thu từ thuế, phí, lệ phí, các khoản thu từ hoạt động kinh tế của Nhà nước, các khoản thu từ hoạt động sự nghiệp, thu từ bán hoặc cho thuê tài nguyên, tài sản thuộc sở hữu nhà nước, thu từ phạt, tịch thu, tịch biên tài sản. Đối tượng tác động của thu ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu được lập kế hoạch trong dự toán ngân sách nhà nước năm nhằm phục vụ cho việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước trong từng giai đoạn lịch sử nhất định.

Thu ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước là quá trình Kho bạc nhà nước tiến hành xây dựng kế hoạch, quy trình, phương thức thu ngân sách nhà nước và quản lý nguồn thu phù hợp với chính sách, chế độ của nhà nước quy định. Mọi cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân kể cả tổ chức và cá nhân nước ngoài hoạt động trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam có nghĩa vụ chấp hành nộp đầy đủ, đúng hạn các khoản thuế, phí, lệ phí và các khoản nộp khác vào ngân sách nhà nước qua tài khoản của Kho bạc nhà nước tại Ngân hàng thương mại LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 hoặc nộp trực tiếp vào Kho bạc nhà nước theo đúng quy định hiện hành của pháp luật. Trường hợp nộp chậm hay không nộp mà không được pháp luật cho phép thì bị xử lý theo quy định hiện hành của pháp luật. Quy trình thu ngân sách nhà nước bao gồm từ việc xây dựng kế hoạch thu ngân sách nhà nước, tổ chức thu, nộp các khoản thu ngân sách nhà nước.

Hàng ngày và hàng tháng phối hợp với các cơ quan thu trong việc xác định các khoản nộp của đối tượng nộp thuế đã đúng, đủ, chính xác chưa. Kho bạc nhà nước hàng ngày sẽ đối chiếu và truyền dữ liệu sang cho các cơ quan thu. Thực hiện hoàn trả các lệnh hoàn thừa của cơ quan thu và điều chỉnh các khoản nộp sai, nộp nhầm của đối tượng nộp thuế. [15]  Nguyên tắc thu ngân sách nhà nước Quá trình thu ngân sách nhà nước phải tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc sau: - Nguyên tắc ổn định, lâu dài - Nguyên tắc đảm bảo tính công bằng, tập trung dân chủ - Nguyên tắc rõ ràng, chắc chắn - Nguyên tắc đơn giản Ngoài ra, việc thu ngân sách nhà nước còn cần phải tuân theo một số nguyên tắc khác, ví dụ như: Nguyên tắc tiết kiệm và hiệu quả, nguyên tắc phù hợp,…  Khái niệm thuế xuất nhập khẩu - Thuế xuất khẩu: Là loại thuế đánh vào những mặt hàng mà Nhà nước muốn hạn chế xuất khẩu qua biên giới.

Mục đích của loại thuế này là nhằm bình ổn giá một số mặt hàng trong nước hoặc có thể nhằm bảo vệ nguồn cung trong nước của một số mặt hàng, có thể hạn chế kim ngạch xuất khẩu, từ đó giảm xung đột thương mại với các nước khác. Ngoài ra, thuế xuất khẩu còn có thể nhằm nâng giá một hoặc một số mặt hàng nào đó trên thị trường quốc tế (đối với nước chiếm tỷ trọng chi phối trong sản xuất mặt hàng đó), việc hạn chế xuất khẩu có thể được Nhà nước cân nhắc. Trong các biện pháp hạn chế xuất khẩu, thuế xuất khẩu là biện pháp tương đối dễ áp dụng. Ngoài ra, Nhà nước cũng có thể sử dụng thuế xuất khẩu như một biện pháp để phân phối lại thu nhập, tăng thu ngân sách.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 - Thuế nhập khẩu là một loại thuế mà một quốc gia hay vùng lãnh thổ đánh vào hàng hóa có nguồn gốc từ nước ngoài trong quá trình nhập khẩu. Khi phương tiện vận tải (tàu thủy, máy bay, phương tiện vận tải bằng đường bộ hoặc đường sắt) đến cửa khẩu biên giới (cảng hàng không quốc tế, cảng sông quốc tế hay cảng biển quốc tế, cửa khẩu biên giới bộ) thì các công chức hải quan sẽ tiến hành kiểm tra hàng hóa so với khai báo trong tờ khai hải quan đồng thời tính số thuế nhập khẩu phải thu theo các công thức tính thuế nhập khẩu đã được quy định trước. Về mặt nguyên tắc, thuế nhập khẩu phải được nộp trước khi thông quan hàng hóa để nhà nhập khẩu có thể đưa mặt hàng nhập khẩu vào lưu thông trong nội địa, trừ khi có các chính sách thuế hay có bảo lãnh nộp thuế, nên đây có thể coi là một trong những loại thuế dễ thu nhất, và chi phí để thu thuế nhập khẩu là khá nhỏ. - Thuế xuất khẩu, nhập khẩu là loại thuế đánh vào hành vi xuất khẩu, nhập khẩu các loại hàng hóa được phép xuất khẩu, nhập khẩu qua biên giới Việt Nam.

Thuế xuất khẩu, nhập khẩu hay thuế xuất nhập khẩu (thuế quan) là tên gọi chung để gọi hai loại thuế trong lĩnh vực thương mại quốc tế. Thuế quan được nhà nước giao cho một tổ chức nhà nước chuyên trách là Hải quan thực hiện công việc kiểm tra, tính thuế và giám sát hoạt động thu thuế. Đặc điểm và vai trò của thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu 1. Đặc điểm của thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Các loại thuế xuất nhập khẩu trước hết đều có đặc điểm chung của thuế.

Đó là tính bắt buộc, tính không hoàn trả trực tiếp và tính pháp lý. Ngoài ra, chúng còn có cùng một số đặc điểm như sau: - Các loại thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu đều là thuế gián thu. Tiền thuế được cấu thành trong giá cả hàng hóa khi bán ra. - Đối tượng chịu thuế là hàng hóa được phép xuất khẩu, nhập khẩu qua cửa khẩu, biên giới Việt Nam.

- Đối tượng nộp thuế là các tổ chức, cá nhân có hành vi xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa qua cửa khẩu, biên giới Việt Nam. - Thuế xuất khẩu, nhập khẩu chỉ đánh vào hàng hóa, không đánh vào dịch vụ [23]. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Vai trò của thuế xuất nhập khẩu Cũng giống như hệ thống thuế nói chung, thuế xuất nhập khẩu có những vai trò rất quan trọng: - Tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước: Thuế xuất nhập khẩu có tỷ trọng không nhỏ và đóng vai trò quan trọng trong tổng thu ngân sách nhà nước từ thuế, góp phần ổn định trật tự xã hội, chuẩn bị điều kiện và tạo tiền đề cho sự phát triển bền vững và lâu dài; - Mang lại nguồn thu ngoại tệ lớn cho ngân sách nhà nước; - Góp phần điều tiết hoạt động xuất nhập khẩu và hướng dẫn tiêu dùng; - Bảo hộ nền sản xuất trong nước; - Là cơ sở để Nhà nước kiểm soát được số lượng, chất lượng và tác động của hàng hóa được xuất khẩu, nhập khẩu đối với thị trường Việt Nam; - Là một công cụ điều hành, điều tiết vĩ mô nền kinh tế của Chính phủ thông qua điều chỉnh thuế suất.

- Góp phần khuyến khích xuất khẩu và thu hút đầu tư trực tiếp từ nước ngoài; - Giúp cân bằng cán cân thanh toán; - Góp phần thúc đẩy cải cách, đổi mới công nghệ, hạn chế tiêu dùng các sản phẩm gây ô nhiễm. Cách tính thuế xuất khẩu, nhập khẩu  Công thức tính số tiền thuế phải nộp đối với mặt hàng áp dụng mức thuế tuyệt đối: Số tiền thuế phải nộp = Số lượng hàng hóa x Mức thuế tuyệt đối  Công thức tính số tiền thuế nhập khẩu phải nộp đối với mặt hàng áp dụng thuế suất theo tỷ lệ phần trăm: Số tiền thuế phải nộp = Số lượng hàng hóa x Giá tính thuế x Thuế suất Thuế suất được áp dụng đối với từng mặt hàng theo quy định trong biểu thuế xuất nhập khẩu. [23] Đối với thuế xuất khẩu: Tương ứng với mỗi loại hàng hóa, pháp luật quy định một mức thuế suất cụ thể trong biểu thuế và áp dụng thống nhất trong phạm vi cả nước. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 Đối với thuế nhập khẩu: Bởi vì hàng hóa nhập khẩu vào thị trường Việt nam có nguồn gốc từ nhiều quốc gia, vùng, lãnh thổ khác nhau nên tùy thuộc vào mối quan hệ song phương hay đa phương mà pháp luật Việt Nam áp dụng các mức thuế suất khác nhau.

Về cơ bản có ba loại thuế suất thuế nhập khẩu là: Thuế suất ưu đãi, Thuế suất ưu đãi đặc biệt và thuế suất thông thường. *Mục lục quy định thuế xuất nhập khẩu Mã 1851 : Thuế xuất khẩu Mã 1901: Thuế nhập khẩu Mã 1950: Thuế nhập khẩu bổ sung với hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam Mã 1951: Thuế chống bán phá giá Mã 1952: Thuế chống trợ cấp Mã 1953: Thuế chống phân biệt đối xử Mã 1954: Thuế tự vệ Mã 1999: Thuế phòng vệ khác [33] 1. Sự cần thiết của công tác phối hợp thu ngân sách nhà nước - Xuất phát từ sự gia tăng của các đối tương nộp thuế. Trong những năm gần đây, Nhà nước liên tục tăng cường các chủ trương, chính sách nhằm mở cửa hội nhập kinh tế thế giới nên lượng giao dịch quốc tế ngày càng tăng, khối lượng giao dịch ngày càng lớn, từ đó tổng thu ngân sách nhà nước của Việt nam hàng năm cũng tăng lên đáng kể, cả về số lượng người nộp lẫn doanh số thu nộp.

Điều này đã dẫn tới nhu cầu rất lớn trong việc thực hiện phối kết hợp chặt chẽ giữa cơ quan Kho bạc, Thuế, Hải quan và Ngân hàng thương mại trong hoạt động bố trí các điểm thu, phương thức thu hợp lý, đảm bảo tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người nộp.