CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ HIỆU QUẢ KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP. Cơ sở lý luận về hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp 1. Khái niệm hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp Doanh nghiệp được định nghĩa trong luật Doanh nghiệp năm 2005 là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch ổn định và được đăng ký kinh doanh theo quy định riêng của pháp luật. Mục đích của doanh nghiệp là thực hiện các hoạt động kinh doanh như thực hiện một phần hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hay cung ứng các loại dịch vụ trên thị trường với mục tiêu sinh lời.
Như vậy có thể thấy, tất cả DN trên thị trường đều kinh doanh có mục đích và lợi nhuận rõ ràng, được thực hiện thông qua các hoạt động thực tế. Hoạt động của doanh nghiệp thể hiện bằng sự tự sản xuất, tiêu thụ sản phẩm hay cung cấp dịch vụ với bản chất là gia tăng vốn trong DN. Quản lý, vận hành DN làm sao để tạo ra giá trị từ những khoản đầu tư là bài toán lớn theo sát DN trong quá trình HĐKD và nâng cao hiệu quả kinh doanh là một trong những câu hỏi bắt buộc đặt ra cho tất cả các nhà quản trị DN. Adam Smith – một nhà kinh tế học người Anh quan niệm: “Hiệu quả kinh doanh là kết quả của hoạt động kinh tế, là doanh thu tiêu thụ hàng hoá”.
Hiệu quả kinh doanh ở đây được đồng nhất với chỉ tiêu kết quả hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên quan niệm này đến nay đã không còn phù hợp do nó chưa phản ảnh toàn diện hiệu quả hoạt động kinh doanh. Quan niệm này thiếu đi một yếu tố rất quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh là chi phí. Có quan điểm khác lại cho rằng, hiệu quả kinh doanh là quan hệ tỷ lệ giữa phần tăng của kết quả thu được và phần tăng của chi phí.
Quan niệm này thể hiện được mối quan hệ so sánh tương đối giữa kết quả đạt được so với chi phí bỏ ra. Nhưng xét trên quan điểm triết học của Mác –Lê nin, sự vật và hiện tượng đều có mối quan hệ rằng buộc hữu cơ, tác động qua lại lẫn nhau chứ không chỉ tồn tại riêng lẻ, độc lập. Bản thân hoạt động sản xuất kinh doanh là một quá trình trong đó các yếu tố tăng thêm có mối quan hệ 4 chặt chẽ mật thiết với các yếu tố sẵn có. Các yếu tố ấy trực tiếp hoặc gián tiếp làm kết quả kinh doanh chỉ được xét tới phần kết quả bổ sung và phần chi phí bổ sung.
Tuy có nhiều quan điểm khác nhau về hiệu quả kinh doanh nhưng trong các định nghĩa ấy vẫn có một sự tương đồng là hiệu quả kinh doanh có chịu tác động của chi phí đầu vào và doanh thu đạt được. Từ đó ta có định nghĩa chung nhất về hiệu quả kinh doanh như sau: Hiệu quả kinh doanh là một chỉ tiêu kinh tế tổng hợp phản ánh trình độ sử dụng nguồn lực, tài chính của doanh nghiệp nhằm đạt hiệu quả cao nhất. Phân loại hiệu quả kinh doanh 1. Căn cứ theo mục tiêu hoạt động kinh doanh Hiệu quả theo mục tiêu hoạt động kinh doanh bao gồm: Hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội, hiệu quả kinh tế - xã hội và hiệu quả kinh doanh.
Hiệu quả kinh tế : phản ánh trình độ lơị du ̣ng các nguồ n lực để đa ̣t các mu ̣c tiêu kinh tế (tố c độ tăng trưởng kinh tế , tổ ng sản phẩ m quố c nội, thu nhập quố c dân,. Hiệu quả xã hội: phản ánh trình độ lơị du ̣ng các nguồ n lực sản xuấ t nhằ m đa ̣t đươc̣ các mu ̣c tiêu xã hội nhấ t đinh ̣ (giải quyế t công ăn, việc làm, nâng cao phúc lơị xã hội,. Hiệu quả kinh tế - xã hội: phản ánh trình độ lơị du ̣ng các nguồ n lực sản xuấ t xã hội để đa ̣t đươc̣ các mu ̣c tiêu kinh tế - xã hội nhấ t đinh ̣ (tố c độ tăng trưởng kinh tế , tổ ng sản phẩ m quố c nội, thu nhập quố c dân, giải quyế t việc làm,.) Hiệu quả kinh doanh: phản ánh trình độ lơị du ̣ng các nguồ n lực để đa ̣t đươc̣ các mu ̣c tiêu kinh doanh xác đinh. Căn cứ theo phạm vi phản ánh nguồn lực sản xuất Hiệu quả kinh doanh gồm hiệu quả kinh doanh tổng hợp và hiệu quả kinh doanh lĩnh vực Hiệu quả kinh doanh tổ ng hơp̣ : phản ánh trình độ lơị du ̣ng mo ̣i nguồ n lực để đa ̣t mu ̣c tiêu của toàn doanh nghiệp hoặc từng bộ phận của nó.
Hiệu quả liñ h vực hoa ̣t động: phản ánh trình độ lơị du ̣ng một nguồ n lực cu ̣ thể theo mu ̣c tiêu đã xác đinh. Căn cứ theo thời gian Hiệu quả kinh doanh ngắ n hạn: hiệu quả kinh doanh đươc̣ xem xét, đánh giá ở từng khoảng thời gian ngắ n như tuầ n, tháng, quý, năm,. Hiệu quả kinh doanh dài hạn: hiệu quả kinh doanh đươc̣ xem xét, đánh giá trong khoảng thời gian dài. Sự cần thiết việc của nâng cao hiệu quả kinh doanh Nâng cao hiệu quả kinh doanh là vai trò quan trọng trong cơ chế thị trường.
Thứ nhất, nâng cao hiệu quả kinh doanh là cơ sở để đảm bảo sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Sự tồn tại của doanh nghiệp được xác định bởi sự có mặt của doanh nghiệp trên thị trường, mà hiệu quả kinh doanh lại là nhân tố trực tiếp đảm bảo sự tồn tại đó, đồng thời mục tiêu của doanh nghiệp là luôn tồn tại và phát triển một cách vững chắc. Do vậy, việc nâng cao hiệu quả kinh doanh là một điều tất yếu đòi hỏi khách quan đối với tất cả các doanh nghiệp hoạt động trong cơ chế thị trường hiện nay. Yêu cầu của sự tồn tại và phát triển của mỗi doanh nghiệp đòi hỏi nguồn thu nhập của doanh nghiệp phải không ngừng tăng lên.
Như vậy, hiệu quả kinh doanh đối với doanh nghiệp là hết sức quan trọng, nó quyết định sự sống còn của doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường. Một cách nhìn khác, sự tồn tại của doanh nghiệp được xác định bởi sự tạo ra hàng hóa, của cải vật chất và các dịch vụ phục vụ cho nhu cầu của xã hội, đồng thời tạo ra sự tích lũy cho xã hội. Để thực hiện được như vậy thì mỗi doanh nghiệp đều phải vươn lên và đứng vững để đảm bảo thu nhập đủ bù đắp chi phí bỏ ra và có lãi trong quá trình hoạt động kinh doanh. Có như vậy mới đáp ứng được nhu cầu tái sản xuất trong nền kinh tế.
Như vậy chúng ta buộc phải nâng cao hiệu quả kinh doanh một cách liên tục như là một nhu cầu tất yếu. Tuy nhiên, sự tồn tại mới chỉ là yêu cầu mang tính chất giản đơn còn sự phát triển và mở rộng của doanh nghiệp mới là yêu cầu quan trọng. Việc mở rộng thị trường nhằm giúp doanh nghiệp đẩy nhanh tốc độ tiêu thụ sản phẩm, khai thác mọi tiềm năng của thị trường một cách triệt để, hiệu quả của hoạt động SXKD được nâng cao, từ đó gia tăng lợi nhuận và khẳng định được vai trò, vị trí của doanh nghiệp trên thị trường. 6 Thứ hai, nâng cao hiệu quả kinh doanh là nhân tố thúc đẩy sự cạnh tranh và tiến bộ trong kinh doanh.
Chính việc thúc đẩy cạnh tranh yêu cầu các doanh nghiệp phải tự tìm tòi, đầu tư tạo nên sự tiến bộ trong kinh doanh. Chấp nhận cơ chế thị trường là chấp nhận sự cạnh tranh. Song khi thị trường ngày càng phát triển thì cạnh tranh giữa các doanh nghiệp ngày càng gay gắt và khốc liệt hơn. Sự cạnh tranh lúc này không còn là sự cạnh tranh về mặt hàng mà cạnh tranh về mặt chất lượng, giá cả mà cò phải cạnh tranh nhiều yếu tố khác nữa.
Mục tiêu của doanh nghiệp là phát triển thì cạnh tranh là yếu tố làm cho doanh nghiệp mạnh lên nhưng ngược lại cũng có thể làm cho doanh nghiệp không tồn tại được trên thị trường. Việc nâng cao hiệu quả kinh doanh chính là nhân tố cơ bản tạo ra sự thắng lợi cho doanh nghiệp trong quá trình hoạt động kinh doanh trên thị trường. Muốn tạo ra sự thắng lợi trong cạnh tranh đòi hỏi các doanh nghiệp phải không ngừng nâng cao hiệu quả kinh doanh của mình, không những cần phải có hàng hoá, dịch vụ tốt mà giá cả còn phải hợp lý. Chính sự nâng cao hiệu quả kinh doanh là con đường nâng cao sức cạnh tranh và khả năng tồn tại, phát triển của mỗi doanh nghiệp.
Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp 1. Môi trường bên ngoài 1. Môi trường chính trị - pháp luật Các yếu tố thuộc môi trường chính trị - pháp luật chi phối mạnh mẽ đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp nói chung và của Công ty TNHH Vũ Thịnh nói riêng. Sự ổn định chính trị được xác định là một trong những tiền đề quan trọng cho hoạt động kinh doanh của công ty.
Sự thay đổi của môi trường chính trị có thể ảnh hưởng có lợi cho một nhóm doanh nghiệp này nhưng lại kìm hãm sự phát triển của một nhóm doanh nghiệp khác. Hệ thống pháp luật hoàn thiện, không thiên vị là một trong những tiền đề ngoài kinh tế của kinh doanh. Mức độ hoàn thiện, sự thay đổi và thực thi pháp luật trong nền kinh tế có ảnh hưởng lớn đến việc hoạch định và tổ chức thực hiện chiến lược kinh doanh của công ty. Môi trường này nó tác động trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh của công ty bởi môi trường pháp luật ảnh hưởng trực tiếp đến mặt hàng sản xuất, ngành nghề, phương thức kinh doanh.
Không những vậy, nó còn tác động đến chi phí của công ty như chi phí lưu thông, chi phí vận chuyển, chi phí thuế. Tóm lại, môi trường chính trị - 7 pháp luật có ảnh hưởng rất lớn đến việc nâng cao hiệu quả kinh doanh của công ty bằng cách tác động đến hoạt động của doanh nghiệp thông qua hệ thống công cụ luật pháp, công cụ vĩ mô. Môi trường kinh tế Đây là nhân tố tác động rấ t lớn tới hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Nó bao gồ m các chính sách đầ u tư, chính sách phát triể n kinh tế , chính sách vi ̃ mô.
tác động tích cực hay tiêu cực tới sự phát triể n của từng ngành, liñ h vực hay khu vực kinh tế từ đó tác động đế n doanh nghiệp thuộc vùng, ngành kinh tế đó.