PHẦN MỞ ĐẦU ------------------ Nhận thức được vai trò và tầm quan trọng của TDTT trong công cuộc xây dựng và đổi mới đất nước, sự nghiệp TDTT được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm. Bên cạnh việc đầu tư cho những môn thể thao mũi nhọn đạt thành tích cao trong các cuộc thi đấu khu vực và thế giới là khôi phục và phát triển rộng rãi các môn thể thao trong đó có bóng chuyền nhằm hướng tới một nền TDTT đại chúng toàn diện. Bóng chuyền cũng là một trong những môn thể thao đươc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam quan tâm và phát triển cùng với các môn thể thao khác. Bóng chuyền là một môn thể thao ra đời ở Mĩ năm 1895.
Chính vì sự hấp dẫn của nó nên được rất nhiều người trên toàn thế giới yêu thích và đón nhận, điều này đã tạo thuận lợi cho bóng chuyền phát triển cả về chiều rộng lẫn chiều sâu. Nó là một môn thể thao đồng đội đối kháng đòi hỏi mỗi VĐV phải có trình độ kĩ thuật cá nhân tốt, hoạt động với cường độ lớn, có thể lực tốt, sự khéo léo, linh hoạt, có tinh thần tập thể cao. Hiện nay ở một số nước trên thế giới, môn bóng chuyền đã phát triển ở một trình độ cao, đặc biệt là ở Châu Âu, Châu Mỹ, với lợi thế về chiều cao, thể lực, chuyên môn và sức bật tốt cũng như sự điêu luyện trong thực hiện kỹ thuật động tác. Đối với nước ta bắt đầu xuất hiện từ những năm 1922 của thế kỷ trước.
Mặc dù trải qua những bước thăng trầm của lịch sử nhưng nó vẫn không ngừng được duy trì, củng cố và phát triển. Kỹ thuật, chiến thuật và tâm lý thi đấu của VĐV dần được hoàn thiện cao hơn. Tuy vậy thành tích bóng chuyền của các VĐV nước ta so với các nước trong khu vực cũng như thế giới có một khoảng cách khá xa. Bóng chuyền đã và đang được phát triển rộng rãi ở nước ta, nó là môn thể thao hấp dẫn, phù hợp với mọi lứa tuổi.
Cũng như các môn thể thao khác, nó đòi hỏi trình độ kỹ - chiến thuật không chỉ dừng lại ở kỹ năng vận động mà phải đạt tới kỹ xảo vận động cùng một số yếu tố khác nữa mới có thể đạt thành tích cao trong học tập cũng như trong thi đấu. Ngoài ra, điều trước hết đối với người tập là tính tự giác, tích cực thể hiện sự say mê trong tập luyện, tự giác chấp hành những nội dung, yêu cầu của buổi tập, 9 tích cực học hỏi, tìm tòi sáng tạo, không ngừng trau dồi kiến thức để nâng cao trình độ kĩ thuật tập luyện. Là một sinh viên chuyên sâu Bóng chuyền của trường Đại học Cần Thơ, qua quá trình theo dõi, tìm hiểu quá trình học tập và thi đấu của các sinh viên nam chuyên sâu bóng chuyền khóa 35 tôi nhận thấy hiệu quả thi đấu chưa cao, đặc biệt là khả năng đập bóng cao biên trước mặt ở vị trí số 4 còn nhiều hạn chế. Nhằm nâng cao thành tích khả năng đập bóng cao biên trước mặt ở vị trí số 4 cho người tập bóng chuyền nói chung và các sinh viên nam chuyên sâu bóng chuyền khóa 35 thuộc Bộ môn Giáo dục thể chất - Trường đại học Cần Thơ nói riêng.
Đồng thời qua nghiên cứu để phục vụ cho công tác giảng dạy và huấn luyện sau này. Chúng tôi mạnh dạn đi vào nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu ứng dụng một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả đập bóng cao biên trước mặt theo phương chạy đà vị trí số 4 cho nam sinh viên chuyên sâu Bóng chuyền khóa 35 Trường Đại học Cần Thơ năm học 2010 – 2011”.1 Sơ lƣợc môn bóng chuyền 1.1 Vài nét về lịch sử phát triển môn bóng chuyền A. Sự hình thành, phát tiển môn bóng chuyền trên thế giới: Các nhà sử học cho rằng: Bóng chuyển ra đời ở Mỹ khoảng năm 1895 do giáo viên thể thao tên là WILLIAM MORGAN nghĩ ra. Lúc đầu, luật chơi đơn giản và được xem như trò chơi vận động cho học sinh.
Ông dùng luới cao khoảng 1,95 m và ruột quả bóng rỗ để người ta chuyền qua lưới. Lần đầu tiên tổ chức thi đấu bóng chuyền vào tháng 6 năm 1896 tại Springfield. Năm 1897 ở Mỹ, Luật bóng chuyền ra đời gồm có 10 điều: 1. Đánh dấu sân.
Kích thước sân : 7,5 m x 15,1 m. Kích thước lưới : 0,61 m x 8,2 m ; chiều cao lưới : 198 cm. Bóng : Ruột bóng bằng cao su, vỏ bóng bằng da hay chất tổng hợp tương tự. Chu vi bóng: 63,5 cm - 68,5 cm.
Trọng lượng bóng : 340 gam. Phát bóng : Cầu thủ phát bóng đứng một chân trên vạch biên ngang và đánh bóng bằng bàn tay mở. Nếu lần đầu phát bóng phạm lỗi thì được phát lại. Tính điểm : Mỗi lần đối phương không đỡ được phát bóng thì bên phát bóng được một điểm (chỉ có bên phát bóng mới được điểm).
Trong thời gian thi đấu (trừ phát bóng) bóng chạm lưới coi như phạm luật. Bóng rơi vào vạch giới hạn là phạm luật. Không hạn chế số người chơi. Từ năm 1895 đến năm 1920, bóng chuyền được du nhập vào các nước khác và phát triển rộng rãi ở các châu.
Trong giai đoạn này luật bóng chuyền cũng thay đổi và hoàn thiện dần. 11 Bóng chuyền vào châu Âu đầu tiên ở Pháp. Vào Nga, Tiệp Khắc, Ba Lan khoảng năm 1920 - 1921 và phát triển nhanh ở các nước châu Âu. Cùng với sự phát triển của phong trào bóng chuyền, luật thi đấu cũng được thay đổi.
Luật lệ thay đổi có tác dụng thúc đẩy các mặt kỹ thuật và chiến thuật phát triển. Từ một trò chơi được hình thành từ các động tác tự nhiên với mục đích nghỉ ngơi tích cực, bóng chuyền trở thành một môn thể thao. Từ năm 1929 đến năm 1939, kỹ thuật và chiến thuật bóng chuyền có những bước tiến nhảy vọt. Chắn bóng tập thể xuất hiện đã thúc đẩy sự phát triển các hình thức tấn công mới.
Bóng chuyền trở thành môn thể thao mang tính tập thể nhiều hơn. Điều đó được thể hiện rất rõ trong cách sắp xếp các đấu thủ trên sân, trong việc tổ chức tấn công và phòng thủ, trong việc yểm hộ người đập bóng và người chắn bóng. Năm 1934: Tại Hội nghị tại Stockholm (Thụy Điển), Hội nghị đã đề nghị thành Ủy ban kỹ thuật bóng chuyền. Chủ tịch đầu tiên của ủy ban này là ông Ravid Mcclopsky (Chủ tịch hội đồng bóng chuyền Ba Lan), thành lập tiểu ban gồm 13 nước châu Âu, 5 nước châu Mĩ và 4 nước châu Á.
Tiểu ban đã quyết định lấy luật bóng chuyền của Mĩ làm cơ sở cho luật thi đấu bóng chuyền có thay đổi vài điều, như: + Lấy đơn vị mét làm đơn vị đo lường thống nhất. + Phần thân thể chạm bóng chỉ được tính từ thắt lưng trở lên. + Đấu thủ chắn bóng không được chạm bóng lần thứ 2 khi chưa có người khác chạm bóng. + Chiều cao của lưới nữ là 2,24 m.
+ Vị trí phát bóng được thu hẹp lại. Tháng 4/1947 tại Pari (Pháp), Hội nghị bóng chuyền Quốc tế đầu tiên quyết định thành lập hiệp hội bóng chuyền quốc tế (FIVB). Sự kện này chứng tỏ bóng chuyền là môn thể thao có tầm thế giới. Năm 1948: Lần đầu tiên FIVB tổ chức giải vô địch bóng chuyền nam Châu Âu tại ý với 6 đội tham gia.
Đội Tiệp Khắc đoạt chức vô địch. 12 Tháng 9/1949 tại Praha (Tiệp Khắc) tổ chức giải bóng chuyền Thế giới lần thứ nhất cho các đội nam và vô địch Châu Âu cho các đội nữ. Hai đội bóng chuyền nam, nữ của Liên Xô đều giành chức vô địch. Từ 1948-1968: Bóng chuyền phát triển mạnh trên thế giới.
Các giải vô địch Thế giới, vô địch Châu Âu. được tiến hành thường xuyên và có nhiều nước tham gia. Bắt đầu từ năm 1965 đã xác định thứ tự tổ chức các giải bóng chuyền quốc tế lớn: Cúp thế giới tổ chức vào năm sau giải vô địch, sau đó là giải vô địch châu Âu và cuối cùng là Thế vận hội Olympic. Như vậy mỗi năm đều có một giải thi đấu chính thức.
Từ năm 1975 giải vô địch Bóng chuyền châu Âu 2 năm tổ chức 1 lần. FIVB tổ chức các giải chính thức sau : + Giải trong chương trình của Thế vận hội Olympic tổ chức 4 năm 1 lần (1980. 2000, 2004) + Giải Vô địch Thế giới 4 năm một lần (1978, 1982. + Cúp Thế giới 4 năm một lần ( 1981, 1985.
+ Vô địch châu Âu 2 năm một lần (1981, 1983. + Vô địch trẻ châu Âu (đến 19 tuổi) 2 năm một lần (1982, 1984. + Cúp vô địch các đội đoạt cúp châu Âu hằng năm dành cho các đội câu lạc bộ. Do yêu cầu phát triển toàn cầu đã có nhiều thay đổi về luật lệ, kỹ chiến thuật cũng không ngừng được nâng cao nhằm làm cho bóng chuyền trở thành một môn thể thao thêm phần hấp dẫn.
Năm 1983 Liên đoàn bóng chuyền Thế giới có 146 nước thành viên. Bóng chuyền trở thành một trong những môn thể thao hàng đầu của thế giới. Lịch sử phát sinh và phát triển môn bóng chuyền ở Việt Nam qua các thời kỳ: Môn bóng chuyền xuất hiện ở Việt Nam khoảng năm 1920 - 1922 ở các thành phố lớn như Hà Nội, Hải Phòng. 13 Sau tháng 8/1945, cùng với sự phát triển của phong trào thể dục thể thao nói chung, môn bóng chuyền cũng từng bước mở rộng tới các vùng và mọi miền trong cả nước với số lượng người tham gia đông đảo hơn.
Vì vậy, môn bóng chuyền là môn thể thao có tính quần chúng rộng rãi. Từ khi xuất hiện cho đến nay, bóng chuyền Việt Nam đã tồn tại và phát triển qua các thời kỳ: * Sự hình thành và phát triển của bóng chuyền Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám năm 1945: Vào khoảng năm 1920 - 1922 bóng chuyền xuất hiện và phổ biến trong học sinh người Hoa ở Hà Nội, Hải Phòng và một số thành phố khác với luật chơi gần giống như bóng chuyền hiện đại: - Kích thước sân là 9 m x 18 m. - Khu phát bóng là 1,2 m. - Lưới nam cao 2,40 m; lưới nữ cao 2,20 m.
- Số điểm thi đấu mỗi hiệp là 21. - Các cầu thủ trong đội được đánh 4 chuyền. - Nếu phát bóng rơi vào khu phát bóng của đối phương thì được 2 điểm Năm 1927 trận thi đấu bóng chuyền đầu tiên được tổ chức giữa người Hoa ở Hải Phòng và Hà Nội. Năm 1928 Giải bóng chuyền đầu tiên được tổ chức ở Bắc kỳ giữa 2 đội: Một đội người Việt Nam và một đội người Pháp.