Luận văn thạc sĩ về nâng cao chất lượng phát thanh đối ngoại của Đài Tiếng Nói Việt Nam

Luận văn thạc sĩ ussh phân tích nâng cao chất lượng hiệu quả phát thanh đối ngoại của Đài Tiếng nói Việt Nam, góp phần phát triển truyền thông.

• Tác giả: Tô Quốc Tuấn
• Người hướng dẫn: Nghd.TS Dương Xuân Sơn
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Truyền Thông Đại Chúng
• Đề tài: Nâng Cao Chất Lượng Phát Thanh Đối Ngoại Của Đài Tiếng Nói Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: Một số vấn đề về công tác thông tin đối ngoại
• 1.1. Quan hệ đối ngoại và cụng tỏc thụng tin đối ngoại hiện nay
• 1.2. Quan điểm của Đảng và Nhà nƣớc ta về cụng tỏc thụng tin đối ngoại
• 1.3. Đài TNVN trong cụng tỏc thụng tin đối ngoại
• 2. CHƯƠNG 2: Cỏc chƣơng trỡnh phỏt thanh đối ngoại
• 2.1. Những chặng đƣờng phỏt triển cơ bản
• 2.2. Thực trạng phỏt thanh đối ngoại
• 2.3. Kết quả khảo sỏt thớnh giả VOV6 và VOV5
• 3. CHƯƠNG 3: Định hƣớng và một số giải phỏp cơ bản nừng cao chất lƣợng hiệu quả phỏt thanh đối ngoại
• 3.1. Nhiệm vụ và vai trũ của phỏt thanh đối ngoại trong tỡnh hỡnh mới
• 3.2. Những định hƣớng cơ bản của phỏt thanh đối ngoại
• 3.3. Một số giải phỏp nừng cao chất lƣợng hiệu quả phỏt thanh đối ngoại
• Một số kiến nghị
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• CHÚ THÍCH

Tóm tắt

I. Tổng quan về nâng cao chất lượng phát thanh đối ngoại của Đài Tiếng Nói Việt Nam

Đài Tiếng Nói Việt Nam (VOV) đóng vai trò quan trọng trong việc phát thanh đối ngoại, góp phần nâng cao hình ảnh và thông tin về Việt Nam ra thế giới. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, việc nâng cao chất lượng phát thanh đối ngoại trở thành nhiệm vụ cấp thiết. Đài TNVN không chỉ là kênh thông tin mà còn là cầu nối giữa Việt Nam và cộng đồng quốc tế. Chất lượng phát thanh cần được cải thiện để đáp ứng nhu cầu thông tin đa dạng của thính giả quốc tế.

1.1. Vai trò của Đài Tiếng Nói Việt Nam trong phát thanh đối ngoại

Đài TNVN là cơ quan truyền thông chính thức của Nhà nước, có nhiệm vụ cung cấp thông tin chính xác và kịp thời về tình hình đất nước. Đài TNVN không chỉ phát thanh bằng tiếng Việt mà còn bằng nhiều thứ tiếng khác, phục vụ cho cộng đồng người Việt ở nước ngoài và bạn bè quốc tế.

1.2. Tầm quan trọng của phát thanh đối ngoại trong bối cảnh hiện nay

Trong thời đại thông tin bùng nổ, phát thanh đối ngoại trở thành công cụ quan trọng để quảng bá hình ảnh quốc gia. Đài TNVN cần nâng cao chất lượng nội dung và hình thức để thu hút thính giả, đồng thời phản ánh đúng bản sắc văn hóa và chính trị của Việt Nam.

II. Những thách thức trong việc nâng cao chất lượng phát thanh đối ngoại

Đài TNVN đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc nâng cao chất lượng phát thanh đối ngoại. Sự cạnh tranh từ các phương tiện truyền thông hiện đại và nhu cầu ngày càng cao của thính giả là những yếu tố cần được xem xét. Đặc biệt, việc cải tiến nội dung và hình thức phát thanh là điều cần thiết để giữ chân thính giả.

2.1. Cạnh tranh từ các phương tiện truyền thông hiện đại

Sự phát triển mạnh mẽ của internet và các nền tảng truyền thông xã hội đã tạo ra áp lực lớn đối với Đài TNVN. Các kênh truyền thông khác cung cấp thông tin nhanh chóng và đa dạng, khiến thính giả có nhiều lựa chọn hơn.

2.2. Nhu cầu đa dạng của thính giả quốc tế

Thính giả quốc tế ngày càng yêu cầu cao về chất lượng thông tin. Đài TNVN cần phải hiểu rõ nhu cầu và sở thích của thính giả để điều chỉnh nội dung phù hợp, từ đó nâng cao hiệu quả phát thanh.

III. Phương pháp nâng cao chất lượng phát thanh đối ngoại hiệu quả

Để nâng cao chất lượng phát thanh đối ngoại, Đài TNVN cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Việc cải tiến nội dung, sử dụng công nghệ hiện đại và đào tạo nhân lực là những yếu tố quan trọng. Đài TNVN cũng cần chú trọng đến việc xây dựng chiến lược truyền thông hiệu quả.

3.1. Cải tiến nội dung phát thanh

Nội dung phát thanh cần được cập nhật thường xuyên, phản ánh đúng tình hình thực tế và nhu cầu của thính giả. Việc sử dụng ngôn ngữ dễ hiểu và hấp dẫn sẽ giúp thu hút sự chú ý của người nghe.

3.2. Ứng dụng công nghệ hiện đại trong phát thanh

Công nghệ phát thanh hiện đại như phát thanh trực tuyến và các ứng dụng di động sẽ giúp Đài TNVN tiếp cận được nhiều thính giả hơn. Việc sử dụng công nghệ mới cũng giúp nâng cao chất lượng âm thanh và hình ảnh.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu trong phát thanh đối ngoại

Việc áp dụng các phương pháp nâng cao chất lượng phát thanh đối ngoại đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Đài TNVN đã thu hút được nhiều thính giả quốc tế và nâng cao hình ảnh của Việt Nam trên trường quốc tế. Các chương trình phát thanh đã được cải tiến về nội dung và hình thức, đáp ứng nhu cầu của thính giả.

4.1. Kết quả khảo sát thính giả về chất lượng phát thanh

Các cuộc khảo sát cho thấy thính giả đánh giá cao chất lượng nội dung và hình thức của các chương trình phát thanh đối ngoại. Điều này cho thấy sự nỗ lực của Đài TNVN trong việc cải tiến chất lượng phát thanh.

4.2. Những phản hồi tích cực từ thính giả quốc tế

Nhiều thính giả quốc tế đã gửi phản hồi tích cực về các chương trình phát thanh của Đài TNVN. Họ đánh giá cao sự đa dạng và chất lượng thông tin mà Đài cung cấp.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho phát thanh đối ngoại

Đài TNVN cần tiếp tục nỗ lực nâng cao chất lượng phát thanh đối ngoại để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thính giả. Việc cải tiến nội dung, ứng dụng công nghệ hiện đại và xây dựng chiến lược truyền thông hiệu quả sẽ là những yếu tố quyết định cho sự thành công trong tương lai.

5.1. Định hướng phát triển bền vững cho Đài TNVN

Đài TNVN cần xây dựng một chiến lược phát triển bền vững, tập trung vào việc nâng cao chất lượng phát thanh và mở rộng đối tượng thính giả. Điều này sẽ giúp Đài khẳng định vị thế của mình trên trường quốc tế.

5.2. Tầm nhìn tương lai cho phát thanh đối ngoại

Trong tương lai, Đài TNVN cần tiếp tục đổi mới và sáng tạo trong các chương trình phát thanh đối ngoại. Việc nắm bắt xu hướng và nhu cầu của thính giả sẽ giúp Đài duy trì và phát triển hơn nữa.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong kỷ nguyên toàn cầu hóa và bùng nổ công nghệ thông tin, công tác truyền thông xuyên biên giới giữ vai trò đặc biệt then chốt đối với chiến lược bảo vệ và phát triển đất nước. Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) với vai trò là đài phát thanh quốc gia hiện vận hành tổng thời lượng phát sóng đối ngoại lên tới 119 giờ/ngày, truyền tải thông tin bằng 11 thứ tiếng nước ngoài và tiếng Việt dành cho kiều bào, tiếp cận thính giả tại hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ cùng 20 trung tâm khai thác thông tin quốc tế. Tuy nhiên, trước sự cạnh tranh quyết liệt từ hơn 73 báo điện tử, 11.000 trang web thông tin trong nước và các tổ hợp truyền thông quốc tế phát triển mạnh mẽ, hệ thống phát thanh đối ngoại của Việt Nam đang đứng trước nguy cơ suy giảm tính hấp dẫn nếu tiếp tục duy trì phương thức thể hiện khuôn mẫu, một chiều từ thời chiến.

Nghiên cứu tập trung giải quyết bài toán nâng cao chất lượng và hiệu quả thông tin đối ngoại trên sóng phát thanh quốc gia trong giai đoạn Việt Nam đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế, gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và tham gia sâu vào Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương (APEC). Mục tiêu trọng tâm của luận văn là khảo sát toàn diện thực trạng hai hệ phát thanh VOV5 và VOV6, phân tích đặc điểm tâm lý tiếp nhận của công chúng quốc tế, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp mang tính chiến lược và khả thi nhằm đổi mới căn bản nội dung, hình thức và công nghệ truyền dẫn. Phạm vi nghiên cứu được xác định tại Ban Biên tập Đối ngoại của Đài Tiếng nói Việt Nam với dữ liệu khảo sát thực nghiệm liên tục trong 5 năm từ năm 2001 đến năm 2005. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, góp phần tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn ngân sách nhà nước dành cho thông tin đối ngoại vốn đạt mức hơn 937 tỷ đồng vào năm 2004, đồng thời định hình tiêu chuẩn phát thanh hiện đại nhằm nâng cao chỉ số lan tỏa hình ảnh quốc gia trên trường quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự giao thoa giữa Lý thuyết Truyền thông Đại chúng Hiện đại và Lý thuyết Tiếp nhận Thông tin Đa văn hóa. Mô hình truyền thông tuyến tính mở rộng của Harold Lasswell kết hợp với mô hình truyền thông hai chiều tương tác đóng vai trò nền tảng để phân tích mối quan hệ hữu cơ giữa chủ thể phát sóng, thông điệp, kênh truyền dẫn, nhóm công chúng mục tiêu và hiệu ứng xã hội. Bên cạnh đó, luận văn vận dụng Lý thuyết Thiết lập Chương trình Nghị sự (Agenda-Setting Theory) nhằm luận giải cách thức cơ quan báo chí đối ngoại định hướng dư luận quốc tế trước các vấn đề thời sự phức tạp.

Hệ thống khung lý thuyết của đề tài xoay quanh 4 khái niệm then chốt:

1. Phát thanh đối ngoại: Kênh báo nói đặc thù vượt ra ngoài ranh giới quốc gia nhằm thực hiện mục tiêu chính trị, kinh tế và văn hóa đối ngoại của một quốc gia.
2. Đối tượng hóa: Quy trình phân loại, định vị nhóm thính giả theo đặc trưng địa lý, ngôn ngữ, văn hóa và trình độ nhận thức để thiết kế nội dung phù hợp.
3. Đối ngoại hóa: Phương thức chuyển đổi tư duy tuyên truyền nội bộ sang phong cách báo chí quốc tế hiện đại, đề cao tính khách quan, trung thực và sức thuyết phục.
4. Hệ sinh thái truyền thông phát thanh đa phương tiện: Sự tích hợp giữa làn sóng radio truyền thống (AM/FM/SW) với báo in, báo điện tử và nền tảng phát thanh trực tuyến trên mạng Internet.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp gồm hệ thống văn bản chỉ đạo của Đảng và Nhà nước như Chỉ thị số 11-CT/TW ban hành ngày 13/06/1992, Chỉ thị số 10/2000/CT-TTg ban hành ngày 26/04/2000, Quyết định số 16-QĐ/TW ngày 27/12/2001 thành lập Ban Chỉ đạo Công tác Thông tin Đối ngoại, cùng các báo cáo tổng kết ngành giai đoạn 2001-2004. Nguồn dữ liệu sơ cấp thực nghiệm bao gồm kho tư liệu 1.250 bức thư và ý kiến phản hồi của thính giả từ khắp các châu lục gửi về Đài Tiếng nói Việt Nam trong khung thời gian 2001-2005.

Phương pháp phân tích nội dung (Content Analysis) được triển khai trên các khung chương trình 172 giờ phát sóng toàn Đài và 119 giờ phát sóng đối ngoại để đánh giá kết cấu tin bài, tỷ lệ thể loại và mật độ sử dụng tiếng động hiện trường. Cỡ mẫu khảo sát gồm 1.250 thư thính giả được chọn lọc theo phương pháp chọn mẫu phân tầng định ngạch, đảm bảo tính đại diện cho 11 ngữ hệ phát thanh (tiếng Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Nga, Đức, Trung Quốc, Nhật Bản, Lào, Campuchia, Thái Lan, Indonesia) và khối thính giả kiều bào. Đồng thời, tác giả thực hiện phỏng vấn sâu 15 chuyên gia ngoại giao và nhà báo kỳ cựu. Việc lựa chọn tổ hợp phương pháp định tính và định lượng này là hoàn toàn tất yếu nhằm khắc phục triệt để tính chủ quan, đo lường chính xác nhu cầu thông tin thực sự của công chúng ngoại quốc vốn chịu nhiều cách biệt về văn hóa tiếp nhận. Toàn bộ tiến trình khảo sát và phân tích dữ liệu được thực hiện trong 3 năm liên tục từ 2003 đến 2006.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát thực trạng hoạt động phát thanh đối ngoại tại Đài Tiếng nói Việt Nam đã chỉ ra 4 phát hiện quan trọng:

1. Quy mô phủ sóng rộng nhưng công nghệ truyền dẫn truyền thống bộc lộ nhiều điểm nghẽn: VOV duy trì thời lượng 119 giờ phát sóng đối ngoại mỗi ngày, trong đó hệ VOV5 phát sóng FM tại Việt Nam đạt 17 giờ 30 phút/ngày và hệ VOV6 phát ra nước ngoài với 870 phút sản xuất mới hàng ngày. Mặc dù sóng phát thanh vươn tới hơn 100 quốc gia, tỷ lệ phản hồi về chất lượng thu nhận sóng ngắn (SW) tại các khu vực trọng điểm như Tây Âu và Bắc Mỹ chỉ đạt khoảng 45% đến 50% mức độ rõ nét do tình trạng can nhiễu tầng điện ly và thời tiết cực đoan.
2. Sự phụ thuộc lớn vào nguồn tin đối nội làm suy giảm tính đối thoại: Hơn 75% khối lượng tin bài đối ngoại được biên dịch trực tiếp từ nguồn Thông tấn xã Việt Nam và báo chí đối nội. Do được viết phục vụ độc giả trong nước, các tin bài này chứa hơn 60% dung lượng mang tính tường thuật lễ tân, nặng tính giải thích lý luận một chiều và thiếu vắng các chi tiết bối cảnh cần thiết cho người nước ngoài.
3. Đột phá chiến lược từ nền tảng phát thanh Internet: Kể từ mốc ngày 01/09/2006 khi VOV chính thức đưa hệ phát thanh VOV6 lên môi trường mạng toàn cầu qua báo điện tử, tỷ lệ tiếp cận công chúng đã tăng trưởng vượt bậc 100% không gian số. Bước chuyển dịch này giúp xóa bỏ hoàn toàn rào cản chênh lệch múi giờ trên 24 múi giờ thế giới và cho phép 100% thính giả nghe lại chương trình trong vòng từ 3 đến 5 ngày.
4. Sự phân hóa rõ rệt trong thị hiếu thông tin của công chúng quốc tế: Kết quả phân tích thư từ cho thấy 68% thính giả quan tâm sâu sắc đến các chuyên mục văn hóa nghệ thuật, danh lam thắng cảnh, đời sống thường nhật và chính sách thu hút đầu tư kinh tế. Ngược lại, chỉ có 18% thính giả bày tỏ sự quan tâm đến các bài bình luận chính trị thuần túy nếu thiếu tính đối thoại và bằng chứng thuyết phục.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của các hạn chế trên xuất phát từ tư duy làm báo mang tính kinh nghiệm, áp dụng nguyên xi phong cách tuyên truyền thời chiến vào thời bình. Việc quá chú trọng ca ngợi thành tích một chiều xuất phát từ tâm lý sợ sai sót chính trị, vô tình biến các chương trình phát thanh thành những bài đọc khuôn mẫu, thiếu sức hấp dẫn trước công chúng phương Tây vốn đề cao tính tự do thông tin và tư duy thực tế.

Khi so sánh với các tổ chức phát thanh quốc tế lâu đời, có thể thấy rõ sự khác biệt: các đài này dành trên 65% thời lượng cho tin tức phản ánh sự kiện thực địa với âm thanh hiện trường sống động và ngôn ngữ hội thoại tự nhiên, trong khi VOV thời gian dài vẫn duy trì tỷ trọng người đọc văn bản chiếm hơn 70% thời lượng. Để minh họa trực quan, dữ liệu nghiên cứu có thể được tổng hợp thành một Bảng cơ cấu phân bổ thời lượng phát sóng theo chuyên mục của VOV5/VOV6 và một Biểu đồ tròn thể hiện tỷ lệ mức độ quan tâm của thính giả quốc tế theo từng nhóm chủ đề. Việc số hóa và đưa phát thanh lên Internet là đòi hỏi sống còn nhằm khai thác hiệu quả nguồn lực tài chính trên 900 tỷ đồng của nhà nước, tạo nên bước ngoặt chuyển đổi mô hình từ phát thanh một chiều sang hệ sinh thái truyền thông tương tác đa phương tiện.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả phát thanh đối ngoại của Đài Tiếng nói Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới, 4 nhóm giải pháp cụ thể được kiến nghị triển khai:

1. Tái cấu trúc quy trình xử lý nguồn tin và biên tập nội dung: Thành lập đơn vị sản xuất tin bài đối ngoại chuyên trách trực thuộc Ban Biên tập Đối ngoại VOV, đặt mục tiêu giảm 50% số lượng tin lễ tân hình thức, nâng tỷ trọng tin tự sản xuất có tiếng động hiện trường lên tối thiểu 40% trong lộ trình 2006-2008. Chủ thể thực hiện là Ban Biên tập Đối ngoại phối hợp với các ban tin thời sự toàn Đài.
2. Thực thi triệt để nguyên tắc "Đối ngoại hóa" và "Đối tượng hóa" chương trình: Chuẩn hóa độ dài mỗi bản tin không quá 5 dòng, chuyển đổi 100% phong cách thể hiện từ "đọc văn bản" sang "nói chuyện và dẫn chuyện tự nhiên", tăng thời lượng các chuyên mục văn hóa, du lịch, đời sống xã hội lên mức 35% tổng thời lượng phát sóng trước quý II/2007 do đội ngũ biên tập viên và phát thanh viên 11 tổ tiếng đảm trách.
3. Phát triển hạ tầng kỹ thuật phát thanh số và phân phối đa nền tảng: Nâng cấp giao diện và băng thông cho báo điện tử VOVNews và trang mạng riêng của hệ VOV6, đảm bảo lưu trữ toàn bộ các chương trình âm thanh chất lượng cao từ 3 đến 5 ngày. Đẩy mạnh ký kết hợp tác tiếp sóng với các đài quốc tế, kết hợp vận hành hiệu quả 5 cơ quan thường trú tại Pháp, Nga, Nhật Bản, Trung Quốc, Thái Lan và sớm mở cơ quan thường trú tại Hoa Kỳ nhằm tăng 30% mức độ phủ sóng chất lượng cao trước năm 2010. Chủ thể chịu trách nhiệm là Trung tâm Kỹ thuật và Báo điện tử VOV.
4. Nâng cao năng lực nhân sự và hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính: Phối hợp liên ngành giữa Đài Tiếng nói Việt Nam, Ban Chỉ đạo Công tác Thông tin Đối ngoại và Bộ Tài chính nhằm phân bổ tối ưu nguồn kinh phí trên 900 tỷ đồng hàng năm. Tổ chức đào tạo nghiệp vụ báo chí phát thanh hiện đại và ngoại ngữ chuyên sâu cho 100% phóng viên, biên tập viên đối ngoại đến năm 2008.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

1. Cơ quan chỉ đạo, quản lý báo chí và hoạch định chính sách đối ngoại: Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Ngoại giao; sử dụng luận văn làm cơ sở khoa học để rà soát, bổ sung quy hoạch phát triển thông tin đối ngoại quốc gia và xây dựng cơ chế phối hợp xử lý thông tin nhạy cảm.
2. Đội ngũ lãnh đạo, biên tập viên, phóng viên báo chí đối ngoại: Các cơ quan truyền thông đa phương tiện như VOV, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV4), Thông tấn xã Việt Nam; vận dụng khung tiêu chuẩn "đối ngoại hóa" và "đối tượng hóa" vào việc cải tiến format chương trình và kỹ năng phỏng vấn, dẫn chuyện hiện đại.
3. Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành Báo chí - Truyền thông: Các học viện, trường đại học đào tạo khối khoa học xã hội và nhân văn; khai thác luận văn như tài liệu học thuật chuyên sâu về lịch sử phát thanh, xã hội học báo chí và phương pháp nghiên cứu công chúng quốc tế.
4. Chuyên gia xúc tiến thương mại, du lịch và ngoại giao văn hóa: Các hiệp hội doanh nghiệp xuất nhập khẩu, cơ quan xúc tiến đầu tư; tham khảo kinh nghiệm phát huy sức mạnh tổng hợp của truyền thông để quảng bá thương hiệu quốc gia và xử lý các cuộc khủng hoảng truyền thông quốc tế.

Câu hỏi thường gặp

Mục tiêu cốt lõi của việc đổi mới phát thanh đối ngoại Đài Tiếng nói Việt Nam là gì?
Mục tiêu trọng tâm là chuyển đổi toàn diện từ lối tuyên truyền một chiều, mang tính hành chính sang mô hình phát thanh hiện đại, thông tin chân thực, khách quan và đa chiều. Điều này nhằm thu hút công chúng quốc tế tại hơn 100 quốc gia, tranh thủ sự ủng hộ của bạn bè thế giới và khơi dậy nguồn lực của hơn 3 triệu kiều bào phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước.

Khái niệm "đối ngoại hóa" trong sản xuất chương trình phát thanh được hiểu như thế nào?
"Đối ngoại hóa" là quá trình xử lý, tái cấu trúc thông tin nội địa để phù hợp với tâm lý, thói quen và trình độ tiếp nhận của người nước ngoài. Thay vì đưa tin thuần túy về nghị quyết hay sự kiện lễ tân, biên tập viên phải cung cấp bối cảnh, giải thích bản chất sự việc, sử dụng ngôn ngữ báo nói ngắn gọn dưới 5 dòng và tăng cường tiếng động hiện trường sống động.

Hai hệ phát thanh VOV5 và VOV6 có sự phân định đối tượng và phương thức phát sóng ra sao?
Hệ VOV6 phát sóng đối ngoại bằng 11 thứ tiếng nước ngoài và tiếng Việt trên sóng ngắn (SW) và Internet dành cho thính giả toàn cầu cùng kiều bào xa Tổ quốc. Hệ VOV5 phát trên sóng FM tại Việt Nam với 5 thứ tiếng (Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc, Nhật Bản) phục vụ cộng đồng người nước ngoài đang sinh sống, học tập và làm việc tại Việt Nam với thời lượng 17 giờ 30 phút/ngày.

Việc đưa hệ phát thanh đối ngoại lên Internet từ ngày 01/09/2006 mang lại bước ngoặt gì?
Sự kiện ngày 01/09/2006 đánh dấu bước chuyển mình sang kỷ nguyên truyền thông số của VOV. Phát thanh Internet giúp sóng âm thanh vượt qua mọi giới hạn địa lý và rào cản thời tiết, phủ sóng toàn cầu với chất lượng âm thanh cao, xóa bỏ cách biệt 24 múi giờ và cho phép thính giả chủ động nghe lại chương trình lưu trữ từ 3 đến 5 ngày trên mạng.

Làm thế nào để xử lý mâu thuẫn giữa yêu cầu tuyên truyền đối nội và đối ngoại trong tác nghiệp báo chí?
Nhà báo và biên tập viên đối ngoại cần có bản lĩnh chính trị và nghiệp vụ vững vàng để chọn lọc thông tin phục vụ lợi ích tối cao của quốc gia. Thông tin đối nội cần làm rõ bản chất vấn đề xã hội, trong khi thông tin đối ngoại đòi hỏi sách lược tinh tế, sử dụng lập luận chặt chẽ, dữ liệu thực tiễn xác thực nhằm bác bỏ các luận điệu sai trái mà không làm ảnh hưởng tiêu cực đến chính sách ngoại giao hòa bình.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác thông tin phát thanh đối ngoại của Đài Tiếng nói Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng.
• Đánh giá khách quan, khoa học thực trạng sản xuất và phát sóng 119 giờ/ngày trên hai hệ kênh VOV5 và VOV6, chỉ rõ các điểm nghẽn về công nghệ truyền dẫn sóng ngắn và bất cập trong xử lý nguồn tin một chiều.
• Lượng hóa nhu cầu, thị hiếu tiếp nhận của công chúng toàn cầu thông qua tập dữ liệu 1.250 bức thư thính giả giai đoạn 2001-2005, khẳng định 68% thính giả hướng sự quan tâm đến văn hóa, đời sống xã hội và kinh tế.
• Khẳng định tính tất yếu của chiến lược phát thanh đa phương tiện, tích hợp Internet từ mốc lịch sử 01/09/2006 nhằm mở rộng độ phủ sóng 11 ngữ hệ tới kiều bào và bạn bè quốc tế.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đột phá về quy trình biên tập, nguyên tắc đối ngoại hóa, nâng cấp công nghệ số và quản trị tài chính ngân sách trên 900 tỷ đồng gắn liền với lộ trình phát triển của VOV đến năm 2010.

Đóng góp khoa học cốt lõi của công trình là xác lập mô hình "đối ngoại hóa" nội dung báo nói, đặt nền móng cho việc chuyển đổi số ngành phát thanh quốc gia. Trong giai đoạn tiếp theo, các cơ quan quản lý và đơn vị phát thanh cần khẩn trương hoàn thiện hạ tầng podcast, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong biên dịch và mở rộng mạng lưới thường trú quốc tế. Độc giả, các nhà nghiên cứu và cơ quan truyền thông hãy liên hệ, chia sẻ và áp dụng ngay các luận cứ thực tiễn từ luận văn để cùng xây dựng nền báo chí đối ngoại Việt Nam hiện đại, chuyên nghiệp và giàu sức thuyết phục trên trường quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I: Một số vấn đề về cụng tỏc thụng tin đối ngoại Chương II: Cỏc chương trỡnh phỏt thanh đối ngoại Đài TNVN Chương III: Định hướng và một số giải phỏp cơ bản nhằm nõng cao chất lượng, hiệu quả cỏc chương trỡnh phỏt thanh đối ngoại. 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 15 LUẬN VĂN THẠC SỸ CHƢƠNG I MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ CÔNG TÁC THÔNG TIN ĐỐI NGOẠI 1.1 Quan hệ đối ngoại và công tác thông tin đối ngoại hiện nay Những năm đầu thế kỷ 21 chỳng ta đang chứng kiến những biến động sõu sắc trờn thế giới. Sau khi chiến tranh lạnh kết thỳc cuối thế kỷ trƣớc, thỡ nay những mõu thuẫn dõn tộc, chủng tộc, tụn giỏo, chủ nghĩa dõn tộc cực đoan, xu hƣớng ly tõm. lại đang làm bựng nổ những cuộc xung đột kộo dài ở nơi này, nơi kia dẫn đến sự tan vỡ ở một số quốc gia trờn Thế giới.

Trong bối cảnh nhƣ vậy Thế giới đó xuất hiện những xu thế mới. Ngày nay trờn thế giới khụng cũn cỏc cuộc chiến tranh lớn hay những đối đầu gay gắt về ý thức hệ nhƣ trƣớc kia, nhƣng đừu đỳ vẫn xảy ra cỏc cuộc chiến tranh, xung đột khu vực, sắc tộc. Tuy nhiờn xột cho cựng nguyờn nhừn chủ yếu vẫn là vỡ lợi ớch kinh tế chứ khụng hẳn là xung đột vỡ chớnh trị. Thực tế một số cuộc chiến tranh ở Trung Đụng cho thấy nguyờn nhừn chủ yếu là tranh giành nguồn nƣớc, trong khi một số cuộc xung đột khỏc ở chừu Phi.là tranh chấp về rừng, biển đảo.Cuộc chiến tranh do Mỹ phỏt động ở Apganixtan, ở I rắc và đe doạ I ran.cũng xuất phỏt từ vị trớ chiến lƣợc và thực chất là vỡ lợi ớch về nguồn lợi dầu mỏ.

Sau chiến tranh ở Apganixtan, I rắc và nờu cớ chống khủng bố sau sự kiện 11-9, Mỹ cho là đến thời cơ để họ cú thể xõy dựng một trật tự thế giới mới do Oasinhtơn điều khiển và trật tự thế giới mới ấy về thực chất là vỡ lợi ớch của Mỹ. Nhƣ vậy trờn thế giới ngày nay vẫn đang hỡnh thành trật tự thế giới mới, mà trong đỳ trật tự là thuộc về kẻ mạnh. Kẻ mạnh bằng vũ khớ, tiền bạc. tỡm cỏch ỏp đặt, kiềm chế kẻ yếu thế hơn.

Mỹ và một số nƣớc phƣơng Từy tự cho mỡnh quyền phỏt triển vũ khớ hạt nhừn, trong khi một số nƣớc khỏc phỏt triển năng lƣợng hạt nhừn đều bị gừy sức ộp đũi phủ nhận. Thực tế quỏ trỡnh xỏc lập trật tự thế giới mới ấy đang diễn ra theo nhiều phƣơng cỏch: dựng bạo lực, dựng chiến tranh để giải quyết vấn đề nhanh chỳng nhƣ Mỹ đú làm ở 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 16 LUẬN VĂN THẠC SỸ Apganixtan, Irắc. Phƣơng cỏch thứ hai là dựng tiền bạc, viện trợ để lụi kộo, gừy sức ộp, mua phiếu làm sai lệch kết quả bầu cử.nhƣ từng diễn ra ở Ucraina, Grudia.Phƣơng thức thứ ba dựng tiền để tạo quyền lực.cỳ tiền thuờ quừn đỏnh nhau, dựng tiền để thiết lập cỏc hệ thống thụng tin để kớch động gừy lật đổ, bạo loạn.Nhƣ vậy cỳ thể thấy: trong quỏ trỡnh vận động trật tự thế giới cũ đú bị phỏ vỡ, trong khi trật tự thế giới mới đang hỡnh thành. Trong việc xỏc lập trật tự thế giới mới cỳ cả cuộc đấu tranh về tƣ tƣởng, đấu tranh về giai cấp, nhƣng đấu tranh khẳng định sức mạnh vỡ lợi ớch kinh tế là rừ nột nhất.

Những chuyển động của thế giới hụm nay cho thấy thế giới phỏt triển theo xu hƣớng đa cực hoỏ, với nhiều trung tõm cú lực lƣợng tƣơng đƣơng nhau, kiềm chế lẫn nhau, trong đú cỏc nƣớc lớn vừa hợp tỏc, vừa đấu tranh quyết liệt. Tham gia vào thế cõn bằng mới cũn phải kể đến đụng đảo cỏc quốc gia non trẻ phấn đấu vỡ hoà bỡnh, độc lập, phỏt triển. Một xu hƣớng đậm nột nữa là sự trỗi dậy mạnh mẽ về ý thức dõn tộc của nhiều nƣớc, trong đú cú cỏc nƣớc khụng liờn kết, muốn độc lập tự chủ, tự cƣờng hoà bỡnh để phỏt triển và phấn đấu vỡ một trật tự quốc tế mới cụng bằng hợp lý trờn hành tinh chỳng ta. Bờn cạnh lơi ớch bảo vệ an ninh quốc gia để phỏt triển, một xu hƣớng đang nổi bật nhất hiện nay là xu hƣớng toà cầu hoỏ, hội nhập kinh tế quốc tế.

Ngày nay khi nền kinh tế, khoa học kỹ thuật phỏt triển vƣợt bậc, sức sản xuất ngày càng tăng vƣợt ra ngoài gianh giới cỏc quốc gia. Sự phỏt triển nhanh chỳng của cỏc tập đoàn kinh tế, cỏc cụng ty xuyờn quốc gia, đa quốc gia.vừa mang tớnh cạnh tranh vừa hợp tỏc đú và đang làm cho cỏc nền kinh tế thế giới ngày càng ảnh hƣởng, phụ thuộc lẫn nhau, cuốn hỳt cỏc nền kinh tế trong xu thế hội nhập vào xu thế toàn cầu hoỏ. Đừy là xu thế tất yếu khỏch quan, khụng phừn biệt nƣớc lớn hay nƣớc nhỏ. Trong tiến trỡnh đỳ, vấn đề 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 17 LUẬN VĂN THẠC SỸ căn bản là quốc gia nào cỳ chớnh sỏch phự hợp, càng cỳ cơ hội phỏt triển nhanh.

Hội nhập và toàn cầu hoỏ đang diễn ra khụng chỉ trong lĩnh vực kinh tế mà cũn diễn ra trong lĩnh vực đời sống xú hội, khoỏ học cụng nghệ và văn hoỏ thụng tin. Bừy giờ qua truyền hỡnh vệ tinh, qua hệ thống Internet kỹ thuật số. cả thế giới cỳ thể cựng xem một trận đấu bỳng đỏ, một cuộc thi hoa hậu. nhƣng bờn cạnh những mặt tớch cực, cỏi hay, cỏi đẹp, cỏi tiến bộ, thỡ những tiờu cực xấu xa nhất cũng len lỏi xừm nhập ảnh hƣởng đến đời sống xú hội cỏc nƣớc.

Internet đú gỳp phần xoỏ nhoà ranh giới giữa cỏc quốc gia, cỏc chừu lục để đƣa thụng tin đến khắp ngừ ngỏch trờn thế giới, tạo điều kiện cho tất cả mọi ngƣời thể tiếp nhận thụng tin một cỏch nhanh chỳng hơn, rộng rúi hơn, sừu sắc hơn, song cũng tạo ra những thỏch thức trong việc tiếp nhận và lựa chọn thụng tin một cỏch phự hợp. Rừ ràng những xu thế trờn đőy đú và đang dẫn đến sự thay đổi sõu sắc cỏc mối quan hệ quốc tế. Cỏc nƣớc trờn thế giới đều điều chỉnh chiến lƣợc quốc gia của mỡnh cho phự hợp với tỡnh hỡnh mới. Nhiều nƣớc muốn tạo mụi trƣờng ổn định hoà bỡnh cần thiết để phỏt triển kinh tế đất nƣớc, đặt lợi ớch dõn tộc lờn hàng đầu.

Trong xu hƣớng đú, nhiều quốc gia đang phỏt triển cố gắng vƣơn lờn, thoỏt khỏi sự cụ lập về thụng tin, khẳng định tớnh độc lập tự chủ của mỡnh. Cũng chớnh vỡ vậy nhu cầu về thụng tin và đƣợc thụng tin phỏt triển mạnh mẽ.1 Thông tin tuyên truyền - vũ khí cho mục tiêu chính trị, kinh tế Với ƣu thế của mỡnh, một số nƣớc tƣ bản phỏt triển khống chế mạng lƣới thụng tin, độc quyền thu phỏt nhiều nguồn tin quan trọng khụng chỉ trong khu vực mà tớnh chất toàn cầu. Ngày nay, cỏc hóng tin lớn của 24 nƣớc cụng nghiệp phỏt triển hàng ngày phỏt đi 90% lƣợng tin, trong khi đú hơn 100 quốc gia khỏc chỉ phỏt đƣợc 10% lƣợng thụng tin cần thiết. Nhờ những tiến bộ khoa học kỹ thuật mà ngày nay, ngƣời ta cú thể truyền đi tức khắc mọi tin tức, 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 18 LUẬN VĂN THẠC SỸ hỡnh ảnh đến bất kỳ địa điểm nào trờn hành tinh.

Trờn bầu khớ quyển trỏi đất luụn cú hơn 700 vệ tinh nhõn tạo hoạt động cho nhu cầu thụng tin, nhƣng phần lớn là vệ tinh của cỏc nƣớc phƣơng Tõy phỏt triển. Cỏc hóng thụng tấn lớn nhất ngày nay nhƣ AP, UPI của Mỹ, Roitơ của Anh, AP của Phỏp, Kiụđụ của Nhật, Intartass của Nga, Tõn Hoa xó của Trung Quốc. kiểm soỏt phần lớn tin tức phỏt đi và đƣợc hầu hết bỏo chớ thế giới sử dụng. Thị trƣờng bỏo chớ, hệ thống phỏt thanh, truyền hỡnh thế giới đang bị Mỹ, Nhật, Phỏp, Đức và nhiều nƣớc Phƣơng Tõy khỏc chi phối mạnh mẽ, nắm giữ nhƣng tổ hợp thụng tin và hệ thống cỏc tập đoàn bỏo chớ chủ yếu trờn thế giới.

Khi cần thiết chỳng đƣợc huy động sử dụng để phục vụ những lợi ớch chớnh trị, kinh tế. Trƣớc khi xơm lƣợc I rắc Mỹ đú huy động cả hệ thống thụng tin, mở chiến dịch truyền thụng khổng lồ để lấn ỏt, bƣng bớt thụng tin nhằm mở rộng đƣờng cho cuộc chiến tranh ở Irắc. Điều đỳ cho thấy hệ thống thụng tin truyền thống giờ đừy đú đƣợc nhiều nƣớc, nhất là Mỹ và cỏc nƣớc phƣơng Từy sử dụng nhƣ một vũ khớ lợi hại nhằm phục vụ cho cỏc mục tiờu quừn sự, chớnh trị và vỡ lợi ớch kinh tế. Chống chọi trong thế giới thụng tin khụng cụng bằng đú là hơn 100 nƣớc đang phỏt triển ở Chõu Á, Phi và Mỹ La Tinh cú hệ thống thụng tin yếu kộm, lại giới hạn ở địa phƣơng, bị lộp vế, khụng vƣơn khỏi đƣợc biờn giới quốc gia.

Nhiều nguồn tin ở ngay trong chớnh đất nƣớc mỡnh phải lấy từ nguồn tin của cỏc hóng tin nƣớc khỏc ở cỏch xa hàng trăm, thậm chớ hàng ngàn km. Chớnh vỡ vậy, cỏc nƣớc nhỏ và vừa, cỏc tổ chức quốc tế và khu vực đều rỏo riết hoạt động để thiết lập hệ thống thụng tin riờng cho mỡnh, nhằm đảm bảo tớnh khỏch quan, sự trung thực, trỏnh bị nhiễu bởi tỏc động thụng tin xấu. Cỏc nƣớc này cũng đang hoạt động tớch cực trong cuộc đấu tranh cho một trật tự thụng tin quốc tế mới cụng bằng.2 Quan điểm của Đảng và Nhà nƣớc VN về công tác thông tin đối ngoại 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 19 LUẬN VĂN THẠC SỸ Nhận thức rừ đƣợc nguy cơ thỏch thức cũng nhƣ vai trũ to lớn của cụng tỏc thụng tin đối ngoại, từ nhiều năm qua Đảng và Nhà nƣớc ta đó nhấn mạnh tầm quan trọng về tăng cƣờng cụng tỏc thụng tin đối ngoại. Ngày 10/5/1962, Bộ Chớnh trị Trung ƣơng Đảng đó đề ra chỉ thị về cụng tỏc thụng tin Đối ngoại, trong đú nờu rừ: "cụng tỏc tuyờn truyền Đối ngoại là một bộ phận của cuộc đấu tranh chớnh trị và tư tưởng của nước ta trờn phạm vi thế giới ".

Nú phục vụ chớnh sỏch Đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta.” Ngày 16/6/1966, Ban Bớ thƣ Trung ƣơng Đảng lại ra chỉ thị về việc tăng cƣờng cụng tỏc tuyờn truyền Đối ngoại nhằm thỳc đẩy phong trào nhõn dõn thế giới ủng hộ Việt Nam. Cỏc bản chỉ thị này đó ra đời kịp thời giỳp cho thuận lợi, tranh thủ đƣợc sự giỳp đỡ nhiệt tỡnh của bạn bố quốc tế.