Luận văn thạc sĩ về nâng cao chất lượng nhập trang thiết bị y tế qua mô hình thẩm định công nghệ

Khám phá luận văn thạc sĩ về quản lý khoa học và công nghệ, nâng cao chất lượng nhập trang thiết bị y tế qua mô hình thẩm định công nghệ.

• Tác giả: Phạm Thị Ngọc Thủy
• Trường học: Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Lý Khoa Học Và Công Nghệ
• Đề tài: Nâng Cao Chất Lượng Nhập Thiết Bị Y Tế Qua Mô Hình Thẩm Định Công Nghệ
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 1.1. NHỮNG KHÁI NIỆM SỬ DỤNG TRONG ĐỀ TÀI
• 1.2. THẨM ĐỊNH CÔNG NGHỆ
• 1.3. CHẤT LƯỢNG VÀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG
• 1.4. TRANG THIẾT BỊ Y TẾ
• 1.5. VAI TRÒ CỦA TRANG THIẾT BỊ Y TẾ TRONG CÔNG TÁC Y TẾ
• 1.6. CHÍNH SÁCH VÀ PHÁP LUẬT CỦA NHÀ NƯỚC VỀ TRANG THIẾT BỊ Y TẾ
• 1.7. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG NHẬP VÀ QUẢN LÝ VIỆC NHẬP TRANG THIẾT BỊ Y TẾ CÙNG VIỆC THẨM ĐỊNH CÔNG NGHỆ Y TẾ TẠI VIỆT NAM
• 2.1. KẾT QUẢ KHẢO SÁT
• 2.2. MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM CỦA ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
• 2.3. SỐ LIỆU KHẢO SÁT
• 2.4. THỰC TRẠNG NHẬP TRANG THIẾT BỊ Y TẾ
• 2.5. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG LĨNH VỰC NHẬP TRANG THIẾT BỊ Y TẾ
• 2.6. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH CÔNG NGHỆ Y TẾ HIỆN NAY
• 2.7. ĐÁNH GIÁ SỰ CẦN THIẾT PHẢI ĐỔI MỚI CÔNG TÁC QUẢN LÝ
• 2.8. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: XÂY DỰNG MÔ HÌNH CƠ QUAN THẨM ĐỊNH CÔNG NGHỆ Y TẾ
• 3.1. SỰ CẦN THIẾT PHẢI XÂY DỰNG MÔ HÌNH TỔ CHỨC THẨM ĐỊNH CÔNG NGHỆ Y TẾ
• 3.2. ĐẠI CƯƠNG VỀ CÁC BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NHẬP TRANG THIẾT BỊ Y TẾ VÀO VIỆT NAM
• 3.3. MÔ HÌNH TỔ CHỨC THẨM ĐỊNH CÔNG NGHỆ Y TẾ
• 3.3.1. Những nguyên lý chung
• 3.3.2. Căn cứ pháp lý để thành lập các Vụ, Cục trực thuộc Bộ
• 3.3.3. Lựa chọn mô hình Cục thẩm định Công nghệ y tế - Bộ Y tế
• 3.3.4. Mô tả cơ quan Cục thẩm định Công nghệ Y tế
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• 3.5. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• Phụ lục 1. Phiếu điều tra Khối các công ty kinh doanh Trang thiết bị y tế
• Phụ lục 2. Phiếu điều tra Khối các bệnh viện
• Phụ lục 3. Phiếu điều tra Khối các cơ quan quản lý Nhà nước
• Phụ lục 4. Danh sách các đơn vị tiến hành nghiên cứu và danh sách các cá nhân thực hiện phỏng vấn sâu
• Phụ lục 5. Thông tư số 08/2006/TT-BYT ngày 13/6/2006 của Bộ Y tế Hướng dẫn nhập khẩu vac xin, sinh phẩm y tế; hoá chất, chế phẩm diệt côn trùng, diệt khuẩn dùng trong lĩnh vực gia dụng và y tế và trang thiết bị y tế
• Phụ lục 6. Thông tư số 09/2006/TT-BYT ngày 11/7/2006 của Bộ Y tế Hướng dẫn sửa đổi, bổ sung Thông tư 08/2006/TT-BYT

Tóm tắt

I. Giới thiệu về chất lượng thiết bị y tế

Chất lượng thiết bị y tế đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả công tác chăm sóc sức khỏe. Thiết bị y tế không chỉ là công cụ hỗ trợ trong việc chẩn đoán và điều trị mà còn là yếu tố quyết định đến sự phát triển của hệ thống y tế. Việc nhập khẩu thiết bị y tế cần phải được thực hiện một cách có hệ thống, đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng. Theo nghiên cứu, việc thẩm định công nghệ trước khi nhập khẩu thiết bị là cần thiết để bảo đảm rằng thiết bị đáp ứng được yêu cầu kỹ thuật và nhu cầu thực tế của các cơ sở y tế. "Chất lượng sản phẩm y tế không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của người bệnh mà còn tác động đến uy tín của các cơ sở y tế", điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quản lý chất lượng trong nhập khẩu thiết bị y tế.

1.1. Khái niệm chất lượng thiết bị y tế

Chất lượng thiết bị y tế được định nghĩa qua các tiêu chí như độ tin cậy, hiệu suất hoạt động, và khả năng đáp ứng nhu cầu sử dụng. Thiết bị y tế phải đảm bảo an toàn cho người sử dụng và bệnh nhân. Việc thẩm định công nghệ giúp xác định các tiêu chuẩn chất lượng cần thiết và đánh giá sự phù hợp của thiết bị với các yêu cầu quy định. "Chất lượng thiết bị y tế chính là yếu tố quyết định đến sự thành công trong quá trình điều trị bệnh nhân", từ đó khẳng định vai trò của quy trình thẩm định trong việc nâng cao chất lượng thiết bị.

II. Quy trình thẩm định công nghệ

Quy trình thẩm định công nghệ là một chuỗi các bước nhằm đánh giá và xác nhận tính hiệu quả của thiết bị y tế trước khi đưa vào sử dụng. Quy trình này bao gồm các bước như: khảo sát nhu cầu, đánh giá công nghệ hiện có, và kiểm tra chất lượng thiết bị. Việc thực hiện quy trình này một cách nghiêm ngặt sẽ giúp nâng cao chất lượng nhập thiết bị y tế. "Một quy trình thẩm định công nghệ bài bản sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và bảo đảm thiết bị y tế được sử dụng một cách hiệu quả", điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quản lý chất lượng trong lĩnh vực y tế.

2.1. Các bước trong quy trình thẩm định

Các bước trong quy trình thẩm định bao gồm: xác định tiêu chuẩn chất lượng, lựa chọn thiết bị, thực hiện thử nghiệm và đánh giá kết quả. Mỗi bước đều cần được thực hiện cẩn thận để đảm bảo rằng thiết bị không chỉ đáp ứng yêu cầu kỹ thuật mà còn phù hợp với điều kiện thực tế của cơ sở y tế. "Việc thực hiện đầy đủ các bước trong quy trình thẩm định công nghệ sẽ giúp đảm bảo rằng thiết bị y tế được nhập khẩu sẽ đáp ứng được nhu cầu sử dụng và chất lượng mong đợi", điều này cho thấy sự cần thiết của quy trình này trong việc quản lý thiết bị y tế.

III. Mô hình tổ chức thẩm định công nghệ y tế

Mô hình tổ chức thẩm định công nghệ y tế cần được xây dựng dựa trên các nguyên lý quản lý hiện đại, kết hợp giữa quản lý theo ngành và lãnh thổ. Mô hình này sẽ giúp tăng cường hiệu quả trong việc quản lý và nâng cao chất lượng nhập thiết bị y tế. "Một tổ chức thẩm định công nghệ y tế mạnh mẽ sẽ đóng vai trò then chốt trong việc bảo đảm chất lượng thiết bị y tế được sử dụng trong hệ thống y tế", từ đó khẳng định vai trò của tổ chức trong việc nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

3.1. Nguyên tắc xây dựng mô hình

Mô hình tổ chức cần phải dựa trên các nguyên tắc như tính minh bạch, sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng, và sự tham gia của các bên liên quan. Việc xây dựng mô hình này không chỉ giúp cải thiện quy trình thẩm định mà còn tạo ra một môi trường làm việc hiệu quả hơn. "Sự kết hợp giữa các cơ quan quản lý sẽ giúp tối ưu hóa quy trình thẩm định công nghệ y tế, từ đó nâng cao chất lượng thiết bị nhập khẩu", điều này nhấn mạnh sự cần thiết của một mô hình tổ chức hợp lý.

IV. Kết luận và khuyến nghị

Việc nâng cao chất lượng nhập thiết bị y tế thông qua mô hình thẩm định công nghệ là một nhiệm vụ quan trọng trong lĩnh vực y tế. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước và các đơn vị kinh doanh thiết bị y tế để đảm bảo rằng thiết bị nhập khẩu đáp ứng được yêu cầu chất lượng. "Để đạt được mục tiêu này, cần thiết phải xây dựng một hệ thống quản lý chất lượng đồng bộ và hiệu quả", từ đó khẳng định tầm quan trọng của việc cải cách trong quản lý thiết bị y tế.

4.1. Đề xuất giải pháp

Các giải pháp cần được đề xuất bao gồm việc cải thiện quy trình thẩm định công nghệ, tăng cường đào tạo cho đội ngũ nhân viên trong lĩnh vực quản lý thiết bị y tế, và xây dựng các tiêu chuẩn chất lượng phù hợp với thực tiễn. "Chỉ khi có một hệ thống quản lý chất lượng tốt, mới có thể đảm bảo rằng thiết bị y tế được nhập khẩu sẽ phục vụ tốt nhất cho nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân", điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cải cách trong lĩnh vực này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, nhu cầu chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân ngày càng tăng cao, đặc biệt là chất lượng trang thiết bị y tế (TTBYT) đóng vai trò then chốt trong hiệu quả công tác y tế. Theo số liệu thống kê, Việt Nam hiện có khoảng 1.000 bệnh viện lớn nhỏ, tuy nhiên chỉ có hơn 50 đơn vị sản xuất, kinh doanh TTBYT, chủ yếu là các mặt hàng đơn giản, trong khi 80% TTBYT hiện đại phải nhập khẩu. Nhu cầu sử dụng TTBYT nhập khẩu tại các bệnh viện được khảo sát đạt 100%, phản ánh sự phụ thuộc lớn vào nguồn thiết bị ngoại nhập.

Vấn đề nghiên cứu tập trung vào thực trạng nhập khẩu TTBYT tại Việt Nam, công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực này và đề xuất mô hình tổ chức thẩm định công nghệ y tế nhằm nâng cao chất lượng nhập khẩu. Mục tiêu cụ thể là xây dựng mô hình tổ chức thẩm định công nghệ trực thuộc Bộ Y tế, kết hợp quản lý theo ngành và lãnh thổ, nhằm đảm bảo sự đồng bộ, hiệu quả trong quản lý và sử dụng TTBYT nhập khẩu.

Phạm vi nghiên cứu tập trung tại Hà Nội, khảo sát 30 công ty kinh doanh TTBYT, 15 bệnh viện các tuyến và một số đơn vị trực thuộc Bộ Y tế. Thời gian nghiên cứu từ tháng 2 đến tháng 10 năm 2010. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc nâng cao chất lượng nhập khẩu TTBYT, góp phần cải thiện chất lượng khám chữa bệnh, phát huy năng lực đội ngũ cán bộ y tế và tăng hiệu quả kinh tế - xã hội trong ngành y tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết công nghệ: Công nghệ được hiểu là tập hợp các phương pháp, quy trình, kỹ năng, bí quyết và công cụ dùng để biến đổi nguồn lực thành sản phẩm, bao gồm cả phần "cứng" (thiết bị, máy móc) và phần "mềm" (kiến thức, kỹ năng, tổ chức). Luận văn sử dụng quan điểm của Sharif về công nghệ gồm bốn thành phần: kỹ thuật (Technoware), con người (Humanware), tổ chức (Orgaware) và thông tin (Inforware).

• Mô hình thẩm định công nghệ: Quá trình xem xét, đánh giá sự phù hợp của công nghệ dự kiến đầu tư với mục tiêu dự án, dựa trên các chủ trương, chính sách của Nhà nước. Thẩm định công nghệ bao gồm đánh giá mức độ hoàn thiện, tiên tiến, tính đồng bộ và hiệu quả của công nghệ.

• Lý thuyết quản lý chất lượng: Chất lượng được định nghĩa là tập hợp các đặc tính của sản phẩm/dịch vụ đáp ứng yêu cầu khách hàng. Quản lý chất lượng toàn diện (TQM) và kiểm soát chất lượng toàn diện (TQC) là các phương pháp được áp dụng để đảm bảo và cải tiến chất lượng sản phẩm, dịch vụ y tế.

• Mô hình tổ chức quản lý theo ngành kết hợp lãnh thổ: Đây là nguyên tắc quản lý hành chính nhà nước kết hợp giữa chuyên môn hóa theo ngành và phân bố theo vùng lãnh thổ, nhằm đảm bảo sự thống nhất, hiệu quả trong quản lý và phát triển.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Nghiên cứu sử dụng dữ liệu sơ cấp thu thập qua khảo sát bảng hỏi và phỏng vấn sâu với 30 công ty kinh doanh TTBYT, 15 bệnh viện tại Hà Nội và các đơn vị trực thuộc Bộ Y tế. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các văn bản pháp luật, báo cáo ngành, tài liệu khoa học và số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan.

• Phương pháp phân tích: Kết hợp nghiên cứu định tính và định lượng. Nghiên cứu định tính dựa trên phân tích tài liệu, phỏng vấn sâu để hiểu rõ quy trình, thủ tục nhập khẩu và quản lý TTBYT. Nghiên cứu định lượng sử dụng thống kê mô tả, phân tích tỷ lệ phần trăm, so sánh số liệu nhập khẩu và đánh giá hiệu quả quản lý.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Lựa chọn mẫu có chủ định với 30 công ty kinh doanh TTBYT đa dạng về lĩnh vực, 15 bệnh viện đại diện các tuyến và loại hình, cùng các đơn vị quản lý nhà nước liên quan. Phương pháp chọn mẫu nhằm đảm bảo tính đại diện và thu thập thông tin đa chiều.

• Timeline nghiên cứu: Thực hiện từ tháng 2 đến tháng 10 năm 2010, bao gồm các giai đoạn khảo sát, thu thập dữ liệu, phân tích và xây dựng mô hình tổ chức thẩm định công nghệ y tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng nhập khẩu TTBYT: Kim ngạch nhập khẩu máy y tế năm 2008 và quý 1 năm 2009 đạt hàng chục triệu USD, trong đó tháng 3/2009 nhập khẩu 216 bộ máy thiết bị chẩn đoán hình ảnh với kim ngạch trên 6 triệu USD, tăng 39% về số lượng và 137% về kim ngạch so với cùng kỳ năm trước. Nhật Bản chiếm 66% thị phần nhập khẩu, tiếp theo là Singapore (15%) và Hàn Quốc (12%).

2. Cơ cấu tổ chức và nhân sự của các công ty kinh doanh TTBYT: Trong 30 công ty khảo sát, 73,3% có phòng dịch vụ sau bán hàng, 100% có phòng kinh doanh và các phòng ban khác. Tỷ lệ nhân viên kinh doanh chiếm dưới 50% tổng số nhân viên ở phần lớn công ty, phản ánh sự cân đối giữa kinh doanh và kỹ thuật.

3. Tình hình quản lý tại các bệnh viện: Chỉ 33,3% trong 15 bệnh viện khảo sát có phòng vật tư TTBYT theo quy định, phần lớn bệnh viện còn lại giao chức năng này cho phòng hành chính hoặc khoa dược. Điều này cho thấy sự chưa đồng bộ trong tổ chức quản lý TTBYT tại các cơ sở y tế.

4. Đánh giá tác động của TTBYT nhập khẩu: 100% ý kiến từ khối bệnh viện đồng thuận rằng TTBYT nhập khẩu nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và phát huy năng lực đội ngũ cán bộ y tế. Tuy nhiên, chỉ 50% cho rằng TTBYT nhập khẩu giúp tăng lượng bệnh nhân đến khám, do ảnh hưởng của nhiều yếu tố khác như thái độ phục vụ và tổ chức khám chữa bệnh.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của thực trạng nhập khẩu TTBYT còn nhiều bất cập là do thiếu kế hoạch định hướng tổng thể từ Bộ Y tế, quản lý chủ yếu dựa trên thủ tục giấy tờ, chưa kiểm soát được sự phù hợp của thiết bị với nhu cầu phát triển y tế theo từng giai đoạn và tuyến. Việc chỉ có một phần nhỏ bệnh viện thành lập phòng vật tư chuyên trách cho thấy sự thiếu đồng bộ trong tổ chức quản lý, ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng TTBYT.

So sánh với các nghiên cứu trước đây, luận văn bổ sung góc nhìn về quản lý nhà nước và thẩm định công nghệ y tế, nhấn mạnh vai trò của mô hình tổ chức thẩm định công nghệ trong nâng cao chất lượng nhập khẩu TTBYT. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ kim ngạch nhập khẩu theo tháng, bảng phân bố thị phần nhập khẩu theo quốc gia, và biểu đồ tỷ lệ bệnh viện có phòng vật tư chuyên trách.

Ý nghĩa của kết quả là làm rõ các điểm nghẽn trong quản lý TTBYT nhập khẩu, từ đó đề xuất mô hình tổ chức phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và phát triển ngành y tế hiện đại.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và triển khai mô hình Cục thẩm định công nghệ y tế trực thuộc Bộ Y tế nhằm tập trung quản lý toàn diện công tác thẩm định công nghệ, đảm bảo sự phù hợp và đồng bộ của TTBYT nhập khẩu với chiến lược phát triển y tế. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; chủ thể: Bộ Y tế.

2. Tăng cường công tác quản lý nhà nước về nhập khẩu TTBYT bằng cách hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật, quy trình thẩm định và kiểm tra chất lượng thiết bị, áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý. Mục tiêu: giảm thiểu thiết bị không phù hợp, nâng cao tỷ lệ thiết bị đạt chuẩn. Thời gian: 1 năm; chủ thể: Bộ Y tế, Tổng cục Hải quan.

3. Đào tạo và nâng cao năng lực cán bộ quản lý và kỹ thuật viên TTBYT tại các bệnh viện và cơ quan quản lý, đảm bảo khả năng vận hành, bảo trì và thẩm định thiết bị. Mục tiêu: 80% cán bộ được đào tạo chuyên sâu trong 3 năm; chủ thể: Bộ Y tế, các trường đại học y dược.

4. Tổ chức các phòng vật tư TTBYT chuyên trách tại các bệnh viện theo quy định, đảm bảo quản lý hiệu quả thiết bị,

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN 1. NHỮNG KHÁI NIỆM SỬ DỤNG TRONG DE TÀI 1. Định nghĩa công nghệ. Có thé nói công nghệ xuất hiện đồng thời với sự hình thành xã hội loài người.

Từ “công nghệ” xuất phát từ chữ Hy Lạp “Teknve - Techne” có nghĩa là một công nghệ hay một kỹ năng; Va “Aoyoo - logos” có nghĩa là một khoa hoc, hay sự nghiên cứu. Như vậy, thuật ngữ Technology (Tiếng Anh) hay Technologie (Tiếng Pháp) có nghĩa là khoa học về kỹ thuật hay sự nghiên cứu có hệ thống về kỹ thuật và thường được gọi là công nghệ học. Trong thực tế, do sự phong phú, đa dạng của công nghệ khiến những người sử dụng một số công nghệ cụ thê trong những điều kiện hoàn cảnh không giống nhau dẫn đến khái quát của họ về công nghệ khác nhau. Bên cạnh đó, sự phát triển vũ bão của công nghệ làm thay đổi nhiều quan niệm cũ dẫn đến có nhiều định nghĩa hay khái niệm về công nghệ như sau [14]: - Theo Tổ chức phát triển Công nghệ của Liên hợp quốc UNIDO: “Công nghệ là việc áp dụng khoa học về công nghiệp bằng cách sử dụng các kết quả nghiên cứu và xử lý nó một cách có hệ thống và phương pháp”.

Với định nghĩa này thì Công nghệ được hiểu với bản chat là “kiến thức khoa học”. - Theo tác giả Baranson - 1976: “Công nghệ là tập hợp các kiến thức về một qui trình hoặc các kỹ thuật chế biến cần thiết để sản xuất ra các vật liệu, cau kiện và sản phẩm công nghiệp hoàn chỉnh”. Ở định nghĩa nay bản chất công nghệ là tập hợp các kiến thức với mục tiêu là sản xuất ra các vật liệu, cau kiện và sản phẩm công nghiệp. - Theo quan điểm của Sharif -1986: “Công nghệ bao gồm kha năng sáng tạo, đối mới và lựa chọn từ những kỹ thuật khác nhau và sử dụng chúng một cách tối ưu vào tập hợp các yếu té bao gồm môi trường vật chất, xã hội và văn hóa”.

Theo Sharif, công nghệ là tập hợp của “phần cứng” và 10 “phần mềm”, gom 4 dang co ban: thé hién 6 dang vat chat (vật liệu, công cụ, thiết bị, máy móc.), thể hiện ở dạng ghi chép (kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm.), thể hiện ở dạng thiết chế tổ chức (dịch vụ, phương tiện truyền bá thông tin, cơ cau quản lý. - Theo quan điểm của Gaynor G: “Công nghệ bao gồm các phương tiện dé thực hiện được một nhiệm vụ, bao gồm tất cả những gì cần thiết để chuyên các nguồn lực trở thành các sản phẩm hoặc dịch vụ. Gồm kiến thức và các nguồn lực cần thiết để đạt được một mục tiêu nào đó. Là phần kiến thức khoa học và kỹ thuật có thé được áp dụng trong việc thiết kế sản phẩm hay các qui trình hoặc áp dụng trong việc nghiên cứu kiến thức mới”.

Với quan điểm như vậy, Gaynor đã sử dụng định nghĩa công nghệ là các phương tiện đề thực hiện được một nhiệm vụ, bao gồm tất cả những gì cần thiết dé chuyển các nguồn lực thành sản phẩm hoặc dich vụ khi đề cập đến vấn đề quản lý công nghệ. - Theo Uỷ ban Kinh tế và Xã hội khu vực Châu A Thái Bình Dương - ESCAP [1],[11]: “Công nghệ là kiến thức có hệ thống về quy trình và kỹ thuật dùng để chế biến vật liệu và thông tin. Công nghệ bao gồm kiến thức, thiết bị, phương pháp và các hệ thống dùng trong việc tạo ra hàng hoá và cung cấp dịch vụ”. Theo định nghĩa này, công nghệ bao gồm 2 phần: phần “kiến thức” và phần “thiết bị”.

- Theo Luật Khoa học và Công nghệ của Việt Nam [13]: “Công nghệ là tập hợp các phương pháp, qui trình, kỹ năng, bí quyết, công cụ, phương tiện dùng dé biển đổi các nguồn lực thành sản phẩm”. Định nghĩa cho thay công nghệ gồm hai thành phần: “kiến thức” và “công cụ, phương tiện” để tạo ra các sản phẩm. Qua các định nghĩa nêu trên, với góc độ nhìn nhận khác nhau cho thấy có hai quan điểm cơ bản về công nghệ, gồm: - Công nghệ là “kiến thức”: dang kiến thức, cách thức, sự áp dụng khoa học. và theo quan điểm này công nghệ là “phần mềm” mà không bao gom “phân cứng” như: máy móc, thiệt bi, công cụ sản xuât.

11 - Céng nghệ là “kiến thức” và “thiết bị”: ngoài phần kiến thức còn gọi là “phần mềm” như quan điểm nêu trên thì công nghệ còn bao gồm “phần cứng”: thiết bị, công cụ, tư liệu sản xuất, vật thê. Tóm lại, công nghệ có thé được hiểu như mọi loại hình kiến thức, thông tin, bí quyết, phương pháp (phần mềm) được lưu giữ dưới các dang khác nhau (con người, ghi chép.) và mọi loại hình thiết bị, công cụ, tư liệu sản xuất (phần cứng) và một số tiềm năng khác (tổ chức, pháp chế, dịch vụ.) được áp dụng vào môi trường thực tế dé tạo ra các loại sản phẩm và dịch vụ. Trong luận văn sử dụng định nghĩa công nghệ theo quan điểm của Sharif. Các thành phan cơ bản của công nghệ| 14].

- Phần kỹ thuật (Technoware - ký hiệu T): công nghệ hàm chứa trong các vật thé bao gồm các công cụ, thiết bị, máy móc, phương tiện và các cấu trúc hạ tầng khác. Trong công nghệ sản xuất, các vật thể này thường làm thành dây chuyền để thực hiện quá trình biến đổi (thường gọi là dây chuyền công nghệ), ứng với một qui trình công nghệ nhất định, đảm bảo tính liên tục của quá trình công nghệ. - Phan con người (Humanware - ký hiệu H): Công nghệ ham chứa trong kỹ năng công nghệ của con người làm việc trong công nghệ bao gồm kiến thức, kinh nghiệm, kỹ năng do học hỏi, tích luỹ được trong quá trình hoạt động, nó cũng bao gồm các tố chất của con người như tính sáng tạo, sự khôn ngoan, khả năng phối hợp, đạo đức lao động. - Phần tổ chức (Orgaware - ký hiệu O): Công nghệ hàm chứa trong khung thé chế dé xây dựng cấu trúc tổ chức, bao gồm những qui định về trách nhiệm, quyền hạn, mối quan hệ, sự phối hợp của các cá nhân hoạt động trong công nghệ, ké cả những qui trình dao tạo công nhân, bố trí sắp xếp thiết bị nhằm sử dụng tốt nhất phần kỹ thuật và phần con người.

- Phan thông tin (Inforware - ký hiệu I): Có thể gọi thành phan này là công nghệ hàm chứa trong các dữ liệu đã được tư liệu hoá được sử dụng trong công nghệ, bao gồm các dữ liệu về phần kỹ thuật, về phần con người và phần tô chức. Vi dụ, dir liệu về phan kỹ thuật như: Các thông số về đặc 12 tính của thiết bị, số liệu về vận hành thiết bị, để duy tri và bảo dưỡng, dir liệu để nâng cao và dữ liệu đề thiết kế các bộ phận của phần kỹ thuật. Trong 04 thành phan trên, phần kỹ thuật được gọi là “phần cứng” của công nghệ, còn các phan: con người, tô chức và thông tin được gọi là “phần mềm” của công nghệ. Tham định công nghệ Tham định công nghệ là quá trình xem xét, đánh giá sự phù hợp của công nghệ (dự kiến đầu tư) so với nội dung và các mục tiêu của dự án đầu tư công nghệ trên cơ sở các chủ trương, chính sách của Nhà nước tại thời điểm thẩm định dự án, đồng thời bảo đảm tính hiệu quả của dự án đầu tư để xét đủ điều kiện tham mưu cho cơ quan có thầm quyền quyết định đầu tư hoặc tiễn hành đầu tu.[9] Tham định công nghệ thực hiện theo Thông tư số 10/2009/TT-BKHCN ngày 24 tháng 4 năm 2009 của Bộ KHCN hướng dẫn thâm tra công nghệ các dự án đầu tư, gồm các lĩnh vực chính: thâm định công nghệ dự án đầu tư, đánh giả công nghệ, giám định TTB công nghệ.

Tham định cong nghé dw an dau tw: Là cơ sở hỗ trợ cho cơ quan phê duyệt dự án đầu tư hoặc chủ đầu tư xem xét về công nghệ dé quyết định thực hiện dự án đầu tư. - Xem xét sự hoàn thiện của công nghệ: Tùy loại sản phẩm và phương pháp sản xuất, sơ đồ công nghệ có thé khác nhau, nhưng phải thé hiện day đủ các công đoạn trong dây chuyền sản xuất nhằm tao ra được các sản phẩm đã dự kiến cả về số lượng và chất lượng. - Xem xét mức độ tiên tiến của dây chuyền công nghệ: Dây chuyền công nghệ đạt trình độ tiên tiến là day chuyền sản xuất chuyên môn hoá, được tổ chức theo phương pháp cơ khí - tự động hóa, trong đó có ứng dụng kỹ thuật số và ít nhất phải có 1/3 (một phần ba) tính theo giá trị các thiết bị tự động được điều khiến theo chương trình; trên dây chuyền sản xuất không có các khâu lao động thủ công nặng nhọc; dây chuyền sản xuất được bố trí trong không gian đảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh công nghiệp, an toàn lao động và vệ sinh môi trường. Đánh giá công nghệ: Là cơ sở hỗ trợ cho cơ quan quản lý hoặc chủ đầu tư xem xét về hiện trạng công nghệ của đơn vị theo yêu cầu.

- Qua các phương án công nghệ nêu trong dự án đầu tư, cần phân tích, so sánh ưu nhược điểm của từng phương án và trên cơ sở xem xét tính hoàn thiện của công nghệ, mức độ tiên tiến của dây chuyền công nghệ, tính thích hợp của công nghệ với đơn vị đầu tư (về hiện trạng công nghệ của đơn vi) dé nhận xét về phương án công nghệ được chọn. Giám định TTB công nghệ: Là co sở hỗ trợ cho cơ quan quản lý hoặc chủ đầu tư về hiện trạng chất lượng, giá trị, tính đồng bộ.các TTB công nghệ theo yêu cau. - Thiết bi trong dây chuyền công nghệ được xem xét trên cơ sở thiết bị đó có tính năng, chất lượng phù hợp với yêu cầu của công nghệ nhằm tạo ra sản phẩm có chất lượng và số lượng như dự kiến. - Tính đồng bộ của thiết bị trong dây chuyền công nghệ (danh mục các thiết bị của dự án đầu tư phải thể hiện khả năng thực hiện các công đoạn trong dây chuyền công nghệ, đáp ứng yêu cầu về số lượng, chất lượng các sản pham).

Chất lượng và quản lý chất lượng 1. Chất lượng Thuật ngữ “chất lượng” đã được sử dụng từ lâu để mô tả các thuộc tính như đẹp, tốt, đắt, tươi và trên hết là xa xi. Vì thé, chất lượng dường như là một vấn đề của nhận thức riêng. Mọi người có những nhu cầu và yêu cầu khác nhau về sản phẩm, các quá trình và tổ chức.

Do đó, quan niệm của họ về chất lượng là vấn đề của việc các nhu cầu của họ được thoả mãn đến mức nào.