Chương 1: Cơ sở lý luận về nâng cao chất lượng đội ngũ nhân viên y tế tại Bệnh viện Chương 2: Thực trạng nâng cao chất lượng đội ngũ nhân viên y tế tại Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn Chương 3: Định hướng và giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ nhân viên y tế tại Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn. Luan van 8 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG ĐỘI NGŨ NHÂN LỰC Y TẾ TẠI BỆNH VIỆN 1. Tổng quan một số khái niệm cơ bản 1. Tổng quan về nhân lực Nguồn nhân lực Y tế được coi là một trong những thành phần cơ bản và quan trọng nhất của hệ thống Y tế.
Theo WHO “Nhân lực Y tế bao gồm tất cả những người tham gia chủ yếu vào các hoạt động nhằm nâng cao sức khoẻ”. Theo đó, nhân lực Y tế bao gồm những người cung cấp dịch vụ y tế, người làm công tác quản lý và cả nhân viên giúp việc mà không trực tiếp cung cấp các dịch vụ y tế. Bác sĩ và điều dưỡng là đội ngũ nhân lực Y tế trực tiếp tham gia công tác khám, điều trị. Tại các Bệnh viện nhân lực Y tế giữ một vai trò đặc biệt quan trọng, đây là cái gốc cho sự phát triển của Bệnh viện nói chung và cho sự nghiệp cá nhân nói riêng.
Chất lượng nhân lực Chất lượng nhân lực là một khái niệm mở. Chất lượng nhân lực là tố chất, bản chất bên trong của nguồn nhân lực, nó luôn có sự vận động và phản ánh trình độ phát triển kinh tế - xã hội cũng như mức sống, dân trí. Theo tác giả Mai Quốc Chánh và Trần Xuân Cầu, chất lượng nguồn nhân lực có thể được hiểu như sau: “Chất lượng nguồn nhân lực là trạng thái nhất định của nguồn nhân lực thể hiện mối quan hệ giữa các yếu tố cấu thành bên trong của nguồn nhân lực” [22]. Trong phạm vi khuôn khổ luận văn, tác giả xin được sử dụng khái niệm về chất lượng NNL như sau: Chất lượng NNL là toàn bộ năng lực của lực lượng lao động được biểu hiện thông qua ba mặt: thể lực, trí lực, tâm lực.
Ba mặt này có quan hệ chặt chẽ với nhau cấu thành chất lượng NNL. Nâng cao chất lượng nhân lực Bệnh viện Hiện nay trên thế giới đang tồn tại khá nhiều định nghĩa về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Theo UNESCO, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là làm cho toàn bộ sự lành nghề của dân cư luôn luôn phù hợp trong mối quan hệ với sự phát triển của đất nước. Còn theo ILO, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực không chỉ là sự chiếm lĩnh trình độ lành nghề hoặc vấn đề đào tạo nói chung, mà còn là sự phát triển năng lực, sử dụng năng lực đó vào việc làm có hiệu quả nhằm thỏa mãn nghề nghiệp và cuộc sống cá nhân.
Mặc dù có sự diễn đạt khác nhau, song có một điểm chung nhất của tất cả các định nghĩa là đều coi nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là quá trình nâng cao năng lực của con người về mọi mặt để tham gia một cách có hiệu quả vào quá trình phát triển. Do vậy, học viên tổng hợp các khái niệm trên thành khái niệm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực như sau: Nâng cao chất lượng nhân lực trong tổ chức là quá trình thay đổi về thể lực, trí lực, tâm lực của con người nhằm đáp ứng những đòi hòi ngày càng cao các nhiệm vụ và mục tiêu của tổ chức. Tổng quan đặc điểm về đội ngũ nhân viên y tế tại Bệnh viện Đội ngũ nhân lực y tế của một Bệnh viện là một nguồn lực quan trọng, có tính quyết định đến sự thành công của Bệnh viện. Nguồn lực này mang tính tiềm năng, luôn biến đổi, cải thiện không ngừng về chất lượng và cơ cấu.
Nguồn nhân lực chính của Bệnh viện gồm có Bác sỹ, Dược sỹ, Điều dưỡng, Kỹ thuật viên. Tuy nhiên, trong phạm vi luận văn, học viên chỉ tập trung vào hai đối tượng chính bao gồm bác sĩ và điều dưỡng. Bác sĩ là người duy trì, phục hồi sức khỏe con người bằng cách nghiên cứu, chẩn đoán và chữa trị bệnh tật và thương tật dựa trên kiến thức về cơ thể con người. Điều dƣỡng ( Y tá) là giữ trách nhiệm, nhiệm vụ quan trọng trong hệ thống y tế.
Điều dưỡng hợp tác cùng những chuyên viên y tế khác để chăm sóc, chữa trị, giáo huấn và bảo đảm an toàn cho người bệnh trong nhiều Luan van 10 hoàn cảnh - từ cấp cứu đến hồi phục, và trong nhiều lĩnh vực y khoa từ chuyên khoa đến y tế công cộng. Xét về tiềm năng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhân lực y tế thông qua giáo dục, đào tạo làm cho đội ngũ này phát triển không ngừng trở thành tiềm năng vô tận. Tuy nhiên, nếu dừng lại ở việc xem xét đội ngũ y tế dưới dạng tiềm năng thì chưa đủ, mà phải khai thác, huy động, phát huy tiềm năng đó vào quá trình khám, chữa bệnh một cách có hiệu quả, đó chính là quá trình chuyển quá nguồn lực dưới dạng tiềm ẩn thành vốn nhân lực – nguồn nội lực vô tận của mỗi Bệnh viện. Các yếu tố ảnh hƣởng tới chất lƣợng nguồn nhân lực Bệnh viện Chất lượng đội ngũ bác sĩ và điều dưỡng được cấu thành bởi toàn bộ năng lực của lực lượng lao động được biểu hiện thông qua ba mặt: thể lực, trí lực, tâm lực.
Trong đó, tâm lực, ý thức, tác phong làm việc là yếu tố chi phối hoạt động chuyển hóa thể lực, trí lực thành thực tiễn. Thể lực Thể lực là tình trạng sức khỏe của nguồn nhân lực bao gồm nhiều yếu tố về thể chất và tinh thần và phải đảm bảo được sự hài hòa giữa bên trong và bên ngoài. Hiến chương của tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã nêu: “Sức khỏe là một trạng thái hoàn toàn thoải mái về thể chất, tinh thần và xã hội, chứ không phải là không có bệnh hoặc thương tật”. Sức khỏe vừa là mục đích của phát triển, vừa là điều kiện của sự phát triển.
Sức khỏe càng quan trọng hơn với ngành y tế vì chỉ khi ý thức được tầm ảnh hưởng của sức khỏe tới cuộc sống họ mới có thể tận tâm, tận lực phát huy hết khả năng của mình vào việc chăm sóc, phục vụ người bệnh. - Tình trạng sức khỏe là sự cường tráng, là năng lực lao động chân tay. Tình trạng sức khỏe được phản ánh chủ yếu qua thể lực, bệnh tật, tuổi thọ… Tình trạng sức khỏe của con người chịu tác động của nhiều yếu tố: tự nhiên, kinh tế, xã hội và được phản ánh bằng một hệ thống các chỉ tiêu bao gồm các Luan van 11 chỉ tiêu cơ bản về sức khỏe, các chỉ tiêu về bệnh tật và các chỉ tiêu về cơ sở vật chất và các điều kiện bảo vệ và chăm sóc sức khỏe. - Trạng thái tinh thần là khả năng vận động của trí tuệ, biến tư duy thành hoạt động thực tiễn.
Tiêu chí của trạng thái tinh thần thường được đánh giá thông qua các mức độ như sau: Thoải mái, bình thường, không thoải mái. Căn cứ vào kết quả của các chỉ tiêu trên để phân loại sức khỏe theo Quyết định số 1613/QĐ-BYTcủa Bộ Y tế về việc ban hành “Tiêu chuẩn phân loại sức khỏe để khám tuyển, khám định kỳ” cho người lao động: Loại I: Rất khỏe; Loại II: Khỏe; Loại III: Trung bình; Loại IV: Yếu; Loại V: Rất yếu [7]. Ngoài ra, thể lực còn được đánh giá dựa trên một số tiêu chí như sau: * Căn cứ theo Sức khoẻ (loại A, B…) Tỷ lệ nguồn nhân lực có Số nhân lực đạt sức khoẻ loại i = Tổng số nguồn nhân lực x 100% sức khoẻ loại i * Căn cứ theo độ tuổi, giới tính: Tỷ lệ nguồn nhân lực Số nhân lực theo độ tuổi/giới tính = x 100% theo độ tuổi/giới tính Tổng số nguồn nhân lực 1. Trí lực Trí lực là chỉ tiêu phản ánh mức độ phát triển đội ngũ nhân lực y tế Bệnh viện.
Trình độ văn hóa Trình độ văn hóa là sự hiểu biết của người lao động đối với những kiến thức cơ bản, phổ thông về tự nhiên và xã hội. Trình độ học vấn cao giúp cho khả năng học tập, tiếp thu và ứng dụng các khoa học kỹ thuật hiện đại vào thực tiễn một cách nhanh chóng, bên cạnh đó còn góp phần xây dựng văn hóa cơ quan, đơn vị tạo ra môi trường làm việc tốt cho nguồn nhân lực. Trình độ chuyên môn Để nâng cao năng lực bản thân, cùng với sự tự hoàn thiện kiến thức chuyên môn, mỗi bác sĩ vàđiều dưỡng hiện nay cần quan tâm ngày càng nhiều đến khả năng tiếp thu khoa học công nghệ, bởi Công nghệ thông tin, các kỹ thuật mới hiện đại ngày càng được ứng dụng sâu rộng trong Ngành y tế. Luan van 12 Để nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, tạo điều kiện quản lý tốt trong các bệnh viện, việc ứng dụng CNTT là rất cần thiết.
phải thực hiện sao cho đồng bộ, cho hiệu quả ở các cấp Bệnh viện để nhiệm vụ bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe của người dân có bước phát triển và cộng đồng được hưởng lợi từ việc tích hợp ứng dụng CNTT trong ngành y tế. Để phát huy vai trò to lớn của CNTT mỗi cán bộ Y tế nói chung và mỗi bác sĩ, điều dưỡng trực tiếp khám, điều trị và chăm sóc bệnh nhân phải tích cực hơn nữa trong việc tiếp thu công nghệ và ứng dụng trong công việc hàng ngày. Nhân lực trình độ cao là nền tảng để một Bệnh viện được phát triển, tuy nhiên việc phối hợp, hỗ trợ, bố trí, sắp xếp theo tỷ lệ giữa Bác sĩ để ra y lệnh và Điều dưỡng để thực hiện y lệnh, bố trí các bác sĩ thuộc các chuyên ngành khác nhau, thâm niên công tác khác nhau và giới tính khác nhau sao cho họ có thể hỗ trợ nhau trong công việc, cùng nhau trao đổi kiến thức, năng lực sở trường của mình và dần khắc phục những mặt hạn chế giúp mỗi Bệnh viện giải quyết phần nào được khó khăn trong vấn đề nhân lực. Tâm lực Ngoài hai chỉ tiêu về thể lực và trí lực để đánh giá chất lượng đội ngũ y tế còn có chỉ tiêu thuộc về tâm lực.Tâm lực là sức mạnh tâm lý của con người.Tâm lực phản ánh nhân cách, thẩm mỹ, quan điểm sống, thể hiện nét văn hóa của người lao động.