LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của Luận văn Việt Nam đang đang trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Đó là sự nghiệp to lớn của toàn Đảng, toàn dân vì mục tiêu dân giầu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh.Để hoàn thành được sự nghiệp to lớn đó, đòi hỏi chúng ta phải huy động và sử dụng có hiệu quả mọi nguồn lực của xã hội. Đặc biệt là nguồn lực về con người và nhận tố con người không những là chủ thể của sản xuất xã hội và còn là trung tâm của mọi sự phát triển xã hội.
Chính vì vai trò to lớn đó nên trong nhiều năm qua Đảng và Chính phủ đó luôn coi sự phát triển chất lượng nhân lực là quốc sách hàng đầu, là điều kiện tiên quyết ảnh hưởng đến thắng lợi của cả sự nghiệp. Chất lượng nhân lực là một trong những nguồn lực cơ bản, có ý nghĩa quyết đị nh tới chất lượng và hiệu quả hoạt động của đơn vị và các tổ chức. Bảo hiểm xã hội là một trong những cơ quan quản lý nhà nước có những nét đặc thù riêng và đang trên đà phát triển theo hướng hiện đại hóa, phù hợp với thông lệ quốc tế. Trong các yếu tố vật chất cấu thành nên hoạt động của hệ thống Bảo hiểm xã hội như: Trụ sở làm việc, trang thiết bị , nhân lực và môi trường.
thì nhân lực là yếu tố quyết đị nh nhất. Đặc biệt, đối với hệ thống BHXH thì nhân lực chất lượng cao lại càng có vai trò quan trọng. Trong quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường, nhân lực của BHXH cần có sự thay đổi cơ bản về chất, không ngừng nâng cao năng lực, kỹ năng tác nghiệp và nhận thức về môi trường hoạt động thì mới đáp ứng được yêu cầu của nhiệm vụ mới. Chỉ khi có sự chuyển biến cơ bản cả về lượng và chất của đội ngũ nhân lực thì hệ thống BHXH mới có thể tồn tại và phát triển, nhất là trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay.
Cùng với hệ thống BHXH cả nước, BHXH Quận Ba Đình trong những năm qua đó đóng góp công sức, trí tuệ và đạt được nhiều thành tựu quan 2 trọng, góp phần vào hoàn thành tốt nhiệm vụ kinh tế - chính trị của quận Ba Đình và của ngành BHXH quận Ba Đình đó là xây dựng được đội ngũ nhân lực ngày càng phát triển và trưởng thành, thường xuyên được bồi dưỡng, đào tạo nâng cao trình độ, phẩm chất đạo đức, rèn luyện tác phong hướng tới sự chuyên nghiệp và ngày càng đáp ứng tốt hơn yêu cầu phát triển và hội nhập. Tuy vậy, trong giai đoạn vừa qua, việc xây dựng chất lượng nhân lực tại BHXH Quận Ba Đình vẫn chưa tương xứng với tiềm năng và yêu cầu phát triển. Hơn nữa, xu thế, chiến lược phát triển của ngành BHXH đang đặt ra nhiều vấn đề mới về chất lượng nhân lực. Do vậy, việc nâng cao chất lượng nhân lực là một yêu cầu cấp thiết đối với hệ thống BHXH nói chung và BHXH Quận Ba Đình nói riêng nhắm hướng tới mục tiêu phát triển của ngành.
Xuất phát từ những vấn đề nói trên, tôi lựa chọn đề tài: “Nâng cao chất lượng nhân lực tại Bảo hiểm xã hội (BHXH) Quận Ba Đình, thành phố Hà Nội" làm đề tài luận văn thạc sỹ. Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài “Nâng cao chất lượng công chức, viên chức” để góp phần cải cách xây dựng nền hành chính phục vụ nhân dân là một đề tài được Nhà nước và nhiều nhà nghiên cứu khoa học quan tâm. Có rất nhiều nghiên cứu khoa học được viết ở nhiều góc độ khác nhau liên quan đến đề tài này như: TS. Mai Quốc Chánh (1999), “Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu CNH, HĐH”,nhà xuất bản Chính trị quốc gia.
Trên cơ sở đưa ra quan niệm, vai trò của chất lượng nguồn nhân lực và dựa vào các tiêu chí cụ thể về tình trạng sức khỏe, trình độ học vấn phổ thông, trình độ chuyên môn kỹ thuật, cuốn sách đã đánh giá thực trạng chất lượng nguồn nhân lực Việt Nam. Từ đó, tác giả đã trình bày một số phương hướng và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong thời kỳ CNH, HĐH đất nước.TS Phan Văn Kha (2007), “Đào tạo và sử dụng nhân lực trong nền kinh tế thị trường ở Việt Nam”, Nhà xuất bản Giáo dục. Đây là cuốn sách chuyên khảo nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn về mối quan hệ giữa đào tạo và sử dụng nhân lực trong bối cảnh nền kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay. Tác giả phân tích thực trạng mối quan hệ giữa đào tạo với sử dụng nhân lực trình độ trung cấp chuyên nghiệp ở Việt Nam và kinh nghiệm một số nước trên thế giới, từ đó đề ra một số giải pháp nhằm tăng cường công tác đào tạo với sử dụng nhân lực ở các cấp trình độ.
Đinh Văn Toàn (2010) “ Phát triển nguồn nhân lực tại tập đoàn điện lực Việt Nam”, luận án Tiến sỹ , Đại học Kinh tế quốc dân. Tác giả hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về phát triển nguồn nhân lực, đánh giá tình hình phát triển nguồn nhân lực tại Tập đoàn điện lực Việt Nam. Đồng thời, tác giả đề xuất những giải pháp phát triển nguồn nhân lực trong thời gian tới. Phan Thùy Chi (2008) “Đào tạo nhân lực của các trường đại học khối Kinh tế Việt Nam thông qua các chương trình hợp tác đào tạo quốc tế”, luận án Tiến sỹ.
Tác giả đánh giá, phân tích về thực trạng đào tạo nhân lực của các trường đại học khối kinh tế thông qua các chương trình, dự án đào tạo liên kết quốc tế và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác đào tạo nhân lực của các trường trong thời gian tới. Tài liệu “Văn hóa nghề” của nhiều tác giả đi sâu nghiên cứu về trình độ, đạo đức nghề nghiệp và khả năng giao tiếp của lao động trong công sở, doanh nghiệp Đề tài nghiên cứu khoa học cấp bộ “Quản lý Nhà nước đối với phát triển nguồn nhân lực ở Việt Nam: Vấn đề và giải pháp” của Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Lộc, năm 2010 nhằm mục đích nghiên cứu cơ chế, chính 3 sách 4 để phát triển NNL của nước ta trong sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa. Bên cạnh các công trình nghiên cứu nêu trên còn rất nhiều các công trình nghiên cứu liên quan đến công tác đào tạo nhân lực nhưng tựu chung lạ i, các công trình nghiên cứu này mới chỉ nghiên cứu một góc độ nhỏ của công tác đào tạo nguồn nhân lực trong phạm vi giới hạn của đơn vị mà đề tài đó nghiên cứu. Trên tinh thần học hỏi những kinh nghiệm từ các tài liệu tham khảo cùng với việc khảo sát thực tế tại công ty, từ đó có những sáng kiến về giải pháp hoàn thiện công tác đào tạo nhân lực tại BHXH quận Ba Đình.
Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 3. Mục tiêu Đánh giá thực trạng phát triển nhân lực tại BHXH Quận Ba Đình qua đó đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nhân lực tại BHXH Quận Ba Đình đến năm 2020.Nhiệm vụ - Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản và thực tiễn về nâng cao chất lượng nhân lực. - Phân tích thực trạng chất lượng nhân lực tại BHXH Quận Ba Đình - Đề xuất phương hướng và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nhân lực tại BHXH Quận Ba Đình 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4.Đối tượng nghiên cứu: Chất lượng nhân lực tại BHXH 4.
Phạm vi nghiên cứu: 4. Về nội dung : Để đánh giá chất lượng nhân lực tại BHXH có một hệ thống các tiêu chí. Luận văn chỉ nghiên cứu các tiêu chí: 5 - Tiêu chí về trình độ học vấn, chuyên môn, nghiệp vụ; - Tiêu chí về phẩm chất, đạo đức nghề nghiệp; - Tiêu chí về thể lực; - Tiêu chí về hiệu quả công việc. Về không gian: Luận văn được nghiên cứu tại nhân lực tại BHXH quận Ba đình 4.
Về thời gian: c tại BHXH quận Ba đình năm 2013 - 2016, đề xuất phương hướng và giải pháp đến năm 2020. Phương pháp nghiên cứu 5. Phương pháp tiếp cận: Luận văn tiếp cận từ nhân lực tại BHXH , từ đó đó phân tích, luận giải chất lượng nhân lực tại BHXH ở các phương diện: quan niệm, tiêu chí đánh giá và các nhân tố ảnh hưởng Để đảm bảo logic, luận văn lấy tiêu chí đánh giá chất lượng nhân lực tại BHXH để xây dựng mạch phát triển 5. Phương pháp nghiên cứu Thứ nhất, phương pháp luận: Luận văn sử dụng các phương pháp luận của chủ nghĩa duy vậy biện chúng và chủ nghĩa duy vật lị ch sử để thực hiện được mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu.
Mặt khác, kế thừa có chọn lọc các kết quả nghiên cứu có liên quan đến đề tài. Thứ hai, phương pháp cụ thể: Luận văn sử dụng các phương pháp: - Phương pháp thu thập tài liệu: Tác giả đã thu thập tài liệu thông qua các nguồn bên trong và bên ngoài tổ chức: chiến lược phát triển của ngành, quy hoạch phát triển nguồn nhân lực của ngành…; những tài liệu chuyên ngành về quản trị nhân sự 6 - Phương pháp thống kê phân tích: Số liệu được thông qua điều tra xã hội học được thống kê, phân tích để tính các chỉ số, thống kê theo thời gian để thấy đặc điểm biến động của vấn đề cần nghiên cứu. - Phương pháp so sánh: qua số liệu thu thập được và các chỉ số phân tích, so sánh kết quả đạt được giữa các năm của đối tượng nghiên cứu, giữa đối tượng nghiên cứu và đối tượng khác. - Ngoài ra còn các phương pháp: Logic và lị ch sử; hệ thống hóa và khai thác hóa.Những đóng góp của luận văn - Về mặt lý luận:Góp phần hệ thống hóa một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chất lượng nhân lực tại BHXH - Về thực trạng: Phân tích, đánh giá thực trạng chất lượng nhân lực tại Bảo hiểm xã hội quận Ba Đình - Trên cơ sở kết quả nghiên cứu lý luận và phân tích, đánh giá thực trạng, tác giả luận văn đề xuất các phương hướng và giả i pháp nhằm nâng cao chất lượng nhân lực tại Bảo hiểm xã hội quận Ba Đình đến năm 2020.Kết cấu luận văn Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, Luận văn kết cấu thành 3 chương: Chương 1: Những vấn đề lý luận về chất lượng nhân lực và kinh nghiệm về nâng cao chất lượng nhân lực BHXH.