CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH 1. Một số khái niệm cơ bản trong nghiên cứu vấn đề nâng cao chất lượng hoạt động của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh 1. Tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh 1. Khái niệm Thanh niên và Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh - Khái niệm Thanh niên Điều 1 Luật Thanh niên 2020 có quy định về độ tuổi thanh niên như sau: “Thanh niên là công dân Việt Nam từ đủ 16 tuổi đến 30 tuổi” [13, tr.
Theo đó, có thể hiểu thanh niên là những người có độ tuổi từ đủ 16 tuổi đến 30 tuổi, 8 Luan van là độ tuổi đang trong quá trình trưởng thành của con người, là những người có sức trẻ, sức khỏe, đầy năng động và nhiệt huyết. - Khái niệm Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam, Điều 44 khẳng định: “Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy của Đảng Cộng sản Việt Nam; là lực lượng xung kích cách mạng; là trường học xã hội chủ nghĩa của thanh niên; đại diện chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của tuổi trẻ; phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh; là lực lượng nòng cốt chính trị trong phong trào thanh niên và trong các tổ chức thanh niên Việt Nam” [13, tr. Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là thành viên của hệ thống chính trị, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và Pháp luật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đoàn kết, phát triển quan hệ hữu nghị, hợp tác bình đẳng với các tổ chức thanh niên tiến bộ, thanh niên và nhân dân các nước trong cộng đồng quốc tế phấn đấu vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội, vì tương lai và hạnh phúc của tuổi trẻ.
Vị trí, vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Vị trí, vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh được thể hiện ở các mối quan hệ sau đây: - Mối quan hệ của Đoàn đối với Đảng Đoàn là đội dự bị tin cậy của Đảng. Tổ chức Đoàn đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện và tuyệt đối của Đảng. Đảng định hướng chính trị cho mọi hoạt động, nguyên tắc tổ chức của Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi. Đoàn là nguồn cung cấp cán bộ theo yêu cầu và nhiệm vụ chính trị của Đảng; đồng thời, thực hiện tham mưu, tư vấn và đề xuất với Đảng về những vấn đề liên quan đến thanh niên và công tác thiếu nhi; tham gia xây dựng, bảo vệ và tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng.
9 Luan van - Mối quan hệ của Đoàn với Nhà nước Đoàn thanh niên chịu sự quản lý chung của Nhà nước đối với toàn xã hội. Mọi hoạt động của Đoàn nằm trong khuôn khổ của Hiến pháp và pháp luật. Nhà nước quản lý thanh niên và công tác thanh niên, thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng về thanh niên và công tác thanh niên thành pháp luật, chính sách, chương trình hành động cụ thể. Đồng thời, Nhà nước cũng bảo đảm nguồn kinh phí, phương tiện làm việc và hoạt động cho Đoàn.
Đoàn thanh niên là chỗ dựa vững chắc của Nhà nước trong công cuộc xây dựng Tổ quốc XHCN, tham gia đóng góp xây dựng, bảo vệ chính quyền nhân dân các cấp; phối hợp với các cơ quan nhà nước và các đoàn thể chính trị - xã hội chăm lo, giáo dục, đào tạo, rèn luyện, bồi dưỡng các thế hệ thanh niên; đồng thời, thực hiện tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện đúng chính sách, pháp luật của Nhà nước. Đoàn viên trở thành những công dân tốt, gương mẫu, có ích cho xã hội; tích cực, tự giác thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ công dân; sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật. Bên cạnh đó, Đoàn Thanh niên cũng tham gia giám sát, phản biện các chính sách, pháp luật của Nhà nước. - Mối quan hệ của Đoàn với các tổ chức là thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Đoàn Thanh niên là thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, một liên minh chính trị rộng lớn, tập hợp, xây dựng lực lượng đại đoàn kết dân tộc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Đoàn là lực lượng phối kết hợp với các tổ chức đoàn thể khác, góp phần thực hiện chiến lược đại đoàn kết dân tộc. - Mối quan hệ của Đoàn với thanh niên và các tổ chức thanh niên Việt Nam Đối với thanh niên, Đoàn Thanh niên là môi trường học tập, sinh hoạt và hoạt động lành mạnh cho thanh niên; định hướng các hoạt động của thanh niên theo khuôn khổ Hiến pháp, pháp luật; chăm lo bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của thanh niên. Đối với các tổ chức thanh niên Việt Nam, Đoàn là thành viên 10 Luan van tập thể của Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam, giữ vai trò nòng cốt chính trị trong tổ chức và hoạt động của Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam, Hội Sinh viên Việt Nam. - Mối quan hệ của Đoàn với Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh Điều lệ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh quy định: Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phụ trách Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh; đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác thiếu nhi; tạo điều kiện về mọi mặt cho hoạt động và sự phát triển của Đội; đồng thời hướng dẫn thiếu nhi học tập, rèn luyện đạo đức, nhân cách, thực hiện tốt 5 điều Bác Hồ dạy và phấn đấu trở thành đoàn viên của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, người công dân tốt của đất nước.
Hoạt động của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh 1. Khái niệm hoạt động của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Hoạt động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là tập hợp thanh niên trong một tổ chức; tuyên truyền, giáo dục, vận động và tổ chức cho đoàn viên, thanh niên tham gia các hoạt động kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội nhằm mục tiêu hình thành lý tưởng chính trị cho thanh niên, giải quyết các vấn đề xã hội của thanh niên, đáp ứng nhu cầu của thanh niên và nhu cầu của xã hội; giáo dục, rèn luyện thanh niên trở thành những người đoàn viên, thanh niên ưu tú, những công dân tốt có ích cho xã hội. Các hoạt động cơ bản của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh rất đa dạng bao gồm: hoạt động chính trị; hoạt động văn hóa, văn nghệ; hoạt động tình nguyện vì cộng đồng; hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ công tác đoàn; hoạt động thể dục, thể thao; hoạt động khởi nghiệp,… Các hoạt động Đoàn phải luôn gắn với giáo dục thanh niên hướng tới những giá trị cao đẹp, dân chủ, nhân văn, công bằng. Nội dung, phương thức hoạt động của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh a) Nội dung hoạt động của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Nội dung hoạt động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là những hoạt động nhằm hiện thực hóa chức năng và nhiệm vụ của Đoàn TNCS Hồ Chi Minh.
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh có ba chức năng cơ bản: Một là đội dự bị tin cậy của Đảng Cộng sản Việt Nam, bổ sung đảng viên, cán bộ cho Đảng, Nhà nước và các ngành; Hai là tạo môi trường lành mạnh giúp thanh niên rèn luyện, học tập, phát triển nhân cách và năng lực; Ba là đại diện, chăm lo và bảo vệ lợi ích hợp pháp của tuổi trẻ. Ba nhiệm vụ của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh gồm: Thứ nhất, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của cán bộ, đoàn viên, thanh thiếu nhi; Thứ hai, tạo môi trường giáo dục, rèn luyện đoàn viên, thanh thiếu nhi góp phần thực hiện các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng của địa phương; Thứ ba, thực hiện công tác thanh niên, chăm lo xây dựng Đoàn, xây dựng và bảo vệ Đảng, chính quyền Nhà nước. Để thực hiện các chức năng và nhiệm vụ trên, về cơ bản, các hoạt động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh chủ yếu hướng vào ba nội dung chính là: hoạt động sinh hoạt; hoạt động tuyên truyền, giáo dục và hoạt động kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội. Hoạt động sinh hoạt của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là hoạt động được tổ chức định kỳ, thường xuyên, mang tính nguyên tắc của tổ chức và tính tự giác cao.
Hoạt động sinh hoạt của Đoàn Thanh niên được tổ chức ở cả Ban Chấp hành và các chi đoàn trực thuộc với mục tiêu, yêu cầu, chương trình và kế hoạch cụ thể; nội dung sinh hoạt đa dạng theo chuyên đề và hình thức sinh hoạt phong phú, có thể mở rộng thành các hình thức sinh hoạt khác nhau như sinh hoạt học tập, sinh hoạt văn hóa, văn nghệ, thể thao,… 12 Luan van Hoạt động tuyên truyền, giáo dục của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là hoạt động mang tính chức năng, nhiệm vụ với mục tiêu tạo môi trường lành mạnh mạnh nhằm giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng và rèn luyện đoàn viên thanh niên cả về phẩm chất và năng lực, đạo đức và chuyên môn. Hoạt động này diễn ra thường xuyên thông qua các sinh hoạt học tập, sinh hoạt chuyên đề,…của tổ chức Đoàn. Hoạt động kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của Đoàn Thanh niên là hoạt động mang tính xung kích, phong trào nhằm phát huy vai trò của đoàn viên thanh niên đối với công cuộc bảo vệ, xây dựng và phát triển quê hương, đất nước. Hoạt động kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của Đoàn Thanh niên có sự kết hợp chặt chẽ giữa định hướng, tổ chức của Ban Chấp hành chi đoàn với sự tự giác và năng lực sáng tạo của đoàn viên thanh niên, cùng với sự hậu thuẫn của hệ thống chính trị cơ sở và sự giúp đỡ, ủng hộ nhiệt tình của quần chúng nhân dân địa phương.
b) Phương thức hoạt động của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Phương thức hoạt động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là tổng thể các phương pháp, hình thức, biện pháp mà tổ chức Đoàn tiến hành nhằm đoàn kết, tập hợp, giáo dục đoàn viên, thanh niên đáp ứng nhu cầu lợi ích của họ và yêu cầu phát triển kinh tế, chính trị, xã hội, văn hóa của đất nước. Phương thức hoạt động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh chính là hệ thống kiến thức, phương pháp, cách thức Đoàn trang bị, tiếp cận thanh niên, vận động nhằm thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, tích cực tham gia xây dựng hệ thống chính trị với tư cách là công dân.