Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CÔNG CHỨC TẠI UBND CẤP HUYỆN 1. Cơ sở lý luận về chất lượng đội ngũ cán bộ công chức tại UBND cấp huyện 1. UBND cấp huyện và các cơ quan thuộc UBND cấp huyện 1.UBND cấp huyện Theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương Số 77/2015/QH13 (Quốc hội nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Luật Tổ Chức chính quyền địa phương, Luật số 27/2015/QH 13), Ủy ban nhân dân cấp huyện là cơ quan hành chính nhà nước tại địa phương. Ủy ban nhân dân huyện gồm Chủ tịch, Phó Chủ tịch và các Ủy viên.
Ủy ban nhân dân huyện loại I có không quá ba Phó Chủ tịch; huyện loại II và loại V có không quá hai Phó Chủ tịch. Ủy viên Ủy ban nhân dân huyện gồm các Ủy viên là người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện, Ủy viên phụ trách quân sự, Ủy viên phụ trách công an. Nhiệm vụ, quyền hạn của UBND huyện (Quốc hội nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Luật Tổ Chức chính quyền địa phương, Luật số 27/2015/QH 13): - Xây dựng, trình Hội đồng nhân dân huyện quyết định các nội dung quy định theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương và tổ chức thực hiện các nghị quyết của Hội đồng nhân dân huyện. - Quy định tổ chức bộ máy và nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể của cơ quan chuyên môn thuộc UBND.
- Tổ chức thực hiện ngân sách huyện; thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, phát triển công nghiệp, xây dựng, thương mại, dịch vụ, du lịch, nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, mạng lưới giao thông, thủy lợi, xây dựng điểm dân cư nông thôn; quản lý và sử dụng đất đai, rừng núi, sông hồ, tài nguyên nước, tài nguyên khoáng sản, nguồn lợi ở vùng biển, tài nguyên thiên nhiên khác; bảo vệ môi trường trên địa bàn huyện theo quy định của pháp luật. - Thực hiện các nhiệm vụ về tổ chức và bảo đảm việc thi hành Hiến pháp và pháp luật, xây dựng chính quyền và địa giới hành chính, giáo dục, đào tạo, khoa học, công nghệ, văn hóa, thông tin, thể dục, thể thao, y tế, lao động, chính sách xã hội, dân tộc, tôn giáo, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, hành chính tư pháp, bổ trợ Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn 7 tư pháp và các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật. - Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn do cơ quan nhà nước cấp trên phân cấp, ủy quyền. - Phân cấp, ủy quyền cho UBND cấp xã, cơ quan, tổ chức khác thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn của UBND huyện.
Các cơ quan thuộc UBND cấp huyện Theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (Quốc hội nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Luật Tổ Chức chính quyền địa phương, Luật số 27/2015/QH 13), cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện gồm có các phòng và cơ quan tương đương phòng. Cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện là cơ quan tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp huyện thực hiện chức năng quản lý nhà nước ở địa phương và thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn theo sự ủy quyền của Ủy ban nhân dân cấp huyện và theo quy định của pháp luật; góp phần bảo đảm sự thống nhất quản lý của ngành hoặc lĩnh vực công tác ở địa phương. Cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện chịu sự chỉ đạo, quản lý về tổ chức, biên chế và công tác của Ủy ban nhân dân cấp huyện, đồng thời chịu sự chỉ đạo, kiểm tra, hướng dẫn về chuyên môn nghiệp vụ của cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Chất lượng cán bộ công chức tại UBND cấp huyện 1.
Khái niệm về cán bộ, công chức Công chức là khái niệm được dùng phổ biến ở nhiều quốc gia trên thế giới nhưng được hiểu không giống nhau, thậm chí ngay trong phạm vi một quốc gia quan niệm về công chức qua các thời kỳ cũng khác nhau. Qua nhiều lần chỉnh sửa, Luật Cán bộ, công chức năm 2008 có hiệu lực 1/1/2010 quy định cụ thể hơn về cán bộ - công chức, phân biệt và giải thích rõ cán bộ và công chức (Quốc hội nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Luật Cán bộ công chức, 2008) Theo Khoản 1, Điều 4, cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh), ở huyện, quận, thị xã, thành phố Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn 8 thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cấp huyện), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Theo Khoản 2, Điều 4 Luật Cán bộ công chức (Quốc hội nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Luật Cán bộ công chức, 2008), công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm Vào ngạch chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước tổ chức chính trị-xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được đảm bảo từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật (Quốc hội nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Luật Cán bộ công chức, 2008) Khái niệm công chức theo Luật Cán bộ, công chức năm 2008 (Quốc hội nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Luật Cán bộ công chức, 2008) vẫn có phạm vi, đối tượng rộng bao gồm cả công chức trong cơ quan của Đảng cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân, cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân. Cách quy định của pháp luật như vậy vẫn chưa hợp lý vì hoạt động của công chức luôn gắn với quyền lực Nhà nước và pháp luật.
Còn hoạt động của những người làm việc trong tổ chức chính trị - xã hội về nguyên tắc chung đều phải chấp hành pháp luật của nhà nước nhưng hoạt động của họ lại chủ yếu dựa vào điều lệ, thể chế của các tổ chức đó, tuy rằng hoạt động của các tổ chức đó cũng đều phải tuân thủ pháp luật. Ý nghĩa, vai trò của cán bộ công chức trong các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện Đội ngũ công chức các cơ quan chuyên môn cấp huyện là bộ phận quan trọng trong nền HCNN của một quốc gia. Sự ra đời, phát triển của công chức HCNN là sự phát triển và hoàn thiện của nhà nước pháp quyền. Xã hội càng phát triển bao nhiêu Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn 9 thì càng cần một đội ngũ công chức có năng lực, trình độ chuyên môn cao bấy nhiêu để đảm bảo quản lý và thúc đẩy xã hội phát triển.
Đội ngũ công chức các cơ quan chuyên môn cấp huyện có vị trí đặc biệt quan trọng trong hệ thống chính trị; là những người thừa hành các quyền lực nhà nước giao; chấp hành các công vụ của nhà nước và thực hiện chức năng quản lý nhà nước trên địa bàn huyện theo quy định của pháp luật; là những người quyết định tính hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền cấp huyện; là những người quyết định sự thành công hay thất bại của các nhiệm vụ kinh tế - xã hội, QP - AN. trên địa bàn huyện. Thực tiễn cho thấy, đội ngũ công chức các cơ quan chuyên môn cấp huyện có vai trò đóng vai trò chủ đạo trong công cuộc đổi mới và xây dựng huyện. Một huyện có đội ngũ công chức các cơ quan chuyên môn đầy đủ phẩm chất chính trị, có trình độ chuyên môn và năng lực, có tinh thần trách nhiệm cao, sẵn sàng cống hiến cho sự nghiệp xây dựng đất nước là một huyện mạnh.
Là lực lượng nòng cốt trong hệ thống chính trị của huyện, có nhiệm vụ hoạch định các chính sách phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo QP - AN của huyện; là những người đưa các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước trở thành thực tiễn; tiếp thu tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân trong huyện, nắm bắt những yêu cầu thực tiễn của cuộc sống để phản ảnh kịp thời với Đảng và Nhà nước để Đảng và Nhà nước tiếp tục đề ra được những chủ trương, chính sách sát với thực tiễn. Là nguồn nhân lực quan trọng có vai trò quyết định trong việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả của bộ máy HCNN cấp huyện, là một trong những nguồn nhân lực quan trọng trong công cuộc CNH - HĐH đất nước và hội nhập quốc tế, trực tiếp tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Đảng và nhà nước trên địa bàn huyện; tổ chức QLNN và kiểm tra ở tất cả các ngành, lĩnh vực trên địa bàn huyện theo quy định của pháp luật. Khái niệm về chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức Chất lượng CBCC trong các cơ quan thuộc UBND huyện trước hết cần được hiểu đó chính là chất lượng lao động và tinh thần phục vụ nhân dân vô điều kiện của đội ngũ CBCC trong thực thi công vụ. Đây là một loại lao động có tính chất đặc thù Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn 10 riêng, xuất phát từ vị trí, vai trò của chính đội ngũ lao động này.
Vì vậy, chất lượng của CBCC trong các cơ quan thuộc UBND huyện là một trạng thái nhất định của CBCC, thể hiện mối quan hệ phối hợp, hợp tác giữa các yếu tố, các thành viên cấu thành nên bản chất bên trong của CBCC trong các cơ quan thuộc UBND huyện.