Nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành kinh tế tại Trường Cao đẳng Nghề An Giang

Luận văn thạc sĩ HCMUTE nghiên cứu nâng cao chất lượng dạy học môn Anh văn chuyên ngành kinh tế tại trường Cao đẳng Nghề An Giang.

• Tác giả: Nguyễn Lộc Thủy Tiên
• Người hướng dẫn: Cô TS. Dương Thị Kim Oanh
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Giáo Dục Học
• Đề tài: Nâng Cao Chất Lượng Dạy Học Tiếng Anh Chuyên Ngành Kinh Tế Tại HCMUTE
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DẠY HỌC THEO HƯỚNG TÍCH CỰC HÓA NGƯỜI HỌC
• 1.1. Sơ lược vấn đề nghiên cứu trên thế giới và Việt Nam
• 1.1.1. Trên thế giới
• 1.1.2. Tại Việt Nam
• 1.2. Các khái niệm cơ bản
• 1.2.1. Hoạt động học
• 1.2.2. Hoạt động dạy
• 1.2.3. Chất lượng dạy học
• 1.2.4. Tích cực hóa
• 1.2.5. Môn Anh văn chuyên ngành Kinh tế
• 1.3. Các yếu tố ảnh hưởng tới chất lượng dạy học
• 1.3.1. Mục tiêu dạy học
• 1.3.2. Nội dung dạy học
• 1.3.3. Phương pháp dạy học
• 1.3.4. Phương tiện dạy học
• 1.3.5. Kiểm tra, đánh giá
• 1.3.6. Chất lượng đội ngũ giáo viên
• 1.4. Cơ sở lý luận về dạy học theo hướng tích cực hóa người học
• 1.4.1. Các lý thuyết tâm lý về hoạt động học tập
• 1.4.2. Khái quát về phương pháp dạy học tích cực
• 1.4.3. Phương pháp dạy học tích cực là gì?
• 1.4.4. Đặc trưng của các phương pháp dạy học tích cực
• 1.4.5. So sánh sự khác biệt giữa cách dạy cũ và cách dạy mới
• 1.4.6. Dạy học theo hướng tích cực hóa người học môn Anh văn chuyên ngành Kinh tế
• 1.4.7. Triết lý về giảng dạy ngoại ngữ
• 1.4.8. Dạy học môn Anh văn chuyên ngành Kinh tế theo hướng tích cực hóa người học
• 1.4.9. Các phương pháp giảng dạy ngoại ngữ
• 1.5. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG DẠY HỌC MÔN ANH VĂN CHUYÊN NGÀNH KINH TẾ TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ AN GIANG
• 2.1. Giới thiệu về trường Cao đẳng nghề An Giang
• 2.1.1. Giới thiệu về tổ ngoại ngữ
• 2.1.2. Giới thiệu về bộ môn Anh văn chuyên ngành Kinh tế
• 2.2. Thực trạng dạy học môn Anh văn chuyên ngành Kinh tế tại trường Cao đẳng nghề An Giang
• 2.2.1. Thực trạng hoạt động học môn Anh văn chuyên ngành Kinh tế của sinh viên trường Cao đẳng nghề An Giang
• 2.2.2. Khảo sát thực trạng hoạt động dạy môn AVCN Kinh tế của giáo viên tại trường Cao đẳng nghề An Giang
• 2.3. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC THEO HƯỚNG TÍCH CỰC HÓA NGƯỜI HỌC MÔN ANH VĂN CHUYÊN NGÀNH KINH TẾ TẠI TRƯỜNG CĐN AN GIANG
• 3.1. Cơ sở khoa học của việc đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng dạy học theo hướng tích cực hóa người học môn AVCN Kinh tế tại trường Cao đẳng nghề An Giang
• 3.2. Giải pháp nâng cao chất lượng dạy học môn AVCN Kinh tế theo hướng tích cực hóa người học tại trường Cao đẳng nghề An Giang
• 3.2.1. Sử dụng phương pháp hoạt động theo nhóm trong dạy học môn AVCN Kinh tế
• 3.2.2. Sử dụng phương pháp học giải quyết vấn đề trong dạy học môn AVCN Kinh tế
• 3.2.3. Sử dụng kỹ thuật Bản đồ tư duy trong dạy học môn AVCN Kinh tế
• 3.2.4. Phương pháp học theo dự án (PBL)
• 3.2.5. Sử dụng phương pháp đóng vai trong dạy học môn AVCN Kinh tế
• 3.3. Khảo sát ý kiến chuyên gia về tính khả thi của giải pháp nâng cao chất lượng dạy học theo hướng tích cực hóa người học môn AVCN Kinh tế tại trường Cao đẳng nghề An Giang
• 3.3.1. Đánh giá sự phù hợp của các giải pháp đối với nội dung môn AVCN Kinh tế mà người dạy đã đề xuất
• 3.3.2. Đánh giá sự phù hợp của các giải pháp trong dạy học môn AVCN Kinh tế đối với đặc điểm lứa tuổi sinh viên tại trường Cao đẳng nghề An Giang
• 3.3.3. Đánh giá khả năng thực hiện được của các giải pháp trong việc dạy học môn AVCN Kinh tế cho sinh viên kinh tế hệ cao đẳng tại trường CĐN An Giang
• 3.3.4. Đánh giá mức độ tạo hứng thú học tập của các giải pháp trong dạy học môn AVCN Kinh tế cho sinh viên kinh tế hệ cao đẳng tại trường CĐN An Giang
• 3.3.5. Đánh giá mức độ phù hợp của các giải pháp đã được đề xuất với điều kiện thực tế tại trường Cao đẳng nghề An Giang
• 3.4. Thực nghiệm sư phạm
• 3.4.1. Mục đích thực nghiệm
• 3.4.2. Đối tượng thực nghiệm
• 3.4.3. Nội dung thực nghiệm
• 3.4.4. Giới thiệu bài học cụ thể
• 3.4.5. Xử lí kết quả thực nghiệm
• 3.5. Tiểu kết chương 3
• 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về dạy học tiếng Anh chuyên ngành kinh tế tại HCMUTE

Dạy học tiếng Anh chuyên ngành kinh tế tại HCMUTE đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Chất lượng giáo dục không chỉ phụ thuộc vào nội dung chương trình mà còn vào phương pháp giảng dạy. Việc áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại, như dạy học theo hướng tích cực hóa người học, giúp sinh viên phát triển kỹ năng ngôn ngữ và khả năng ứng dụng tiếng Anh trong lĩnh vực kinh tế. Theo nghiên cứu, việc nâng cao kỹ năng ngôn ngữ cho sinh viên không chỉ giúp họ tự tin hơn trong giao tiếp mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc làm sau này. HCMUTE đã có những bước tiến trong việc cải tiến chương trình đào tạo, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường lao động.

II. Thực trạng dạy học tiếng Anh chuyên ngành kinh tế

Thực trạng dạy học tiếng Anh chuyên ngành kinh tế tại HCMUTE cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết. Nhiều sinh viên vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận tài liệu học tiếng Anh chuyên ngành. Đánh giá chất lượng dạy học cho thấy rằng vốn từ vựng và kiến thức ngữ pháp của sinh viên còn hạn chế. Điều này ảnh hưởng đến khả năng giao tiếp và ứng dụng tiếng Anh trong thực tế. Hơn nữa, thái độ học tập của sinh viên chưa thực sự tích cực, nhiều em chỉ học để đối phó với kiểm tra. Việc ứng dụng tiếng Anh trong kinh tế cần được chú trọng hơn nữa để sinh viên có thể tự tin sử dụng ngôn ngữ này trong môi trường làm việc.

III. Giải pháp nâng cao chất lượng dạy học

Để nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành kinh tế tại HCMUTE, cần áp dụng các giải pháp cụ thể. Đầu tiên, việc sử dụng phương pháp giảng dạy tích cực như học theo nhóm, học giải quyết vấn đề và học theo dự án sẽ giúp sinh viên chủ động hơn trong việc tiếp thu kiến thức. Thứ hai, cần có sự đầu tư vào tài liệu học tiếng Anh phù hợp với chuyên ngành kinh tế, giúp sinh viên dễ dàng tiếp cận và áp dụng. Cuối cùng, việc đào tạo giáo viên tiếng Anh cũng cần được chú trọng, nhằm nâng cao năng lực giảng dạy và khả năng truyền đạt kiến thức cho sinh viên. Những giải pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng dạy học mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực cho sinh viên.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và phát triển kinh tế tri thức, việc nâng cao chất lượng giảng dạy ngoại ngữ, đặc biệt là môn Anh văn chuyên ngành Kinh tế, trở thành yêu cầu cấp thiết tại các cơ sở đào tạo nghề và cao đẳng. Tại Trường Cao đẳng nghề An Giang, môn Anh văn chuyên ngành Kinh tế đóng vai trò quan trọng trong việc trang bị kiến thức chuyên môn và kỹ năng ngôn ngữ cho sinh viên, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường lao động. Tuy nhiên, thực trạng cho thấy sinh viên còn hạn chế về vốn từ vựng, kiến thức ngữ pháp yếu, thái độ học tập chưa tích cực và sự hợp tác với giáo viên còn thấp. Bên cạnh đó, phương pháp giảng dạy truyền thống chủ yếu là thuyết trình, chưa khai thác hiệu quả các phương pháp tích cực hóa người học.

Mục tiêu nghiên cứu là đề xuất các giải pháp đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực hóa người học nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy môn Anh văn chuyên ngành Kinh tế tại Trường Cao đẳng nghề An Giang. Nghiên cứu tập trung vào hệ cao đẳng, thực hiện trong giai đoạn từ năm 2011 đến 2012, với đối tượng là sinh viên, giáo viên và cán bộ quản lý của trường. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cải thiện kỹ năng ngôn ngữ, nâng cao thái độ tích cực và sự chủ động trong học tập của sinh viên, từ đó góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên ba lý thuyết tâm lý học học tập chính: thuyết hành vi, thuyết nhận thức và thuyết cấu trúc. Thuyết hành vi nhấn mạnh việc học là kết quả của các kích thích-phản ứng, trong đó giáo viên đóng vai trò điều chỉnh hành vi học sinh thông qua khen thưởng và giám sát. Thuyết nhận thức tập trung vào quá trình xử lý thông tin bên trong, nhấn mạnh vai trò của tư duy, phân tích và hệ thống hóa kiến thức. Thuyết cấu trúc cho rằng kiến thức được xây dựng chủ quan qua sự tương tác giữa người học và đối tượng học tập, khuyến khích học tập tích cực, tự điều chỉnh và hợp tác nhóm.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Hoạt động học: quá trình tự giác, tích cực chiếm lĩnh kiến thức dưới sự điều khiển của giáo viên.
• Chất lượng dạy học: mức độ đạt được mục tiêu đào tạo, thể hiện qua kiến thức, kỹ năng, thái độ và năng lực thực tiễn của người học.
• Tích cực hóa người học: tác động làm cho người học trở nên năng động, chủ động và sáng tạo hơn trong quá trình học tập.
• Phương pháp dạy học tích cực: các phương pháp tổ chức hoạt động học tập nhằm phát huy tính chủ động, sáng tạo của người học, như học theo nhóm, học giải quyết vấn đề, học dự án, bản đồ tư duy, đóng vai.
• Anh văn chuyên ngành Kinh tế: môn học cung cấp kiến thức và thuật ngữ chuyên ngành kinh tế bằng tiếng Anh, giúp sinh viên nâng cao khả năng đọc hiểu, giao tiếp và vận dụng trong lĩnh vực kinh tế.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính gồm: khảo sát thực trạng dạy học môn Anh văn chuyên ngành Kinh tế tại Trường Cao đẳng nghề An Giang thông qua bảng hỏi, phỏng vấn giáo viên, sinh viên và cán bộ quản lý; quan sát hoạt động dạy học; khảo sát ý kiến chuyên gia về tính khả thi của các giải pháp đề xuất; thực nghiệm sư phạm hai giải pháp đổi mới phương pháp dạy học.

Cỡ mẫu khảo sát gồm khoảng 50 sinh viên lớp cao đẳng Kinh tế C-KDN11.1 và 10 giáo viên dạy môn Anh văn chuyên ngành. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu thuận tiện và mẫu toàn bộ lớp học để đảm bảo tính đại diện. Phương pháp phân tích dữ liệu sử dụng thống kê mô tả, phân tích tần suất, trung bình và độ lệch chuẩn để đánh giá thái độ, kỹ năng và hiệu quả học tập. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ tháng 1/2011 đến tháng 10/2012, bao gồm giai đoạn khảo sát, đề xuất giải pháp, thực nghiệm và đánh giá kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng vốn từ vựng và ngữ pháp của sinh viên còn hạn chế: Khoảng 70% sinh viên được khảo sát có vốn từ vựng tiếng Anh chuyên ngành kinh tế yếu, 65% kiến thức ngữ pháp chưa vững chắc, ảnh hưởng đến khả năng đọc hiểu và giao tiếp.
2. Thái độ học tập và sự hợp tác chưa cao: Chỉ khoảng 40% sinh viên thể hiện thái độ tích cực và chủ động trong học tập, 35% hợp tác hiệu quả với giáo viên và bạn bè trong các hoạt động nhóm.
3. Phương pháp giảng dạy truyền thống chiếm ưu thế: 80% giáo viên chủ yếu sử dụng phương pháp thuyết trình, ít áp dụng các phương pháp tích cực như học nhóm, giải quyết vấn đề hay bản đồ tư duy.
4. Kết quả thực nghiệm hai giải pháp đổi mới: Sau thực nghiệm sử dụng phương pháp hoạt động theo nhóm và kỹ thuật bản đồ tư duy, tỷ lệ sinh viên đạt kết quả học tập khá và giỏi tăng từ 30% lên 55%, sinh viên tích cực, chủ động và hợp tác trong học tập tăng lên 60%.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của thực trạng hạn chế về vốn từ vựng và ngữ pháp là do phương pháp dạy học truyền thống, thiếu sự tương tác và thực hành ngôn ngữ trong môi trường học tập. Thái độ học tập chưa tích cực phản ánh sự thiếu hứng thú và động lực do phương pháp giảng dạy chưa phù hợp với đặc điểm tâm lý và nhu cầu của sinh viên. Kết quả thực nghiệm cho thấy việc áp dụng các phương pháp tích cực hóa người học như hoạt động nhóm và bản đồ tư duy giúp tăng cường sự tương tác, phát huy tính chủ động và sáng tạo của sinh viên, từ đó nâng cao hiệu quả học tập.

So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả này phù hợp với xu hướng đổi mới phương pháp dạy học lấy người học làm trung tâm, nhấn mạnh vai trò của hoạt động học tập tích cực trong việc nâng cao kỹ năng ngôn ngữ và thái độ học tập. Việc áp dụng các phương pháp này tại Trường Cao đẳng nghề An Giang có ý nghĩa thực tiễn lớn, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo ngoại ngữ chuyên ngành, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ sinh viên đạt kết quả học tập theo từng giai đoạn, bảng so sánh mức độ tích cực và hợp tác trong học tập trước và sau thực nghiệm, giúp minh họa rõ nét hiệu quả của các giải pháp đổi mới.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Áp dụng phương pháp hoạt động theo nhóm trong giảng dạy: Tổ chức các hoạt động học tập theo nhóm nhỏ 4-6 sinh viên nhằm tăng cường tương tác, trao đổi và hợp tác, nâng cao kỹ năng giao tiếp và tư duy phản biện. Thời gian triển khai: ngay từ học kỳ tiếp theo; chủ thể thực hiện: giáo viên bộ môn và ban giám hiệu.
2. Sử dụng kỹ thuật bản đồ tư duy trong dạy học: Áp dụng bản đồ tư duy để hệ thống hóa kiến thức, giúp sinh viên phát triển tư duy logic và khả năng ghi nhớ từ vựng, ngữ pháp chuyên ngành. Thời gian triển khai: trong năm học 2013; chủ thể thực hiện: giáo viên và sinh viên.
3. Đào tạo nâng cao năng lực sư phạm cho giáo viên: Tổ chức các khóa bồi dưỡng về phương pháp dạy học tích cực, kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin và kỹ thuật giảng dạy hiện đại nhằm nâng cao năng lực chuyên môn và phương pháp giảng dạy. Thời gian: 6 tháng đầu năm 2013; chủ thể: nhà trường phối hợp với các trung tâm đào tạo.
4. Đầu tư trang thiết bị và tài liệu học tập hiện đại: Cải thiện cơ sở vật chất, trang bị phòng học đa phương tiện, tài liệu tham khảo chuyên ngành tiếng Anh để tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực. Thời gian: kế hoạch 2 năm; chủ thể: ban giám hiệu và các phòng ban liên quan.
5. Khuyến khích sinh viên tự học và tự đánh giá: Xây dựng hệ thống bài tập, đề tài nghiên cứu nhỏ và các hoạt động tự học có hướng dẫn, đồng thời phát triển kỹ năng tự đánh giá để sinh viên nâng cao ý thức học tập chủ động. Thời gian: triển khai liên tục; chủ thể: giáo viên và sinh viên.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giáo viên dạy Anh văn chuyên ngành Kinh tế: Nghiên cứu cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về phương pháp dạy học tích cực, giúp giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao hiệu quả truyền đạt kiến thức và kỹ năng.
2. Cán bộ quản lý giáo dục tại các trường cao đẳng nghề: Tham khảo để xây dựng chính sách đào tạo, đầu tư cơ sở vật chất và tổ chức các khóa bồi dưỡng nâng cao năng lực giảng dạy.
3. Sinh viên ngành Giáo dục học và Sư phạm tiếng Anh: Học hỏi các phương pháp dạy học tích cực, kỹ thuật giảng dạy hiện đại, áp dụng vào thực tiễn giảng dạy và nghiên cứu khoa học.
4. Nhà nghiên cứu giáo dục và phát triển chương trình đào tạo: Tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu về đổi mới phương pháp dạy học ngoại ngữ chuyên ngành, phát triển chương trình đào tạo phù hợp với xu hướng hiện đại.

Câu hỏi thường gặp

1. Phương pháp tích cực hóa người học là gì?
   Phương pháp tích cực hóa người học là cách tổ chức hoạt động học tập nhằm phát huy tính chủ động, sáng tạo và tự lực của người học trong quá trình tiếp thu kiến thức, thay vì chỉ tiếp nhận thụ động. Ví dụ như học theo nhóm, giải quyết vấn đề, bản đồ tư duy.

2. Tại sao cần đổi mới phương pháp dạy Anh văn chuyên ngành Kinh tế?
   Do phương pháp truyền thống chủ yếu thuyết trình, ít tương tác, sinh viên thiếu hứng thú và kỹ năng thực hành kém. Đổi mới giúp tăng cường sự tham gia, nâng cao kỹ năng ngôn ngữ và thái độ học tập tích cực.

3. Các giải pháp đổi mới được đề xuất gồm những gì?
   Nghiên cứu đề xuất 5 giải pháp chính: hoạt động theo nhóm, học giải quyết vấn đề, bản đồ tư duy, học dự án và đóng vai, trong đó hai giải pháp đầu tiên đã được thực nghiệm thành công.

4. Làm thế nào để đánh giá hiệu quả của phương pháp tích cực?
   Có thể đánh giá qua kết quả học tập (tỷ lệ sinh viên đạt khá, giỏi), thái độ học tập tích cực, sự chủ động và hợp tác trong các hoạt động học tập, được đo bằng khảo sát và quan sát thực tế.

5. Giáo viên cần chuẩn bị gì để áp dụng phương pháp tích cực?
   Giáo viên cần nâng cao năng lực sư phạm, kỹ năng tổ chức hoạt động nhóm, sử dụng công nghệ và kỹ thuật giảng dạy hiện đại, đồng thời chuẩn bị tài liệu và kế hoạch bài giảng phù hợp.

Kết luận

• Nghiên cứu đã phân tích sâu sắc cơ sở lý luận và thực trạng dạy học môn Anh văn chuyên ngành Kinh tế tại Trường Cao đẳng nghề An Giang, chỉ ra nhiều hạn chế về vốn từ vựng, ngữ pháp và thái độ học tập của sinh viên.
• Kết quả khảo sát và thực nghiệm cho thấy phương pháp dạy học tích cực hóa người học, đặc biệt là hoạt động theo nhóm và kỹ thuật bản đồ tư duy, giúp nâng cao hiệu quả học tập và thái độ tích cực của sinh viên.
• Đề xuất 5 giải pháp đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực, có tính khả thi cao và phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường.
• Nghiên cứu góp phần làm phong phú cơ sở lý luận và thực tiễn về đổi mới phương pháp dạy học ngoại ngữ chuyên ngành, hỗ trợ nâng cao chất lượng đào tạo nghề.
• Các bước tiếp theo cần triển khai đào tạo giáo viên, đầu tư cơ sở vật chất và mở rộng áp dụng các giải pháp đổi mới trong các môn học khác.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập môn Anh văn chuyên ngành Kinh tế tại Trường Cao đẳng nghề An Giang, góp phần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho tương lai!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DẠY HỌC THEO HƢỚNG TÍCH CỰC HÓA NGƢỜI HỌC 1. SƠ LƢỢC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM 1. Trên thế giới Tƣ tƣởng về tính tích cực của ngƣời học đã có từ lâu. Ngay từ thời cổ đại, các nhà sƣ phạm lỗi lạc đã đề cập đến tầm quan trọng của vấn đề và đã bàn nhiều đến biện pháp phát huy tính tích cực của ngƣời học.

* Ở Trung Hoa, Khổng Tử (551-479 TCN) phƣơng pháp chân chính của dạy học là: khải phát (gợi mở). Ông xem trọng việc tự học, tự luyện, tự tu thân, kết hợp học với thực hành, phát triển hứng thú, động cơ, ý chí của ngƣời học. * Ở Ấn Độ : phƣơng pháp học có khác biệt theo môn, học sinh đóng góp thảo luận tức đƣợc phép đặt câu hỏi và Thầy giải thích, sử dụng phƣơng pháp thuyết trình. Sophist giáo dục diễn thuyết.

PPGD với phƣơng pháp trực tiếp, thực tế và thành công. Diễn thuyết trƣớc mọi ngƣời về các đề tài, sau diễn thuyết là đối thoại. Hai phƣơng pháp áp dụng là nghệ thuật lý luận và tài hùng biện thuyết phục. Ông thƣờng cùng học trò dùng “phương pháp tiêu dao”, vừa đi chơi, vừa đàm đạo, trao đổi và gợi mở để học trò tự đi đến kết luận.

Phƣơng pháp đàm thoại, đối thoại, thảo luận, phê bình. Ông đặt câu hỏi và môn đệ trả lời. Sau đó ông nhận định trả lời và vạch ra điều hay điều dở. Plato (427 – 347 TCN) PPGD dựa trên căn bản lý luận.

Lý luận chính xác để loại bỏ sai lầm, hồ đồ. Đối thoại tìm chân lý. Isocrates (436 – 338 TCN) – Giáo dục lý luận. Phƣơng pháp tranh luận.

Giáo dục lý luận thực tế và đa dạng. Phƣơng pháp lý luận khúc chiết gãy gọn. Vào thời kỳ giáo dục Trung Đại, ảnh hƣởng giáo dục tôn giáo Ky tô giáo, khoa học kỹ thuật tiến bộ Hồi giáo nhƣng phƣơng pháp giảng dạy vẫn không gì tiến bộ mới hơn so với PPGD thời cổ đại, Phƣơng pháp chủ yếu vẫn là đọc, học thuộc lòng, ghi nhớ, chép, sƣu tầm bản thảo. 6 Luan van Giáo dục thời phục hƣng: giáo dục Châu Âu thời phục hƣng là giáo dục nhân văn, khoa học.

Phƣơng pháp giáo dục: Giáo viên giải thích qua sách giáo khoa, thảo luận, giải đáp thắc mắc và học sinh làm bài thi. Thời kỳ Phục hƣng cuối Trung đại chứng kiến sự chuyển hƣớng giáo dục với triết lý và mục đích mới. Thời kỳ này, Châu Á bắt đầu ảnh hƣởng Tây phƣơng. Các cuộc cải cách sƣ phạm ở châu Âu từ cuối thế kỷ 17 cho tới thế kỷ 19, đặc biệt là việc thành lập trƣờng Thực nghiệm ở Đại học Chicago (1896) đã thai ngén phong trào Giáo dục Tiến bộ (có tài liệu gọi là phong trào Tân giáo dục).

Đây là một phong trào đƣợc Hermann Rohrs gọi là “một phản ứng chống lại hệ thống giáo dục truyền thống hạn hẹp và hình thức” diễn ra ở châu Âu và Mỹ từ cuối thế kỷ 19. Cũng theo Hermann, thì một trong những mục tiêu chính của phong trào xung quanh việc thông qua giáo dục để phát triển toàn diện trẻ em cả về thể chất, trí tuệ và tâm hồn. Các mô hình trƣờng học trong đó trẻ em tham gia tích cực và chủ động vào việc học tập và đƣợc tiến hành chủ yếu thông qua làm việc. Theo lý thuyết của các nhà giáo dục tiến bộ, trẻ em sẽ học tập tốt nhất thông qua việc thực hiện cụ thể các nhiệm vụ đề ra đi kèm với việc học.

Các môn học về sáng tạo nhƣ nghệ thuật, thủ công đƣợc chú trọng nhằm kích thích trẻ phát triển tƣ duy sáng tạo. Và theo John Dewey, một nhà giáo dục có ảnh hƣởng nhất tới thuyết Tiến bộ, “lớp học phải là một mô hình dân chủ”. Các học giả thuộc trƣờng phái này cho rằng “giáo dục phải dựa trên nguyên lý cho rằng con người là động vật mang tính xã hội có khả năng học tốt nhất từ những hoạt động sống thực diễn ra với người khác”. Theo quan điểm nhân bản này, một ngƣời GV theo trƣờng phái tiến bộ mong muốn không chỉ cung cấp kỹ năng đọc và luyện tập, mà còn cả những trải nghiệm và hoạt động trong thế giới thực xung quanh cuộc sống thực của ngƣời HS.

Khẩu hiệu đặc trƣng nhất của trƣờng phái này là „học thông qua làm việc!‟ – “learning by doing”. Tƣơng tƣ̣ nhƣ vâ ̣y , Keller và David Johnson cho rằng phần nhiều thời gian da ̣y học dành cho các tƣơng tác HS -GV và HS -tài liệu, còn tƣơng tác HS -HS thì hầ u nhƣ bị lờ đi. Trong mô ̣t tình huố ng ho ̣c hơ ̣p tác , sƣ̣ tƣơng tác đƣơ ̣c đă ̣c trƣng bởi viê ̣c khẳ ng đinh ̣ sƣ̣ phu ̣ thuô ̣c lẫn nhau về mu ̣c đić h với trách nhiệm cá nhân. Sƣ̣ phu ̣ thuô ̣c về mu ̣c đích đòi hỏi sƣ̣ chấ p thuâ ̣n của nhóm là ho ̣ sẽ cùng bơi hoặc cùng chìm.

Theo Roger và David Johnson , thông thƣơng ngày nay giáo viên cố tách ho ̣c sinh khỏi các 7 Luan van học sinh khác và cho ho ̣ làm việc độc lập, khi liên tu ̣c dùng các câu nhƣ “đừng có nhìn vào bài người khác ”, “tôi muố n thấ y những gì em làm chứ không phải là của người bên cạnh ”, “ tự làm bài đi ”. Mô ̣t nghich ̣ lý là đa số các nhà nghiên cứu so sá nh sƣ̣ tƣơng tác HS-HS chỉ ra rằ ng ho ̣c sinh ho ̣c hiê ̣u quả hơn khi ho ̣ làm viê ̣c hơ ̣p tác. Ngoài ra , Roger Johnson và David Johnson cho rằng có một số khác biệt giữa “chủ trương HS làm viê ̣c trong một nhóm ” và cấ u trúc làm việc hơ ̣p tác với mô ̣t nhóm học sinh ngồi cùng bàn và làm việc của họ , nhƣng tƣ̣ do nói với nhƣ̃ng ho ̣c sinh khác khi làm viê ̣c , không đƣơ ̣c cấ u trúc để là mô ̣t nhóm hơ ̣p tác khi không có sƣ̣ phu ̣ thuô ̣c tích cực lẫn nhau. Tƣơng tƣ̣ mô ̣t nhóm học sinh đƣợc phân công làm một báo cáo mà chỉ có một HS quan tâm và làm tất cả công việc trong khi những HS khác thì rong chơi cũng không phải là nhóm hợp tác.

Mô ̣t nhóm hơ ̣p tác có mô ̣t ý thƣ́c về trách nhiê ̣m cá nhân có nghiã là tấ t cả tấ t cả HS cầ n nắ m vƣ̃ng kiế n thƣ́c và cùng thành công. Theo nhƣ những vấn đề đƣợc đề cập trên đây, ta có thể thấy rằng, giáo dục tiến bộ là một phong trào, một tƣ tƣởng giáo dục có ý nghĩa rất rộng, bao hàm phần lớn các lĩnh vực và khái niệm học tập hiện đại nhƣ: học qua trải nghiệm (experiential learning), học thông qua giải quyết vấn đề (problem-based learning), học tập theo dự án (project-based learning), học tập thông qua phục vụ cộng đồng (service-based learning), học tập nhờ tƣơng tác và hợp tác (collaborative learning), học tập suốt đời (lifelong learning)… Kế thừa ý tƣởng giáo dục của các thời đại trƣớc, thế kỷ XIX, XX xuất hiện các trào lƣu thúc đẩy đổi mới phƣơng pháp giáo dục và dạy học. Nƣớc Đức là một quốc gia điển hình chịu ảnh hƣởng sâu rộng phƣơng pháp sƣ phạm của Pestalozzi quan điểm sƣ phạm hiện đại “lấy học sinh làm trung tâm” nhiều trƣờng học đƣợc thiết lập và áp dụng PPGD mới. Vào đầu thế kỷ 19, Anh nhận định rằng PP mới đối với họ có giá trị nhƣng chƣa có điều kiện thực hiện phổ biến.

Tại Mỹ, phƣơng pháp sƣ phạm mới đƣợc giới thiệu tại Philadelphia. Tại Thụy Sĩ, một trung tâm giáo dục đƣợc thiết lập để giảng dạy theo phƣơng pháp lấy học sinh làm trung tâm. Đầu thế kỷ XVII, A. Komenski nhà giáo dục Tiệp Khắc trong tác phẩm“ Lý luận dạy học vĩ đại” của mình đã nêu tính tự giác, tính tích cực với tƣ cách là một trong những nguyên tắc dạy học quan trọng và cơ bản nhất.

Đầu thế kỷ XIX trong tác phẩm của mình, nhà giáo dục Nga Usinxki đã nhiều lần khẳng định tầm quan trọng của tính tích cực và độc lập trong quá trình học tập của học 8 Luan van sinh. Ngày nay, với xu hƣớng giảng dạy “ lấy người học làm trung tâm”, tính tích cực trong học tập của học sinh càng đƣợc quan tâm, nghiên cứu nhiều hơn. Các công trình này gắn với tên tuổi của các nhà tâm lý học và giáo dục học nhƣ Aristova, M. Tại Việt Nam Ở Việt Nam, Các nhà lý luận dạy học nổi tiếng nhƣ GS.

Trần Bá Hoành; GS.TS Nguyễn Cảnh Toàn; PGS.TS ĐặngThành Hƣng; PGS.TS Vũ Hồng Tiến xem tƣ tƣởng dạy học tích cực đã là một chủ trƣơng quan trọng của ngành giáo dục nƣớc ta, đƣợc giới thiệu rộng khắp trên các báo và tạp chí chuyên ngành. Những năm gần đây, vấn đề thay đổi phƣơng pháp giảng dạy ngoại ngữ không ngừng đƣợc nâng cao, các hội thảo trong nƣớc và ngoài nƣớc luôn đƣợc tổ chức để thuyết trình về các phƣơng pháp giảng dạy tiếng Anh hiện đại, hiệu quả dành cho sinh viên quốc tế nói chung và cách ứng dụng cho sinh viên Việt Nam nói riêng. Hơn thế nữa, hội thảo còn là cơ hội giao lƣu trực tiếp với các giảng viên ngôn ngữ danh tiếng của Mỹ để trao đổi về những kinh nghiệm trong sự nghiệp giảng dạy của họ nhƣ: Đại học Nebraska-Lincoln và đại học Alabama của Mỹ năm 2011 tại VN. Bên cạnh đó số lƣợng đề tài nghiên cứu về phương pháp giảng dạy theo hƣớng tích cực hóa ở trong nƣớc ngày càng đƣợc phát huy mang tính ứng dụng rộng cao, cụ thể : Tác giả Hoàng Thị Minh Nhựt đã đề xuấ t giải pháp nâng cao chấ t lƣơ ̣ng da ̣y ho ̣c môn Anh văn chuyên ngành May và Thời trang [12 ].

Các giải pháp đƣợc đề xuất là áp dụng qui trình công nghệ dạy học mà trọng tâm đặt vào thiết kế hoạt động dạy học nhằm đạt mục tiêu đào tạo mà thời đại đặt ra cho toàn ngành giáo dục; đào tạo ra con ngƣời toàn diện về mặt phẩm chất và năng lực, năng động, tƣ duy sáng tạo và có khả năng làm chủ đất nƣớc. Bên cạnh đó, tác giả Nguyễn Thanh Thủy đã tìm ra p hƣơng cách cải thiê ̣n tin ̀ h hình dạy và học môn tiế ng Anh kỹ thuâ ̣t chuyên ngành Điê ̣n tƣ̉ của GV và HS của trƣờng Trung cấp kỹ thuật công nghệ Đồng Nai.