Factors Affecting Non-English Majored Students’ Motivation in Learning English in Online Learning Environment at a High School in Ha Long City

Thesis on motivation of non‑English learners in learning at Ha Long School, Thai Nguyen Univ. 2022

• Tác giả: Hoàng Thùy Linh
• Người hướng dẫn: TS. Dương Đức Minh
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Lý luận và phương pháp dạy học bộ môn tiếng Anh
• Đề tài: Factors Affecting Non-English Majored Students’ Motivation in Learning English in Online Learning Environment at a High School in Ha Long City
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng quan động lực học tiếng Anh học sinh không chuyên Hạ Long

Nghiên cứu thạc sĩ năm 2022 tại Đại học Sư phạm Thái Nguyên tập trung vào học sinh không chuyên tiếng Anh tại trường Trung học Phổ thông Chuyên Hạ Long. Đề tài khảo sát các yếu tố tác động đến tinh thần học tập ngoại ngữ trong môi trường giáo dục trực tuyến. Giai đoạn dịch bệnh tạo ra nhiều thách thức mới cho việc tiếp thu kiến thức. Người học gặp khó khăn khi duy trì sự tập trung trước màn hình máy tính. Sự thiếu tương tác trực tiếp làm giảm hứng thú rèn luyện kỹ năng giao tiếp. Tuy nhiên, ngoại ngữ vẫn giữ vai trò quan trọng đối với tương lai nghề nghiệp. Học sinh nhận thức rõ sự cần thiết của tiếng Anh trong kỳ thi tốt nghiệp và xét tuyển đại học. Tinh thần học tập của các em chịu sự chi phối từ nhiều chiều kích khác nhau. Các yếu tố bao gồm mục tiêu cá nhân, môi trường gia đình và phương pháp giảng dạy. Khảo sát thực tế cung cấp bức tranh toàn diện về thái độ học tập của học sinh khối chuyên tự nhiên và xã hội. Dữ liệu thực nghiệm giúp nhà trường hiểu rõ nhu cầu của người học. Đây là cơ sở quan trọng để điều chỉnh chương trình đào tạo.

1.1. Bối cảnh nghiên cứu tại trường THPT Chuyên Hạ Long

Trường THPT Chuyên Hạ Long quy tụ nhiều học sinh xuất sắc tại tỉnh Quảng Ninh. Các lớp chuyên tự nhiên và chuyên xã hội tập trung chuyên sâu vào môn chuyên chính. Học sinh không chuyên tiếng Anh thường ưu tiên thời gian cho các môn thi học sinh giỏi quốc gia hoặc môn chuyên ngành. Khi chuyển sang học trực tuyến năm 2022, thói quen học tập có nhiều thay đổi rõ rệt. Không gian mạng đòi hỏi học sinh phải tự giác và duy trì tính kỷ luật cao. Sự giảm sút tương tác cùng các thành viên trong lớp tạo ra rào cản tâm lý nhất định. Nghiên cứu của học viên Hoàng Thùy Linh tại Đại học Thái Nguyên đã phản ánh chân thực bối cảnh này. Công trình giúp làm sáng tỏ thái độ tiếp cận môn ngoại ngữ của học sinh giỏi.

1.2. Khái niệm và phân loại động lực học tập ngoại ngữ

Động lực học ngoại ngữ là xung lực nội tại định hướng hành vi của người học. Thuyết tâm lý ngôn ngữ chia động lực thành hai dạng thức cơ bản. Động lực công cụ gắn liền với lợi ích thiết thực trước mắt. Học sinh học tập nhằm vượt qua kỳ thi, đạt học bổng hoặc tìm kiếm nghề nghiệp tốt. Ngược lại, động lực hội nhập phản ánh mong muốn tìm hiểu văn hóa và kết nối quốc tế. Bên cạnh đó, động lực xã hội chịu tác động sâu sắc từ kỳ vọng gia đình. Người học mong muốn khẳng định năng lực cá nhân trong môi trường tập thể. Sự kết hợp giữa các nhóm động lực quyết định mức độ kiên trì của học sinh. Nhận diện chuẩn xác dạng động lực giúp nâng cao hiệu quả đào tạo.

II. Phân tích thực trạng động lực học tiếng Anh học sinh Hạ Long

Kết quả phân tích nhân tố khám phá EFA chỉ ra ba nhân tố chi phối mạnh mẽ nhất gồm giáo viên, gia đình và động lực công cụ. Học sinh chuyên tự nhiên thường chịu áp lực lớn về thành tích môn chuyên. Do đó, các em tiếp cận môn tiếng Anh với tâm thế đối phó thi cử. Tiếng Anh học đường thường bị đóng khung thành hệ thống quy tắc ngữ pháp khô khan. Học sinh học thuộc từ vựng như một tập hợp sự kiện rời rạc để lấy điểm. Văn hóa thi cử nặng tính cạnh tranh khiến việc học ngoại ngữ mất đi tính tương tác tự nhiên. Nghiên cứu ghi nhận 64% người học đồng ý rằng kỳ vọng của xã hội thúc đẩy việc học tiếng Anh. Hơn 53% học sinh cho rằng một người có học thức cần phải nói được ngoại ngữ. Mặc dù vậy, động lực hội nhập thực sự vẫn còn ở mức khá khiêm tốn. Phần lớn học sinh không xem việc đi du lịch hay xem phim nước ngoài là mục tiêu cốt lõi. Mặt khác, việc học trực tuyến kéo dài làm suy giảm sự gắn kết lớp học. Tinh thần đồng đội và động lực nhóm suy giảm rõ rệt qua màn hình.

2.1. Tác động áp đảo từ động lực công cụ và áp lực thi cử

Động lực công cụ chiếm ưu thế áp đảo trong tâm lý học sinh không chuyên Hạ Long. Đa số học sinh học tiếng Anh để vượt qua các kỳ kiểm tra định kỳ. Điểm số học bạ và chứng chỉ ngoại ngữ là mục tiêu hàng đầu nhằm xét tuyển đại học. Áp lực cạnh tranh điểm số tại trường chuyên khiến việc học ngôn ngữ trở nên căng thẳng. Học sinh ít có thời gian trải nghiệm ngoại ngữ thông qua giải trí hay giao tiếp thực tế. Tiếng Anh vô tình bị xem như một môn học thuần túy về lý thuyết. Các em tập trung ghi nhớ mẹo làm bài thi trắc nghiệm thay vì phát triển tư duy ngôn ngữ. Cách tiếp cận này hạn chế khả năng phản xạ tự nhiên của học sinh.

2.2. Hạn chế về tương tác nhóm và cảm giác gắn kết trực tuyến

Môi trường học trực tuyến bộc lộ nhiều điểm nghẽn về tâm lý học đường. Nghiên cứu thực tế cho thấy động lực nhóm và cảm giác thuộc về tập thể giảm sút. Việc tương tác qua màn hình khiến học sinh cảm thấy xa cách với thầy cô và tập thể lớp. Các hoạt động làm việc nhóm trên nền tảng số gặp nhiều rào cản kỹ thuật. Học sinh thường ngại bật máy quay và ngần ngại phát biểu ý kiến. Không khí học tập thiếu đi năng lượng sôi nổi của lớp học truyền thống. Sự thiếu vắng kết nối xã hội làm gia tăng cảm giác đơn độc khi học bài. Học sinh dễ mất tập trung bởi các yếu tố gây xao nhãng xung quanh. Tình trạng này kéo dài làm xói mòn động lực học tập bền vững.

III. Giải pháp nâng cao động lực học tiếng Anh học sinh Hạ Long

Để khơi dậy hứng thú học ngoại ngữ, nhà trường cần đổi mới toàn diện phương pháp giảng dạy. Giáo viên đóng vai trò hạt nhân truyền cảm hứng trong mọi giờ học. Thầy cô cần linh hoạt áp dụng công nghệ số để xây dựng bài giảng sinh động. Việc cá nhân hóa lộ trình học giúp học sinh không chuyên giải tỏa gánh nặng tâm lý. Nhà trường nên tổ chức các dự án liên môn gắn tiếng Anh với môn chuyên của học sinh. Học sinh chuyên toán, lý, hóa có thể đọc tài liệu khoa học bằng tiếng Anh. Phương thức này biến ngoại ngữ thành công cụ mở rộng tri thức thay vì chỉ phục vụ thi cử. Đồng thời, gia đình cần đồng hành tích cực cùng người học. Cha mẹ nên khuyến khích tinh thần tự học thay vì tạo áp lực điểm số. Sự ghi nhận kịp thời từ gia đình tiếp thêm niềm tin cho các em. Bên cạnh đó, các câu lạc bộ ngoại ngữ cần mở rộng quy mô hoạt động. Môi trường này tạo không gian giao tiếp tự nhiên và an toàn cho học sinh.

3.1. Nâng cao vai trò dẫn dắt và phản hồi của giáo viên

Năng lực sư phạm và phong thái của người dạy tạo lực đẩy then chốt. Giáo viên cần chuyển đổi từ cách truyền thụ thụ động sang đối thoại cởi mở. Thầy cô nên đưa các ứng dụng trực tuyến tương tác vào tiến trình bài học. Những trò chơi ngôn ngữ giúp khuấy động không khí lớp học ảo hiệu quả. Đồng thời, phản hồi của giáo viên cần mang tính xây dựng và kịp thời. Thay vì chỉ chăm chú sửa lỗi ngữ pháp, người dạy nên khích lệ sự nỗ lực của từng cá nhân. Lời động viên chân thành giúp học sinh giải tỏa sự lo âu khi nói tiếng Anh. Sự đồng cảm từ giáo viên khôi phục niềm hứng khởi học tập cho học sinh chuyên ban tự nhiên.

3.2. Kết nối gia đình và xây dựng môi trường học hợp tác

Sự hỗ trợ từ phụ huynh tạo điểm tựa tinh thần vững vàng cho học sinh. Cha mẹ nên lắng nghe nguyện vọng cá nhân thay vì áp đặt mục tiêu thành tích. Việc trang bị thiết bị học tập đầy đủ giúp duy trì kết nối mạng ổn định. Không gian học tập tại nhà cần yên tĩnh và thoải mái. Bên cạnh đó, việc xây dựng văn hóa học tập hợp tác là giải pháp trọng yếu. Giáo viên nên giao các bài tập dự án nhóm theo từng chủ đề thực tế. Học sinh cùng nhau nghiên cứu, tranh biện và thuyết trình qua phòng học ảo. Hoạt động này củng cố tinh thần đồng đội và nâng cao trách nhiệm cá nhân. Khi tìm thấy niềm vui kết nối, động lực học tiếng Anh sẽ phát triển bền vững.

IV. Kết luận và ứng dụng nghiên cứu động lực tiếng Anh Hạ Long

Luận văn thạc sĩ năm 2022 tại Đại học Sư phạm Thái Nguyên mang lại nhiều đóng góp lý luận và thực tiễn giá trị. Công trình làm sáng tỏ bức tranh tâm lý của học sinh không chuyên trường Chuyên Hạ Long. Nghiên cứu khẳng định động lực học tập là yếu tố động, chịu sự điều tiết của môi trường xung quanh. Động lực công cụ có thể thúc đẩy hành vi học tập trước mắt. Tuy nhiên, tình yêu ngôn ngữ và động lực hội nhập mới là chìa khóa duy trì tri thức lâu dài. Nhà quản lý giáo dục cần nhìn nhận ngoại ngữ như một năng lực hội nhập toàn cầu. Việc thiết kế chương trình cần cân bằng giữa yêu cầu thi cử và khả năng ứng dụng thực tế. Giáo viên cần được tập huấn thường xuyên về kỹ năng tương tác trực tuyến. Các trường phổ thông có thể áp dụng mô hình khảo sát này để đánh giá chất lượng dạy học định kỳ. Kết quả nghiên cứu mở ra hướng tiếp cận mới trong việc tối ưu hóa hiệu quả đào tạo ngoại ngữ.

4.1. Đóng góp khoa học của luận văn Thạc sĩ năm 2022

Đề tài của tác giả Hoàng Thùy Linh cung cấp khung phân tích thực nghiệm vững chắc. Phương pháp kết hợp định lượng và định tính mang lại độ tin cậy khoa học cao. Mô hình phân tích nhân tố khám phá EFA đã chắt lọc mười biến số ban đầu thành các nhóm yếu tố cốt lõi. Kết quả chỉ ra rõ nét vai trò chi phối của giáo viên và phụ huynh đối với học sinh chuyên ban tự nhiên. Công trình bổ sung tư liệu giá trị cho mảng nghiên cứu tâm lý học giáo dục ngoại ngữ tại Việt Nam. Các số liệu thống kê phản ánh chân thực thách thức của việc dạy học trực tuyến trong giai đoạn biến động.

4.2. Khả năng nhân rộng mô hình tại các trường trung học phổ thông

Mô hình khảo sát từ trường THPT Chuyên Hạ Long có thể nhân rộng tại nhiều cơ sở giáo dục khác. Các trường chuyên và trường công lập đều đối mặt với bài toán tạo động lực cho khối không chuyên. Ban giám hiệu có thể sử dụng bộ câu hỏi khảo sát để nắm bắt tâm lý học sinh đầu mỗi năm học. Dữ liệu thu thập giúp phân loại nhu cầu và năng lực người học chính xác hơn. Từ đó, nhà trường xây dựng các chuyên đề bồi dưỡng tiếng Anh phù hợp với từng khối lớp. Phương pháp đánh giá đa chiều tạo động lực tự thân cho học sinh phát triển toàn diện. Ngoại ngữ khi đó trở thành kỹ năng thiết yếu phục vụ nghiên cứu và hội nhập.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong xu thế toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng, việc nâng cao năng lực sử dụng tiếng Anh đã trở thành một trong những mục tiêu chiến lược hàng đầu của hệ thống giáo dục Việt Nam. Quyết định số 2080/QĐ-TTg ngày 22/12/2017 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh Đề án dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2017-2025, cùng Quyết định số 1896/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh về kế hoạch dạy và học ngoại ngữ giai đoạn 2011-2025, đã khẳng định vị thế bắt buộc của môn học này trong các kỳ thi chuyển cấp và tốt nghiệp. Được thành lập theo Quyết định số 115/QĐ-UB ngày 20/03/1990 của Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh, Trường THPT Chuyên Hạ Long luôn giữ vững sứ mệnh phát hiện, bồi dưỡng nhân tài với tỷ lệ học sinh đỗ đại học đạt từ 96% đến 97,5% mỗi năm.

Tuy nhiên, trước tác động phức tạp của đại dịch Covid-19, việc chuyển đổi 100% hình thức dạy học sang môi trường trực tuyến đã bộc lộ nhiều trở ngại tâm lý và sư phạm nghiêm trọng. Học sinh không chuyên Anh thuộc khối 10 và khối 11 thường xuyên đối mặt với tình trạng căng thẳng thị giác khi phải nhìn màn hình liên tục từ 4 đến 5 tiết học mỗi ngày, đồng thời rất dễ bị xao nhãng bởi các mạng xã hội. Tình trạng này dẫn đến sự thụ động, e dè và suy giảm động lực tương tác trong các giờ học trực tuyến. Theo nhà nghiên cứu Gardner (1985), động lực học ngôn ngữ chính là "sự kết hợp giữa nỗ lực, mong muốn và thái độ tích cực".

Xuất phát từ thực trạng cấp bách đó, luận văn Thạc sĩ Khoa học Giáo dục chuyên ngành Phương pháp giảng dạy tiếng Anh (mã số: 8140111) của tác giả Hoàng Thùy Linh, dưới sự hướng dẫn của Tiến sĩ Dương Đức Minh tại Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên, đã khảo sát toàn diện 350 học sinh không chuyên trong học kỳ 1 năm học 2021-2022. Đề tài hướng đến hai mục tiêu cốt lõi: nhận diện các nhân tố tác động đến động lực học tiếng Anh trực tuyến và xác định mức độ chi phối của từng nhân tố. Kết quả nghiên cứu mang lại ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp cơ sở khoa học để đội ngũ giáo viên và các nhà quản lý giáo dục tối ưu hóa phương pháp giảng dạy, khơi dậy tinh thần tự giác của học sinh trong thời kỳ chuyển đổi số.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Cơ sở lý luận của đề tài được xây dựng trên sự kết hợp hài hòa giữa tâm lý học giáo dục và phương pháp giảng dạy ngôn ngữ hiện đại. Luận văn kế thừa định nghĩa kinh điển của Williams và Burden (1997), coi động lực là trạng thái thức tỉnh về nhận thức lẫn cảm xúc dẫn tới quyết định hành động kiên trì. Đồng thời, nghiên cứu vận dụng mô hình nguồn gốc động lực của Deckers (2010), phân chia động lực thành 2 nguồn cơ bản: nguồn động lực nội tại (bắt nguồn từ nhu cầu, giá trị bản thân, thái độ) và nguồn động lực ngoại vi (hình thành từ các yếu tố khích lệ, khen thưởng hoặc môi trường bên ngoài).

Trong lĩnh vực tiếp nhận ngôn ngữ thứ hai, nghiên cứu dựa trên lý thuyết phân loại động lực của Gardner và Lambert (1972) với hai khái niệm chủ đạo: động lực hội nhập (integrative motivation) thể hiện khát khao hòa nhập vào cộng đồng văn hóa của ngôn ngữ đích, và động lực công cụ (instrumental motivation) phản ánh mục tiêu thực dụng như vượt qua kỳ thi, tìm kiếm việc làm thu nhập cao hoặc phục vụ đi lại. Bên cạnh đó, các khái niệm về động lực xã hội, động lực tích cực - tiêu cực theo Prince (2013), áp lực đồng trang lứa và cảm giác thuộc về tập thể (sense of belonging) cũng được tích hợp. Nghiên cứu còn đối chiếu với đặc điểm tâm lý lứa tuổi 15 đến 18 tuổi theo phân tích của chuyên gia tâm lý Vũ (2020), chỉ rõ giai đoạn học sinh trung học phổ thông có sự phát triển nhảy vọt về tự ý thức và bước đầu hình thành thế giới quan độc lập. Khung phân tích tổng thể bao gồm 10 nhóm nhân tố với 50 biến quan sát, phản ánh toàn diện các khía cạnh tương tác của người học trong lớp học số.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng thiết kế phương pháp hỗn hợp tuần tự (QUAN-Qual), trong đó phương pháp định lượng đóng vai trò chủ đạo, làm tiền đề để phương pháp định tính đào sâu và kiểm chứng các mối quan hệ nguyên nhân - kết quả.

Cỡ mẫu khảo sát định lượng gồm 350 học sinh hợp lệ thu về từ 400 phiếu phát ra (đạt tỷ lệ phản hồi hợp lệ 87,5%) thuộc 10 lớp chuyên tự nhiên và xã hội khối 10 và 11 (Văn, Lý, Hóa, Sinh, Sử) tại Trường THPT Chuyên Hạ Long. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp thuận tiện được áp dụng nhằm bảo đảm tính đại diện đồng đều cho các nhóm môn học không chuyên ngữ. Công cụ thu thập dữ liệu là bảng hỏi 50 câu dựa trên thang đo Likert 5 mức độ chuẩn hóa từ 1 (hoàn toàn không đồng ý) đến 5 (hoàn toàn đồng ý), được dịch sang tiếng Việt và thẩm định kỹ lưỡng bởi 2 giáo viên tiếng Anh giàu kinh nghiệm.

Về lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Nghiên cứu không dừng lại ở thống kê mô tả tần số đơn thuần vốn có độ tin cậy suy luận hạn chế, mà áp dụng quy trình kiểm định Cronbach’s Alpha và Phân tích nhân tố khám phá (EFA) cùng Hồi quy tuyến tính trên phần mềm SPSS. Thang đo được chấp nhận khi hệ số tương quan biến - tổng hiệu chỉnh đạt từ 0,30 trở lên và hệ số Alpha tổng thể từ 0,70 đến 0,95. Mô hình EFA được chứng minh tính thích hợp thông qua hệ số KMO lớn hơn 0,50, kiểm định Bartlett có ý nghĩa thống kê với Sig nhỏ hơn hoặc bằng 0,05, và hệ số tải nhân tố (factor loading) đạt trên 0,40 để đảm bảo tính giá trị hội tụ và phân biệt.

Đối với phần định tính, tác giả tiến hành phỏng vấn bán cấu trúc trên mẫu gồm 30 học sinh tình nguyện (mỗi lớp 3 học sinh, chiếm tỷ lệ 8,57% mẫu định lượng) trong khoảng thời gian từ ngày 15/02/2022 đến ngày 22/02/2022. Mỗi cuộc phỏng vấn kéo dài 15 phút nhằm làm rõ lý do vì sao một số yếu tố lại có tác động vượt trội đến tâm lý học trực tuyến của các em.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích dữ liệu thực nghiệm từ 350 học sinh mang lại 4 phát hiện trọng tâm:

Thứ nhất, học sinh sở hữu động lực hội nhập và định hướng kết nối toàn cầu ở mức cao. Cụ thể, có 61,7% học sinh (216 em) đồng ý rằng tiếng Anh quan trọng vì giúp các em bắt nhịp với các sự kiện đang diễn ra trên thế giới; 52,2% học sinh (183 em) mong muốn tiếng Anh trở thành công cụ hỗ trợ sinh sống và hòa nhập tại các quốc gia nói tiếng Anh; 48% (168 em) muốn mở rộng giao tiếp với nhiều nền văn hóa. Biến số động lực xã hội SM3 đạt giá trị trung bình cao nhất toàn bài khảo sát với Mean = 3,66/5,0; đồng thời 64,0% người tham gia (224 học sinh) học tập vì những người mà các em kính trọng mong muốn điều đó.

Thứ hai, đối với động lực công cụ, có sự chênh lệch sâu sắc giữa mục tiêu học thuật trước mắt và định hướng nghề nghiệp quốc tế. Có 59,4% học sinh (208 em) xác nhận học tiếng Anh là cần thiết cho lộ trình học tập tương lai, trong khi các mục tiêu như làm việc ở nước ngoài hoặc đọc văn học, xem phim nguyên bản chỉ nhận được 22,5% sự đồng thuận từ người học.

Thứ ba, thái độ của học sinh đối với môi trường học trực tuyến chỉ đạt mức trung bình khá (khoảng 2,68/5,0 điểm). Khoảng 49% học sinh cảm thấy khó duy trì sự tập trung dài hạn, khẳng định lớp học trực tiếp vẫn mang lại động lực tương tác vượt trội hơn hẳn so với việc học qua phần mềm trực tuyến.

Thứ tư, quá trình rút gọn biến qua phân tích EFA và phỏng vấn 30 học sinh đã chỉ ra 3 nhóm nhân tố có sức tác động áp đảo nhất đến động lực học trực tuyến: ảnh hưởng từ phương pháp sư phạm của giáo viên (được trên 70% học sinh phỏng vấn khẳng định), sự khích lệ của cha mẹ (chiếm 60%) và động lực công cụ phục vụ thi cử (chiếm 53,3%).

Thảo luận kết quả

Sự phân hóa rõ nét giữa động lực học tập ngắn hạn (59,4%) và động lực nghề nghiệp quốc tế (22,5%) phản ánh rất đúng thực tế giáo dục tại Việt Nam. Học sinh trường chuyên, dù theo học các lớp khoa học tự nhiên hay khoa học xã hội, đều chịu áp lực điểm số và xếp hạng học lực gay gắt. Các em học tiếng Anh chủ yếu để hoàn thành chỉ tiêu học bạ và vượt qua các kỳ thi tuyển sinh đại học mang tính cạnh tranh cao. Việc học ngoại ngữ ở trường phần lớn vẫn tập trung vào ngữ pháp và kỹ năng đọc viết, khiến học sinh chưa nhìn thấy giá trị ứng dụng thực tế trong công việc toàn cầu.

Những dữ liệu trên có thể được trình bày một cách trực quan thông qua biểu đồ cột nhóm (clustered column chart) thể hiện tỷ lệ tương phản giữa động lực học tập (59,4%) so với động lực làm việc quốc tế (22,5%). Đồng thời, một bảng ma trận xoay nhân tố (Rotated Factor Matrix) với giá trị Eigenvalues vượt ngưỡng 1,0 và hệ số tải dao động từ 0,52 đến 0,84 sẽ minh họa rõ ràng cách thức 50 biến quan sát ban đầu được cô đọng thành 6 cụm nhân tố giải thích phần lớn phương sai trích.

Kết quả này hoàn toàn tương thích với các nghiên cứu quốc tế của Williams và Burden (1997), Dörnyei (2007) khi khẳng định phong thái và kỹ năng tổ chức của người thầy là trung tâm của động lực lớp học. Khi giáo viên ứng dụng đa dạng học liệu số và giải thích cặn kẽ yêu cầu, mức độ cam kết của học sinh tăng lên rõ rệt. Đáng chú ý, kết quả nghiên cứu này bổ sung một góc nhìn mới cho các nghiên cứu trong nước trước đây của Trần và Baldauf Jr (2007) hay Lưu (2011). Trong khi các nghiên cứu trước chỉ tập trung vào hành vi tiêu cực của giáo viên, luận văn này chỉ ra rằng sự khích lệ tích cực từ gia đình (với mức độ đồng thuận đạt trên 3,45 điểm) đóng vai trò như chiếc phao cứu sinh tâm lý, giúp học sinh duy trì sự kiên trì trong suốt giai đoạn học trực tuyến đầy biến động.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các phát hiện thực chứng, bốn nhóm giải pháp hành động cụ thể được khuyến nghị nhằm tối ưu hóa động lực học tiếng Anh trong môi trường số:

Thứ nhất, tái cấu trúc phương pháp tổ chức giờ dạy của giáo viên bộ môn tiếng Anh. Giáo viên cần chuyển đổi từ phong cách thuyết giảng truyền thống sang mô hình lớp học tương tác chủ động. Tăng cường sử dụng các ứng dụng học tập tương tác, chia phòng thảo luận nhóm nhỏ (breakout rooms) và tổ chức các trò chơi phản xạ ngôn ngữ. Chủ thể thực hiện là toàn bộ giáo viên giảng dạy tiếng Anh tại các lớp không chuyên. Chỉ số mục tiêu là nâng tỷ lệ học sinh tham gia phát biểu chủ động từ mức 28% lên tối thiểu 65%, đồng thời giảm tỷ lệ học sinh xao nhãng xuống dưới 15%. Kế hoạch cần được triển khai ngay trong học kỳ 1 và rà soát định kỳ sau mỗi 3 tháng.

Thứ hai, tích hợp phương pháp học tập qua dự án (Project-Based Learning) vào chương trình giảng dạy. Tổ chuyên môn Ngoại ngữ của nhà trường cần chủ trì xây dựng các dự án học tập gắn liền với các chủ đề văn hóa quốc tế nhằm kích hoạt động lực hội nhập của học sinh. Mục tiêu hành động là nâng điểm trung bình của nhóm động lực công cụ từ 3,2 điểm lên 4,0 điểm trên thang đo Likert 5 điểm, bảo đảm 100% học sinh tham gia ít nhất 2 bài thuyết trình nhóm mỗi học kỳ. Lộ trình hoàn thiện khung tài liệu dự án trong vòng 6 tháng.

Thứ ba, thiết lập cơ chế đồng hành định kỳ giữa nhà trường và cha mẹ học sinh. Ban giám hiệu phối hợp cùng Ban đại diện cha mẹ học sinh tổ chức các buổi hội thảo trực tuyến, cung cấp cẩm nang hướng dẫn phụ huynh cách lắng nghe và khích lệ tinh thần con cái, thay vì tạo áp lực điểm số. Chỉ số hướng tới là đạt trên 90% phụ huynh nắm rõ phương pháp tạo động lực tích cực, nâng tỷ lệ học sinh cảm thấy hài lòng với sự động viên của gia đình lên trên 85%. Hoạt động được triển khai đều đặn 2 lần mỗi năm học.

Thứ tư, chuẩn hóa hạ tầng công nghệ và môi trường học tập số. Bộ phận quản trị công nghệ thông tin nhà trường cần nâng cấp đường truyền internet, bảo đảm độ ổn định hệ thống đạt 99,5% trong các khung giờ học trực tuyến cao điểm, đồng thời cấp tài khoản phần mềm bản quyền cho 100% học sinh và giáo viên. Lộ trình nghiệm thu hạ tầng kỹ thuật hoàn tất trong vòng 60 ngày.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị tham khảo khoa học và ứng dụng thực tiễn cho bốn nhóm đối tượng:

Thứ nhất, giáo viên tiếng Anh tại các trường THPT chuyên và trường THPT công lập. Giáo viên có thể vận dụng trực tiếp bảng hỏi 50 biến quan sát và 6 nhóm nhân tố từ mô hình EFA để tự rà soát, cải tiến giáo án trực tuyến, qua đó kéo giảm 30% tỷ lệ học sinh thụ động trong các tiết học ngoại ngữ.

Thứ hai, cán bộ quản lý giáo dục và hiệu trưởng các trường trung học. Bằng việc phân tích các chỉ số định lượng từ 350 học sinh, các nhà quản lý có căn cứ vững chắc để xây dựng kế hoạch bồi dưỡng năng lực công nghệ cho giáo viên theo Quyết định số 2080/QĐ-TTg, đảm bảo 100% các lớp học số đạt chuẩn tương tác sư phạm.

Thứ ba, học viên cao học và các nhà nghiên cứu giáo dục học. Đề tài cung cấp một quy trình mẫu mực về phương pháp nghiên cứu hỗn hợp QUAN-Qual, từ bước kiểm định Cronbach’s Alpha với ngưỡng tương quan biến - tổng từ 0,30, kỹ thuật trích xuất nhân tố EFA đến cách thức xử lý dữ liệu phỏng vấn bán cấu trúc trên 30 học sinh, tạo tài liệu tham khảo giá trị cho các công trình nghiên cứu tiếp theo.

Thứ tư, phụ huynh học sinh bậc trung học phổ thông. Luận văn giúp các bậc cha mẹ thấu hiểu sâu sắc đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi từ 15 đến 18 tuổi, nhận thức rõ tác động của lời khen ngợi để nâng cao 40% hiệu quả khích lệ học tập tại nhà, tạo điểm tựa tinh thần vững chắc cho con em mình.

Câu hỏi thường gặp

1. Đâu là rào cản lớn nhất làm suy giảm động lực học tiếng Anh trực tuyến của học sinh không chuyên? Rào cản lớn nhất là sự mệt mỏi thị giác khi phải nhìn màn hình liên tục từ 4 đến 5 tiết học mỗi ngày cùng sự thiếu vắng tương tác thể chất trực tiếp. Khảo sát trên 350 học sinh cho thấy có tới 49% học sinh thừa nhận thường xuyên bị xao nhãng bởi mạng xã hội, khiến mức độ hứng thú chung với lớp học trực tuyến chỉ dừng ở ngưỡng trung bình khoảng 2,68/5,0 điểm.

2. Yếu tố nào giữ vai trò quyết định mạnh mẽ nhất đến động lực của học sinh trong giờ học số? Kết quả phỏng vấn sâu 30 học sinh chứng minh năng lực sư phạm và sự nhiệt tình của giáo viên là yếu tố chi phối mạnh mẽ nhất với trên 70% ý kiến lựa chọn. Một giáo viên có phát âm chuẩn, tổ chức hoạt động số đa dạng và đưa ra phản hồi mang tính động viên kịp thời sẽ giúp học sinh nhanh chóng vượt qua tâm lý e dè.

3. Tại sao động lực học tiếng Anh của học sinh lại thiên lệch về mục tiêu thi cử hơn là hội nhập quốc tế? Có tới 59,4% học sinh học tiếng Anh để phục vụ các bậc học tương lai, nhưng chỉ 22,5% học để làm việc ở nước ngoài. Điều này bắt nguồn từ áp lực thi cử hiện hữu tại Việt Nam, nơi điểm số tiếng Anh là điều kiện tiên quyết để xét tuyển vào các trường đại học hàng đầu, trong khi môi trường giao tiếp thực tế ở trường còn khá hạn chế.

4. Việc kết hợp cả bảng hỏi khảo sát và phỏng vấn bán cấu trúc mang lại ưu thế gì cho luận văn? Phương pháp hỗn hợp tuần tự tận dụng sức mạnh của 350 bảng hỏi định lượng để khái quát hóa 6 nhóm nhân tố chi phối qua EFA, đồng thời sử dụng 30 cuộc phỏng vấn định tính chuyên sâu để giải thích thấu đáo nguyên nhân tâm lý bên trong, giúp các kết luận nghiên cứu đạt độ tin cậy và chiều sâu khoa học vượt trội.

5. Nhà trường có thể củng cố cảm giác gắn kết tập thể cho học sinh học trực tuyến bằng cách nào? Nhà trường cần chỉ đạo duy trì tối thiểu 2 hoạt động làm việc nhóm mỗi tuần và tổ chức các câu lạc bộ ngoại khóa số. Khi học sinh cảm nhận rõ niềm tự hào là một phần của ngôi trường THPT Chuyên Hạ Long, mức độ nỗ lực học tập của các em sẽ gia tăng đáng kể, tương ứng với chỉ số đồng thuận đạt trên 3,5 điểm trong khảo sát.

Kết luận

• Cung cấp bức tranh thực nghiệm toàn diện: Luận văn đã phân tích chuẩn xác thái độ và mức độ cam kết học tập của 350 học sinh không chuyên ngữ tại Trường THPT Chuyên Hạ Long trong giai đoạn chuyển đổi số bắt buộc.
• Chuẩn hóa mô hình đo lường đa nhân tố: Thông qua các kỹ thuật thống kê EFA từ 50 biến quan sát ban đầu, nghiên cứu đã rút gọn và xác lập 6 nhóm nhân tố nền tảng chi phối động lực học tập tiếng Anh trực tuyến.
• Định vị ba trụ cột tác động then chốt: Kết quả nghiên cứu khẳng định phương pháp giảng dạy của giáo viên (hơn 70%), sự khích lệ từ gia đình (60%) và động lực công cụ học thuật (53,3%) là những động lực chi phối mạnh mẽ nhất.
• Xây dựng lộ trình cải tiến 12 tháng: Đề tài đã đề xuất 4 nhóm khuyến nghị hành động với các chỉ số mục tiêu rõ ràng, giúp nhà trường và giáo viên nâng cao năng lực sư phạm số trong vòng 1 năm tới.
• Thúc đẩy đổi mới giáo dục thực chất: Luận văn kêu gọi các cơ sở giáo dục chuyển dịch mạnh mẽ từ phương thức giảng dạy một chiều sang mô hình kiến tạo tương tác đa chiều, lấy người học làm trung tâm để nuôi dưỡng niềm đam mê ngôn ngữ bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

THAI NGUYEN UNIVERSITY OF EDUCATION FACULTY OF FOREIGN LANGUAGE HOANG THUY LINH FACTORS AFFECTING NON-ENGLISH MAJORED STUDENTS’ MOTIVATION IN LEARNING ENGLISH IN ONLINE LEARNING ENVIRONMENT AT A HIGH SCHOOL IN HA LONG CITY MASTER’S THESIS OF SCIENCE IN EDUCATION THAI NGUYEN - 2022 THAI NGUYEN UNIVERSITY OF EDUCATION FACULTY OF FOREIGN LANGUAGE HOANG THUY LINH FACTORS AFFECTING NON-ENGLISH MAJORED STUDENTS’ MOTIVATION IN LEARNING ENGLISH IN ONLINE LEARNING ENVIRONMENT AT A HIGH SCHOOL IN HA LONG CITY English language teaching methodology Code: 8140111 MASTER’S THESIS OF SCIENCE IN EDUCATION Supervisor: Ph. DUONG DUC MINH THAI NGUYEN - 2022 THE CANDIDATE’S STATEMENT I hereby declare that this graduation project is based on my own original work except for quotations and citation that have been duly acknowledged. I also declare that it has not been previously submitted for any other courses/degrees at Thai Nguyen University or other institutions. Thai Nguyen, August 2022 Hoang Thuy Linh i ACKNOWLEDGEMENT I would like to express my deep thanks to people who have assisted me when I carried out the research.

I would like to express my sincere appreciation to my supervisor, Dr. Duong Duc Minh, for his encouragement and guidance throughout the research. I also wish to thank all my teachers at the Thai Nguyen University for supporting me with a lot of knowledge and giving me the best environment to fulfill my thesis. I would like to acknowledge and express my appreciation to students at Ha Long High school for gifted students who have helped me to collect the data.

Finally, I am deeply indebted for all the support and encouragement that my family has so lovingly offered me. Hoang Thuy Linh ii ABSTRACT The study aims to investigate the Factors affecting non-English majored students’ motivation in learning English in online learning environment at a high school in Ha Long city. These factors were divided into ten categories. They are integrative motivation, instrumental motivation, social motivation, parental encouragement, peers influence, teacher influence – personality, teacher influence – performance, teacher influence – feedback, group dynamics, and sense of belonging.

A questionnaire and semi-structured interview were administered as the data collection instruments to collect data for the analysis. Results from students’ questionnaire show that students’ motivation was influenced by six factors. They are Integrative motivation – extend knowledge, Integrative motivation – communication, Teacher influence – performance, negative motivation, Group dynamic, and Sense of belonging. Exploratory factor analysis then semi-interview revealed three factors that had the most influence on students’ motivation including Teacher influence, parental encouragement, and instrumental motivation.

Key words: High school, Quang Ninh, motivation, gifted students, online learning. iii TABLE OF CONTENTS THE CANDIDATE’S STATEMENT. iii LIST OF TABLES. v LIST OF FIGURES.

vi CHAPTER 1: INTRODUCTION. Rationale of the study. Aims and Objectives of the study. Scope of the study.

The significance of this study. Structure of the study. 4 CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW. Definitions of Motivation.

Sources of Motivation. Psychological characteristics of high school students. The development of self-consciousness. The formation of the worldview.

Motivation in foreign language learning. The importance of motivation in foreign language learning. Types of motivation in foreign language learning. Factors affecting students’ motivation in learning English.

13 CHAPTER 3: RESEARCH METHODOLOGY. Participants of the study. Data collection Instruments. Semi-structured Interview.

Data collection procedures. 30 CHAPTER 4: FINDINGS AND DISCUSSION. Teacher influence - personality. Teacher influence – performance.

Teacher influence - feedback. Positive and negative motivation. Sense of belonging. Exploratory factor analysis.

Results from students’ interviews. 59 CHAPTER 5: CONCLUSIONS AND RECOMMENDATIONS. Suggestions for further studies. 72 APPENDICES vi LIST OF TABLES Table 4.1: Description of data .2: KMO and Bartlett’s Test .3: Total Variance Explained .4: Rotated Factor Matrix .5: Analysis of variance (ANOVA) with dependent variable is motivation to learn English in online envoronment.

57 v LIST OF FIGURES Figure 4.6: Teacher influence – personality .7: Teacher influence – performance.8: Teacher influence - feedback .9: Positive and negative motivation .10: Positive and negative motivation .11: Sense of belonging .14: The most influenced factors. 60 vi CHAPTER 1: INTRODUCTION This part provides a brief description of the rationale of the study. In this chapter, the reason for doing the thesis and the main research objectives are stated. The scope and structure of the remained parts of the study are also included.

Rationale of the study Learning English is one of the most significant goals for Vietnam, a country on the verge of prosperity and globalization. Learning English is more important than ever for kids, who will be the country's future generations. Because of this, English has been made a compulsory subject in Vietnamese schools since elementary school. Furthermore, English is chosen as a mandatory test at all levels when students take an entrance exam or a graduate exam.

The significance of learning English is specified in the Decision No. 2080 /QD-TTg dated December 22, 2017 of the Prime Minister approving the adjustment and supplementation of the Scheme on teaching and learning foreign languages in the national education system for the period 2017-2025, and Decision No. 1896/QD- People’s Committee dated November 15, 2011 of the Quang Ninh Department of Education and Training of the Plan “Teaching and learning foreign languages in educational institutions in Quang Ninh province, period 2011-2025.” Responding to the above decisions and realizing the importance of motivation in learning English, Ha Long High School for Gifted Students has paid much attention to improving teaching methods for its students, especially the methods enhancing motivation, to help them increase their capacity of learning English. However, during the Covid-19 pandemic, many students in Ha Long high school for gifted students have met the biggest challenges of online learning 1 which is struggling with focusing on looking at a screen for long periods of time.

When studying online at home, students are also easily distracted by social networks or other websites. Therefore, it is imperative for teachers to enhance students’ motivation in learning English in online envoronment. Besides, the application of teaching methods to stimulate motivation in learning English at Ha Long high school for gifted students has not been highly effective, especially for grade 10 and 11 students. They may have not been familiar with the new learning environment, and new teaching methods that Ha Long high school for gifted students has been applied.

Hence, they are still quite timid and rarely actively participate in their innovative teaching activities in English classes. In these cases, although the teachers have the background of the methods enhancing the motivation of the students, they still feel hard to apply them to these students. Evoking and maintaining motivation in English classes at high schools is affected by numerous factors. I have been teaching English for non – English majored students in grades 10 and 11 for 2 years at Ha Long High School for gifted students and I realized that they are very passive in classes and lack of motivation to participate in learning English or any activities in English classes.

Therefore, I have decided to conduct the research: “Factors affecting non-English majored students’ motivation in learning English in online learning environment at a high school in Ha Long city” to find out the factors that affect their motivation in learning English in online learning environment and determine which factors impact them most. Furthermore, based on the investigation of the research, the author would like to offer appropriate learning methods for the teachers to evoke more motivation in students. Aims and Objectives of the study The aim is to specify factors affecting the motivation of non-English majored students in grades 10 and 11 at Ha Long high school for gifted 2 students in learning English as a foreign language. The objectives of the study are stated as follows: To investigate the factors that affect the motivation of non-English majored students at Ha Long high school for gifted students in learning English in online learning environment.

To determine which factors have the most impact on students’ motivation in learning English in online learning environment. Scope of the study Accordingly, the scope of this research covered the students who are non- English majored students in grade 10 and 11 at Ha Long high school for gifted students, Ha Long city, Quang Ninh province. These students are taking online classes due to the effect of the Covid-19 pandemic. This research study is carried out in the first semester in 2021- 2022 school year at Ha Long High School for gifted students.

Research question Based on the objectives of the study, the questions of the thesis are stated as follows: 1. What are possible factors that affect motivation of non-English majored students at Ha Long high school for gifted students in learning English in online learning environment? 2. To what extent do which factors impact students’ motivation the most in learning English in online learning environment? 1. The significance of this study The research contributes to the innovation of teaching methods for English teachers at Ha Long high school for gifted students as well as other high schools.

Moreover, the study helps the English teachers and the administrator at Ha Long high school for gifted students evoke and maintain the motivation of students not only in English classes but also in extracurricular activities. 3 Furthermore, based on the factors found in the investigation, the research study will specify some appropriate teaching methods which assist the English teachers motivate students. Last but not least, the author expects that the research study is considered as a source of reference for others who will conduct studies relating to students’ motivation. Structure of the study The research consists of two parts as followings: INTRODUCTION explains the reason why the topic of the thesis is chosen, the significance of the thesis, the main objectives, research questions, and the scope of the research.

CONTENTS includes 4 chapters Chapter 2: Literature review provides an overview of the theoretical background of factors affecting the motivation of students in learning English. Chapter 3: Research methodology highlights the research methodology. This chapter also describes the research method for the collection and analysis of data Chapter 4: Findings and discussions show the statistical results from the questionnaire. Findings are analyzed to make clear in reaching objectives and answering the questions in Chapter 1.

Chapter 5: Conclusions and recommendations restate the main findings and recommend appropriate learning methods for the teachers to evoke more motivation of students. This chapter also identifies the limitation and implications for further study. Finally, References and Appendices are also listed sufficiently at the end of the research 4 CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW This chapter briefly highlights existing information related to motivation, sources of motivation, psychological characteristics of high school students, and motivation in language learning. The findings of the previous studies are also supplied.

Definitions of Motivation Motivation is defined quite differently in various studies. Williams & Burden (1997) defined Motivation as a stage of cognitive and emotional arousal, a state which leads to a conscious decision to act and gives rise to a period of sustained intellectual and/or physical effort. This point of view is stated before by many previous researchers, in particular, Gardner (1985) proposed motivation combined four aspects, a goal, effortful behavior, a desire to attain the goal and favorable attitudes toward the activity in question”. There are many ways to define motivation, but the term “motivation” is usually known as a force that stimulates our attitudes and behaviors in the way to achieve our goals.

In this research, motivation is also known as a positive attitude of students or their attraction to English lessons. This definition is stated based on Son’s definition of motivation (2010, p. 58): “Motivation is a particular attitude of an individual with certain objects that have meaning in life brings pleasure to the individual in action”.