Mối Quan Hệ Giữa An Ninh Kinh Tế và Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài Tại Vùng Kinh Tế Trọng Điểm Phía Nam

Tài liệu nghiên cứu Mối quan hệ giữa an ninh kinh tế với đầu tư trực tiếp nước ngoài ở vùng kinh tế trọng điểm phía nam, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Phạm Văn Hùng
• Người hướng dẫn: TS Trương Thị Hiền
• Trường học: Đại học Quốc gia TP.HCM
• Chuyên ngành: Kinh tế chính trị
• Đề tài: Mối Quan Hệ Giữa An Ninh Kinh Tế Và Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài Tại Vùng Kinh Tế Trọng Điểm Phía Nam
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan An Ninh Kinh Tế FDI Tại Vùng Trọng Điểm Nam

Đại hội XI của Đảng CSVN nhấn mạnh sự kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội với quốc phòng - an ninh. Sự ổn định và phát triển kinh tế là nền tảng vững chắc cho an ninh. Phát triển kinh tế phải đi đôi với tăng cường sức mạnh quốc phòng và an ninh. Cần kết hợp chặt chẽ kinh tế với quốc phòng - an ninh trong mọi chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và chính sách phát triển kinh tế - xã hội. Dưới góc độ kinh tế chính trị, nghiên cứu mối quan hệ giữa an ninh kinh tế với đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) là cơ sở để giải quyết mối quan hệ giữa phát triển kinh tế và quốc phòng, an ninh. Quán triệt nội dung này, trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế, cần giải quyết tốt mối quan hệ giữa an ninh kinh tế và FDI. Thu hút FDI thúc đẩy phát triển kinh tế, tạo cơ sở vật chất cho an ninh kinh tế. Môi trường chính trị ổn định và an ninh kinh tế vững chắc tạo điều kiện thu hút đầu tư nước ngoài, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Hai yếu tố này có mối quan hệ chặt chẽ, tác động lẫn nhau, và cần được giải quyết đồng bộ.

1.1. Quan Điểm Mác Lênin Về An Ninh Kinh Tế và FDI

Chủ nghĩa Mác-Lênin và Đảng Cộng sản Việt Nam luôn coi trọng mối quan hệ biện chứng giữa an ninh kinh tế và đầu tư trực tiếp nước ngoài. An ninh kinh tế không chỉ là điều kiện tiên quyết để thu hút và sử dụng hiệu quả nguồn vốn FDI, mà còn là mục tiêu quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội. Việc đảm bảo an ninh kinh tế giúp tạo ra môi trường đầu tư ổn định, minh bạch và hấp dẫn, từ đó thu hút được nhiều hơn các dự án FDI chất lượng cao, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững. Đồng thời, việc sử dụng hiệu quả nguồn vốn FDI cũng góp phần củng cố nền tảng kinh tế, tăng cường khả năng tự chủ và chống chịu của nền kinh tế trước các biến động bên ngoài.

1.2. Vai Trò Của Vùng Kinh Tế Trọng Điểm Phía Nam

Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam (KTTĐPN) đóng vai trò then chốt trong thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và phát triển kinh tế của Việt Nam. Với vị trí địa lý thuận lợi, cơ sở hạ tầng phát triển và nguồn nhân lực dồi dào, KTTĐPN là điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư quốc tế. Khu vực này không chỉ đóng góp lớn vào GDP của cả nước mà còn là trung tâm công nghiệp, thương mại và dịch vụ hàng đầu. Việc đảm bảo an ninh kinh tế tại KTTĐPN có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ đối với sự phát triển của vùng mà còn đối với sự ổn định và phát triển của cả nước.

II. Thách Thức An Ninh Kinh Tế Từ FDI Phân Tích Vùng Nam

Vùng KTTĐPN là nơi dẫn đầu cả nước về thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài. Hoạt động FDI tại đây ngày càng hiệu quả, là động lực kích thích phát triển kinh tế - xã hội của vùng và cả nước. FDI góp phần tạo ra cơ sở vật chất cho đảm bảo an ninh kinh tế. Tuy nhiên, bên cạnh những yếu tố tích cực, hoạt động FDI cũng gây ra những vấn đề phức tạp, tác động xấu đến an ninh kinh tế. Các vấn đề này bao gồm: cản trở thu hút đầu tư, lợi dụng đầu tư để can thiệp, phá hoại kinh tế, ô nhiễm môi trường, đưa công nghệ lạc hậu vào đầu tư, quản lý người nước ngoài, chảy máu chất xám, làm lộ bí mật nhà nước, đình công, biểu tình trong doanh nghiệp FDI. Đây là tính hai mặt của FDI trong mối quan hệ với an ninh kinh tế. Cần có giải pháp hiệu quả, đúng định hướng để giải quyết mối quan hệ giữa thu hút FDI và đảm bảo an ninh kinh tế trong quá trình phát triển.

2.1. Tác Động Tiêu Cực Của FDI Đến An Ninh Kinh Tế

Hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tại vùng kinh tế trọng điểm phía Nam (KTTĐPN) mang lại nhiều lợi ích kinh tế, nhưng cũng tiềm ẩn những rủi ro đối với an ninh kinh tế. Một số tác động tiêu cực bao gồm: chuyển giá, trốn thuế, gây thất thu ngân sách nhà nước; sử dụng công nghệ lạc hậu, gây ô nhiễm môi trường; cạnh tranh không lành mạnh với các doanh nghiệp trong nước; tạo ra sự phụ thuộc vào vốn và công nghệ nước ngoài; và làm gia tăng bất bình đẳng thu nhập. Để giảm thiểu những tác động tiêu cực này, cần có các biện pháp kiểm soát và quản lý chặt chẽ hoạt động FDI, đồng thời tăng cường năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp trong nước.

2.2. Rủi Ro An Ninh Phi Truyền Thống Từ Hoạt Động FDI

Ngoài những rủi ro kinh tế truyền thống, hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) còn có thể gây ra những rủi ro an ninh phi truyền thống, như: lợi dụng hoạt động đầu tư để thu thập thông tin tình báo, can thiệp vào công việc nội bộ của Việt Nam; tạo ra các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia; gây bất ổn xã hội thông qua các hoạt động đình công, biểu tình; và làm suy yếu bản sắc văn hóa dân tộc. Để đối phó với những rủi ro này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, đồng thời nâng cao nhận thức của người dân về các vấn đề an ninh liên quan đến FDI.

2.3. Thách Thức Quản Lý Lao Động Và Chuyên Gia Nước Ngoài

Việc quản lý lao động và chuyên gia nước ngoài làm việc trong các doanh nghiệp FDI tại vùng kinh tế trọng điểm phía Nam (KTTĐPN) đặt ra nhiều thách thức đối với công tác an ninh kinh tế. Các vấn đề thường gặp bao gồm: nhập cảnh trái phép, lao động không có giấy phép, vi phạm pháp luật lao động, và hoạt động trái phép. Để giải quyết những thách thức này, cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát hoạt động của các doanh nghiệp FDI, đồng thời hoàn thiện hệ thống pháp luật về lao động và nhập cư.

III. Giải Pháp Tăng Cường An Ninh Kinh Tế Thu Hút FDI Nam

Để phát huy mặt tích cực và hạn chế mặt tiêu cực, cần thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài một cách tích cực, hiệu quả và phục vụ yêu cầu đấu tranh phòng chống tội phạm nảy sinh từ hoạt động FDI. Cần tạo môi trường đầu tư thuận lợi, môi trường an ninh kinh tế đảm bảo cho các hoạt động FDI, thu hút mạnh mẽ FDI thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế của vùng. Nghiên cứu luận án “Mối quan hệ giữa an ninh kinh tế với đầu tư trực tiếp nước ngoài ở vùng kinh tế trọng điểm phía Nam” là vấn đề cần thiết cả về mặt lý luận và thực tiễn, nhất là trong thời điểm Việt Nam đang chú trọng việc thu hút FDI và đảm bảo an ninh kinh tế trong quá trình phát triển.

3.1. Hoàn Thiện Chính Sách Thu Hút FDI Bền Vững

Để thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) một cách bền vững, cần hoàn thiện chính sách thu hút FDI theo hướng chọn lọc, ưu tiên các dự án có công nghệ cao, thân thiện với môi trường và có giá trị gia tăng cao. Đồng thời, cần tạo ra môi trường đầu tư cạnh tranh, minh bạch và ổn định, đảm bảo quyền lợi của nhà đầu tư và người lao động. Việc xây dựng các khu công nghiệp, khu chế xuất hiện đại, đồng bộ về hạ tầng cũng là một yếu tố quan trọng để thu hút FDI chất lượng cao.

3.2. Nâng Cao Năng Lực Giám Sát Và Quản Lý FDI

Để đảm bảo an ninh kinh tế và hiệu quả của hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), cần nâng cao năng lực giám sát và quản lý FDI. Điều này bao gồm việc tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động của các doanh nghiệp FDI, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật. Đồng thời, cần xây dựng hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu về FDI đầy đủ, chính xác và kịp thời, phục vụ công tác quản lý và hoạch định chính sách.

3.3. Tăng Cường Hợp Tác Quốc Tế Về An Ninh Kinh Tế

Để đối phó với các thách thức an ninh kinh tế liên quan đến đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), cần tăng cường hợp tác quốc tế với các nước và tổ chức quốc tế. Điều này bao gồm việc chia sẻ thông tin, kinh nghiệm và phối hợp hành động trong phòng chống tội phạm kinh tế, bảo vệ môi trường và giải quyết tranh chấp thương mại. Đồng thời, cần chủ động tham gia vào các diễn đàn và cơ chế hợp tác khu vực và quốc tế về an ninh kinh tế.

IV. Ứng Dụng Mô Hình Quản Lý An Ninh Kinh Tế FDI Hiệu Quả

Kết hợp giữa thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài với đảm bảo an ninh kinh tế là hoạt động cơ bản của mỗi quốc gia, dân tộc góp phần tạo nên sức mạnh tổng hợp để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Song thực hiện mối quan hệ này, vẫn là vấn đề còn mới mẻ, đến nay vẫn chưa có những nghiên cứu mang tính hệ thống lý luận chặt chẽ và giải pháp đồng bộ, có hiệu quả. Liên quan đến vấn đề này hiện nay cũng đã có nhiều công trình khoa học đã đề cập đến như: các đề tài khoa học, sách chuyên khảo, các bài báo khoa học được đăng tải trên các tạp chí chuyên ngành…

4.1. Xây Dựng Cơ Chế Phối Hợp Liên Ngành Về An Ninh FDI

Để quản lý hiệu quả an ninh kinh tế trong hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), cần xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành giữa các cơ quan chức năng, như: công an, hải quan, thuế, môi trường, lao động và đầu tư. Cơ chế này cần đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ và hiệu quả trong công tác phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến FDI.

4.2. Phát Triển Nguồn Nhân Lực Chuyên Sâu Về An Ninh Kinh Tế

Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác an ninh kinh tế trong bối cảnh hội nhập quốc tế, cần phát triển nguồn nhân lực chuyên sâu về an ninh kinh tế. Điều này bao gồm việc đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức có trình độ chuyên môn cao, am hiểu về pháp luật, kinh tế và an ninh. Đồng thời, cần tăng cường hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu để nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu về an ninh kinh tế.

4.3. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Quản Lý An Ninh FDI

Để nâng cao hiệu quả quản lý an ninh kinh tế trong hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), cần ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý. Điều này bao gồm việc xây dựng hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu về FDI, ứng dụng các phần mềm quản lý rủi ro và phân tích dữ liệu, và sử dụng các công cụ giám sát trực tuyến. Việc ứng dụng công nghệ thông tin giúp các cơ quan chức năng nắm bắt thông tin nhanh chóng, chính xác và kịp thời, từ đó đưa ra các quyết định quản lý hiệu quả.

V. Kết Luận Tương Lai An Ninh Kinh Tế FDI Vùng Phía Nam

Nghiên cứu về mối quan hệ giữa an ninh kinh tế và đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tại vùng kinh tế trọng điểm phía Nam (KTTĐPN) là vấn đề cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới. Việc đảm bảo an ninh kinh tế không chỉ là điều kiện tiên quyết để thu hút và sử dụng hiệu quả nguồn vốn FDI, mà còn là mục tiêu quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Để đạt được mục tiêu này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, doanh nghiệp và người dân, đồng thời không ngừng hoàn thiện hệ thống pháp luật và chính sách liên quan đến FDI.

5.1. Dự Báo Xu Hướng FDI Và An Ninh Kinh Tế Tương Lai

Trong tương lai, xu hướng đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào vùng kinh tế trọng điểm phía Nam (KTTĐPN) dự kiến sẽ tiếp tục tăng trưởng, đặc biệt là trong các lĩnh vực công nghệ cao, dịch vụ và năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra những thách thức lớn hơn đối với công tác an ninh kinh tế, như: nguy cơ chuyển giá, trốn thuế, ô nhiễm môi trường và cạnh tranh không lành mạnh. Để đối phó với những thách thức này, cần có các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát hiệu quả.

5.2. Đề Xuất Chính Sách An Ninh Kinh Tế FDI Trong Giai Đoạn Mới

Trong giai đoạn mới, chính sách an ninh kinh tế liên quan đến đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) cần tập trung vào các vấn đề sau: tăng cường năng lực giám sát và quản lý FDI; hoàn thiện hệ thống pháp luật về FDI; nâng cao nhận thức của người dân về các vấn đề an ninh liên quan đến FDI; và tăng cường hợp tác quốc tế về an ninh kinh tế. Đồng thời, cần có sự điều chỉnh linh hoạt chính sách để phù hợp với tình hình thực tế và xu hướng phát triển của thế giới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về mối quan hệ giữa an ninh kinh tế với đầu tư trực tiếp nước ngoài. Chương 2: Thực trạng mối quan hệ giữa an ninh kinh tế với đầu tư trực tiếp nước ngoài ở vùng kinh tế trọng điểm phía Nam giai đoạn 2009-2014. Chương 3: Giải pháp đảm bảo giải quyết mối quan hệ giữa an ninh kinh tế với đầu tư trực tiếp nước ngoài ở vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. 15 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA AN NINH KINH TẾ VỚI ĐẦU TƢ TRỰC TIẾP NƢỚC NGOÀI 1.

Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin và Đảng Cộng sản Việt Nam về mối quan hệ giữa an ninh kinh tế với đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài Mối quan hệ giữa ANKT với đầu tư trực tiếp nước ngoài, nếu hiểu rộng hơn đây chính là mối quan hệ giữa phát triển KT-XH với quốc phòng, an ninh. Phát triển KT-XH đi đôi với tăng cường củng cố quốc phòng, an ninh là nhiệm vụ chính trị quan trọng luôn đồng hành với nhau trong mọi thời kỳ của lịch sử. Kinh tế với quốc phòng, an ninh là những lĩnh vực khác nhau song giữa chúng có mối quan hệ biện chứng tác động lẫn nhau. Trong đó, kinh tế là yếu tố suy cho đến cùng quyết định đến quốc phòng an ninh, quốc phòng an ninh tác động trở lại kinh tế.

Ăngghen đã khẳng định: “Không có gì phụ thuộc vào kinh tế tiên quyết hơn là chính quân đội và hạm đội”; và “Thắng lợi hay thất bại của chiến tranh đều phụ thuộc vào điều kiện kinh tế” [49; tr. Chế độ KT-XH quyết định đến nguồn gốc, bản chất của quốc phòng, an ninh; đến khả năng huy động các nguồn lực cho quốc phòng, an ninh. Trình độ, quy mô của nền kinh tế sẽ quyết định đến số lượng, chất lượng của quốc phòng, an ninh. Kinh tế là yếu tố quan trọng quyết định đến chiến lược, chiến thuật, khoa học kỹ thuật quân sự, phương thức xây dựng và đảm bảo quốc phòng, an ninh.

Ngược lại, hoạt động đảm bảo quốc phòng, an ninh không chỉ phụ thuộc vào kinh tế mà còn tác động trở lại kinh tế trên cả góc độ tích cực và tiêu cực. Ở góc độ tích cực quốc phòng-an ninh tạo môi trường hòa bình, ổn định để phát triển KT-XH; bảo vệ thành quả KT-XH. Ở góc độ tiêu cực, hoạt động quốc phòng, an ninh về cơ bản hầu như ít tạo ra của cải vật chất cho xã hội và tiêu tốn một số lực lượng vật chất kỹ thuật do nền kinh tế tạo ra. 16 Vận dụng và phát triển quan điểm của Ph.

Ăng-ghen về mối quan hệ giữa kinh tế với quốc phòng, an ninh V. Lê-nin luôn coi trọng kết hợp chặt chẽ những vấn đề chiến lược về quốc phòng, an ninh và đối ngoại, dựa trên cơ sở xây dựng và phát triển KT-XH của đất nước [43; tr. Trong học thuyết bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa, V. Lê-nin đặc biệt coi trọng việc phát huy sức mạnh chính trị - tinh thần của chế độ xã hội chủ nghĩa ưu việt và những thành tựu về phát triển KT-XH, coi đó là cơ sở trực tiếp quyết định việc nâng cao khả năng phòng thủ đất nước, bảo vệ vững chắc tổ quốc xã hội chủ nghĩa.

Lênin chỉ rõ: “Một cuộc cách mạng chỉ có giá trị khi nào nó biết tự vệ” [44, tr. Về mối quan hệ giữa kinh tế với quốc phòng, an ninh theo Chủ tịch Hồ Chí Minh: Bảo vệ Tổ quốc không chỉ là tư tưởng quân sự, quốc phòng, an ninh, kháng chiến, mà kháng chiến bao giờ cũng đi liền với kiến quốc. Kiến quốc là xây dựng, phát triển nền kinh tế bền vững, làm cơ sở vật chất cho việc củng cố an ninh, quốc phòng [50; tr. Đối với Việt Nam, kết hợp giữa kinh tế với quốc phòng, an ninh luôn được Đảng Cộng sản Việt Nam nhận thức, quán triệt sâu sắc và thực hiện có hiệu quả trong mọi thời kỳ cách mạng.

Trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung phát triển năm 2011), Đảng Cộng sản Việt Nam đã khẳng định kết hợp giữa kinh tế với quốc phòng, an ninh có mối quan hệ hữu cơ, biện chứng, tạo thành một thể thống nhất, “tuy hai mà một, tuy một mà hai”. Đảng ta đặt lên hàng đầu “sự ổn định và phát triển bền vững mọi mặt đời sống KT-XH là nền tảng vững chắc của quốc phòng - an ninh”, đồng thời “tăng cường quốc phòng, giữ vững an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của Đảng, Nhà nước và toàn dân” [33, tr. Đây là mối quan hệ biện chứng khách quan. Giải quyết tốt mối quan hệ này toàn Đảng, toàn dân, toàn quân phải thực hiện tốt việc kết hợp chặt chẽ giữa kinh tế với quốc phòng-an ninh, quốc phòng-an ninh với kinh tế.

Sự kết hợp đó sẽ góp phần đưa chủ trương của 17 Đảng vào trong cuộc sống, bảo đảm sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đạt nhiều thành tựu to lớn hơn nữa. Sự gắn kết mối quan hệ giữa quốc phòng- an ninh với phát triển KT-XH là phù hợp với mối quan hệ biện chứng duy vật lịch sử, là quy luật khách quan của sự phát triển bền vững của mọi quốc gia dân tộc. Sự kết hợp này chính là sự tổng hòa, toàn diện trên cả hai phương diện lý luận và thực tiễn. Về lý luận có thể xem xét ở hai khía cạnh: Thứ nhất, KT-XH, quốc phòng-an ninh là những mặt hoạt động cơ bản của mỗi quốc gia, dân tộc có độc lập, chủ quyền.

Trên mỗi lĩnh vực có mục đích, cách thức hoạt động và quy luật riêng, song giữa chúng có mối quan hệ, tác động qua lại lẫn nhau. Trong đó, kinh tế là yếu tố nền tảng tác động đến sự vững mạnh của quốc phòng-an ninh; ngược lại, quốc phòng-an ninh cũng có tác động tích cực trở lại với kinh tế, bảo vệ và tạo điều kiện thúc đẩy kinh tế phát triển. Kinh tế quyết định đến nguồn gốc ra đời, sức mạnh của quốc phòng, an ninh. Lợi ích kinh tế suy cho cùng là nguyên nhân làm nảy sinh các mâu thuẫn và xung đột xã hội.

Để giải quyết mâu thuẫn đó, phải có các hoạt động quốc phòng an ninh đi kèm. Thứ hai, kinh tế quyết định đến việc cung cấp cơ sở vật chất kỹ thuật, nhân lực cho hoạt động quốc phòng-an ninh. Để xây dựng quốc phòng-an ninh vững mạnh phải xây dựng, phát triển kinh tế. Mặt khác, kinh tế còn quyết định đến việc cung cấp số lượng, chất lượng nguồn nhân lực cho quốc phòng, an ninh, qua đó quyết định đến tổ chức biên chế của lực lượng vũ trang; quyết định đến đường lối chiến lược quốc phòng-an ninh.

Tuy nhiên quốc phòng-an ninh không chỉ phụ thuộc vào kinh tế mà còn tác động ngược trở lại với KT-XH trên cả góc độ tích cực và tiêu cực, ở một số khía cạnh: Một là, quốc phòng-an ninh vững mạnh sẽ tạo môi trường thuận lợi, ổn định lâu dài cho phát triển KT-XH. Hoạt động quốc phòng-an ninh tiêu tốn đáng kể một phần nhân lực, vật lực, tài chính của xã hội. Nhưng tiêu dùng này theo Lênin là những tiêu dùng “mất đi”, không quay vào tái sản xuất xã hội. 18 Do đó, sẽ ảnh hưởng đến tiêu dùng của xã hội, ảnh hưởng đến sự phát triển của nền kinh tế.

Hai là, hoạt động quốc phòng-an ninh có thể dẫn đến hủy hoại môi trường sinh thái, để lại hậu quả nặng nề cho kinh tế, nhất là khi chiến tranh xảy ra (có sử dụng vũ khí hạt nhân, vũ khí hóa học, vũ khí sinh học…). Để hạn chế những tác động tiêu cực này, phải kết hợp chặt chẽ giữa tăng cường củng cố quốc phòng-an ninh với phát triển kinh tế xã hội thành một chỉnh thể thống nhất. Như vậy, về lý luận mối quan hệ giữa phát triển KT-XH với tăng cường củng cố quốc phòng-an ninh là một tất yếu khách quan. Mỗi lĩnh vực hoạt động có nội dung, phương thức riêng nhưng lại có sự thống nhất ở mục đích chung, cái này là điều kiện tồn tại của cái kia và ngược lại.

Tuy nhiên, việc kết hợp cần phải được thực hiện một cách khoa học, hợp lý, cân đối và hài hòa. Về thực tiễn: Lịch sử phát triển của các quốc gia trên thế giới đã chứng minh, dù nước lớn hay nước nhỏ; kinh tế phát triển hay chưa phát triển; dù chế độ chính trị như thế nào thì mỗi quốc gia cũng đều chăm lo thực hiện kết hợp phát triển kinh tế với tăng cường củng cố quốc phòng, an ninh, kể cả những nước mà hàng trăm năm nay chưa có chiến tranh. Tuy nhiên, các nước khác nhau, với chế độ chính trị xã hội khác nhau, điều kiện hoàn cảnh khác nhau thì sự kết hợp cũng có sự khác nhau về mục đích, nội dung, phương thức và kết quả. Ở Việt Nam, sự kết hợp đó đã có lịch sử lâu dài.

Dựng nước đi đôi với giữ nước là qui luật tồn tại, phát triển của dân tộc ta. Trước kia, để xây dựng và phát triển đất nước, ông cha ta đã có những chủ trương, kế sách thực hiện sự phát triển KT-XH với tăng cường củng cố quốc phòng-an ninh trong quá trình dựng nước và giữ nước, những kế sách giữ nước đó có thể là tư tưởng: “nước lấy dân làm gốc”, “dân giàu nước mạnh”, “quốc phú binh cường”; 19 “ngụ binh ư nông”,… đó là vừa phát triển kinh tế, vừa tăng cường sức mạnh bảo vệ quốc gia, dân tộc. Từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời và lãnh đạo cách mạng, đã kế thừa và thực hiện sự kết hợp phát triển kinh tế, xã hội với tăng cường củng cố quốc phòng, an ninh một cách nhất quán bằng những chủ trương sáng tạo, phù hợp với từng thời kỳ của cách mạng. Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1945-1954): Đảng đề ra chủ trương “vừa kháng chiến vừa kiến quốc”, “vừa chiến đấu vừa gia tăng sản xuất, thực hành tiết kiệm”; chúng ta đồng thời thực hiện phát triển kinh tế địa phương và tiến hành chiến tranh nhân dân rộng khắp: “xây dựng làng kháng chiến”, địch đến thì đánh, địch lui ta lại gia tăng sản xuất.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1954-1975): kết hợp phát triển kinh tế với tăng cường củng cố quốc phòng, an ninh đã được Đảng ta chỉ đạo thực hiện ở mỗi miền với nội dung và hình thức thích hợp. Ở miền Bắc, bảo vệ xã hội chủ nghĩa và xây dựng hậu phương lớn cho miền Nam đánh giặc.