chương 1. SỬ DỤNG PHẦN MẾM EJS ĐỂ THIẾT KẾ MỘT SỐ BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ TRONG DẠY HỌC CHƯƠNG “ĐỘNG HỌC CHẤT ĐIỂM” VẬT LÍ 10. Nội dung kiến thức chương “Động học chất điểm” .1 Chương “Động học chất điểm” Vật lí 10 cơ bản gồm các bài:. Mục tiêu của chương về kiến thức.
Mục tiêu của chương về kĩ năng. Mục tiêu của chương về thái độ. Thực trạng khi DH chương “Động học chất điểm” tại trường THPT Trường Chinh. Một vài nét về trường THPT Trường Chinh – Quận 12.
Mục đích điều tra thực trạng học Vật lí tại trường. Phương pháp điều tra. Kết quả đều tra. Hướng dẫn thiết kế thí nghiệm chương “Động học chất điểm” có sử dụng thí nghiệm mô phỏng bằng chương trình EJS.
Mô tả mô hình. Xây dựng mô hình toán học. Xây dựng mô hình hình ảnh. Tạo hình ảnh đồ thị.
Các TNMP được thiết kế bằng EJS cho chương “Động học chất điểm” Vật lí 10 74 2. Thiết kế một số giáo án có sử dụng TN mô phỏng bằng chương trình EJS. Kết luận chương 2. THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM.
Mục đích của thực nghiệm sư phạm. Đối tượng và nhiệm vụ của thực nghiệm sư phạm .1 Đối tượng thực nghiệm sư phạm. Nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm. Phương pháp thực nghiệm sư phạm.
Chọn mẫu thực nghiệm. Quan sát giờ học. Các bài kiểm tra. Kết quả thực nghiệm sư phạm.
Nhận xét về tiến trình dạy học. Đánh giá kết quả học tập của học sinh. Kiểm định giả thuyết thống kê. Kết luận chương 3.
109 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 111 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT STT Viết đầy đủ Viết tắt 1 Công nghệ thông tin CNTT 2 Giáo án điện tử GAĐT 3 Dạy học DH 4 Thí nghiệm mô phỏng TNMP 5 Thí nghiệm TN 6 Giáo dục GD 7 Đào tạo ĐT 8 Học sinh HS 9 Easy Java Simulations EJS 10 Giáo viên GV 11 Nhà xuất bản Nxb 12 Phương pháp dạy học PPDH 13 Đối chứng ĐC 14 Thực nghiệm TN 15 Thực nghiệm sư phạm TNSP 16 Sách giáo khoa SGK 17 Trung học phổ thông THPT DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. Tóm tắt nội dung của chương. Kết quả điều tra thực trạng sử dụng CNTT, GAĐT của GV.
Kết quả điều tra thực trạng sử dụng CNTT của học sinh. Bảng thống kê các điểm số (Xi) của bài kiểm tra. Bảng phân bố tần suất của hai nhóm. Bảng phân bố tần suất tích lũy của hai nhóm.
Bảng phân loại theo học lực. Tổng hợp các tham số thống kê. 104 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ TRONG LUẬN VĂN Hình 2. Cửa sổ thiết kế tùy chọn.
Cửa sổ làm việc. Trang mô tả cho vật chuyển động nhanh dần đều. Trang thiết kế cho vật chuyển động nhanh dần đều. Bảng biến động lực cho vật chuyển động nhanh dần đều.
Bảng biến cho vạch xác định trong chuyển động thằng nhanh dần đều. Bảng phương trình vận động của vật. Bảng khai báo mã java tạo vạch và dừng vật. Bảng tài nguyên của panel chứa hình vật.
Bảng tài nguyên cho vật. Bảng tài nguyên cho nhà. Bảng tài nguyên cho mặt trời. Bảng tài nguyên cho hình ảnh mặt đất.
Bảng tài nguyên cho vạch đánh dấu vị trí ban đầu của vật. Bảng tài nguyên cho vạch đánh dấu vị trí của vật. Bảng tài nguyên cho nút điều khiển Chạy – Dừng. Bảng tài nguyên cho nút điều khiển “Lặp lại”.
Bảng tài nguyên cho thanh chỉnh giá trị gia tốc. Bảng tài nguyên cho ô hiện giá trị gia tốc. Bảng tài nguyên cho chữ thời gian bên cạnh ô giá trị thời gian. Bảng tài nguyên cho ô hiện giá trị thời gian.
Các yếu tố xây dựng mô hình chuyển động. Hình ảnh mô phỏng thí nghiệm chuyển động. Bảng tài nguyên cho panel chứa đồ thị vận tốc (v) và thời gian (t). Bảng tài nguyên dạng đồ thị vận tốc theo thời gian.
Đồ thị và các yếu tố xây dựng. Hình ảnh mô hình vật chuyển động NDĐ. 73 DANH MỤC CÁC ĐỒ THỊ Đồ thị 3. Đồ thị phân bố điểm của nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng.
Đồ thị phân bố tần suất của nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng. Đồ thị phân bố tần suất tích lũy của nhóm TN và nhóm ĐC. Lý do chọn đề tài Ngày nay, khi CNTT không ngừng phát triển thì việc ứng dụng CNTT vào tất cả các lĩnh vực là một điều tất yếu. Trong GD – ĐT, CNTT đã và đang được ứng dụng rộng rãi trong việc giảng dạy, học tập ở các trường học.
Đối với GD – ĐT, CNTT có tác dụng là một trong những phương tiện hỗ trợ cho hoạt động dạy và học, ngược lại GD – ĐT cũng góp phần cung cấp nguồn nhân lực, thúc đẩy sự phát triển cho lĩnh vực này. Trong những năm qua, mục tiêu, chương trình, nội dung GD – ĐT của nước ta đã thay đổi nhiều lần cho phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội và đã đạt được những kết quả đáng kể. Bộ GD và ĐT đã yêu cầu “đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong GD đào tạo ở tất cả các cấp học, bậc học, ngành học, xem CNTT như là một công cụ hỗ trợ đắc lực nhất cho đổi mới phương pháp giảng dạy, học tập ở tất cả các môn”. Vì vậy, ngành GD đang tiếp tục áp dụng nhiều biện pháp nhằm thay đổi cách học và cách dạy, khuyến khích sử dụng CNTT vào DH nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy của GV và học tập của HS, giúp HS có những tiết học trực quan, sinh động.
Thực hiện sự chỉ đạo của Bộ GD và ĐT, của Sở GD và ĐT Thành phố Hồ Chí Minh, nhằm “đẩy mạnh ứng dụng CNTT, đổi mới quản lý tài chính và xây dựng trường học thân thiện, HS tích cực”, chúng tôi nhận thức được rằng: việc ứng dụng CNTT phục vụ cho việc DH là một trong những hướng đổi mới tích cực nhất, hiệu quả nhất trong việc đổi mới PPDH. Và điều này chắc chắn sẽ được sử dụng rộng rãi trong các trường học phổ thông trong một vài năm tới, vì vậy chúng tôi đã học tập và mạnh dạn đưa CNTT vào giảng dạy trong những năm vừa qua. Hơn nữa, Vật lí là môn khoa học thực nghiệm nên việc thực hiện TN trong giờ học VL hay việc GV cho HS quan sát các hiện tượng VL là hết sức cần thiết. Tuy nhiên, với điều kiện cơ sở vật chất hiện nay của các trường THPT ở Việt Nam thì việc tiến hành TN gặp nhiều khó khăn, do không có đầy đủ thiết bị hoặc thiết bị đã cũ, hỏng hóc,.
làm kết quả không chính xác. Điều đó khiến HS hoài nghi về sự 2 đúng đắn của kiến thức đã học. Ngoài ra, việc tiến hành TN thường mất nhiều thời gian, làm ảnh hưởng đến hiệu quả giảng dạy. Vì thế, sử dụng TNMP trong quá trình DH là một giải pháp hay cho vấn đề này.
Hiện nay có rất nhiều chương trình hỗ trợ DHVL, với nhiều tính năng cải tiến, phong phú đa dạng, đem lại hiệu quả cao và dễ sử dụng. Một trong những chương trình đó là EJS (Easy Java Simulations). Với chương trình này, chúng ta có thể tạo ra các mô hình TN với hình ảnh trực quan, cho kết quả chính xác, phù hợp với lý thuyết, tiết kiệm thời gian. Chính vì những ưu điểm này, đây sẽ là một trong những công cụ hữu ích cho việc thiết kế bài giảng dễ dàng, tạo được hứng thú cho HS để HS yêu thích môn VL hơn.
Với những lý do trên, tôi đã chọn đề tài: “XÂY DỰNG MỘT SỐ MÔ HÌNH VẬT LÝ BẰNG CHƯƠNG TRÌNH EJS (EASY JAVA SIMULATIONS) VÀ SỬ DỤNG TRONG DẠY HỌC CHƯƠNG “ĐỘNG HỌC CHẤT ĐIỂM” VẬT LÝ 10” giúp nâng cao hiệu quả của quá trình DH, tạo bước tiền đề quan trọng trong việc gây hứng thú học tập, rèn luyện năng lực học tập cho HS khi học môn VL theo hướng tích cực hóa hoạt động nhận thức của HS. Mục đích nghiên cứu của đề tài Sử dụng chương trình EJS để cung cấp một số mô hình VL và sử dụng để thiết kế giáo án DH một số bài trong chương “Động học chất điểm” SGK cơ bản Vật lí lớp 10, theo hướng tích cực hóa hoạt động nhận thức của HS. Giả thuyết khoa học Nếu sử dụng chương trình EJS và vận dụng vào trong DH chương “ Động học chất điểm” Vật lí 10 thì có thể sẽ kích thích hứng thú học tập, phát huy tính tích cực trong hoạt động nhận thức của HS. Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài - Nghiên cứu cơ sở lí luận và cơ sở thực tiễn của việc sử dụng CNTT trong DH và DH VL.
- Nghiên cứu lí luận về các PPDH học tích cực trong DH và DHVL. - Nghiên cứu nội dung, cấu trúc chương Động học chất điểm Vật lí 10 THPT. 3 - Nghiên cứu thực trạng của việc sử dụng CNTT và các chương trình hỗ trợ DHVL ở trường THPT. - Nghiên cứu việc sử dụng chương trình EJS để thiết kế các mô hình thí nghiệm.
- Tiến hành TNSP để phạm để đánh giá tính khả thi và hiệu quả của các bài giảng điện tử có TNMP được thiết kế bằng chương trình EJS. - Tổng kết đề tài nghiên cứu và đưa ra những ý kiến đề xuất. Phương pháp nghiên cứu • Nghiên cứu lý luận - Nghiên cứu các văn kiện của Đảng, Nhà nước cũng như các chỉ thị của Bộ GD và ĐT về vấn đề nâng cao chất lượng GD và đổi mới phương pháp dạy DH. - Nghiên cứu lý tài liệu GD học, tâm lý học, lí luận DH và PPDH VL cần cho việc xây dựng tiến trình DH và nâng cao hiệu quả hoạt động học tập của HS.
- Nghiên cứu lý luận của việc sử dụng máy vi tính, các chương trình hỗ trợ giảng dạy, đặc biệt là chương trình EJS và những ứng dụng của nó trong việc góp phần đổi mới PPDH và nâng cao chất lượng DH VL ở THPT. - Nghiên cứu chương trình, nội dung SGK, sách GV và các tài liệu tham khảo liên quan đến nội dung chương. • Phương pháp điều tra và thống kê toán học - Tìm hiểu, thăm dò thực trạng DH chương Động học chất điểm - Vật lí 10 Cơ bản. - Điều tra về tình hình thực tiễn về việc sử dụng GAĐT và các chương trình hỗ trợ vào dạy và học ở trường THPT.
- Điều tra thái độ của HS đối với việc sử dụng GAĐT có TNMP trong DHVL.
